پیشگویی های دانشگاهی پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟

جیل لپور / ترجمه نجمه رمضانی،   3971102136 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟

سال ۱۹۶۸ جمعی از متخصصان تراز اول رشته‌های مختلف دور هم جمع شدند تا تصویری از ۵۰سال آینده جهان ارائه کنند. حاصل کار آن‌ها در قالب کتابی به نام «به سوی سال ۲۰۱۸» به انتشار رسید. امروز که آن کتاب را مرور کنیم، هم برایمان تعجب‌برانگیز خواهد بود و هم ملال‌آور. چرا این‌قدر خوش‌بین بودیم؟

کتابی که پنجاه سال پیش، ۲۰۱۸ را پر از اتفاقات مثبت معرفی می‌کرد، امروز بسیار ملال‌آور به نظر می‌رسد


پیشگویی کار احمقانه‌ای است. اما اخیراً همه به جمع احمق‌ها پیوسته‌ایم. ۲۰۱۸ سال پربرکتی برای فن پیش‌بینی بود؛ نمی‌شود گفت دانش پیش‌بینی، چون واقعاً چنین دانشی نداریم. الگوریتم‌های پیش‌بینی‌کننده را تاریخ‌دانان آغاز کردند: آن‌ها داده‌های تاریخی را مطالعه می‌کنند تا الگوهایی کشف کنند. بعد خود پیشگو می‌شوند: برای توضیح این الگوها، فرمول‌های ریاضی ابداع می‌کنند، این فرمول‌ها را روی داده‌های تاریخی‌ای آزمایش می‌کنند که با همین هدف نگهداری می‌شدند و این فرمول‌ها را به کار می‌بندند تا آینده را پیش‌بینی کنند. به همین خاطر است که آمازون، گوگل، فیس‌بوک و همه و همه داده‌های شما را جمع‌آوری می‌کنند تا الگوریتم‌های خود را تغذیه کنند: آن‌ها می‌خواهند گذشته شما را به آینده تبدیل کنند.

این کار هم، مانند اغلب کارهای دیگر، پیش از این دستی انجام می‌شد. انجمن سیاست خارجی در ۱۹۱۸ تاسیس شده بود تا جامعه ملل را ارتقا دهد؛ این انجمن در ۱۹۶۸ پنجاهمین سالگرد تاسیس خود را با انتشار کتابی درباره پیش‌بینی اوضاع جهان از نظر فناوری در پنجاه سال بعد جشن گرفت. به سوی سال  ۲۰۱۸ را ایمانوئل جی. مستین گردآوری کرد، او در کاخ سفید در مقام مشاور علم و فناوری فعالیت می‌کرد و برنامه هاروارد در حوزه فناوری و جامعه را پیش می‌برد. این کتاب در پایان ۲۰۱۸ به مطالعه‌ای ملالت‌بار تبدیل شده است، سالی که پنجاه سال پیش پر از هیجانات مثبت می‌نمود.

دو نکته درباره به سوی سال ۲۰۱۸ صدق می‌کند. اول آنکه بیشتر دستگاه‌های مورد انتظار ابداع شده‌اند. دوم، بیشترِ این دستگاه‌ها عواقبی بسیار متفاوت با پیش‌بینی‌های ۱۹۶۸ با خود به همراه داشته‌اند. کار درستی نیست که به پیش‌بینی‌های گذشته بنگریم تا ببینیم درست از آب درآمده‌اند یا نه. اما اگر بناست تاریخ راهنما باشد، دیگر آینده‌شناسان امروز چندان اعتباری ندارند. یک الگوریتم هم می‌تواند همین چیزها را بگوید.

کارلوس آر. دکارلو، مدیر تحقیقات اتوماسیون در آی. بی. ام، در این کتاب به رایانه‌ها نیز پرداخت و پیش‌بینی کرد که در ۲۰۱۸، «بیشتر کارهای بشر را دستگاه‌ها انجام می‌دهند اما انسان را وامی‌دارند منطقی‌تر بیندیشد». نیمی از گفته‌های دکارلو همواره درست بوده است. او به خوبی رایانه‌های مینیاتوری را پیش‌بینی می‌کرد («واحدهای ذخیره‌سازی قابل حمل و بسیار کوچک»)، اما به غلط ظهور زبانی جهانی را پیش‌بینی کرده بود («احتمالاً شکلی از انگلیسی تعدیل و گسترده شده»). و درباره یک مسئله سخت در اشتباه بود: با اعتمادی بی‌پایه و تاسف‌بار می‌گفت «نهادهای سیاسی و اجتماعی ایالات متحده آنقدر انعطاف‌پذیر خواهند بود که بتوانند بدون آسیب اساسی به نظام‌های ارزشی آن، ثمرات دانش و فناوری را جذب کنند».

