پیشگویی های دانشگاهی پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟

جیل لپور / ترجمه نجمه رمضانی،   3971102136 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟

سال ۱۹۶۸ جمعی از متخصصان تراز اول رشته‌های مختلف دور هم جمع شدند تا تصویری از ۵۰سال آینده جهان ارائه کنند. حاصل کار آن‌ها در قالب کتابی به نام «به سوی سال ۲۰۱۸» به انتشار رسید. امروز که آن کتاب را مرور کنیم، هم برایمان تعجب‌برانگیز خواهد بود و هم ملال‌آور. چرا این‌قدر خوش‌بین بودیم؟

کتابی که پنجاه سال پیش، ۲۰۱۸ را پر از اتفاقات مثبت معرفی می‌کرد، امروز بسیار ملال‌آور به نظر می‌رسد


پیشگویی کار احمقانه‌ای است. اما اخیراً همه به جمع احمق‌ها پیوسته‌ایم. ۲۰۱۸ سال پربرکتی برای فن پیش‌بینی بود؛ نمی‌شود گفت دانش پیش‌بینی، چون واقعاً چنین دانشی نداریم. الگوریتم‌های پیش‌بینی‌کننده را تاریخ‌دانان آغاز کردند: آن‌ها داده‌های تاریخی را مطالعه می‌کنند تا الگوهایی کشف کنند. بعد خود پیشگو می‌شوند: برای توضیح این الگوها، فرمول‌های ریاضی ابداع می‌کنند، این فرمول‌ها را روی داده‌های تاریخی‌ای آزمایش می‌کنند که با همین هدف نگهداری می‌شدند و این فرمول‌ها را به کار می‌بندند تا آینده را پیش‌بینی کنند. به همین خاطر است که آمازون، گوگل، فیس‌بوک و همه و همه داده‌های شما را جمع‌آوری می‌کنند تا الگوریتم‌های خود را تغذیه کنند: آن‌ها می‌خواهند گذشته شما را به آینده تبدیل کنند.

این کار هم، مانند اغلب کارهای دیگر، پیش از این دستی انجام می‌شد. انجمن سیاست خارجی در ۱۹۱۸ تاسیس شده بود تا جامعه ملل را ارتقا دهد؛ این انجمن در ۱۹۶۸ پنجاهمین سالگرد تاسیس خود را با انتشار کتابی درباره پیش‌بینی اوضاع جهان از نظر فناوری در پنجاه سال بعد جشن گرفت. به سوی سال  ۲۰۱۸ را ایمانوئل جی. مستین گردآوری کرد، او در کاخ سفید در مقام مشاور علم و فناوری فعالیت می‌کرد و برنامه هاروارد در حوزه فناوری و جامعه را پیش می‌برد. این کتاب در پایان ۲۰۱۸ به مطالعه‌ای ملالت‌بار تبدیل شده است، سالی که پنجاه سال پیش پر از هیجانات مثبت می‌نمود.

دو نکته درباره به سوی سال ۲۰۱۸ صدق می‌کند. اول آنکه بیشتر دستگاه‌های مورد انتظار ابداع شده‌اند. دوم، بیشترِ این دستگاه‌ها عواقبی بسیار متفاوت با پیش‌بینی‌های ۱۹۶۸ با خود به همراه داشته‌اند. کار درستی نیست که به پیش‌بینی‌های گذشته بنگریم تا ببینیم درست از آب درآمده‌اند یا نه. اما اگر بناست تاریخ راهنما باشد، دیگر آینده‌شناسان امروز چندان اعتباری ندارند. یک الگوریتم هم می‌تواند همین چیزها را بگوید.

کارلوس آر. دکارلو، مدیر تحقیقات اتوماسیون در آی. بی. ام، در این کتاب به رایانه‌ها نیز پرداخت و پیش‌بینی کرد که در ۲۰۱۸، «بیشتر کارهای بشر را دستگاه‌ها انجام می‌دهند اما انسان را وامی‌دارند منطقی‌تر بیندیشد». نیمی از گفته‌های دکارلو همواره درست بوده است. او به خوبی رایانه‌های مینیاتوری را پیش‌بینی می‌کرد («واحدهای ذخیره‌سازی قابل حمل و بسیار کوچک»)، اما به غلط ظهور زبانی جهانی را پیش‌بینی کرده بود («احتمالاً شکلی از انگلیسی تعدیل و گسترده شده»). و درباره یک مسئله سخت در اشتباه بود: با اعتمادی بی‌پایه و تاسف‌بار می‌گفت «نهادهای سیاسی و اجتماعی ایالات متحده آنقدر انعطاف‌پذیر خواهند بود که بتوانند بدون آسیب اساسی به نظام‌های ارزشی آن، ثمرات دانش و فناوری را جذب کنند».

