«اسناد عادی و دستنویس» بستر قانونی افزایش پرونده‌‏های قضایی

محمدعلی سنگبر گروه اجتماعی الف،   3961004277

نبود امکان رصد و نظارت بر اسناد عادی و دستنویس توسط حاکمیت از یک سو و اعتبار آن در نزد محاکم قضایی و ادارات و مراجع دولتی از سوی دیگر، از جمله عواملی هستند که اسناد عادی و دستنویس را به ماشین تولید پرونده قضایی تبدیل کرده است.

«اسناد عادی و دستنویس» بستر قانونی افزایش پرونده‌‏های قضایی

حجم بالای ورودی پرونده به دادگاه ها یکی از معضلات اصلی دستگاه قضایی است که منجر به مسائلی مانند اطاله دادرسی، کاهش اتقان آرای دادگاه‎ها، نارضایتی مردم و... شده ‏است. مطابق اظهارات حجت الاسلام شهریاری معاون آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در تاریخ 20 خردادماه امسال، در سال 1395 تعداد 5.584.489 پرونده یکتا به دادگاه ها و دادسراها وارد شده (بدون احتساب شوراهای حل اختلاف) که با توجه به گردش پرونده ها بین شعب تعداد 11.944.928 پرونده ایجاد شده است.

 در صورت عدم توجه به ریشه های ایجاد اختلاف و پرونده در کشور، با توجه به روند افزایش حجم پرونده ‏های ورودی به دادگاه‏ها و دو برابر شدن پرونده ‏ها در دادگاه ‏ها به دلیل درخواست های تجدیدنظر و همچنین اطاله دادرسی موجود در فرایند رسیدگی، دستگاه قضایی در سال‏های آینده با بحران حجم پرونده قضایی مواجه خواهد شد که مانند سونامی تمام ظرفیت قوه قضائیه و همچنین بودجه کشور را خواهد بلعید.

با استناد به اظهارات مسئولین درصد بالایی از پرونده‌های ورودی به دستگاه قضایی مرتبط با حوزه ملک و مالکیت است که عمده آن‏ها ریشه در اسناد عادی دارد.  تویسرکانی، رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در تاریخ 15 اسفندماه 1394، منشا حداقل 50 درصد از پرونده‌های حقوقی در کشور را در معاملات عادی و اختلافات مالی عنوان کرده است. همچنین، بنابر اظهارات فلاح، رئیس کانون سردفتران قزوین در تاریخ 31 تیرماه 1394، 60 درصد دعاوی دادگستری مربوط به دعاوی املاک بوده که بالغ بر 90 درصد این دعاوی مستند به سند عادی هستند، بنابراین عمده دعاوی ملکی ریشه در اسناد عادی دارند.

با این وجود، اسناد عادی به شدت بین مردم رواج دارد. بنا به اظهارات طالبی زاده، مدیر کل ثبت اسناد و املاک استان کرمان در تاریخ 21 مردادماه، در حال حاضر بیش از ۵۰ درصد معاملات حوزه املاک با قولنامه‌های دستی و اسناد عادی انجام می‌شود. نعمت احمدی، وکیل دادگستری در تاریخ 10 مردادماه امسال گفت: «باید دایره اسناد عادی را به شدت محدود کرد، چون اگر یک فردی با یک سند عادی خانه یا ماشینی را به شما بفروشد چگونه می خواهید متوجه شوید که همان خانه یا اتومبیل را به فرد دیگری نفروخته است؟ طبیعتا در این موارد احتمال تخلف و تقلب خیلی زیاد می شود».

چرا اسناد عادی و دستنویس با وجود چنین تبعاتی هنوز در بین مردم اعتبار و رواج دارند؟

احمدی در تشریح علت رواج اسناد عادی و دستنویس در مقایسه با اسناد رسمی گفت: «ماده 22 قانون ثبت را تصویب کردیم و گفتیم مالک شخصی است که ملک یا ... در دفاتر اسناد رسمی به نامش ثبت شده باشد یا در مواد 46 و 47 بیان شد هر نقل و انتقال و تصمیماتی که نیاز به سند دارد، باید رسمی باشد، ولی از طرف دیگر به قولنامه‌ها اعتبار می دهیم». شورای محترم نگهبان نیز با تخصیصیه‌ی شرعی بر مواد 22 و 48 قانون ثبت، عملاً امکان ابطال اسناد رسمی را با اسناد عادی فراهم کرده است.