جِی. آر. پیرس، از آزمایشگاه‌های بل، که از آینده ارتباطات گزارش می‌داد، گفته بود که «سیستم بل متعهد است در اوایل دهه ۱۹۷۰ خدمات تلفن تصویری را به صورت تجاری عرضه کند،» و تا سال ۲۰۱۸، ارتباط چهره‌به‌چهره از فاصله‌های بسیار دور همه جا میسر خواهد بود: «قابلیت‌های انتقال تصاویر و متون و دستکاری از راه دور رایانه‌ها و دیگر دستگاه‌ها به مرور به قابلیت انتقال صدای انسان افزوده خواهند شد و در نهایت به جهان‌شمولی ارتباطات می‌انجامد.» درست است! پیرس متواضعانه تایید می‌کند که «من نمی‌توانم حدس بزنم که همه این تغییرات چه بر سر ما خواهند آورد. ظاهراً ناگزیر همه از آن‌ها تاثیر می‌پذیریم». 

ناظران تیزبین در ۱۹۶۸ هم نگران گرم شدن اقیانوس‌ها و تغییر آب و هوا بودند اما توماس اف. مالون، مقاله‌نویس علوم جوی در به سوی سال ۲۰۱۸، مجذوب فناوری‌های نوینی بود که به دانشمندان امکان می‌دادند کنترل آب و هوا و اقلیم زمین را در دست بگیرند. مالون رئیس کمیته علوم جوی آکادمی ملی علوم بود که در ۱۹۶۶ گزارشی منتشر کرد و «برنامه بلندمدت کنترل آب و هوا و تعدیل اقلیم» را تایید کرد، برنامه‌ای که باید با دستکاری مه، بارورکردن ابرها و «جلوگیری از رعد و برق» اجرا می‌شد. به گمان او، «تا سال ۲۰۱۸، احتمال موفقیت تعدیل گسترده اقلیم احتمالاً بالاتر از ۵۰ درصد می‌بود». او خود هشدار داد که در مسیر رسیدن به این هدف موانعی سیاسی -همکاری بین‌المللی لازم برای برنامه تغییر اقلیم جهانی- وجود دارد و این امکان دور از ذهن نیست که قبل از اجرای کامل چنین برنامه‌ای، «نوعی تعدیل وسیع اقلیمی به شکل غیرعمد صورت پذیرد،» زیرا به تایید وی، ظاهراً اقلیم به خودی خود در حال تغییر بود. مالون تصدیق می‌کرد که «کربن دی اکسید موجود در جو از ۱۹۰۰ سبب شده دمای سطحی ۲ درجه سانتیگراد افزایش یابد» و با تامل به خوانندگان خود اطمینان می‌داد که اگرچه دمای جهان تا ۲۰۱۸ رو به افزایش خواهد بود، «احتمال کمی وجود دارد که این تغییرات تحمل‌ناپذیر باشند».

تنها پیشگوی واقعی فیلیپ ام. هوزرِ جمعیت‌شناس بود. او محاسبه کرده بود که تا ۲۰۱۸ جمعیت جهان به ۹.۷ میلیارد می‌رسد (دو میلیارد بالاتر تخمین زده بود)، با بیشترین شیب رشد در آسیا و امریکای لاتین و کم‌ترین رشد در اروپا. همچنین، فاصله میان ثروتمندان و فقرا و ملت‌های ثروتمند و فقیر افزایش خواهد یافت. هوزر در پایان گفته بود: «نظر به وضعیت فعلی، تنها آدم‌های با ایمانی که به معجزه‌ای از سوی خدا اعتقاد دارند، افراد خوش‌بینی که انتظار کارهایی خارق‌العاده از دانش را دارند، آدم‌های خوش‌اقبال و تنگ‌نظری که فکر می‌کنند در دل دریای فقر می‌توانند در جزیره‌های ثروت خود زندگی کنند و ساده‌لوحانی که منتظر چیزی نیستند، می‌توانند با آرامش به آینده بنگرند».

