مگنت-ستاره یک مربع

درسی که از مذاکره در زمان علی (ع) نگرفتیم

غلامرضا احسنی آرانی، گروه تعاملی الف،   3970315095 ۷ نظر، ۱۶ در صف انتشار و ۱۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
درسی که از مذاکره در زمان علی (ع) نگرفتیم

ایام شهادت امیر مومنین علی ع فرصت مناسبی برای مرور لحظات تاریخی زندگی ایشان است. امیر مومنین ع در چنین شب هایی در محراب عبادت فریاد «فزت و ربّ الکعبه» سر داد و با فرقی شکافته، به آسمان عروج کرد تا ندای آسمانی «تهدّمت و الله ارکان الهدی» رفعت مقام علی ع را فریاد زند. او با شهادت خویش نه تنها از دنیای بدون فاطمه س راحت شد، بلکه از نفاق برخی از یاران خویش و جهالت و نادانی برخی دیگر، خلاص شد. چه زیبا رهبر عزیزمان فرمود که سه دشمن در مقابل امیر مومنین ع صف آرایی کردند: «پیشوای عدالت خواهان با سه جبهه رویارو بود؛ «قاسطین» یعنی دشمنان بنیانی و مخالفان اصل حکومت او، «ناکثین» یا همان همراهان سست‌بنیاد و «مارقین» یعنی کج‌فهم‌ها و انسانهای نادانی که سران‌شان خائن بودند اما خودشان به خیال تبعیت از قرآن در مقابل قرآن مجسم یعنی امیرمومنان ایستادند.»[1] و چه زیباتر فرمود: «جبهه دشمنان و مخالفان امام راحل نیز ترکیبی از همین سه گروه بود؛ قاسطین یعنی امریکا، رژیم صهیونیستی و وابستگان داخلی آنها که با اصل جمهوری اسلامی دشمنی دارند، ناکثین یا عهدشکنان و همراهان سست‌کمربند که به علت خواسته های دنیایی در مقابل امام ایستادند و مارقین که با عدم درک موقعیت کشور و نفهمیدن جبهه بندی دشمنان، حقانیت حرکت امام را تشخیص ندادند... امروز هم همین سه گروه در مقابل میراث بزرگ امام خمینی یعنی جمهوری اسلامی صف آرایی کرده اند.»[2]

یکی از وقایعی که به خوبی جهالت و نفاق موجود در برخی از یاران علی ع را نمایان می کند، جنگ صفّین و ماجرای حَکَمیت است. پس از چند ماه جنگ و ریخته شدن خون‌هایی فراوان، مالک اشتر به چند قدمی خیمه معاویه رسید. تنها چند گام تا پیروزی و در هم پیچیدن فتنه معاویه باقی است. اما به ناگاه به دستور عمرو عاص، قرآن ها به نیزه می شود و برخی سست بنیان و جاهل، البته به سرکردگی منافقان همراه معاویه، با هجوم به امیر مومنین ع او را تهدید می کنند که یا به مالک اشتر دستور بازگشت بده یا تو را خواهیم کشت. اما این گروه چه خواسته ای دارند؟ آنان خواهان مذاکره و اتمام جنگ بدون خونریزی هستند یا به عبارت بهتر، دشمن جنگ با مسلمانان و موافق صلح اند!

در این بین، اهل شام و اهل کوفه توافق بر حَکَمیت کردند و اهل شام، عمرو عاص را حَکَم قرار دادند. اما اشعث و خوارجان آینده، بدون نظر خواهی از امیر مومنین ع بر ابوموسی اشعری به توافق رسیدند و توافق خویش را به علی ع اعلان کردند. اما روشن است که او این مرد را نخواهد پذیرفت. علی ع فرمود: «من به ابو موسی رضایت نمی دهم همو که در جنگ با من همراهی نکرد و مردم را از همراهی من بازداشت و خود فراری شد تا اینکه پس از چند ماه به او پناه دادم»[3] علی ع ابن عباس را برای حکمیت پیشنهاد داد. اما در پاسخ همین افراد منافق و جاهل شنید: «به خدا قسم تو و ابن عباس با هم تفاوتی ندارید. ما کسی را حَکَم قرار می دهیم که میانه رو باشد نه نزدیک به معاویه و نه نزدیک به تو» باز علی ع فرمود: «من مالک اشتر را حَکَم قرار دادم.» و باز شنید: «آیا به جز اشتر کس دیگری زمین را بر ما به آتش کشید؟ و آیا هم اکنون در حُکم اشتر نیستیم؟» اینجا بود که علی ع فرمود: «حال که تنها ابوموسی را قبول دارید، هر که را می خواهید بفرستید.»[4]

