آن‌چه درباره ایران باستان نمی‌دانستید

نعیم نوربخش، گروه تعاملی الف،   3991015015 ۲۰ نظر، ۱۹ در صف انتشار و ۶ تکراری یا غیرقابل انتشار
آن‌چه درباره ایران باستان نمی‌دانستید

چندی پیش که به رسم همیشه برای گذران روز سرگرم اینترنت‌سواری بودم، بخت یارم شد و به وبگاهی برخوردم که حقایق ناگفته تمدن‌های باستانی را هویدا می‌کرد. نوشته‌ای در این وبگاه که بیش از همه نظر من را به خود جلب کرد به قلم فرهیخته‌ای تاریخ‌شناس و دانشگاهی به نام «جاشوآ جی. مارک» بود که از حقایقی ناگفته یا کمتر شنیده‌شده درباره ایران باستان سخن می‌گفت. درون‌مایه  این نوشته به قدری جالب و آموزنده بود که دریغم آمد شما را در جریان آن نگذارم. در واقع از حقایقی درباره ایرانیان باستان خبر می‌داد که به گمانم دانستن یا یادآوری آن‌ها برای مردم امروز سرزمین ما مفید بلکه ضروری است.

فرهنگ ایران باستان طی قرون ششم پیش از میلاد مسیح تا هفتم پس از میلاد، نفوذی ژرف بر خاور زمین و اطراف آن داشته است. استیلای سنت شفاهی انتقال دانش میان پارسیان باستان سبب شد بیشتر آن‌چه از این مردمان می‌دانیم از ناحیه مورخان یونانی و رومی به دست ما برسد. آثار این نویسندگان در کنار کشف برخی شواهد به دست باستان‌شناسان به ما یاری می‌رساند تا فرهنگ و میراث ایرانیان باستان را بهتر بشناسیم.

چنان‌که از متون اوستا و زرتشتیان برمی‌آید نام ایران برگرفته از نام نخستین اقوامی است که نزدیک به هزاره سوم پیش از میلاد در این سرزمین استقرار یافتند و معنی آن «سرزمین آریاییان» می‌باشد. «آریا» به معنای مردمی آزاد و نجیب است و مراد از آن طبقه‌ای از مردم ساکن ایران بوده است و نه یک ملت خاص. دسته‌ای از این مردم آزاد در سرزمینی ساکن شدند که پارس نام داشت و از این روی بود که هرودوت (مورخ یونانی) نام آن‌ها را «پارسیان» نهاد و به پیروی از او تمام مورخان تا امروز از مردم ایران باستان با این نام یاد می‌کنند.

از این سرزمین تا اوان قرن بیستم با نام سرزمین پارس یا پرشیا یاد می‌شد تا این که به تشویق دولت آلمان نازی‌ که روابطی نیکو با دربار پهلوی اول داشت، در ششم دی‌ماه 1313، دولت ایران ضمن بیانیه‌ای از کشورهای دیگر درخواست کرد تا در مکاتبات خود نام پارس یا پرشیا را با «ایران» جایگزین کنند. اما ناگفته‌ها و ناشنیده‌هایی که در این مقال قصد ابراز دارم از این قرارند:

ابداع یخچال و بادگیر

نخست آن‌که در سرزمین کهن ما پیش از اقالیم دیگر یخچال ساخته و به کار گرفته شد. پارسیان برای نگهداری یخ در فصول گرم و بعدها تازه نگه داشتن مواد خوراکی، سازه‌ای گنبدمانند از خاک کوزه‌گری بنا کردند. پیشینه این یخچال به زمان کوروش کبیر یا حتی پیش‌تر بلکه به تمدن عیلام باستان می‌رسد. اما افتخار ابداع نخستین آسیاب بادی بی هیچ تردیدی به پارسیان می‌رسد که به نوبه خود به ساختن سامانه‌ای برای تهویه هوا در منازل منجر شد که نام آن بادگیر است.

