سپینو-مگنت

«راهنمای بازدید از موزه کمونیسم»؛ اسلاونکا دراکولیچ؛ ترجمه‌ی بابک واحدی؛ ماهی کمونیسم رفت، ولی ما ماندیم...

حمیدرضا امیدی سرور،   3970126116 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
کمونیسم رفت، ولی ما ماندیم...

دراکولیچ در این کتاب خواندنی در خلال روایت‌های تاریخی خود می‌کوشد افق‌هایی تازه به سوی ذهن مخاطب بگشاید تا نگاهی دقیق‌تر به جهان پیرامون خود داشته باشد. از این جهت خواندن کتاب حاضر، تنها از منظر تاریخ کمونیسم و اشاره به وقایع جذاب آن در قالبی داستانگونه و جذاب برای مخاطب نیست؛ نویسنده در تلاش است ذهن و نگاه مخاطب را به جهان پیرامون خود بازتر کند

«راهنمای بازدید از موزه کمونیسم»

نویسنده : اسلاونکا دراکولیچ

مترجم: بابک واحدی

ناشر: ماهی؛ چاپ اول 1396

175 صفحه؛ 16000 تومان

****

در میانه دهه هشتاد با وجود تغییرات بوجود آمده در اوضاع و احوال کشورهای بلوک شرق، کمتر کسی فکر می‌کرد چند سال بعد اتحاد جماهیر شوروی از درون فرو می‌پاشد و در آینده‌ای نزدیک نوبت دیگر کشورهای اردوگاه شرق اروپا فرا می‌رسد. اما آنچه پیش‌بینی نمی‌شد اتفاق افتاد و در مدت زمان کوتاهی اروپا شاهد تغییر و تحولات بسیار شد. مرزها جابجا شدند، کشورهایی زاده شدند و کشورهایی نیز به تاریخ پیوستند و جز خاطره‌ای از آنها باقی نماند. بیرون آمدن از زیر یوغ کمونیسم برای بسیاری از این کشورها با رویکرد به دموکراسی غربی همراه شد، این گذار سریع آنها را با چالش‌های بسیاری روبرو ساخت که گاه با فرصت‌طلبی و فساد تامل برانگیزی نیز همراه بود، در حدی که در دوران کمونیسم هم مشابه آن سابقه نداشت.

به هر تقدیر دورانی سپری و روزگاری نو آغاز شروع شده بود. یادگارهای بازمانده از آن دوران، نمادها و نشانه‌ها و انواع و اقسام اسنادی که از زندگی در دوران طولانی حکومت کمونیسم در این کشورها وجود دارد، امروزه در موزه ها جا خوش کرده‌اند.

دهمین کتاب از مجموعه تاریخ جهان نشر ماهی کتابی است با موضوعی پیرامون همین موزه‌ها، البته به شکلی کنایی... به عبارت روشن این کتاب به یادبودهایی از زندگی در دوران کمونیسم می‌پردازد. نشانه‌ها و شاخص‌های آن دوران که در این کتاب گرد هم آمده‌اند و خواندن آن در واقع به نوعی حکم بازدید از این موزه دوران کمونیسم را دارد.

درباره نویسنده کتاب آمده: «دراکولیچ متولد کرواسی است و در دانشگاه زاگرب در رشته ادبیات تطبیقی و جامعه‌شناسی تحصیل کرده است. وی از سال ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۲ با دوهفته‌نامه استارت و هفته‌نامه باناس در زاگرب همکاری داشت و در اوایل دهه ۹۰ کرواسی را به دلیل مسائل سیاسی ترک کرد و رهسپار سوئد شد. آثار و مقالات او در بسیاری از نشریات اروپایی و بین‌المللی مانند لا‌استامپا، فرانکفورتر آلگماینه زایتونگ، نیشن و یوروزین چاپ شده‌است.»