اینان به دنبال ابوموسی اشعری در منطقه عُرض شامات فرستادند که برای فرار از جنگ به آنجا پناهنده شده بود. پیک به سراغ او رفت و خبر توافق بر صلح را رساند. ابوموسی گفت: « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ» و خبر حَکَم قرار دادن او را بیان کرد و ابو موسی گفت: « اِنَّا لِلَّهِ وَ اِنَّا اِلَیْهِ راجِعُونَ‏»

اما این تمام ماجرا نیست، بلکه نقطه آغاز است. امیرمومنین ع عهدنامه و پیمانی را برای حَکَمیت نوشت. در این پیمان نامه، از عمروعاص و ابوموسی پیمان گرفت که حکم آنها تنها به کتاب خدا باشد و اگر در کتاب مطلبی را نیافتند، تنها به سنت پیامبر ص حکم کنند و دو حَکَم باید از تبعیت هوای نفس و شبهات دوری کنند و بر اجتهاد خویش عمل نکرده و حکمی همراه ظلم نکنند. دو حَکَم باید در زمینی بی طرف بین اهل شام و اهل عراق به مذاکره بنشینند و همراهان این مذاکره، تنها به رضایت هر دو طرف باشد و اگر شرایط بیان نشده رعایت نشود، حکم این دو، بر هیچ کس الزام آور نیست.[5]

از اینجا به بعد ماجرای حکمیت را همه می دانند. اما آنچه دل‌ها را به درد می آورد، فریادهای خبیثی است که پس از شکست حَکَمیت به علت رعایت نکردن شروط امیر مومنین ع، بلند شد. همین موافقان صلحی که با تهدید، امیرمومنین ع را وادار به پذیرش حَکَمیت کردند و همانان که نظر علی ع در حَکَم قرار دادن ابن عباس یا مالک اشتر را نپذیرفتند، با ندای «لا حکم الا لله» به مقابله با علی ع پرداختند. نُمَیر عبسی نقل می‌کند: «علی ع از کنار رزمندگانی از قبیله هَمدان عبور می‌کرد که گروهی از آنان به سراغ وی آمدند و گفتند: «چرا با مسلمین (معاویه و لشکریانش) بدون اینکه مرتکب گناهی شده باشند، جنگ کردی؟ و چرا در امر الهی سازش کردی؟ و چرا به دنبال حکومت رفتی؟ و چرا مردان را در دین خدا حَکَم قرار دادی؟ حکم تنها برای خداست «لا حکم الا لله»»[6]

آیا جز این بود که اینان و دیگر افراد سست بنیان، حَکَمیت را به امیرمومنین ع تحمیل کردند و حتی به حَکَم مورد نظر او تن نداده و حَکَمین نیز شرایط علی ع را رعایت نکردند؟ اما چه خبیثانه، نه تنها از علی ع و امت عذرخواهی نکردند، بلکه مسئولیت مذاکرات و شکست را بر عهده امیرمومنین ع گذاردند و با شمشیرهای برهنه جنگی دیگر (نهروان) را با فریاد «لا حکم الا لله» بر او تحمیل کردند.