جِی. آر. پیرس، از آزمایشگاه‌های بل، که از آینده ارتباطات گزارش می‌داد، گفته بود که «سیستم بل متعهد است در اوایل دهه ۱۹۷۰ خدمات تلفن تصویری را به صورت تجاری عرضه کند،» و تا سال ۲۰۱۸، ارتباط چهره‌به‌چهره از فاصله‌های بسیار دور همه جا میسر خواهد بود: «قابلیت‌های انتقال تصاویر و متون و دستکاری از راه دور رایانه‌ها و دیگر دستگاه‌ها به مرور به قابلیت انتقال صدای انسان افزوده خواهند شد و در نهایت به جهان‌شمولی ارتباطات می‌انجامد.» درست است! پیرس متواضعانه تایید می‌کند که «من نمی‌توانم حدس بزنم که همه این تغییرات چه بر سر ما خواهند آورد. ظاهراً ناگزیر همه از آن‌ها تاثیر می‌پذیریم». 

ناظران تیزبین در ۱۹۶۸ هم نگران گرم شدن اقیانوس‌ها و تغییر آب و هوا بودند اما توماس اف. مالون، مقاله‌نویس علوم جوی در به سوی سال ۲۰۱۸، مجذوب فناوری‌های نوینی بود که به دانشمندان امکان می‌دادند کنترل آب و هوا و اقلیم زمین را در دست بگیرند. مالون رئیس کمیته علوم جوی آکادمی ملی علوم بود که در ۱۹۶۶ گزارشی منتشر کرد و «برنامه بلندمدت کنترل آب و هوا و تعدیل اقلیم» را تایید کرد، برنامه‌ای که باید با دستکاری مه، بارورکردن ابرها و «جلوگیری از رعد و برق» اجرا می‌شد. به گمان او، «تا سال ۲۰۱۸، احتمال موفقیت تعدیل گسترده اقلیم احتمالاً بالاتر از ۵۰ درصد می‌بود». او خود هشدار داد که در مسیر رسیدن به این هدف موانعی سیاسی -همکاری بین‌المللی لازم برای برنامه تغییر اقلیم جهانی- وجود دارد و این امکان دور از ذهن نیست که قبل از اجرای کامل چنین برنامه‌ای، «نوعی تعدیل وسیع اقلیمی به شکل غیرعمد صورت پذیرد،» زیرا به تایید وی، ظاهراً اقلیم به خودی خود در حال تغییر بود. مالون تصدیق می‌کرد که «کربن دی اکسید موجود در جو از ۱۹۰۰ سبب شده دمای سطحی ۲ درجه سانتیگراد افزایش یابد» و با تامل به خوانندگان خود اطمینان می‌داد که اگرچه دمای جهان تا ۲۰۱۸ رو به افزایش خواهد بود، «احتمال کمی وجود دارد که این تغییرات تحمل‌ناپذیر باشند».

تنها پیشگوی واقعی فیلیپ ام. هوزرِ جمعیت‌شناس بود. او محاسبه کرده بود که تا ۲۰۱۸ جمعیت جهان به ۹.۷ میلیارد می‌رسد (دو میلیارد بالاتر تخمین زده بود)، با بیشترین شیب رشد در آسیا و امریکای لاتین و کم‌ترین رشد در اروپا. همچنین، فاصله میان ثروتمندان و فقرا و ملت‌های ثروتمند و فقیر افزایش خواهد یافت. هوزر در پایان گفته بود: «نظر به وضعیت فعلی، تنها آدم‌های با ایمانی که به معجزه‌ای از سوی خدا اعتقاد دارند، افراد خوش‌بینی که انتظار کارهایی خارق‌العاده از دانش را دارند، آدم‌های خوش‌اقبال و تنگ‌نظری که فکر می‌کنند در دل دریای فقر می‌توانند در جزیره‌های ثروت خود زندگی کنند و ساده‌لوحانی که منتظر چیزی نیستند، می‌توانند با آرامش به آینده بنگرند».