 اسلاونکا دراکولیچ نویسنده کروات پیش از این با کتاب‌های «کمونیسم رفت، ما ماندیم و حتی خندیدیم» و «کافه اروپا» به مخاطبان فارسی زبان معرفی شده بود. نویسنده‌ای که با زبانی روایی و نگاهی انتقادی و طناز به آنچه در دوران کمونیسم بر مردم این سرزمین‌ها و اوضاع و احوالشان در دوران پساکمونیسم گذشته می‌پرداخت. «راهنمای بازدید از موزه کمونیسم» با نگاهی کلی‌نگرانه از منظر محتوایی، در ادامه همان مسیری قرار می‌گیرد که در آثار قبلی او کم و بیش شاهد بودیم، اما در اینجا مضمون اثر براساس ایده‌ای شکل گرفته که موجب تمرکز نویسنده روی مایه‌های برخوردار از ارتباطی درونی شده است. عمده تفاوت‌های این کتاب را باید در فرم ساختار روایی آن باز جست. شکل روایی این کتاب از رنگِ داستانی بیشتری برخوردار است و مهمتر از همه اینکه از دید راویان نامتعارفی روایت می‌شود.

در عنوان دوم کتاب چنین آمده است «قصه‌هایی از زبان یک موش، یک طوطی، یک خرس، یک گربه، یک موش کور، یک خوک، یک سگ و یک زاغ». راویانی نامتعارف که به شکلی خلاقانه برای بازگو کردن وقایعی از دوران کمونیسم در کشورهای بلوک شرق (چکسلواکی، لهستان، رومانی، مجارستان، آلبانی و...) مورد استفاده قرار گرفته‌اند و پر بیراه نیست اگر بگوییم که سهم قابل توجهی در جذابیت کتاب پیدا کرده‌اند.

با توجه به اینکه اسلاونکا دراکولیچ پیش از این درباره کمونیسم و دوران سلطه آن بر تعدادی از کشورهای اروپایی و ایضا دوران سقوط این حکومت‌ها و روی کار آمدن دموکراسی‌های شکننده‌شان نوشته است، بنابراین انتخاب این راویان به عنوان شگردی برای جذابیت بخشیدن به کتاب و خلق فرصتی برای پرداختن به گوشه‌هایی دیگر از تاریخ کمونیسم در این سرزمین‌هاست. استفاده از چنین راویانی شاید در نگاه نخست کمی عجیب به نظر برسد، اما چگونگی بهره گرفتن از آنها چنان در متن کتاب جا افتاده که از جذابیت های  کتاب محسوب می شود.

کتاب با این نقل قول از جرج اورول آغاز می‌شود: «هر آنکه مهار گذشته را در دست داشته باشد مهار آینده را نیز در دست خواهد داشت، هر آنکه مهار حال را در داشت داشته باشد، مهار گذشته را نیز در دست دارد.» این نقل قول در واقع تاکیدی است بر اهمیت نوشتن و خواندن کتاب حاضر که با خوش سلیقگی نویسنده انتخاب شده است. به همین نیت است که فراز‌هایی از وقایع مهم تاریخ  کشورهای بلوک شرق در دوران سلطه کمونیسم برای خواننده روایت می‌شوند و در عین حال گاه ارجاعاتی نیز به زمان حال داده شده و از اوضاع و احوال امروز نیز نشانه‌هایی در کتاب می‌توان دید.

نویسنده برای تازگی بخشیدن به کتاب از شاهدان و راویانی متفاوت استفاده کرده است: طوطی دست‌آموز ژنرال تیتو، گوشه‌هایی پنهان از زندگی شخصی او را روایت می‌کند که حکایت از کشش او به غذاهای لذیذ و البته زنان جذاب دارد، بهومیل موش خانگی، از رفتن به موزه یادگارهای دوران کمونیسم در چک روایت می‌کند، زاغ روایتی از مرگ مشکوک نخست‌وزیر آلبانی بازگو می‌کند و موش کور از حضور دیوار برلین یاد می‌کند، پیرترین سگ بخارست از اوضاع و احوال رومانی روایت می‌کند و...

انتخاب‌های نویسنده در نوع خود هوشمندانه‌اند، برای مثال اگر موش کور برای روایت جدایی برلین شرقی و غربی انتخاب شده از آن روست که با لحنی کنایی و طنز آمیز از آنچه در زیر این دیوار جدا کننده در جریان بوده روایت کند؛ یعنی تونل‌هایی که از هر دو طرف برای گریختن ساکنان بخش شرقی و رسیدن آنها به جهان آزاد حفر می‌شد.