اِبَانَهُ ابْنِ اَبِی عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُطَّهَ نقل می‌کند: «ابن عباس پیش از آغاز جنگ نهروان، برای اتمام حجت به سراغ خوارج رفت و علت مخالفت و دشمنی آنان با علی ع را جویا شد. آنان گفتند: « به سه دلیل با علی ع مخالفیم. چون علی ع مردان را در دین خدا حَکَم قرار داد و کافر شد و چون جنگید و غنیمت نگرفت (جنگ جمل) و چون امیر المومنین را پس از اسم خویش در عهدنامه حَکَمیت پاک کرد.[7] امیر مومنین ع در پاسخ فرمود: خداوند در قرآن برای صید[8] و اصلاح بین زن و شوهر،[9] مردان را حَکَم قرار داده است. اما آیا توقع دارید در جنگ جمل، مادرتان عایشه را اسیر کرده و شما مانند کنیز با او رفتار می کردید؟ اگر او را مانند کنیز بدانید، کافر شدید در حالی که او مادر شماست و اگر او را مادر خود ندانید آیه قرآن را تکذیب کرده‌اید: « َ اَزْوَاجُهُ اُمَّهَاتِکُمْ»[10] در پاک کردن امیرمومنین پس از نام خویش نیز به رسول خدا ص در ماجرای صلح حدیبیه تاسی کردم. رسول خدا ص از علی ع برتر بود و با محو رسول الله از نبوت خارج نشد.»[11]

عجب ماجرای دردناک و آشنایی است

روزی گفتند: باید با مذاکره، سایه شوم جنگ را برداشت. یک روز گفتند: مذاکره محل بده بستان است نه محل بیانیه خواندن و پافشاری بر حقوق. باز گفتند: باید تحریم ها برداشته شود تا مشکل آب خوردن نیز حل شود. با هر تلاشی بود، مذاکرات را جلو بردند. مکرّرا خطوط قرمزی برای مذاکرات ترسیم شد. خطوط قرمز زیر پاگذاشته شد. مجددا برای عمل به برجام، شروطی تعیین شد. آن شروط نیز رعایت نشد. برجام با خروج آمریکا شکست خورد. اما نه تنها خبری از عذر خواهی از رهبری و ملت نبود، بلکه مذاکرات زیر نظر رهبری عنوان شد و برجام را تصمیم نظام قلمداد نمودند و نوک پیکان انتقادات را از خود به سمت رهبری تغییر دادند.

عجب شباهتی است بین مظلومیت علی ع و شرایط امروز کشور عزیزمان

***

[1] 14 خرداد 1397

[2] 14 خرداد 1397

[3] وقعه صفین ؛ النص ؛ ص499

[4] وقعه صفین ؛ النص ؛ ص500

[5] وقعه صفین ؛ النص ؛ ص504

[6] الغارات (ط - القدیمه) ؛ ج‏1 ؛ ص19

[7] به هنگام نوشتن پیمان نامه، نوشته شد: « هَذَا مَا تَقَاضَی عَلَیْهِ عَلِیٌّ اَمِیرُ الْمُوْمِنِینَ» معاویه گفت: چه بد مردی هستم اگر علی ع را به عنوان امیرمومنین قبول داشته باشم و باز با او به پیکار بپردازم. عمرو عاص به کاتب گفت: نام علی و پدرش را بنویس او تنها امیر شماست و امیر ما نیست! جدال درباره نوشتن یا ننوشتن امیرمومنین بالا گرفت که اشعث گفت: این نام را پاک کن. اینجا بود که امیر مومنین ع فرمود: یاد صلح حدیبیه افتادم که به دستور پیامبر ص نوشتم: «هَذَا مَا تَصَالَحَ عَلَیْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ سُهَیْلُ بْنُ عَمْرٍو» سهیل بن عمرو گفت: نام رسول الله را پاک کن. من اگر می دانستم تو رسول خدایی با تو به پیکار بر نمی خواستم و بنویس: محمد بن عبد الله. پیامبر ص به من فرمود: علی! من رسول خدا و محمد بن عبدالله هستم و با نوشتن محمد بن عبدالله، رسالت من نابود نمی شود. پس بنویس محمد بن عبدالله ... وقعه صفین، النص، ص: 508