اما بزرگ‌ترین پیشگویی که در به سوی سال ۲۰۱۸ کمک کرد، دانشمند سیاسی ام.آی.تی، ایتی‌یل دو سولا پول بود که به تحقیق در حوزه شبکه‌های اجتماعی و شبیه‌سازی رایانه‌ای علاقه داشت. پول نوشت: «تا ۲۰۱۸ ذخیره‌سازی اطلاعات در بانک‌های رایانه‌ای ارزان‌تر از ذخیره‌سازی آن روی کاغذ خواهد بود. پرداخت مالیات، اسناد امنیت اجتماعی، فرم‌های سرشماری، اسناد نظامی، شاید اسناد جنایی، اسناد بیمارستانی، مجوزهای امنیتی، متون درسی... صورت حساب‌های بانکی، ظرفیت‌های اعتباری، اسناد شغلی» و غیره روی رایانه‌هایی ذخیره می‌شوند که می‌توانند در شبکه‌ای گسترده و بین‌المللی با هم مرتبط باشند. می‌توانید هر اطلاعاتی را درباره هر کسی به دست آورید، بدون اینکه مجبور باشید از سر میز خود بلند شوید. «تا ۲۰۱۸ محققی که روی مبل نشسته می‌تواند جدول خریدهای مشتریانی (با استفاده از اسناد فروشگاه) با آی کیوی پایین (با استفاده از اسناد تحصیلی) را جمع‌آوری کند که یک عضو خانواده آن‌ها بیکار است (با استفاده از اسناد امنیت اجتماعی). منظور این است که او از نظر فناوری این امکان را خواهد داشت. آیا از نظر حقوقی مجوز این کار را دارد؟» پول از پاسخ به این سوال امتناع می‌کند. وی تاکید داشت: «در اینجا نمی‌توان حدس زد جامعه چطور به توازنی میان میل خود به کسب اطلاعات و میل خود به داشتن حریم خصوصی دست می‌یابد».

و این مشکل ۱۹۶۸ بود. افراد به کار خود ادامه دادند و چیزهایی را ساختند، بی‌آنکه نگران عواقب آن‌ها باشند و فکر می‌کردند تا ۲۰۱۸ حتماً به پاسخ تمام این پرسش‌ها خواهند رسید. و اکنون پیش به سوی ۲۰۱۹! 


اطلاعات کتاب‌شناختی:

Foreign Policy Association. Toward the year 2018. Cowles Education Corporation, 1968


پی‌نوشت‌ها:
• این مطلب را جیل لپور نوشته است و در تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۱۹ با عنوان «What 2018 Looked Like Fifty Years Ago» در وب‌سایت نیویورکر منتشر شده است. وب‌سایت ترجمان آن را در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۹۷ با عنوان «پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟» و ترجمه نجمه رمضانی منتشر کرده است.
•• جیل لپور (Jill Lepore) نویسنده همکار نیویورکر و استاد تاریخ دانشگاه هاروارد است. آخرین کتاب او، این حقایق: تاریخ ایالات متحده (These Truths: A History of the United States) نام دارد. ترجمان پیش از این در مطلب «'در آغاز، همه‌جا آمریکا بود': تاریخی جدید از آمریکا» این کتاب را معرفی کرده است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۷۳۵۹۹۷۰۱:۰۶:۵۵ ۱۳۹۷/۱۱/۳
ولی هیچ کدامشون نتونستن پیش بینی کنن ایران ظرف چهل سال به انداز ه 400 پیشرفت خواهد کرد.
مهدی۷۳۶۰۲۴۰۲:۱۴:۰۴ ۱۳۹۷/۱۱/۳
متن آشفته ای بود. احتمالا یک ترجمه بد.
بختیاری۷۳۶۰۶۱۰۵:۱۵:۵۵ ۱۳۹۷/۱۱/۳
پیش بینی من در پنج سال آینده: مرغ و گوشت به ترتیب 85000 تومان و 240000 تومان بنزین 10000 تومان پراید 95 میلیون تومان رب گوجه 48000 تومان تولید دستگاه قطره چکان جهت ابرسانی به مردم .کوج مردم به خارج کشور 65 درصد.............................

