آیا کاظم جلالی به ظریف و سفارت ایران در روسیه تحمیل شده؟

گروه سیاسی الف،   3980820150

مهدی سنایی دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران و مؤسس گروه مطالعات روسیه در دانشکده مطالعات جهان بوده و ریاست تنها مرکز مطالعات غیردولتی ایران و اوراسیا با عنوان ایراس را هم بر عهده داشته است... اما در طرف مقابل مهدی سنایی، کاظم جلالی، دکترای علوم سیاسی اخذ شده از دانشگاه امام صادق قرار دارد که ...

آیا کاظم جلالی به ظریف و سفارت ایران در روسیه تحمیل شده؟

انتخاب نوشت: دوباره جنجال بر سر داستان یک استعفا! استعفای یک شخصیت سیاسی برای اولین بار نیست که در کانون توجه رسانه‌ای و تحلیل ناظران سیاسی قرار می‌گیرد و احتمالا آخرین بار نیز نخواهد بود. در ادامه همین رویه، دیروز - یک‌شنبه- کاظم جلالی، نماینده تهران، ری، شمیرانات، اسلامشهر و پردیس به منظور تصدی سفارت ایران در روسیه استعفای خود را تقدیم مجلس کرد و با 146 رأی موافق، 58 رأی مخالف و 9 رأی ممتنع از مجموع 221 نماینده حاضر در صحن با استعفای او موافقت شد. این استعفا البته همانند تاریخچه نسبتا طویل استعفای نمایندگان در مجلس شورای اسلامی مباحثی را پیرامون خود به همراه داشته و شاید یکی از پرجنجال‌ترین آن‌ها نیز باشد.

با نگاهی با تاریخچه استعفای نمایندگان غالبا شاهد هستیم که اکثر استعفاها از حضور در قوه مقننه به مقصد حضور در قوه مجریه بوده است و یا به دلیل عدم رسیدگی به مسائل و تامین بودجه برای حوزه انتخابیه. در مجالس چهارم و پنجم برخی نمایندگان استعفا به مقصد قوه مجریه استعفا دادند. در مجلس ششم اما 139 نماینده استعفایی به رد صلاحیت‌ها داشتند. در مجلس هفتم اشخاص همچون، دانش جعفری، عباسی، متکی، مصری و سید احمد موسوی، برای تکمیل دولت احمدی‌نژاد استعفا دادند. در مجلس هشتم نیز محمدرضا میرتاج الدینی و حمیدرضا حاجی بابایی پس از پذیرفته شدن استعفای خود راهی پاستور شدند.

با این اوصاف، استعفای کاظم جلالی رئيس فراكسيون مستقلين ولايي و رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که سابقه 5 دوره، حدود 20 سال نمایندگی در پارلمان را در کارنامه دارد، رخدادی نیست که به آسانی بتوان از کنار آن عبور کرد بلکه این استعفا در سطح فردی و عمومی قابل خوانش و ارزیابی است. شخصی که به مدت چهار دوره از مجلس ششم تا نهم در مقام نماینده شاهرود و میامی در مجلس بود، در دور دهم طی رخدادی سوال‌برانگیز از سوی شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان در لیست 30 نفره امید تهران قرار گرفت. با این وجود، شواهد حاکی از آن است که پذیرش کاظم جلالی به عنوان سفیر ایران  در مسکو در مرداد ماه از سوی کشور روسیه صادر شده و استوارنامه او در شهریور ماه صادر شده است. بر اساس گفته‌های جلالی او قصد داشت تا پایان دور دهم مجلس در سمت نمایندگی باقی بماند اما مرگ دختر مهدی سنایی، سفیر ایران در روسیه موجب تسریع این موضوع شده است. با لحاظ تمامی این جوانب اکنون می‌توان پیرامون این استعفا و ماموریت جدید نماینده سابق تهران، چند سوال و انتقاد را مطرح کرد.