ایمان به سرنوشت

یکی دیگر از ابداعات فکری پارسیان که تاکنون نادیده گرفته شده، اعتقاد به قضا و قدر یا همان تقدیرگرایی است. این اندیشه از شاخه‌ای از آیین زرتشتی سرچشمه می‌گیرد که «زُروانیسم» نامیده می‌شود. در این آیین «زروان» خدای زمان بی‌کران قلمداد می‌شود و از آن روی که کسی نمی‌تواند به یاری درآویختن با زمان، سرنوشت خود را تغییر دهد، بشر چاره‌ای ندارد غیر از آن‌که به تقدیر محتوم خود گردن نهد. این اندیشه به واسطه اشعار بزرگانی مانند فردوسی و خیام تا امروز باقی مانده و در ادبیات سایر ملل نیز رسوخ کرده است.

برپایی جشن میلاد

آن‌چه شاید مایه حیرت باشد این است که حتی رسم برپا ساختن مراسم جشن به یمن سال‌روز میلاد افراد نیز از سنت‌های ابداعی پارسیان است. ابتدا جشن میلاد تنها برای پاس‌داشت سال‌روز زایش پادشاهان برپا می‌شد اما در نهایت پارسیان بودند که آن را به میلاد تمام مردم گسترش دادند. جالب‌تر این است که پذیرایی با کیکی که شمع روی آن روشن شده نیز پس از تناول خوراک اصلی از نوآوری‌های پارسیان است. از آن بالاتر آن‌که هرچند تهیه کیک اختصاص به روز تولد داشته اما رسم خوردن شیرینی یا یک خوردنی سبک پس از خوراک اصلی یا همان «دسر» همواره برقرار بوده است. یونانیان به خاطر این عادت پارسیان را مورد انتقاد قرار می‌دادند اما در نظر پارسیان، آنان مردمی غیرمتمدن و بی‌خرد بودند و به خاطر قدر ندانستن برای این رسم، یونانیان را بی‌فرهنگ می‌شناختند.

جایگاه برجسته زنان در جامعه

شگفتی دیگر آن‌که قدر و مرتبه بانوان میان پارسیان از هر ملت دیگری بالاتر بود. اگرچه این باور که ایرانیان به واسطه صدور فرمان کوروش کبیر مبنی بر ارج نهادن به حقوق سایر اقوام و مذاهب نخستین ملتی بودند که «حقوق بشر» را به رسمیت شناختند، جای هیچ شبهه‌ای نیست که در ایران باستان زنان نسبت به تمام اقوام دیگر از حقوق بیشتر و جایگاه والاتری برخوردار بودند و در جهان شاید تنها زنان مصری به آن اندازه ارج و منزلت داشتند. از سنگ‌نبشته‌های متعلق به دوران پادشاهی داریوش کبیر به روشنی دریافته می‌شود که زنان و مردان برای انجام کار یکسان، دستمزد برابری می‌ستاندند. حتی زنانی که مهارت ویژه داشتند یا نسبت به هم‌صنفان خود زبردست بودند، از سوی زیردستان رئیس بزرگ خطاب می‌شدند. زنان پارسی می‌توانستند مالک زمین شوند، به بازرگانی بپردازند و حتی در ارتش به عنوان افسر و فرمانده خدمت کنند.