دراکولیچ در این کتاب خواندنی در خلال روایت‌های تاریخی خود می‌کوشد افق‌هایی تازه به سوی ذهن مخاطب بگشاید تا نگاهی دقیق‌تر به جهان پیرامون خود داشته باشد. از این جهت خواندن کتاب حاضر، تنها از منظر تاریخ کمونیسم و اشاره به وقایع جذاب آن در قالبی داستانگونه و جذاب برای مخاطب نیست؛ نویسنده در تلاش است ذهن و نگاه مخاطب را به جهان پیرامون خود بازتر کند. بنابراین به لایه‌های بیرونی و ظاهر تغییرات بسنده نمی‌کند؛ روی این واقعیت دست می‌گذارد که مردم در حکومت‌هایی ایدئولولوژیکِ کشورهای بلوک شرق تنها از منظر جسم در زندان نبودند، بلکه بسیاری از منظر ذهنی نیز در اسارت قرار داشتند و اسارت ذهن آنها به مراتب بدتر از اسارت جسم‌شان بود، چرا که بستری مساعد برای حاکمانشان فراهم می‌ساخت.

در این کتاب تلخی و سیاهی گذشته با شیرینیِ طنز زبان و بیان نویسنده آمیخته شده و در نتیجه روایتی تاثیرگذار و فراموش نشدنی از زندگی در پشت پرده‌ها‌‌ی آهنین کمونیسم و هم چنین چالش‌های سال‌های پس از فروپاشی آن به مخاطب ارائه شده است.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۳۰۴۳۰۷۲۰:۲۹:۰۶ ۱۳۹۷/۱/۲۶
الف جان با تشکر از زحمات شما لطفا اگر توانستید در جایی از سایت الف ترتیبی بدهید که مردم نظرات و انتقادات و پیشنهادها یا شکایاتشان از سازمانهای مختلف را بتوانند آنجا مطرح کنند.ضمنا خبرنگارها نیز میتوانند آنها را بگوش مسئولین برسانند.
بانک آیندهطاقچه

پربحث‌های امروز

  1. مصوبه‌ای برای نخبه کشی دانش‌آموزان /مخالفت گسترده با تأثیر قطعی 30 درصدی سوابق تحصیلی در کنکور

  2. ترامپ خطاب به روحانی: هرگز آمریکا را تهدید نکن

  3. ابعاد یک ماجرای بسیار افتخارآمیز

  4. توطئه خطرناک نومحافظه کاران آمریکا علیه ایران

  5. سید عباس موسویان میهمان ویژه الف/ سؤالات خود را درباره بانکداری اسلامی و بدون ربا از او بپرسید

  6. روحانی: باید بکوشیم تا مردم نسبت به آینده، هیچگونه نگرانی نداشته باشند/ دولت همچنان پای وعده‌های خود ایستاده است

  7. ترامپ پاسخ تهدید روحانی را داد  

  8. عقبایی در واکنش به طرح آخوندی: تعزیراتی کردن اجاره مسکن جواب نمی‎دهد/افزایش ۱۰درصد ضمانت اجرا ندارد

  9. نهاوندیان: اینکه دهن به دهن بدون مبنا نرخ ارز را بالا ببریم، درست نیست

  10. مهران مدیری برای ساختن فیلم وام گرفت و خانه اش را وثیقه گذاشت  

  11. سیف تا آخر هفته می‌رود؟ / اسامی جایگزین‌های احتمالی

  12. آخوندی: بنگاه‌های بزرگ اروپا ریسک رویارویی با آمریکا را نمیپذیرند و قطعا یکی یکی از ایران می‌روند

  13. راز تغییر موضع ۱۸۰ درجه‌ای آخوندی در تعیین سقف اجاره مسکن چیست؟

  14. پمپئو: در صورت تغییر رفتار ایران با این کشور مذاکره می‌کنیم/ یک‌سوم ایرانیان زیر خط فقر هستند/ فشار حداکثری اقتصادی بر ایران وارد می‌کنیم

  15. بطحایی: از والدینی که کارنامه فرزندشان را گروکشی کردند عذرخواهی می‌کنم/ حل مشکل دوپینگ کنکور