آن استعفا کجا و استعفای شما کجا؟

بدون تردید اگر نگوییم سفیر ایران در مسکو، مهم‌ترین بلکه جزء یکی از سه دیپلمات ارشد کشورمان در سطح سیاست خارجی قرار داد که در کنار پست‌هایی همچون، نماینده ایران در سازمان ملل و سفیر ایران در عراق قرار می‌گیرد. در این میان، انگار استعفا از نمایندگی مجلس و انتخاب شدن به عنوان سفیر ایران در روسیه نیز تبدیل به یک نرم شده است؛ زیرا مهدی سنایی، نمیانده حوزه انتخابیه نهاوند در مجلس هشتم و نهم نیز پس از استعفا از قوه مقننه به سمت سفیر تهران در مسکو انتخاب شده بود.

از بنیان نمی‌توان چنین رخدادی -استعفای از قوه مقننه برای پست سفارت- را خطا ارزیابی کرد اما پسندیده آن است که در ابتدای امر مقایسه‌ای میان استعفای سنایی و جلالی داشته باشیم.

مهدی سنایی دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه تهران و مؤسس گروه مطالعات روسیه در دانشکده مطالعات جهان بوده و  ریاست تنها مرکز مطالعات غیردولتی ایران و اوراسیا با عنوان ایراس را هم بر عهده داشته است. همچنین او دکترای علوم سیاسی خود را از آکادمی علوم روسیه (۱۳۸۰) اخذ کرده و علاوه بر فارسی، به زبان‌های روسی، انگلیسی و عربی نیز مسلط است. وی از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ مدیر گروه مطالعات روسیه دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران بوده و استاد میهمان دانشگاه علوم انسانی مسکو در رشته علوم سیاسی (تدریس به زبان روسی)، از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ بوده است. غالب یا حتی تمامی آثار سنایی به حوزه روسیه، آسیای میانه و قفقاز اختصاص دارد که شامل حدود 5 جلد کتاب و مقالات متعدد تخصصی می‌شود. سنایی در سطحی دیگر آثاری با زبان روسی منتشر کرده و تز دکترای خود را نیز با زبان روسی نوشته  و در حوزه ترجمه از زبان روسی به فارسی نیز فعال بوده است.  با نگاهی به این پیشینه و این سطح از تخصص به نظر می‌رسد که انتخاب سنایی به عنوان سفیر تهران در مسکو، یکی از معقول‌ترین انتخاب‌های تاریخ وزارت خارجه کشورمان برای یک منصب دیپلماتیک مهم بوده است.

اما در طرف مقابل مهدی سنایی که انتقادهای جدی به او نیز وارد بود، کاظم جلالی، دکترای علوم سیاسی اخذ شده از دانشگاه امام صادق قرار دارد که رویه‌ای مشابه با سلف خود در مسکو را در پیش گرفته است. با این تفاوت که او هیچ تخصصی در زمینه روسیه، قفقاز و آسیای میانه ندارد و به نظر می‌رسد کارهای او بیشتر در «زمینه تعارض اجتماعی» و شناخت ساختار پارلمان در ایران بوده که در نگاهی تخصصی هیچ‌گونه کارایی در منصب دیپلمات ارشد ایران در کشوری مهم همچون روسیه ندارد. برای نمونه، باید پرسید که اثر جلالی تحت عنوان «مطالعات تطبيقي انديشه‎هاي هابز، لاك و روسو در خصوص تعارض اجتماعي» چه تاثیری در شناخت، خوانش و کنش او در مناسبان تهران با مسکو دارد.

افزون بر این کاظم جلالی، تا کنون  سابقه‌ دیپلماتیک، سیاسی و پارلمانی جدی‌ای در حوزه امور روسیه نداشته است. غالب مناصب او در ریاست گروههای پارلمانی با پارلمان‌های کشورهای اروپایی یا گروه دوستي پارلماني ايران و سوريه بوده است.  تنها مورد معطوف به سابقه او عضویت در گروه دوستی پارلمان ایران و روسیه در مجلس هفتم بوده که آن نیز به نظر سمتی کم اهمیت و فاقد کارایی به نظر می‌رسد. با این سابقه و تخصص در قیاس میان سفیر جدید و سفیر سابق می‌توان با جرات اظهار داشت: «این کجا و آن کجا؟» در سطحی دیگر، باید از وزارت خارجه پرسید که چرا فردی غیر متخصص که حتی یک روز فعالیت دیپلماتیک را درک نکرده، باید بعنوان سفیر در یکی از مهمترین سفارتخانه های ایران در جهان به کار گرفته شود؟! این مساله همانند این مثال است که یک مکانیک با تجربه در حوزه تعمیرات تخصصی خودرو را از مدیریت یک کارگاه کنار بگذاریم و به جای او یک مسئول فروش خودرو در کمپانی خودروسازی را جایگزین کنیم. درست است هر دو این‌ها در حوزه خودرو کار می‌کنند اما این کجا و آن کجا؟ درست است جلالی و سنایی هر دو علوم سیاسی خوانده‌اند، اما این کجاو آن کجا؟ شاید اکنون جای این تردید باقی بماند که این تصمیم، موضع محمد جواد ظریف نبوده و شاید بر او تحمیل شده باشد چه آنکه وزیر خارجه فعلی ایران همواره از انتخاب چهره های غیرمتخصص امتناع کرده است. هرچد باید منتظر ماند و در آینده دید تا چه اندازه این فرضیه درست است.