[8] المائده : 95 یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَقْتُلُوا الصَّیْدَ وَ اَنْتُمْ حُرُمٌ وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْکُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ یَحْکُمُ بِهِ ذَوا عَدْلٍ مِنْکُمْ هَدْیاً بالِغَ الْکَعْبَهِ اَوْ کَفَّارَهٌ طَعامُ مَساکینَ اَوْ عَدْلُ ذلِکَ صِیاماً لِیَذُوقَ وَبالَ اَمْرِهِ عَفَا اللَّهُ عَمَّا سَلَفَ وَ مَنْ عادَ فَیَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ وَ اللَّهُ عَزیزٌ ذُو انْتِقامٍ‏

[9] النساء : 35 وَ اِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَیْنِهِما فَابْعَثُوا حَکَماً مِنْ اَهْلِهِ وَ حَکَماً مِنْ اَهْلِها اِنْ یُریدا اِصْلاحاً یُوَفِّقِ اللَّهُ بَیْنَهُما اِنَّ اللَّهَ کانَ عَلیماً خَبیراً

[10] الاحزاب : 6

[11] مناقب آل ابی طالب علیهم السلام (لابن شهرآشوب) ؛ ج‏1 ؛ ص268

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۳۷۳۶۹۳۱۵:۳۱:۱۳ ۱۳۹۷/۳/۱۵
مرد باشیم و روی پای خودمان بایستیم. آمریکا قابل اعتماد نیست. این یک شعار نیست. اروپا هم همراه آمریکاست. منطق آنها یکی است.
ناشناس۳۷۳۷۸۱۱۶:۵۱:۱۱ ۱۳۹۷/۳/۱۵
برادر من، نه ظریف ابو موسی اشعری است و نه جلیلی مالک اشتر. الان وقت این تصفیه حساب های سیاسی نیست.
محسن۳۷۳۷۹۳۱۶:۵۸:۴۵ ۱۳۹۷/۳/۱۵
خدا رو شکر که یکی حرف دل ما را زد.مدتهاست دل ما از دست اینها خون است.
ناشناس۳۷۴۳۲۵۰۲:۵۳:۵۹ ۱۳۹۷/۳/۱۶
احسنت...حرف دل ما بود که پنج ساله در گلو گیر کرده
پوری۳۷۴۶۵۷۱۲:۲۵:۱۴ ۱۳۹۷/۳/۱۶
و تاریخ تکرار می شود...
ناشناس۳۷۵۳۰۶۰۱:۱۹:۳۶ ۱۳۹۷/۳/۱۷
به همین علت امام علی توصیه به خواندن تاریخ فرموده اند
شناس۳۷۵۹۴۰۱۷:۰۳:۰۹ ۱۳۹۷/۳/۱۷
من جای شما بودم این موضوع را ازنظر سنجی خارج می کردم
تجارت نیوزدانشگاه علمی کاربردی

پربحث‌های اخیر

  1. گفتگو با پسر قاضی پور +فیلم   

  2. مدیری که 90 سکه طلا در میز توالت نگه داری می کرد

  3. وزیر ارتباطات: دولت به زودی بسته‌های حمایتی از اقشار آسیب پذیر را اعلام می کند

  4. فرزندان ضرغامی چه می‌کنند؟

  5. آیت الله علم الهدی: سیاست فرع دین است/ آمریکا در منطقه به دنبال نوکر است

  6. همتی مطرح کرد: شفاف‌سازی و مبارزه با رانت از سیاست های اصلی بانک مرکزی/ چه اقداماتی باید انجان داد

  7. رئیس گروه اقدام ایران: می‌خواهم گفت‌وگو با کشورها درباره ایران را به فراتر از برنامه هسته‌ای بکشانم

  8. رودنیل: داور به جای کارت زرد دفترچه به بازیکنان نفت نشان داد

  9. روسیه: برای حفظ برجام عزم قاطع داریم

  10. علل عدم پایان رسمی جنگ کره چیست؟

  11. راشاتودی: تشکیل "گروه اقدام ایران" جدیدترین طرح آمریکا برای سرنگونی است

  12. هواپیمای ارتش آمریکا در «اوکلاهاما» سقوط کرد

  13. سرشماری تعاونی‌ها به کـجا رسید؟

  14. توصیه‌هایی برای یک برنامه غذایی سالم

  15. به احترام کارگردان «کلاه پهلوی»، کلاه از سر بر می‌داریم

  16. پیش‌بینی یک اقتصاددان از وضعیت تورم در ماه‌های آینده/ وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی اگر بیشتر نشده، کمتر هم نشده است