پدید آوردن یگانه‌پرستی

دیگر آن‌که در نخستین دین ایرانیان، خدایان پرشمار پرستیده می‌شدند که ارشد همه آنها خداوند خرد یا همان «اهورا مزدا» بود. در واقع با برآمدن زرتشت بود که اندیشه یگانه‌پرستی به ایرانیان آموخته شد. اگرچه بسیاری بر این باورند که نخستین بار «اخناتون» یکی از فراعنه مصر این اندیشه را برآورد اما بی‌گمان زرتشت که نزدیک به همان دوران می‌زیست (هزار تا هزار و پانصد پیش ازمیلاد)، بدون الگوبرداری از کسی دیگر یگانه‌پرستی را با کیفیتی به تکامل رساند و ترویج داد که تا امروز برجا مانده است. زرتشتیان به واسطه آموزه‌های این پیامبر، خدایان پیشین را به صور گوناگون خدایی یکتا به نام «اهورا مزدا» مانند دانستند که ایشان را به زندگی بر پایه سه پند ساده یعنی پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک فرا می‌خواند. باوجود ایمان پارسیان به این خدای مقدس، با پیروان سایر مذاهب نیز در سرزمین خود هم‌زیستی مسالمت‌آمیز داشتند.

سفارش به راست‌گویی و دوری از کژگویی

مدارا با سایر مذاهب ناشی از صفت اخلاقی بارز پارسیان یا همان علاقه‌مندی به دانستن و گفتن حقیقت بود. حقیقت‌گویی و پرهیز از دروغ در واقع شالوده فرهنگ پارسی بود تا آن‌جا که سوگند راست‌گویی هنگام آغاز به خدمت سربازان ضروری شمرده می‌شد. مورخان یونانی با وجود خصومتی که با ایرانیان داشتند همواره به این صفت ایرانیان معترف بوده‌اند. به گواه ایشان، ایرانیان از دروغ‌گویان بیزاری می‌جستند و بدهکاران را استهزا می‌کردند چراکه بدهکار ناچار است برای به تعویق انداختن ادای قرض خود دروغ بگوید. دوزخ نزد پارسیان «منزل دروغ‌گویان» نامیده می‌شد. ایرانیان از حقیقت دین خود خاطرجمع بودند و به همین سبب سخت گرفتن بر پیروان سایر ادیان را ضروری نمی‌دانستند چرا که با گذشت زمان آن‌ها نیز به حقیقت دین زرتشت پی می‌بردند و با آغوش باز آن را می‌پذیرفتند. اگر از اعتراف به حقانیت دین زرتشت نیز می‌گریختند، باز هم جای دلواپسی نبود زیرا به باور پارسیان، روح درگذشتگان در دنیای دیگر برای زمانی متناهی کیفر می‌دید و سرانجام اهورامزدا درهای بهشت را به روی آنان نیز می‌گشود.

تشکیل یگان‌های نظامی و استفاده از یونیفرم

هرچند یگان‌های لشکری و ارتش منظم نخستین بار به دست «هووخشتره» پادشاه سلسله ماد پدید آمدند اما «کوروش کبیر» در سازمان‌دهی آن دست به اصلاحاتی زد. کوروش سپاه خود را براساس تقسیمات ده‌تایی استوار کرد به این ترتیب که هر 10 نفر یک گروهان، هر 10 گروهان یک گردان و هر 10 گردان یک لشکر بودند و در نهایت سپاه از 10 لشکر تشکیل می‌شد. به منظور تمییز دادن یگان‌ها، سربازان هر یگان لباس‌های هم‌شکل به رنگ‌های زرد، آبی و بنفش به تن می‌کردند. برای ارسال پیام میان سربازان، علائم و اشاراتی نیز پدید آوردند. زنان پارسی در ارتش رتبه می‌یافتند و اکنون نام برخی از آن‌ها همچنان باقی مانده است مانند ارتشبد «پانته‌آ» که نقشی بسزا در تشکیل گاردان جاویدان زیر نظر کوروش کبیر داشت و آرتمیس که پیروزی بزرگی در نبرد دریایی سالامیس برای خشایارشاه به ارمغان آورد.