بده و بستانی تحت عنوان سفارت برای بی‌خانمانان اسفند 1398

در سطحی دیگر می‌توان مساله انتقاد از ریاست جلالی بر سفارت ایران در روسیه را به گونه‌ای دیگر و از منظر عدم امید او به حضور مجدد در مجلس مورد ارزیابی قرار داد. واقعیت این است که در سال 94 کاظم جلالی در شاهرود، پس از چهار دوره حضور در پارلمان رأی نداشت اما در یکی از اقدامات محیرالعقول شورای سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان یک شخص فاقد پیشینه اصلاح‌طلبی محکم و بارز در لیست امید تهران قرار گرفت. در درون پارلمان نیز جلالی با بر عهده گرفتن ریاست فراکسیون مستقلین، نیک می‌داند که دیگر نه می‌تواند در میان اصلاح‌طلبان جایگاهی برای خود داشته باشد و نه اصول‌گرایان او را می‌پذیرند. افزون بر این، او نه دیگر در تهران می‌توان رای مردم را جلب کند و نه در شاهرود. از این رو او به عنوان یک بی‌خانمان در اسفند 98 خوب می‌دانست بعد از 20 سال تجریه طلایی باید مسیر خانه‌نشین شدن را در پیش بگیرد.

نکته قابل توجه ماجرا این است، زمزمه‌هایی وجود دارد که نعمتی از جمله همقطاران جلالی نیز سفیر ایران در یکی از کشورها خواهد شد. در پایان می‌توان گفت استعفای جلالی نماد بارز بده و بستانی قابل تردید تحت عنوان «بفرمایید سفارت برای شما بی‌خانمانان اسفند 1398» است.

پربحث‌های دیروز

  1. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  2. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  3. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  4. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  5. تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب

  6. روحانی: با وجود جنگ اقتصادی، دولت کشور را مدیریت کرده/ از تعطیل شدن تولید و تشدید بیکاری جلوگیری کرده‌ایم

  7. وزیر اقتصاد: سهامی برای جاماندگان سهام عدالت نداریم

  8. نیوزلندی‌ها برق بی‌سیم اختراع کردند

  9. دستورالعمل وزارت بهداشت برای محرم: جلسات به فضای باز می‌رود/ افراد مسن در مجالس عمومی شرکت نکنند

  10. ریچارد گلدبرگ کیست و چرا ایران او را تحریم کرد؟ + تصاویر

  11. ظریف: اشتباهات محاسباتی ابرقدرتها تبعات فاجعه‌بار بدنبال داشته است

  12. هفت عامل که مانع فرزندآوری می‌شود

  13. طرح سوال از رئیس جمهور تا فردا تعیین تکلیف می شود

  14. خبر خوش برای بازنشستگان تامین اجتماعی

  15. افتتاح موزه و سراسرنمای سردار قاسم سلیمانی

  16. مراسم تودیع و معارفه رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس

  17. چراغ سبز کره‌ای‌ها برای پرداخت بدهی ایران

  18. علت برچیده نشدن بزرگ‌ترین داروخانه غیرقانونی کشور

  19. بورس به کانال سه میلیون واحد می‌رسد؟!