  16. سکه همچنان در مسیر صعود؛ قیمت ۳ میلیون و ۳۴۵ هزار تومان + قیمت ارز

  17. ظریف: منتظر تصمیم نظام درباره بسته پیشنهادی اروپا هستیم

  18. تیتر «وطن امروز» و «کیهان» در واکنش به صحبت‌های دیروز روحانی  

  19. آخرین مهلت دسترسی «هاتگرام» و «طلاگرام» به تلگرام

  20. ابتکار: از ظریف بابت انتخاب دومین سفیر خانم تشکر می‌کنم/ سومین سفیر زن معرفی خواهد شد

  21. وزیر بهداشت: با کمبود برخی داروهای بیماران خاص مواجه هستیم

  22. پرونده قیمت بنزین در آینده باز است

  23. مدرنیته علیه مرجعیت

  24. هشدار رئیس سابق سازمان انرژی اتمی درباره احتمال بازید از مراکز نظامی

  25. اقدام غیراخلاقی آدیداس در قبال ایران

پربحث‌های دیروز

  1. عروسی لاکچری پسر آقای سفیر ایران با مدل ایرانی +عکس

  2. روحانی: آقای ترامپ با دم شیر بازی نکن/ سخن گفتن با آمریکا معنایی جز تسلیم و پایان دستاوردها ندارد/ تنگه‌های زیادی داریم؛هرمز فقط یکی از آنهاست/ انبار کالاهای اساسی ما از همیشه بیشتر است

  3. کریمی قدوسی در گفتگو با الف: دوتابعیتی‌ها چه چیزی را تکذیب می‌کنند/ فرشچی دو تابعیتی است/ معاون وزارت بهداشت هم تابعیت فرانسه داشت

  4. واکنش‌ها به صحبت‌های احسان علیخانی در مورد دریافت تسهیلات از ثامن‌الحجج/ «پیشنهاد راه‌اندازی کمپین» و «شخصیت رشیدپورِ قاتل اهلی در حالا خورشید»

  5. ازدواج موقت، راهی که داریم اما استفاده نمی کنیم

  6. توکلی: ژن خوب عامل تخصیص ارز نیست/ دولت در اختلالات اخیر بازار ارز مقصر بود/ ارز امانتی در دست بانک مرکزی بود که برخی در آن خیانت کردند

  7. چطور "پراید" مشتری دارد؛ "مرغ" ندارد؟!

  8. جزئیاتی جدید از توزیع رانت در واردات خودرو؛ حمایت ویژه «وزیر صنعت» از یک واردکننده + سند

  9. پورابراهیمی: عدم تمکین مجدد دولت درباره افزایش حقوق کارکنان با اعتراضات گسترده مواجه شده است

  10. سازمان هواپیمایی: هواپیما مجاز است با ایراد پرواز کند

  11. چند سوال جدی درباره سینمای کمدی امروز

  12. مذاکره ایران با اروپایی ها، بازگشت تحریم ها و سرانجام برجام/دولت باید سیاست چند جانبه‌ در پیش بگیرد

  13. عارف: همه ما باید پلی برای جوان شدن مدیریت اجرایی خسته کشور باشیم/ کشورداری سلیقه‌ای مانع پیشرفت شده است

  14. سازمان بهشت‌زهرا: به هر شهروند تهرانی یک قبر رایگان می‌دهیم

  15. آیت‌الله خاتمی: بالارفتن قیمت‌ها تحلیل اقتصادی ندارد بلکه منشأ روانی دارد/ هرکس دل مردم را خالی کند، کار دشمن را انجام داده است

  16. ماجرای عکس حاشیه ساز مجمع/ روایت عجیب از دخالت خانواده وزیر سابق در تصمیم گیری های وزارتخانه/ شگفتی بی‌بی‌سی از محبوبیت رهبر انقلاب در عراق/ آخرین گمانه زنی ها درباره تغییرات کابینه

  17. سکه بازهم رکورد زد/ قیمت حال حاضر؛ ۳ میلیون و ۲۴۵ هزار تومان

  18. لاریجانی: دشمنان به دنبال ایجاد فضای ریاضتی برای اقتصاد ایران هستند/ در دوره بسیار حساس از تاریخ انقلاب قرار داریم

