ایرانی‌ها از چه زمانی پشت‌کنکوری شدند؟

گروه اجتماعی الف،   3980427129

داستان کنکور در ایران از وقتی شروع شد که همه می‌خواستند دکتر شوند! رقابت برای ورود به دانشکده پزشکی دانشگاه تهران پایه‌گذار امتحانی سراسری در ایران شد که زندگی نسل‌ها را تغییر داد و خاطره‌ها و نوستالژی‌های فراوان باقی گذاشت.

 تا دهه 40 شمسی هر دانشگاهی در ایران، شیوه‌ای متفاوت برای گزینش دانشجو داشت؛ امتحان یا مصاحبه علمی. دانشگاه‌ها محدود بودند و البته متقاضیان تحصیل هم محدود؛ دانشگاه تهران، دانشگاه پلی تکنیک (امیرکبیر فعلی)، دانشگاه ملی (شهید بهشتی فعلی)، فردوسی مشهد، جندی‌شاپور اهواز (شهید چمران فعلی) و دانشگاه پهلوی (دانشگاه شیراز فعلی) بودند و ظرفیت‌هایی که تکمیل نمی‌شد. تا اینکه به‌تدریج تقاضای ورود به دانشگاه افزایش یافت و شرایط تغییر کرد. کنکور آمد و ماندگار شد. بزرگ‌ترین رویداد علمی کشور رقابتی است همگانی که استعدادها را در دورافتاده‌ترین نقاط ایران نیز شناسایی می‌کند و شاید مزیت مهم و دلیل ماندگاری‌اش همین باشد.

این روزها که داوطلبان ورود به دانشگاه‌ها منتظر اعلام نتایج هستند مروری کرده‌ایم بر کارنامه 56 ساله کنکور!

سال 42؛ نخستین کنکور ایرانی

پزشکی اولین رشته‌ای بود که در دانشگاه‌های ایران پرطرفدار شد. نخستین بار در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران به دلیل تعداد زیاد متقاضیان امتحانی هماهنگ برگزار شد. بعد دانشکده‌های حقوق و فنی نیز امتحان ورودی برگزار کردند. شرایط چنین بود که اغلب متقاضیان ورود به دانشگاه ابتدا در امتحان دانشکده پزشکی شرکت می‌کردند و اگر قبول نمی‌شدند، می‌رفتند سروقت باقی رشته‌ها و دانشکده‌ها. سال‌ها وضعیت بر همین منوال بود تا اینکه در سال 1341 قرار شد امتحانی سراسری برای دانشگاه‌ها برگزار شود. مشکل این بود که متقاضیان باید بارها از سراسر ایران به تهران و سایر شهرها سفر می‌کردند تا در امتحانات دانشکده‌های مختلف شرکت کنند. برای رفع این مشکل و با ایده برگزاری امتحانی با کیفیت بالاتر برای تعیین دقیق‌تر سطح علمی افراد نخستین امتحان سراسری دانشگاه‌ها در سال 1342 برگزار شد؛ نخستین کنکور ایرانی. این کنکور را هیات مسابقات وردی دانشگاه‌ها برگزار می‌کردند؛ هیاتی تازه تأسیس از اساتید و مسئولان دانشگاه‌های ایران. اما شیوه برگزاری کنکور و مشکلاتی که برای هماهنگی‌ها پیش آمد با انتقاد جامعه علمی مواجه شد و دوباره وضعیت به روال سابق بازگشت.

کنکور با سوالات جواب کوتاه!

در دهه 40 دانشگاه‌های جدیدی از راه رسیدند؛ ازجمله دانشگاه صنعتی آریامهر (شریف فعلی) و دانشگاه رضائیه (ارومیه فعلی). تب تحصیلات دانشگاهی هم در جامعه مدام بالا می‌رفت و کنکور سراسری همچنان روشی مناسب برای پذیرش دانشجو به نظر می‌رسید. با تأسیس وزارت علوم و راه‌اندازی واحدی با نام مرکز آزمون‌شناسی در سال 1347 دوباره برگزاری کنکور سراسری در دستور کار قرار گرفت؛ اتفاقی که سال 1348 رخ داد. صبح چهارشنبه 15 مرداد سال 48 کنکوری با شرکت 47 هزار و 703 نفر برگزار شد؛ 12 دانشگاه بود با 30 رشته تحصیلی. این آزمون به‌صورت سؤالات پاسخ کوتاه (به جای تستی) برگزار شد و داوطلبان همزمان با آزمون 10 رشته را انتخاب کردند. نکته مهم اینکه منابع سؤالات ناشناخته بود و داوطلبانی که از امتحان بیرون آمدند نخستین نسل ایرانی‌هایی بودند که سختی کنکور را درک کردند! ازآن‌پس کنکور به‌طور مرتب برگزار شد و به همین دلیل آزمون سراسری سال 48 نخستین کنکور ایران معرفی می‌شود.