اما بزرگ‌ترین پیشگویی که در به سوی سال ۲۰۱۸ کمک کرد، دانشمند سیاسی ام.آی.تی، ایتی‌یل دو سولا پول بود که به تحقیق در حوزه شبکه‌های اجتماعی و شبیه‌سازی رایانه‌ای علاقه داشت. پول نوشت: «تا ۲۰۱۸ ذخیره‌سازی اطلاعات در بانک‌های رایانه‌ای ارزان‌تر از ذخیره‌سازی آن روی کاغذ خواهد بود. پرداخت مالیات، اسناد امنیت اجتماعی، فرم‌های سرشماری، اسناد نظامی، شاید اسناد جنایی، اسناد بیمارستانی، مجوزهای امنیتی، متون درسی... صورت حساب‌های بانکی، ظرفیت‌های اعتباری، اسناد شغلی» و غیره روی رایانه‌هایی ذخیره می‌شوند که می‌توانند در شبکه‌ای گسترده و بین‌المللی با هم مرتبط باشند. می‌توانید هر اطلاعاتی را درباره هر کسی به دست آورید، بدون اینکه مجبور باشید از سر میز خود بلند شوید. «تا ۲۰۱۸ محققی که روی مبل نشسته می‌تواند جدول خریدهای مشتریانی (با استفاده از اسناد فروشگاه) با آی کیوی پایین (با استفاده از اسناد تحصیلی) را جمع‌آوری کند که یک عضو خانواده آن‌ها بیکار است (با استفاده از اسناد امنیت اجتماعی). منظور این است که او از نظر فناوری این امکان را خواهد داشت. آیا از نظر حقوقی مجوز این کار را دارد؟» پول از پاسخ به این سوال امتناع می‌کند. وی تاکید داشت: «در اینجا نمی‌توان حدس زد جامعه چطور به توازنی میان میل خود به کسب اطلاعات و میل خود به داشتن حریم خصوصی دست می‌یابد».

و این مشکل ۱۹۶۸ بود. افراد به کار خود ادامه دادند و چیزهایی را ساختند، بی‌آنکه نگران عواقب آن‌ها باشند و فکر می‌کردند تا ۲۰۱۸ حتماً به پاسخ تمام این پرسش‌ها خواهند رسید. و اکنون پیش به سوی ۲۰۱۹! 


اطلاعات کتاب‌شناختی:

Foreign Policy Association. Toward the year 2018. Cowles Education Corporation, 1968


پی‌نوشت‌ها:
• این مطلب را جیل لپور نوشته است و در تاریخ ۷ ژانویه ۲۰۱۹ با عنوان «What 2018 Looked Like Fifty Years Ago» در وب‌سایت نیویورکر منتشر شده است. وب‌سایت ترجمان آن را در تاریخ ۱ بهمن ۱۳۹۷ با عنوان «پنجاه سال پیش، سال ۲۰۱۸ چه شکلی به نظر می‌رسید؟» و ترجمه نجمه رمضانی منتشر کرده است.
•• جیل لپور (Jill Lepore) نویسنده همکار نیویورکر و استاد تاریخ دانشگاه هاروارد است. آخرین کتاب او، این حقایق: تاریخ ایالات متحده (These Truths: A History of the United States) نام دارد. ترجمان پیش از این در مطلب «'در آغاز، همه‌جا آمریکا بود': تاریخی جدید از آمریکا» این کتاب را معرفی کرده است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۷۳۵۹۹۷۰۱:۰۶:۵۵ ۱۳۹۷/۱۱/۳
ولی هیچ کدامشون نتونستن پیش بینی کنن ایران ظرف چهل سال به انداز ه 400 پیشرفت خواهد کرد.
مهدی۷۳۶۰۲۴۰۲:۱۴:۰۴ ۱۳۹۷/۱۱/۳
متن آشفته ای بود. احتمالا یک ترجمه بد.
بختیاری۷۳۶۰۶۱۰۵:۱۵:۵۵ ۱۳۹۷/۱۱/۳
پیش بینی من در پنج سال آینده: مرغ و گوشت به ترتیب 85000 تومان و 240000 تومان بنزین 10000 تومان پراید 95 میلیون تومان رب گوجه 48000 تومان تولید دستگاه قطره چکان جهت ابرسانی به مردم .کوج مردم به خارج کشور 65 درصد.............................

پربحث‌های امروز

  1. باستی هیلز و سودای زراندوزی قارون‌ها در کشور

  2. ارزهای دیجیتال فرصت طلایی برای اقتصاد ایران و دورزدن تحریم‌ها

  3. سفر عادل عبدالمهدی به تهران، یک تیر و چند نشان

  4. منابع مطلع: احتمال قتل آمانو توسط اسرائیل قوی‌تر شد

  5. نقوی‌حسینی: کریمی قدوسی تابعیت ایرانی دارد اما ایرانی‌الاصل نیست

  6. هشدار ایران به برزیل درباره جلوگیری از سوخت‌گیری کشتی‌های ایرانی

  7. هشدار وزارت خزانه‌داری آمریکا به ارائه‌دهندگان خدمات به شرکت‌های هواپیمایی ایران

  8. واکنش ذوالنوری به دوتابعیتی بودن روحانی

  9. کارگاه‌های آموزشی دیجیتال مارکتینگ یکتانت، بخش جذاب نمایشگاه الکامپ ۹۸

  10. وزیر ورزش عراق امروز وارد تهران می‌شود

  11. جشنواره مجسمه‌های زنده  

  12. عمران خان: از خدا بابت روی کار آمدن ترامپ سپاسگزارم!