پیروزی بر مصر با کمک گربه‌ها

پارسیان در هنر جنگیدن نیز دست به نوآوری زدند. هرودوت می‌گوید که کمبوجیه دوم، پادشاه هخامنشی در پاسخ به بی‌احترامی فرعون مصر به این سرزمین لشکر کشید. وقتی سپاهیان او به دژ مستحکم شهر «پلوسیوم» رسیدند، بی‌درنگ دریافتند که تسخیر آن به آسانی ممکن نخواهد بود. از این روی کمبوجیه که از فرهنگ مردم مصر و احترامی که به جانوران به ویژه گربه‌ها می‌گذاشتند آگاهی داشت، دستور داد سربازان تصویر الهه مصریان را که به شکل زنی با سر گربه‌مانند بود روی سپرهای خود نقاشی کنند. همچنین سپاهیان در پیشروی به سوی شهر دسته‌ای از جانوران شامل گربه‌ها را جلوتر از خود حرکت دادند. به این ترتیب مردم شهر به منظور حفظ حرمت الهه خود، بدون جنگیدن تسلیم سپاه ایران شدند و کمبوجیه مصر را به قلمرو امپراتوری هخامنشی پیوند داد.

اداره نامه‌رسانی و برپایی بیمارستان

نخستین سازوکار پیشرفته نامه‌رسانی در جهان در زمان پادشاهی داریوش اول بنا نهاده شد. او شبکه‌ای از جاده‌ها را برای آسان کردن مسافرت به وجود آورد و تشکیلاتی برای رساندن نامه‌ها در سرزمین گسترده خود به وسیله چاپارها ترتیب داد. این چاپارها به اندازه‌ای پای‌بند وظیفه خود بودند که حین مأموریت هیچ درنگ نمی‌کردند و در ایستگاه‌های بین‌راهی اسب خود را جایگزین می‌کردند. هرودت نقل می‌کند که شعار این نامه‌رسانان این بود: شرایط جوی هرچه باشد –برف ببارد، باران ببارد یا گرما طاقت‌فرسا و هوا تاریک شود- آن‌ها هرگز در به سرانجام رساندن مأموریت خود در سریع‌ترین زمان ممکن ناکام نخواهند ماند. این همان شعار غیررسمی اداره پست ایالات متحده آمریکا از سال 1914 میلادی تاکنون است. نخستین بیمارستان‌ نیز در دوران پادشاهی شاپور از سلسله ساسانی در کنار دانشگاه جندی‌شاپور بنا نهاده شد. از متخصصان و متفکران تمام اقوام در این پایگاه فکری و فرهنگی با آغوش باز استقبال می‌شد. جندی‌شاپور در زمان خسرو، دیگر پادشاه ساسانی به نخستین بیمارستان آموزشی در جهان نیز تبدیل شد.