کنکور 57

سال 1354 به جای مرکز آزمون‌شناسی، سازمان سنجش آموزش کشور تأسیس شد تا کنکور وارد مرحله‌ای جدید شود. از آن سال معدل امتحانات نهایی ششم متوسطه و نوع مدرک (دیپلم ریاضی، طبیعی و ادبی)، جنسیت، وضعیت نظام‌وظیفه و سهمیه منطقه نیز در قبولی کنکور تأثیر داشت. البته در سال 57 این شرایط دیگر اعمال نشد. کنکور آن سال کنکوری بود در بحبوحه تحولات انقلابی. آن سال‌ها 170 هزار دانشجو داشتیم که در 150 رشته، تحصیل می کردند. کنکور در سال 58 هم اجرا شد ولی پس‌ازآن برای انقلاب فرهنگی، دانشگاه‌ها تعطیل شدند و کنکور هم.

دانشگاه‌های جدید آمدند

سال 61 دوباره کنکور آمد و فقط برای رشته‌های پزشکی، فنی و مهندسی، کشاورزی، الهیات و معارف اسلامی برگزار شد. سهمیه ها نیز از همین سال آمدند؛ سهمیه مناطق، رزمندگان و...

دانشگاه آزاد هم در همین سال تأسیس شد و کنکوری با حضور 32 هزار نفر در شهرهای بزرگ ایران برگزار کرد. در این کنکور 3 هزار نفر برای تحصیل در 9 رشته برگزیده شدند. طی سال‌های بعد ظرفیت دانشگاه‌های دولتی و تعداد رشته‌ها افزایش یافت و کنکور مدام به مسابقه ای بزرگ‌تر و حساس‌تر تبدیل می‌شد. به دلیل تقاضای فزاینده برای ورود به دانشگاه نیز به‌تدریج دانشگاه‌های پیام نور، شبانه، غیرانتفاعی و مراکز تربیت‌معلم به ظرفیت پذیرش دانشجو افزود و کنکور هرسال با داوطلبان بیشتر برای تحصیل در رشته‌های بیشتر برگزار شد.

سالی یک میلیون داوطلب!

رکورد تعداد داوطلبان در سال 1381 شکست؛ یک‌میلیون و 800 هزار نفر. در واقع سال‌های 79 تا 82 را به دلیل تعداد زیاد داوطلبان سخت‌ترین دوره‌های کنکور می‌دانند. پس‌ازآن هرسال حدود یک‌میلیون نفر در کنکور شرکت می‌کنند؛ کمی بیشتر یا کمتر. البته ظرفیت پذیرش دانشجو نیز به تدریج افزایش یافته است. در کنکور امسال یک‌میلیون و 119 هزار نفر شرکت کرده‌اند.

نظام قدیم؟ نظام جدید؟

همین‌طور که دانشگاه‌ها و رشته‌های تحصیلی زیاد می‌شد دردسرهای جدیدی هم رخ می‌داد. از همه مهم تر مشکلات مربوط به دوری راه دانشجویان از محل زندگی شان و دردسرهای سکونت دانشجویی در شهرهای کوچک و بزرگ ایران. از سال 71 امکان انتخاب دانشجو در بیشتر رشته‌ها به‌صورت بومی و بر اساس تقسیم‌بندی استان، ناحیه و قطب آموزشی انجام شد و تعداد رشته‌های قابل انتخاب نیز از 150 رشته به 100 رشته کاهش یافت. سال 75 دیپلمه‌های نظام جدید رسیدند پشت دروازه دانشگاه ها و کنکور 2 مرحله‌ای شد. سال بعد کنکور فقط برای نظام قدیمی‌ها 2 مرحله‌ای بود. از سال 77 نیز کنکور در یک مرحله و در 5 گروه علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی، علوم انسانی، زبان‌های خارجی و هنر برگزار می‌شود. از سال 92 کنکور سراسری و کنکور دانشگاه آزاد با هم ادغام شد تا همچنان یک کنکور بزرگ و سرنوشت ساز داشته باشیم! ایران حالا 2570 دانشگاه دارد با حدود 3 میلیون و 800 هزار دانشجو.