  17. کشورهای دیگر چگونه از بحران ارزی خارج شدند؟  

  18. شفر:شاید با برانکو شوخی کنم اما مشکلی با او ندارم/حسینی یاد بگیرد شماره یک فقط تیم است

  19. شورای نگهبان لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی را رد کرد

  20. وزیر خارجه آمریکا: باید به همکاری‌ها با شریکانمان علیه ایران سرعت ببخشیم

  21. حمله هوادار نفت مسجد سلیمان به تماشاگران پرسپولیس با چاقو!  

  22. هوادار «چاقوکش» نفت مسجدسلیمان دستگیر شد +عکس و فیلم

  23. لحظه وحشتناک ریزش کوه  

  24. به یاد مرحوم سید ضیاءالدین دُری  

  25. «گروه اقدام ایران»؛ نام تازه آمریکایی‌ها برای اهداف کهنه

پربحث‌های دیروز

  1. توکلی: ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر/ ۲۰ میلیارد دلار ظرف چند روز با سیاست های غلط دولت از دست رفت

  2. عزت الله انتظامی درگذشت+زندگینامه و کارنامه آقای بازیگر

  3. صادرات هندوانه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری شد

  4. دوستی قبل از ازدواج ممنوع

  5. برگ برنده ترامپ برای انتخابات عقب نشینی ایران است/ رئیس جمهور آمریکا روی تاثیر تحریم ها حساب کرده/ آیا تهران از تصمیم خود مبنی بر مخالفت با مذاکره کوتاه می آید؟

  6. بطحایی: نشانه‌های ورشکستگی در نظام آموزش و پرورش پیداست

  7. اما و اگرهاى دریافت مابه‌التفاوت نرخ ارز از واردكنندگان

  8. گفتگو با پسر قاضی پور +فیلم   

  9. ۸۵۰ هزار میلیارد تومان سپرده بلندمدت در انتظار تصمیم بانک مرکزی/ احتمال افزایش سود بانکی قوت گرفت

  10. چرا ورود هواپیماهای آمریکایی به آسمان ايران ممنوع نیست؟

  11. پیام تسلیت هنرمندان برای درگذشت عزت الله انتظامی  

  12. راغفر: برخی بانک‌های خصوصی کانون‌های فساد هستند/ دولت در تسخیر گروه‌های رانتی است/ بازار ثانویه باید تعطیل شود

  13. دیپلماسی اقتصادی و نبود برنامه و تیم قوی در وزارت خارجه/ مهمترین چالش و مشکل پیش روی پیشبرد دیپلماسی اقتصادی چیست؟

  14. واکنش توکلی به فرار مالیاتی پزشکان

  15. استاد دانشگاه تهران:بانک مرکزی به جای دستکاری نرخ سود روی بازار ارز تمرکز کند

  16. خجسته: عده‌ای خاص نبض ارزی کشور را مدیریت می‌کنند

  17. ایران در رتبه دوم بالاترین تعرفه واردات خودرو در دنیا

  18. وعده سپاه به تروریست‌ها؛ نزدیک‌تر بیا، گلوله‌ها منتظرت هستند

  19. ضیاءالدین دری کارگردان «کیف انگلیسی» درگذشت

  20. برای خرید ۲۰۶ چقدر باید هزینه کرد؟ +جدول

  21. دادستان کل کشور: دادگاه مفسدان اقتصادی بصورت علنی از صدا و سیما پخش می‌شود

  22. ابوترابی فرد: کشور دیگر ظرفیت تکانه‌های ارزی را ندارد/ ضرورت اصلاح قانون پولی و بانکی از سوی مجلس و دولت