سایر دست‌آوردها

 علاوه بر تمام نوآوری‌های یادشده، پارسیان مبدع ساز سه‌تار یعنی نسخه باستانی گیتار امروزی و سازوکار آبیاری حیرت‌آوری به نام قنات بودند. رسم نوشیدن چای به عنوان عادتی روزانه و دست‌آموز کردن اسب‌ها و سگ‌ها از دیگر ابتکارات ایرانیان است. سگ‌ها از چنان جایگاه پراهمیتی میان پارسیان برخوردار بودند که مقام درگذشتگان در زندگانی پس از مرگ به نحوه تربیت و رفتار آنان با سگ دست‌آموزشان بستگی داشت. پس از سال 651 میلادی که امپراتوری ساسانیان به دست اعراب نابود شد، فرهنگ و آیین‌های بومی ایرانیان تا مدت‌ها به حاشیه رانده شد و سرکوب گردید. اما فرهنگ غنی پارسیان به آرامی بر اشغال‌گران چیره شد و در خاورمیانه و فراتر از آن گسترش یافت. از قرن هجدهم میلادی به بعد اروپاییان بار دیگر به فرهنگ ایرانیان دل‌بستگی پیدا کردند و هنوز آثار دو شاعر بزرگ پارسی به نام مولانا و حافظ شیرازی، الهام‌بخش هنرمندان و فرهیختگان اروپایی است.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۷۶۲۱۱۷۰۸:۲۴:۴۱ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
در مورد چنین خبرهایی لازم است لینک به صفحه اصلی هم داده شود.
ناشناس۱۷۶۲۱۶۴۰۹:۱۶:۴۲ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
چه عجب بالاخره یک مطلب تحسین آمیز از ایران باستان گذاشتید
ناشناس۱۷۶۲۶۱۷۱۳:۲۷:۴۸ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
آنهایی که نمره منفی می دهند دچا خودباختگی فرهنگی شده اند شاید هم ایرانی نیستند
ناشناس۱۷۶۲۹۵۸۱۷:۰۰:۲۸ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
ادعاهای .. بی سند و عوامانه تحسین ایران نیازی به این .. ندارد ضمن اینکه ما در کشوری بنام ایران زندگی می کنیم، بخشی از یک امپراتوری باستانی که حدود ۶ قرن از حوالی بغداد کنونی اداره می شد و حتی اگر به فرض این اطلاعات .. را هم جدی بگیریم قابل مصادره و انحصار نیست و افتخارش برای عراقی ها که پایتخت بودند بیشتر است هر جای جهان را انگشت بگذارید گذشته ای متصل به فرهنگ یک امپراتوری باستان دارد ضمن اینکه مجدد دقت کنید که این اوصاف مذکور ذهنیات عوامانه است باور نکنید
ناشناس۱۷۶۲۴۰۳۱۱:۴۸:۵۰ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
باعث تاسف است .که هرچه زمان میگذرد از آن همه شکوفای وعظمت فاصله میگیریم.
آریابان۱۷۶۲۴۰۶۱۱:۴۹:۴۵ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
در همین راستای ^یگانه‌پرستی ^ باید در نظر داشت وقتی گفته میشود ایرانیان باستان ^آتش پرست ^ بوده اند در این ترکیب، واژه ^پرست ^ در معنای ^مراقبت ^ میباشد نه ستایشگر !!!!! یعنی همان معنایی که امروزه در واژه ^پرستار ^ بدوران ما هم رسیده و پرستار بیمارستان در واقع در نقش یک ستایشگر از بیمار ظاهر نمی شود بلکه وی مراقب بیمار می باشد؛ علت بکارگیری این واژه در فرهنگ کهن ایران زمین هم ناشی از آن بوده که اهورامزدا دو آفت را اهریمنی میدانسته : سرمای شدید(یخبندان) و خشکسالی
ناشناس۱۷۶۲۴۱۶۱۱:۵۴:۰۸ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
آفرین به شما که حداقل 4تا صحبت بدور از غرض از این کشور .. گذاشتین
حسین۱۷۶۲۵۱۹۱۲:۴۲:۴۲ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
چرا همش می گویید پارسی؟ آیا مولانا و ابن سینا و هووخشتره و سورنا همگی پارسی بودند؟یا ایرانی بودند؟ زمان اشکانیان پارسی ها ایران را نجات دادند یا پارتی ها؟ یا سربازان ساسانی کورد بودند یا پارسی؟ یکم مراعات کنید.ایران فقط از پارس درست نشده.تورک کورد فارس بلوچ و عرب و ترکمن و گیلک و .. ایرلن رو تشکیل دادند. ایران 2500 ساله نیست بلکه هفت هزار سال قدمت داره
ناشناس۱۷۶۲۵۴۴۱۲:۵۵:۵۶ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