  20. کلیات «طرح شفافیت آرا» در کمیسیون آئین‌نامه داخلی مجلس تصویب شد

  21. چگونه گوشی موبایلی که خیس شده را نجات دهیم

  22. ارتباط مستقیم شیوع مجدد کرونا و افزایش تعداد مبتلایان، با رشد سفرها + نمودار

پربحث‌های هفته

  1. خانه‌های خالی در محاصره مالیاتی / سامانه ملی املاک را دریابید!

  2. آقای حدادیان زودتر تکذیب کنید !

  3. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  4. جزئیاتی از طرح مالیات خانه‌های خالی/ مالیات ۴۰ میلیون تومانی از یک خانه خالی

  5. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  6. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  7. ساده‌انگاری پیری‌ جمعیت حتما عیب است

  8. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  9. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  10. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  11. چرا کره جنوبی پول‌های ایران را پس نمی‌دهد؟

  12. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  13. آیا تعویق کنکور سراسری امکان‌پذیر است؟

  14. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  15. ترس و تردیدهای برگزاری کنکور در کرونا رنگ باخت اما ...

  16. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  17. روحانی: هدف دشمنان ایجاد هیجان‌زدگی و بی‌برنامه‌گی در مدیریت کشور است

  18. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  19. پایانی بر یک مجادله درباره عزاداری محرم امسال

  20. توکلی: برخی دولتمردان مشکل معیشتی ندارند/ کوپن بدتر از نابودی پول ملی نیست

  21. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

  22. پیشگیری از گره کوری که به دندان هم باز نمی‌شود!

  23. واقفین دماوند و جنگل‌های هیرکانی چه کسانی هستند؟

  24. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  25. تازه‌ترین قیمت خودروها در بازار / پراید ۹۳ میلیون تومان شد!

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  2. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  3. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  4. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  5. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  6. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  7. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  8. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  9. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

  10. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  11. قالیباف: تعویق زمان کنکور ضروری است/ دوره پیگیری مشکلات اقتصادی آغاز شده/ سلامت دانش آموزان، خط قرمز است

  12. رانت ارز ۴۲۰۰ تومانی به جیب چه کسانی می‌رود؟!

  13. نظرات برگزیده مخاطبین الف: اتهام میرسلیم به قالیباف علنی رسیدگی شود/ تا انحصار در بازار خودرو باشد مردم ضرر می‌کنند/ باید سایه تهدید را بر سر آمریکا نگه داریم

  14. رهبر انقلاب: افسار پاره کردن قیمت ارز برای کشور مضر است/ در عزاداری‌های محرم معیار آن چیزی است که ستاد ملی کرونا اعلام می‌کند/ در برجام خسارت فراوان به ما وارد شد

  15. توضیح حناچی درباره عدم حضورش در جلسات هیات دولت/ ادبیات تند و طلبکارانه را نمی‌پسندم

  16. روحانی: برای حل مشکلات مردم باید همه دست‌به‌دست هم دهیم/ می‌خواهم برنامه های شنبه و پنجشنبه هر هفته، خاری در چشم دشمنان اسلام و ایران باشد

  17. ضرغامی: برخی اصولگراها، استاد پیاده کردن آدم‌ها از قطار هستند

  18. رمزگشایی از مزرعه موشکی سپاه + تصاویر

  19. دلنوشته ربیعی در روزهای ابتلا به کرونا

  20. ریچارد گلدبرگ کیست و چرا ایران او را تحریم کرد؟ + تصاویر

  21. وزیر اطلاعات: دشمنان باور نمی‌کنند شارمهد در داخل ایران دستگیر شده باشد

  22. سرکرده یک گروه تروریستی مستقر در آمریکا در دستان وزارت اطلاعات+فیلم

  23. نامه وزیر بهداشت درباره کرونا به رهبر انقلاب/ تحلیل جهانگیری از بازار بورس/ فرار داماد وزیر سابق با پاسپورت دیگری/ سلیمی نمین: اصلاح‌طلبان باید عناصر تندرویی مثل تاجزاده را مهار کنند

  24. روزنامه جوان: جمشید شارمهد ۱۰ مرداد در تاجیکستان دستگیر شده است

  25. طرح سوال از رئیس جمهور تا فردا تعیین تکلیف می شود

آخرین عناوین