دیدن نخبگان در روزنامه‌!

امتحان کنکور برای نسل‌های مختلف ایرانیان خاطره ساز بوده است؛ دست‌کم خاطره‌های شخصی به جای گذاشته است. اما خاطره‌های جمعی هم هستند و از همه جالب تر اینکه یک روز در سال جلوی دکه‌های روزنامه فروشی صف می‌شد و آن روز اعلام نتایج کنکور بود. خیلی‌ها هم ذوق داشتند که اگر بشود، نام اقوام و دوستانشان را زودتر در روزنامه ببینند و بتوانند مژدگانی بگیرند. از همه نوستالژیک‌تر اینکه عکس نفرات اول کنکور در صفحه اول روزنامه‌ها چاپ می‌شد و دیدن عکس این نخبگان و دانستن نامشان برای خیلی‌ها جذاب بود. حتی تا مدت‌ها روزنامه مربوط به برگزیدگان کنکور دست به دست می شد و نام این افراد در جامعه و در میان مردم عادی مطرح بود و تکرار می‌شد.

زایمان به وقت کنکور!

در برخی دوره‌های برگزاری کنکور اتفاقات جالبی رخ داده است. اتفاقاتی که امروزه زود تیتر یک رسانه ها و بحث داغ فضای مجازی می شود و در گذشته و در غیاب رسانه های اجتماعی مدت ها دهان به دهان می گشت. در سال 94 برادران دوقلوی شیرازی در کنکور رتبه 5 و 6 را در گروه علوم تجربی به دست آوردند. موضوعی که به بحث عمومی درباره شباهت های فکری و روحی دوقلوها دامن زد. یکی از اتفاقات جالب نیز درد زایمان یک مادر مریوانی در جلسه کنکور سال 97 بود که سوژه داغ فضای مجازی شد. این مادر از جلسه کنکور به بیمارستان منتقل و فرزند کنکوری اش! را به دنیا آورد.

کنکور می رود؟

کنکور علاوه بر ایران در چین، کره جنوبی، ترکیه، روسیه، فرانسه و اسپانیا نیز برگزار می‌شود. چینی‌ها بزرگ‌ترین کنکور جهان را دارند با 10 میلیون داوطلب! با این حال چون اغلب دانشگاه‌های معتبر دنیا از طریق آزمون ورودی اختصاصی دانشجو می‌پذیرند چند سالی است زمزمه برچیده شدن کنکور به گوش می‌رسد ولی به نتیجه نمی‌رسد. به ویژه آنکه با وجود افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها اما هنوز رشته‌های پرطرفدار در ایران زیادند و رقابت شدیدی هم هست برای تحصیل در دانشگاه‌های دولتی.

منبع:فارس

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  2. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  3. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

  4. تصویر دیده نشده از لحظه دستگیری صدام

  5. براندازی و استدلال‌های متناقض

  6. صادق زیبا کلام: احمد توکلی را اینگونه شناختم

  7. قدرتمندترین ناوگان دریایی جهان

  8. پاسخ‌های تامل برانگیز کودکان شمال و جنوب شهر

  9. چرا استیضاح ترامپ را باید جدی گرفت؟

  10. شهید بهشتی: تا وقتی سیرها و گرسنه‌ها با هم در جامعه ما دیده می‌شوند، جامعه ما اسلامی نیست

  11. جزئیات استیضاح وزیر کشور درباره حوادث بعد از گرانی بنزین + اسامی استیضاح‌کنندگان

  12. مراسم رونمایی از روبات «سورنا ۴»

  13. جزییات محکومیت محمد علی نجفی / بیش از ۷ سال حبس برای شهردار اسبق تهران

  14. کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان/ جزئیات حوادث بنزینی در تهران‌نو

  15. عارف: درباره عملکرد دولت سیاه‌نمایی شده است/ آذری جهرمی جوانگرایی را مبتذل کرده است/ انتقاد عباس عبدی از سردار جعفری

  16. ادعای زن ویلموتس که تاج را شاکی کرد

  17. برایان هوک: تحریم‌های ایران برای تضمین امنیت ملی آمریکاست/ آماده‌ایم روابط دیپلماتیک را از سر بگیریم