اگر فیلمی از دوران شکوه ایران عزیز به ویژه در زمان کوروش بزرگ بسازیم ( فیلمی قوی و با تکنولوژی روز) و در آن فیلم منشور کوروش را ( که در موزه آمریکا هست) نمایش دهیم فیلم هایی مانند 300 را رد کرده و همینطور اگر در آن فیلم به ویژه در تیتراژ ابتدا نقشه ای از قلمرو سرزمینی ایران نشان دهیم و درآن نقشه عبارت خلیج پارس را به لاتین و عربی نمایش دهیم دیگر شاهد استفاده از واژه های مجهول نخواهیم بود. بماند که چه میزان فرهنگ افزایی و درآمد و گردشگر خارجی و.. نصیب می نماید .
ناشناس۱۷۶۲۵۶۵۱۳:۰۵:۳۷ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
تمدن با شکوه ایران و دین مبین اسلام دو روی یک سکه هستند.
ناشناس۱۷۶۲۶۸۴۱۳:۵۷:۳۹ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
همه این ذوق زدگی ها بر این اساس است که اصولاً هرودتی با این شمایل در عمق تاریخ بیابیم و دوم اینکه راستگو باشد و سوم هم اینکه کسی چیزی به مطالبش نیفزوده باشد. تاریخ قصه‌های قدیمی است که یک کلاغ را چهل کلاغ می کند. آثار باستانشناسی چیز دیگری می گویند.
یه الفی۱۷۶۲۷۲۰۱۴:۱۹:۰۰ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
این متن دارای تناقض گویی و گرایش های خاص فکری است نکته اول اینکه این نوشتار بیشتر تبلیغ زرتشت گرایی است تا بیان تاریخ باستان نکته دوم گفتید که "پارسیان برای نگهداری یخ در فصول گرم" یخچال طبیعی ساختند؛ یخ را چگونه می ساختند که در سازه های خاکی کوزه ای نگهداری می کردند؟ در ضمن اگر هم از مناطق کوهستانی یخ می یافتند چگونه آن را به این سازه های خاکی می رساندند؟!؟! گویند شخصی تازه کار و .. خواست مظلومیت امام حسن (ع) را بیشتر کند بنابراین در روضه اش چنین گفت که زهری که امام را با آن شهید کردند بسیار قوی بود به طوری که اگر روی سنگ کوه هم می ریختی آن را متلاش ی و چند تکه می کرد، در این هنگام شخصی از وی پرسید اگر این سم چنین قدرتی داشته پس چگونه در کوزه سفالی بوده و کوزه را آسیب وارد نکرده است؟
ناشناس۱۷۶۲۷۶۴۱۴:۴۷:۳۸ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
اینکه چرا تاریخ مکتوب دوران باستان ما نزد یونانیان و رومیان است بدلیل نابود شدن آن توسط اعراب است. میگویند بقدری کتاب از کتابخانه جندیشاپور و مدائن به مدینه فرستادند که تون حمام ها و تنور نانوایان و منازل اعراب آن دیار برای ۶ ماه به سوخت دیگری احتیاج نداشت.
ناشناس۱۷۶۲۷۷۲۱۴:۵۳:۴۶ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
نامیدن ایران به سرزمین پارس یا پرسیا مختص اهالی بلاد غرب بود که تا درخواست ۱۹۳۳ رضاشاه، در مکاتبات و مکتوبات خود ایران را به آن میخواندند. اما ایرانیان خود از اواسط ساسانیان از سرزمین خود به ایران و ایرانشهر یاد میکردند.
هامون۱۷۶۲۸۰۱۱۵:۲۱:۰۱ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
خوشحالم که مردم سرزمینم بانوان را با مردان یکسان و برابر میدانستند،..روزهای خوب و پر شکوه ..
ناشناس۱۷۶۲۸۴۲۱۵:۳۸:۴۶ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
نیز پیل ولتا یا همان باطری حدود اواسط سلسله اشکانی در ایران ابداع شد و سپس در قرن ۱۸ (دوهزارسال بعد) توسط الکساندر ولتا ایتالیائی باز اختراع شد.
احمدرضا۱۷۶۲۹۶۸۱۷:۰۵:۵۳ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
عالی و کامل
محمود۱۷۶۲۹۹۸۱۷:۲۱:۳۷ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
کاش به منابع همه مطالب نوشته اشاره می شد. در شاهنامه خوانده ام که شاپور شهری برای اسیران بنا کرد و آنجا بیمارستان ساخت.
ناشناس۱۷۶۲۹۹۹۱۷:۲۳:۲۸ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
آفرین الف ملتی که از افتخارات خود خالی بشه بی هویت می شه مردم ما باید به هوش و ذکاوت و برتری خود مباهات کنند
ناشناس۱۷۶۳۰۱۰۱۷:۲۷:۱۷ ۱۳۹۹/۱۰/۱۵
سالهاست که ادعا می کنند ایرانیان باستان یه مشت کافر مجوس بوده اند ! البته یک ایرانی اصیل هیچ گاه این حرفهای مغرضانه را باور نکرده و همیشه به فرهنگ باستانی .. خود مفتخر بوده و این ادعاها .. را جهت خالی کردن هویت جوانان ایران به زبان رانده اند
یکتانت