ماده 62 احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور نیز که سال گذشته در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید، دادگاه‏ها را ملزم نموده است اسناد عادی شرعی را نسبت به شخص ثالث (حتی دارنده سند رسمی) معتبر بدانند. این سطح از اعتبار برای اسناد عادی در حالی است که این اسناد به دلیل این که توسط حاکمیت قابل رصد و نظارت نیست، محملی برای انواع جرائم شده و زمینه را برای ایجاد اختلافات و دعاوی فراهم کرده است. علاوه بر این، اسناد عادی به واسطه ایجاد امکان انجام معاملات معارض بر روی اموال غیر منقول و فروش مال غیر، تزلزل حقوق مالکیت، کلاهبرداری و زمین خواری را نیز به دنبال داشته است.

علت عدم تمایل به ثبت رسمی و همچنین اعتبار اسناد عادی بین مردم و به تبع آن رواج روز افزون اسناد عادی، اعتبار آن‏ها نزد حاکمیت است و این در حالی است که بخش عظیمی از بودجه کشور صرف توسعه ثبت رسمی و اجرای طرح کاداستر می‏شود و بعضا کاهش بودجه در این بخش با انتقاد جدی مواجه می‏شود. قابل ذکر است که شرط اولیه رجوع مردم به ثبت رسمی، بی اعتبار شدن اسناد عادی در نزد حاکمیت است تا بدین طریق مردم ضرورت ثبت رسمی را درک کنند و گرنه اگر تمام بودجه قوه قضائیه و دولت نیز صرف توسعه دفاتر اسناد رسمی شود هم نمی‏تواند اسناد عادی را ریشه ‏کن کند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  2. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  3. روایت احمد توکلی از ۵۳ میلیارد دلاری که بر باد رفت/ عراقچی یک زیر دست بود و سیف باید محاکمه شود/ اسلام اصرار دارد که همه مردم را چشم حکومت کند

  4. روحانی: انتخابات سرنوشت مردم است؛ اگر مشکلی حس کنم، خواهم گفت/ برجام افتخار ما است

  5. همه فقط شلوغ می‌کنند حتی سازندگان مستند ایکس ‌سونامی !

  6. سهامداران تاکسی اینترنتی معروف چه کسانی هستند؟

  7. دانیال زاده دستگیر و به کشور بازگردانده شد

  8. کارکنان متخلف سازمان ثبت اسناد بازداشت شدند + جزئیات

  9. سرنوشت متفاوت ۲ متجاوز به دختر نوجوان

  10. درختی که در هند شفا می‌دهد !

  11. سازمان سینمایی: «خانه پدری» با دستور رئیسی رفع توقیف شد

  12. همتی: بانک‌ها نباید برای رمز دوم از مردم هزینه‌ای بگیرند

  13. رفع توقیف «خانه پدری» با دستور رئیسی؟/ توضیحات عجیب واعظی درباره سخنان روحانی/ انتقاد عباس عبدی از انتشار گزینشی نظرسنجی‌ها/ پاسخ وزیر کشور به آیت‌الله جنتی

  14. فرار خبرنگار اسرائیلی هنگام شنیدن آژیر خطر

  15. هشدار مجدد همتی به سرمایه گذاری در بازار ارز/ خریدار نداریم؛ عامل گرانی یکباره دلار چیست؟

  16. انتشار نخستین تصویر از رسول دانیال زاده پس از بازداشت

  17. رئیس شورای شهر رودهن دستگیر شد

  18. سازمان مالیاتی: وکلا دو ماه دیگر برای نصب کارتخوان فرصت دارند

  19. دلایل افزایش ترافیک در پایتخت

  20. دژپسند: تعلل، علت اصلی انسداد دو میلیارد دلار در آمریکا بود

  21. احمد توکلی خطاب به روحانی: اگر پسر خودتان هم بیکار بود می‌گفتید «وظیفه دولت ایجاد شغل نیست»؟

پربحث‌های دیروز

  1. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  2. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  3. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  4. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

  5. طرح سوال از رئیس جمهور در پنچ محور

  6. کودتا ؛ رسم همیشگی «سیا» در آمریکا لاتین

  7. نظر رهبری درباره چندهمسری/ «خدا یکی ، محبت یکی و یار یکی»

  8. شهردار تهران: اگر باد بوزد وضعیت هوا خوب می‌شود

  9. روحانی: ناامید کردن مردم آسان است/ امیدوارم مجلس آینده بهتر باشد/ تلاش شبانه‌روزی من این بود که برجام نشکند

  10. پاسخ تند مقتدی صدر به آمریکا

  11. ۱۴۰ سال زندان برای شیطان شرق پایتخت

  12. نظر رهبر انقلاب درباره چند همسری/ حاشیه‌های مستند «مظنونین همیشگی»/آیا شیب افول محبوبیت روحانی بسیار تند است؟

  13. لحظه خروج مورالس از بولیوی

  14. آقای ترامپ حال شما خوب است؟! ...