  18. حذف ۱۸ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی از بودجه ۹۹ توسط دولت

  19. احتمال تک نرخی شدن بنزین در بودجه سال آینده

  20. گراهام در دوحه؛ انتقاد از غنی‌سازی ایران، دفاع از بمب اتمی تل‌آویو

  21. وزیر صمت: قیمت خودرو از سوی خودروسازان افزایش پیدا نکرده/ افزایش نرخ بنزین به صورت طبیعی بر همه چیز اثر گذاشته

  22. پادرمیانی‌ها برای بازگشت «نود» ادامه دارد

  23. استقرار گسترده الحشد الشعبی در نزدیکی مرز با ایران

  24. واکنش مازیار ناظمی به حرف‌های بیرانوند

  25. ترامپ: استیضاح من برای کشور غم‌انگیز است/ دموکرات‌ها دارند خودشان را مضحکه می‌کنند

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. حقوق کارگران و کارمندان در سال ۹۹ چقدر باید افزایش پیدا کند؟

  3. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  4. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  5. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  6. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  7. قایق‌های تندروی سپاه در نزدیکی ناو آبراهام لینکن

  8. رستوران‌های عربستان مختلط شد

  9. روایت شاهدعینی از فرار مالیاتی پزشک پنجه طلا!

  10. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  11. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  12. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

  13. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  14. مشکل آمریکا فقط جمهوری اسلامی نیست، با مصدق هم مشکل داشتند/ مذاکره یعنی بازی در زمین تندروهای آمریکایی/ این آمریکاست که ما را نمی‌خواهد/ غرب اندیشی کشور را معطل کرده است 

  15. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  16. ناراحتی مردم رشت از رویکرد سریال تلویزیونی وارش

  17. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  18. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  19. نقش پزشکان بهارستان در معافیات مالیاتی همکاران! / یک جلسه تاریخی از تعارض منافع+فیلم

  20. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  21. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  22. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  23. «سورپرایز» آذری جهرمی معرفی شد

  24. واکنش ربیعی به خنده‌های روحانی بعد از گران شدن بنزین: گاهی خنده‌هایی به لب می‌آید که از سوز دل است/ ایده اطلاعات بسیج از من بود

  25. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  3. روایت شاهدعینی از فرار مالیاتی پزشک پنجه طلا!

  4. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  5. ناراحتی مردم رشت از رویکرد سریال تلویزیونی وارش

  6. «سورپرایز» آذری جهرمی معرفی شد

  7. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  8. زن خواننده در ابیانه به خارج از کشور گریخته است

  9. رئیسی: مردم باید در زمینه فسادستیزی پای کار باشند/ تصمیم دستگاه قضا برای برخورد جدی با مفسدان اقتصادی‌

  10. توزیع هدایای ویژه بین برخی اعضای شورای عالی استان‌ها در مهمانی حناچی

  11. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

  12. صف کاندیداها برای تصاحب ریاست جمعیت هلال احمر؛ از استانداران تا معاونان وزرا

  13. انتقاد حجت الاسلام قرائتی به تعطیلی ۵شنبه‌ها

  14. فردی که نصف اندازه اقتصاد کشورش ثروت دارد!

  15. آقا ایرج، آزاد مرد ۵۰۰ میلیون تومانی!

  16. گزارشی تکان‌دهنده از کانکس‌نشینی در مناطق زلزله‌زده: دو سال پس از زلزله کرمانشاه، هنوز در کانکس زندگی می‌کنیم

  17. جزییات محکومیت محمد علی نجفی / بیش از ۷ سال حبس برای شهردار اسبق تهران

  18. کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان/ جزئیات حوادث بنزینی در تهران‌نو

  19. واکنش وکیل «نجفی» به رای اخیر/ شانس زیادی برای نقض رای داریم  

  20. رفع فیلتر تلگرام تکذیب شد

  21. محسن هاشمی: مترو بعد از گرانی بنزین فوق العاده شلوغ‌تر شده است

  22. ماجرای وجود قرص در کیک‌ها چیست؟

  23. خواننده موسیقی پاپ ایران در گذشت

  24. درد دل مردم | در خواست از نیرو‌های انقلابی برای نجات ایران/ ترافیک جاده چالوس/ قاچاق سازمان یافته

  25. آخرین وضعیت مصوبه «تعیین محل تجمعات»

آخرین عناوین