  19. ادامه تغییر ساعت کار کارمندان تا ۱۰ روز دیگر

  20. پوری‎حسینی: حتی یک مورد فساد در سازمان خصوصی‎سازی نداریم

  21. آذری جهرمی: منتظر اقدام دادستانی برای رفع فیلتر توییتر هستیم/ باید از مسئول فیلترینگ قول گرفت که اینستاگرام فیلتر نشود

  22. گران‌ترین و ارزان‌ترین ‎بنزین در کدام کشورهاست  

  23. نام پنچ مدیر سازمان محیط زیست در لیست 100 نفره 2 تابعیتی ها/جاسوسی از اسکله ها و ترددهای سپاه

  24. توضیحات «وزیر صنعت» درباره تخلفات ثبت سفارش خودرو

  25. مستند جنجالی «خیلی محرمانه» منتشر شد

پربحث‌های هفته

  1. عروسی لاکچری پسر آقای سفیر ایران با مدل ایرانی +عکس

  2. مصوبه‌ای برای نخبه کشی دانش‌آموزان /مخالفت گسترده با تأثیر قطعی 30 درصدی سوابق تحصیلی در کنکور

  3. روحانی: آقای ترامپ با دم شیر بازی نکن/ سخن گفتن با آمریکا معنایی جز تسلیم و پایان دستاوردها ندارد/ تنگه‌های زیادی داریم؛هرمز فقط یکی از آنهاست/ انبار کالاهای اساسی ما از همیشه بیشتر است

  4. ترامپ خطاب به روحانی: هرگز آمریکا را تهدید نکن

  5. آدرس غلط به مردم ندهید/ مشکل اقتصادی را چه کسی باید حل کند؟

  6. اعتراضات مردم عراق و توطئه علیه ایران

  7. کریمی قدوسی در گفتگو با الف: دوتابعیتی‌ها چه چیزی را تکذیب می‌کنند/ فرشچی دو تابعیتی است/ معاون وزارت بهداشت هم تابعیت فرانسه داشت

  8. معلمان درباره حذفیات فیش حقوقی چه می‌گویند؟

  9. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  10. «مریم رجوی» به دام کلاه سفیدها افتاد

  11. حذف خاتمی برای بقا به سبک حجاریان

  12. واکنش شدید اللحن واعظی به درخواست برخی اصلاح‌طلبان برای استعفای روحانی

  13. صنعت برق کشور و چند نکته

  14. دریافت‌های میلیاردی دو مجری تلویزیون از موسسه ثامن‌الحجج

  15. ابعاد یک ماجرای بسیار افتخارآمیز

  16. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  17. توطئه خطرناک نومحافظه کاران آمریکا علیه ایران

  18. واکنش‌ها به صحبت‌های احسان علیخانی در مورد دریافت تسهیلات از ثامن‌الحجج/ «پیشنهاد راه‌اندازی کمپین» و «شخصیت رشیدپورِ قاتل اهلی در حالا خورشید»

  19. ۲ وارد کننده خودرو رسما درخواست «رانت» کرده‎اند + سند

  20. اولتیماتوم دادستان کل کشور به سیف: ظرف ۴۸ ساعت باید لیست کامل گیرندگان ارز دولتی تحویل داده شود/ ۱۴ هزار نفر ارز ۴۲۰۰ تومانی گرفته و چپه کردند/ بابک زنجانی اعدام خواهد شد

  21. نحوه زندگی روحانی در پاستور/ نظر ناطق نوری درباره مذاکره با ترامپ/ زمزمه تقویت پروژه عبور اصلاح طلبان/سوال کیهان از علی مطهری/ جهانگیری خواهان تغییر کدام اعضای کابینه است؟

  22. نظر علی مطهری در مورد پخش تصاویر رئیس‌جمهور کرواسی در فینال/ حس مادرانه بود

  23. توضیحات احسان علیخانی درباره شایعات اخیر +فیلم  

  24. ازدواج موقت، راهی که داریم اما استفاده نمی کنیم

  25. واکنش منوچهر متکی و "ح.ص" به موضوع وام گرفتن از موسسه ثامن الحجج

آخرین عناوین