  15. آتش زدن طرفدار دولت هنگ کنگ توسط تظاهرکنندگان

  16. سر جدتان قانون مالیات بر عایدی سرمایه را به نتیجه برسانید

  17. «سرپل ذهاب» دوسال پس از زلزله

  18. روحانی: در سال آینده بسته حمایتی به خانواده‌های کم درآمد ارائه می‌شود

  19. آقای وزیر برنامه شما برای مقابله با فساد و تعارض منافع در خودرو سازی کشور چیست؟

  20. روحانی: وضع اقتصاد عمومی خوب است

  21. شهادت سردار طهرانی مقدم و یارانش چگونه رقم خورد؟

  22. رئیس قوه قضائیه: در مبارزه با فساد به هیچ‌وجه عقب‌نشینی نمی‌کنیم

  23. آیا ایران مسئول شکست تجربه‌ی سیاسی عراق است؟

  24. اینفوگرافی/ وضعیت یک‌دهه اخیر ازدواج و طلاق

  25. نوبندگانی: ۱۰۰ دانشجو از علی مطهری به هیأت نظارت شکایت کرده‌اند

پربحث‌های هفته

  1. چرا روحانی عصبانی است؟

  2. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  3. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  4. مشکلات کشور برجای خود باقی است حتی اگر آمریکا به دوست خوب ما تبدیل شود !...

  5. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  6. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  7. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

  8. مقایسه قیمت بنزین در ایران با همسایگان و دیگر کشورها

  9. بگویید و مردم را خلاص کنید !

  10. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  11. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  12. جرم حداد عادل چیست؟

  13. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

  14. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  15. در برجام تضمین های کافی نگرفتیم/ روحانی بد شانسی آورد/ امروز که در موضع قدرت هستیم بهترین زمان برای حل و فصل مسایل مان است

  16. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  17. دو قطبی ایرانی- اسلامی، فرصت یا چالش؟

  18. جمعیت جهان را یارانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی دادیم!

  19. مروری بر جملات حاشیه‌ساز علی مطهری!

  20. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  21. چه کسانی عراق و لبنان را به این روز انداختند؟!

  22. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

  23. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  24. طرح برخورد با خانه‌های مجردی

  25. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

پربحث‌های هفته

  1. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  2. دو قطبی ایرانی- اسلامی، فرصت یا چالش؟

  3. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  4. نظر رهبری درباره چندهمسری/ «خدا یکی ، محبت یکی و یار یکی»

  5. شهردار تهران: اگر باد بوزد وضعیت هوا خوب می‌شود

  6. مرگ ۱۵ کودک ایرانی به دلیل تحریم‌های آمریکا

  7. رئیسی: مصمم‌تر از همیشه با فساد مبارزه خواهیم کرد و مردم را در جریان قرار می‌دهیم

  8. کارکنان متخلف سازمان ثبت اسناد بازداشت شدند + جزئیات

  9. قرار بازداشت «شبنم نعمت‌زاده» تمدید شد/ قاضی مسعودی: آزاد شدن نعمت‌زاده وجود ندارد

  10. افزایش ۵۰ درصدی عوارض ورود به طرح ترافیک

  11. حالا نمی‌شود وزارت بهداشت جشنواره‌های هنری برگزار نکند؟!

  12. سخنگوی سازمان تعزیرات: خودروسازها در روند کاهش قیمت خودرو خلل ایجاد کردند/ برخی دندانپزشکان به دلار هزینه از بیماران دریافت می‌کنند

  13. رئیسی: نیاز داریم با جامعه گفتگو کنیم و جامعه باید از نحوه اقدامات ما باخبر باشد

  14. پیام عجیب مهدی طارمی به خانم بازیگر: تبریک ننه جان!/عکس

  15. برای آلودگی هوای تهران هم نامگذاری کنید!

  16. طلای ۲۴ عیار در منوی غذا / استیک و بستنی با روکش طلا، یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان!

  17. درخواست پلیس فتا از دستگاه قضایی: رضا رشیدپور احضار شود

  18. ۴۰ درصد خانه‌های روستایی در ایران سند رسمی ندارند/ حقوق مالکیت پشتوانه‌ توسعه روستایی در ایران

  19. دلایل افزایش ترافیک در پایتخت

  20. روزانه ۴۰۰ نفر سکته می‌کنند/ ۷۲ هزار ایرانی بیماری ام‌اس دارند/ تا سال ۲۰۳۰ جمعیت کشور سالخورده خواهد بود

  21. ماجرای توقف یک تور مختلط

  22. وزیر بهداشت: مردم نگران تحریم‌های دارویی نباشند

  23. خوابی كه زلزله هم بيدارش نمی‌كند!

  24. جنجال بر سر اینترنت ارزان در ایران

آخرین عناوین