پربحث‌های امروز

  1. آقای ظریف این هم بجا نبود

  2. در دیدار رییس جمهور چه گفتیم چه شنیدیم؟/ از اختیاراتی که داریم تا اختیارات ویژه‌ای که می‌خواهیم!

  3. لاریجانی برای دوازدهمین سال متوالی رئیس مجلس شد/ مطهری از نایب رئیسی بازماند!

  4. مداح هتاک به بزرگان اهل سنت به دادسرا احضار شد

  5. بازیگرانی که باید پول‌های مشکوک را پس بدهند + جدول اسامی

  6. بازار مسکن و افزایش شدید قیمت اجاره‌ها؛ وعده‌هایی که محقق نشد/ دولت برنامه‌ای برای مسکن ندارد!

  7. توضیحات وزارت اطلاعات درباره کارتخوان‌های دفتر وزیر نفت

  8. وقتی «دختران انقلاب» فراموش می‌شوند و «دخترکان ضدانقلاب» جای آنها را می‌گیرند!

  9. فریادهای نمایندگان در حمایت از لاریجانی؛ «شیر است!»

  10. خیز فراکسیون‌ها برای کرسی‌های هیئت رئیسه/ رقابت دوباره عارف و لاریجانی

  11. چهارمین جلسه محاکمه داماد وزیر کار/ متهم دلاویز:‌ هادی رضوی فردی تندخو، و عصبی‌مزاج است

  12. قاچاق بنزین از اوپک ایران  

  13. تهیه‌کننده و مدیر و ناظر برنامه موهن شبکه پنج اخراج شدند/ مدیر شبکه توبیخ شد

  14. حقایقی که از اقتصاد ونزوئلا نمی‌دانید!

  15. تا زمانی که سعودی‌ها و اماراتی‌ها دوشیده می‌شوند؛ جنگ چرا؟

  16. اتفاقی عجیب در کشتی آزاد جام ساساری/ گرمکن ورزشی طلای یخکشی را بر باد داد!

  17. ترکیب اعضای هیات رئیسه مجلس؛ ۵ ولایی، ۴ امیدی + جدول

  18. ژست‌های «هادی رضوی» در دادگاه  

  19. اقدام وحشیانه با دو مرد بی‌خانمان  

  20. ظریف: سخن گفتن کافی نیست، اروپایی‌ها باید اقدام عملی کنند/ توافق هسته‌ای را نقض نکردیم

  21. (تصاویر +16) مردگانی که هرگز دفن نمی‌شوند  

  22. چرا سازمان هواشناسی طوفان تهران را پیش‌بینی نکرده بود؟

  23. مصاحبه ظریف با شبکه سی ان ان  

  24. لاریجانی: امیدواریم بتوانیم مشکلات مردم را برطرف کنیم

  25. مدیر شبکه پنج سیما برکنار شد

پربحث‌های دیروز

  1. چرا خرمشهر، خرّم‌شهر نشد؟! / چه خوب که ممد نیست...

  2. انبارلویی: تعجب می‌کنم آقای ظریف به چه دلیل دوباره مذاکره کرده/برجام را اجرایی نکنند، با آمریکایی‌ها حرفی نداریم

  3. کشف طلا، دلار و ۳ کارت‌خوان با گردش مالی ده میلیاردی در دفتر زنگنه

  4. اولین زن یهودی در سنای آمریکا و میزبان ظریف کیست؟ + تصاویر

  5. خدمات یک مدرسه غیرانتفاعی لاکچری در تهران/ ۸۵ میلیون تومان برای اردوی سوئد و فرانسه؛ ۵ میلیون هم اردوی شیراز!