  23. فرماندار: ازدواج زیر 13 ساله‌ها در خنداب صحت ندارد

  24. برایان هوک، رئیس «گروه اقدام ایران» در وزارت خارجه آمریکا کیست؟

  25. مدیری که 90 سکه طلا در میز توالت نگه داری می کرد

پربحث‌های هفته

  1. ۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند + اسامی

  2. محمود صادقی می‌داند یا نمی‌داند؟

  3. آیا ایران با مذاکره دوباره موافقت می‌کند و اجازه می دهد توافقی جدید امضا شود؟

  4. رجب صفروف کیست و آیا گفته‌های او صحت دارد؟

  5. محمود صادقی: آیا ترکمنچای دیگری در راه است؟

  6. یک بعدازظهر تابستانی با نماینده جوان پیشنهاد دهنده بیانیه ضد ایرانی در تورنتو

  7. اندرونی و بیرونی مسئولان!

  8. روایت پزشکیان از زندگی شخصی و فرزندانش + عکس

  9. واعظی: باید دلیلی داشته باشد تا روحانی از مردم عذرخواهی کند

  10. پاسخ ظریف درباره شبهات مطرح شده در مورد سهم دریای خزر؛ در گفت‌وگو با الف: دولت از حق ایران در دریای خزر کوتاه نیامده است/ سهم ایران به ۱۱ درصد کاهش نیافته است

  11. سهم ۵۰ درصدی ایران از دریای خزر، پروپاگاندا یا واقعیت؟

  12. رهبر انقلاب: در حال حاضر مذاکره با آمریکا ممنوع است/ برخی خطوط قرمز در برجام رعایت نشد/ آحاد مردم مشکلات معیشتی را احساس می‌کنند و یک بخشی از مردم واقعاً زیر فشارند

  13. توکلی: ‌مسئولان درکی از وضعیت اقتصادی ندارند/راغفر: رئیس کمیسیونی بی‌ام‌و 3 میلیاردی دارد و با آن به استخر می‌رود/ به چه زبانی باید به مسئولان هشدار داد که وضعیت بحرانی است

  14. تبعیت از آمریکا و دودی که به چشم العبادی می‌رود

  15. واکنش متفاوت به دو اتفاق مشابه در ترکیه و ایران

  16. رهبر انقلاب اسلامی در پاسخ به نامه 12 ماده ای رئیس قوه قضائیه: مجازات مفسدان اقتصادی سریع و عادلانه انجام گیرد/ در مورد اتقان احکام دادگاه ها دقت لازم را توصیه فرمائید

  17. "سفر خانوادگی" ۲۳ نماینده مجلس به مشهد برای بررسی یک طرح

  18. سيستم فاسد نيست، فسادمان سيستماتيك است

  19. روحانی: قیمت ارز قطعا پایین می آید/ ایران در کنوانسیون خزر امتیازات خاصی گرفت/ اقتصاد با بگیر و ببند حل نمی‌شود؛ اعتمادسازی کنیم/ مبارزه با فساد، تبلیغاتی نیست

  20. نهاوندیان: دولت حتما اقتصاد را مدیریت می‌کند/ بازار ارز به سمت تعادل حرکت می کند/نقدینگی در چهار سال گذشته دو برابر شد

  21. ژن‌های خوب بدون کنکور پزشک می‌شوند!+فیلم

  22. ظریف: فرزندانم در تهران سکونت دارند/ پسر و دخترم استخدام هیچ جای دولتی نیستند

  23. مگر مدیران دولت و مسئولین چقدر حقوق می‌گیرند که حاضر نیستند اعلام عمومی شود/ حقوق وزرای دولت روحانی به نسبت گذشته سه برابر شد

  24. احتکار در همه بازارها ممنوع است به‌جز مسکن!/ وقتی وزارت راه و شهرسازی پاسخگو نیست و به تکلیف قانونی خود عمل نمی‌کند/ بی‌اعتنایی و سکوت در قبال خسارت‌های مالی به مردم و دولت

  25. افزایش تعرفه برق پُرمصرف‌ها، راه‌حل پایان دادن به خاموشی‌های تابستانه

آخرین عناوین