پربحث‌های اخیر

  1. وزیر آموزش و پرورش: تأثیر تعیین کننده‌ای بین بازگشایی مدارس و شیوع کرونا وجود ندارد

  2. همتی: کاهش نرخ ارز حاصل تلاش بانک مرکزی است، سیاسیون به خودشان وصل نکنند

  3. سرانجام خلبانی که شاه و رجوی و بنی‌صدر را فراری داد

  4. مرگ بیش از ۲۰ نفر پس از تزریق واکسن فایزر در نروژ

  5. پورابراهیمی: در لایحه بودجه ناترازی‌ غیرقابل انکار و گسترده وجود دارد/ مردم از ما ثبات و قدرت خرید می‌خواهند

  6. پیشنهاد معاون اوباما به بایدن برای «توافق موقت» با ایران

  7. خرازی: ذبح مدیریت در همین دوره روحانی صورت گرفت/ باید به خاطر رئیس‌جمهور اجاره‌ای توبه کنیم

  8.  محسن رضایی: ملت ما از دست لیبرال‌ها و غربگرایان خسته شده است/ به «وحدت کبیر» در دهه سرنوشت انقلاب نیازمندیم

  9. وام مسکن ملی در یک قدمی ۱۵۰ میلیون تومان/ قسط ماهانه ۲.۵ میلیون تومان می‌شود

  10. کره شمالی بزرگترین رژه نظامی خود را با نمایش موشک‌های بالستیک جدید برگزار کرد

  11. ۱۰ آلمانی پس از دریافت واکسن فایزر جان خود را از دست دادند

  12. جزئیات صدور کارت شناسایی برای معلمان مدارس غیردولتی

  13. استخراج بیت کوین با طعم نوشابه

  14. تندیس های بی روایت!  

پربحث‌های دیروز

  1. چند نکته درباره دولت جوان حزب‌اللهی

  2. حاجی میرزایی: تصمیم ستاد کرونا حضوری شدن آموزش‌هاست/ مدارس تمام مناطق بجز مناطق قرمز باید باز باشد

  3. نحوه بازگشایی مدارس؛ حضور دانش‌ آموزان از اول بهمن اجباری است؟

  4. ... حتی اگر مهريه زنان شده باشد

  5. قالیباف: ۸۰ درصد اقتصاد در اختیار دولت است/ درآمد نفتی نباید صرف هزینه های جاری که تورم زا است، شود

  6. حدادعادل: امیدواریم دولتی پدید بیاید که راه درست و مردمی دو قوه قضاییه و مقننه را ادامه دهد/ کم‌کاری، بی‌تدبیری و ناهماهنگی درونی دولت را همه می‌بینند

  7. موشک‌های دقیق مقاومت؛ کابوس اسرائیل در ۲۰۲۱

  8. همه چیز درباره واکسن‌های ایرانی کووید-۱۹/ واکسن‌های ایرانی بر پایه کدام فناوری‌ها تولید می‌شوند؟

  9. توقف فعالیت ماینرهای چینی در ایران

  10. نمکی: با بازگشایی مدارس مخالفیم/ نگران خیز کرونا در دوماه آینده هستیم

  11. عزاداران فاطمی در ۳ میدان تهران به سوگواری می پردازند

  12. واکنش دمشق به حملات رژیم صهیونیستی به دیرالزور

  13. کیهان: سیدحسن خمینی فاقد کمترین سابقه اجرایی است

  14. واعظی: ان‌شاءالله جلوی قطع برق گرفته خواهد شد

پربحث‌های هفته

  1. زمستون، قشنگه از پشت شیشه !...