  6. زاکانی:‌ کسی که دو رئیس قوه را بیچاره کرده و دچار مشکل و مایه بدنامی قوه قضائیه شده را باید کنار گذاشت

  7. انتقاد رییس سازمان نظام پزشکی از تمسخر پزشکان در رسانه ملی

  8. «کسی که دو رئیس قوه را بیچاره کرده» کیست؟/ انتصاب معاون دفتر وزیر با مدرک راهنمایی/ نقد عطریانفر بر عملکرد اصلاح‌طلبان در سال ۸۸

  9. علمای شيعه، یکی از پاسداران زبان فارسی

  10. نقوی‌حسینی: ظریف باید درباره محتوای دیدار با سناتور آمریکایی توضیح دهد

  11. احمد توکلی: اگرچه آمریکا در منطقه حضور دارد، اما جنگ رخ نمی‌دهد/ باید از فساد جلوگیری شود

  12. چرا مذاکره با آمریکا سم است؟

  13. مراسم افطاری‌ای که هیچ‌گاه از خاطر روحانی پاک نخواهد شد

  14. روحانی: اگر قانون اساسی اجرا شود، دولت اختیارات کافی دارد/ از رنج و مشکلات مردم خبر دارم

  15. راغفر: اگر امروز دلار ۸۰۰۰ تومان شود مردم از ذوق به همین دولت رای می‌دهند!

  16. هنر تغییر محاسبات

  17. کشف ۹۶ بسته ۱۰۰ دلاری از خانه یک روستایی!

  18. دولت حزب اللهي و جوان

  19. خودکشی نافرجام ۲دختر در مشهد  

  20. خانه سبز  

  21. دستیار ویژه وزیر صنعت: ۱۰۰ هزار خودرو به بازار می‌آید

  22. مرعشی: مسیر انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ از ۹۸ می‌گذرد/ اصلاح‌طلبان از ضعف‌های دولت آسیب دیده‌اند

  23. کوتاه کردن دست دلالان از بازار خودرو موجب کاهش قیمت می‌شود

  24. جانشین فرمانده کل سپاه: ناو‌های آمریکایی کاملا تحت کنترل ما هستند

  25. مانتو، شلوار و لباس تولید خیرآباد ورامین با مارک های خارجی در بازار

پربحث‌های هفته

  1. کشتیم که کشتیم دیه‌شو میدیم! / نظر شما درباره‌ی این فیلم چیست؟!

  2. آقای ظریف این هم بجا نبود

  3. صدای خاموش تجرد قطعی

  4. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  5. محکومیت «یاسین رامین» در پرونده شیرخشک‌های آلوده وارداتی به ۱۷ سال حبس

  6. چرا خرمشهر، خرّم‌شهر نشد؟! / چه خوب که ممد نیست...

  7. انبارلویی: تعجب می‌کنم آقای ظریف به چه دلیل دوباره مذاکره کرده/برجام را اجرایی نکنند، با آمریکایی‌ها حرفی نداریم

  8. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  9. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  10. کشف طلا، دلار و ۳ کارت‌خوان با گردش مالی ده میلیاردی در دفتر زنگنه

  11. فرار از جنگ صلح به بار نمی‌‌آورد

  12. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  13. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  14. در دیدار رییس جمهور چه گفتیم چه شنیدیم؟/ از اختیاراتی که داریم تا اختیارات ویژه‌ای که می‌خواهیم!

  15. اولین زن یهودی در سنای آمریکا و میزبان ظریف کیست؟ + تصاویر

  16. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  17. تخریب ویلاهای خاص با قاطعیت دستگاه قضا/ از ویلای داماد شمخانی تا دختر وزیر سابق

  18. علی شمخانی: ۴۰سال است جنگ اقتصادی را با فرهنگ خرمشهر به پیروزی تبدیل کرده‌ایم

  19. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  20. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  21. لاریجانی برای دوازدهمین سال متوالی رئیس مجلس شد/ مطهری از نایب رئیسی بازماند!

  22. خدمات یک مدرسه غیرانتفاعی لاکچری در تهران/ ۸۵ میلیون تومان برای اردوی سوئد و فرانسه؛ ۵ میلیون هم اردوی شیراز!

  23. زاکانی:‌ کسی که دو رئیس قوه را بیچاره کرده و دچار مشکل و مایه بدنامی قوه قضائیه شده را باید کنار گذاشت

  24. ساختمان های کره شمالی‎  

  25. پراید ۱۸.۵ میلیونی در صورت مالی سالیانه شرکت سایپا

آخرین عناوین