  2. حاشیه‌های بی‌پایان خانواده هاشمی رفسنجانی

  3. از ندا آقاسلطان و ترانه موسوی تا اشلی بابیت؛ تفاوت در چیست؟

  4. چند نکته درباره دولت جوان حزب‌اللهی

  5. درنگی بر دستور منع واردات واکسن‌های آمریکایی و انگلیسی

  6. برگ برنده انتخابات ۱۴۰۰ چیست؟/ نتایج نظرسنجی درباره قالیباف، ظریف و لاریجانی/ ویژگی‌های رئیس‌جمهور بعدی

  7. اگرهای تمام نشدنی !

  8. رهبر معظم انقلاب: ورود واکسن آمریکایی و انگلیسی به کشور ممنوع است / به این‌‌ها اعتمادی نیست؛ گاهی می‌خواهند روی ملت‌های دیگر امتحان کنند

  9. آپارتاید پزشکی

  10. قیمت کارخانه‌ای محصولات ایران‌خودرو اعلام شد + جدول

  11. خواب جدید دولت برای برق ؟!

  12. هلال احمر: ورود واکسن فایزر از آمریکا منتفی شد

  13. تصویری از خودروی رئیس سابق محیط زیست دماوند

  14. دعوت از رئیسی برای نامزدی در انتخابات/ پاسخ جهانگیری به منتقدان ارز ۴۲۰۰/ حسن خمینی گزینه اجماعی اصلاح‌طلبان می‌شود؟/ نتایج جالب یک نظرسنجی درباره انتخابات ۱۴۰۰

  15. چرا رهبر انقلاب با وارد کردن واکسن‌های آمریکایی و انگلیسیِ کرونا مخالفت کردند؟

  16. حاجی میرزایی: تصمیم ستاد کرونا حضوری شدن آموزش‌هاست/ مدارس تمام مناطق بجز مناطق قرمز باید باز باشد

  17. «فریاد عده‌ای بلند می‌شود، اما به این جیغ‌ها توجه نکنید»

  18. توصیه رهبری به قالیباف/ پاسخ عجیب فائزه هاشمی به برادرش/ روایت علی مطهری از جلسات مشترک سیاستمداران دو جناح/ شرایط برای حضور لاریجانی در انتخابات مهیا نیست

  19. نامه محسن هاشمی به فائزه هاشمی: عذرخواهی کن

  20. پاسخ کنایه‌آمیز فائزه هاشمی به برادرش: به تو حق می‌دهم چون برای خودت آینده‌ای ترسیم کرده‌ای

  21. سخنگوی صنعت برق: اگر مردم ۱۰ درصد صرفه جویی کنند مشکل خاموشی حل می‌شود

  22. نحوه بازگشایی مدارس؛ حضور دانش‌ آموزان از اول بهمن اجباری است؟

  23. چرا ریزش بورس متوقف نمی‌شود؟!

  24. توضیحات وزیر بهداشت درباره ممنوعیت واردات واکسن آمریکایی/ چرا لاریجانی به نامزدی در انتخابات متمایل نیست؟/ کنایه ابطحی به فائزه هاشمی/ پیش‌بینی موحدی کرمانی درباره سرنوشت FATF در مجمع

  25. ولایتی: شرط رهبر انقلاب تعهد کتبی اوباما بود نه قول شفاهی/ مکانیسم ماشه در مذاکره مجدد باید حذف شود

آخرین عناوین