  13. واکنش مجدد ریاض به توقیف نفتکش انگلیس توسط ایران

  14. دوشاخه اعتماد به گلدیران رو بزن به پریز برق، تلویزیون درست میشه

  15. تهران خنک‌ تر می‌ شود

  16. عوارض آزاد راه تهران- شمال هنوز قطعی نشده

  17. وجود "روغن پالم" در روغن‌های سرخ‌کردنی موجود در بازار

  18. ترامپ: بوریس جانسون "ترامپ بریتانیا" است

  19. جشنواره بهترین دیواره نگاره   

  20. بیست و دومین جلسه دادگاه پرونده بانک سرمایه

  21. عقد صوری به خاطر گرفتن وام ازدواج

  22. آتش سوزی گسترده در یک مجتمع تجاری در تهران

  23. ورود کاروان جانبازان به مدینه  

  24. افزایش ابتلا به سرطان روده بزرگ در جوانان

  25. دکوراسیون داخلی و بازسازی ساختمان خود را به یک تیم حرفه‌ای و کاربلد بسپارید

پربحث‌های دیروز

  1. آیا ما ایرانی‌ها نژادپرستیم؟

  2. جهانگیری: بابت فشارهای اقتصادی چندسال اخیر شرمنده مردم هستیم

  3. رئیس پلیس دبی: چرا ترامپ که در برابر عرب‌ها شیر بود، حالا در برابر ایران خرگوش است؟

  4. مزدک به سلامت  

  5. اسناد جدیدی از تخلفات دانشگاهی حسین فریدون به دست آمده است

  6. عراقچی حامل پیشنهاد جدید روحانی به مکرون است

  7. واکنش رئیس دفتر رهبری به باستی‌هیلز/ بازگشت بخت‌آزمایی به تلویزیون/ شرمندگی جهانگیری دردی از مردم دوا نمی‌کند

  8. سرانجام نجفی در صورت غیر عمدی بودن قتل چه خواهد شد؟

  9. لحظه شهادت «داریوش رضایی‌نژاد» چگونه گذشت  

  10. کریمی‌قدوسی: لیست دوتابیعتی‌ها را به رسانه‌ها می‌دهم/ من نگفتم که روحانی دوتابعیتی است

  11. نامه نمایندگان مجلس به روحانی: رئیس بنیاد شهید را برکنار کنید

  12. ادعای واهی دوم آمریکا درباره سرنگونی پهپاد ایران!

  13. به دنبال سرنخ‌هایی از مزدک میرزایی

  14. پاسخ‌های رئیس اتحادیه مشاوران املاک‌ به مخاطبان الف: قیمت مسکن کاهش و سامانه کد رهگیری اجرایی می‌شود

  15. بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس شد

  16. اظهارات جنجالی کریمی‌قدوسی درباره لیست محرمانه دوتابعیتی‌ها  

  17. آیا مزدک میرزایی بخشی از آرشیو صداوسیما را هم با خود برده است؟

  18. درخواست نمایندگان سه استان شمالی از روحانی برای ممنوعیت واردات برنج

  19. آزمون سراسری ۹۹ را بدون اعمال تأثیر قطعی معدل برگزار کنید

  20. حکم قاتلان شیرمحمدعلی صادر شد

  21. برادر میترا استاد: تصمیم نهایی با من است/ برای رضایت صحبت شده ولی موافقت نکرده‌ایم

  22. سرمقاله گاردین درباره بحران نفتکش‌ها: توقیف کشتی ایرانی کبریت‌زدن به بنزین بود

  23. ترامپ: پلیس تنگه هرمز برای حفاظت از کشتی‌های سعودی و چینی نخواهیم بود

  24. توکلی: روحانی برخی از اعضای کابینه را تغییر دهد/ اشتباهاتی که دولت در داخل مرتکب می‌شود وضع را خراب می‌کند

  25. بازیگران قدرتمند دلالی بازار مسکن چه کسانی هستند!

پربحث‌های هفته

  1. روحانی بودجه صداوسیما را قطع کرد

  2. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  3. آیا ما ایرانی‌ها نژادپرستیم؟

  4. واکنش احتمالی انگلیس به توقیف نفتکش: مصادره دارایی‌ها و تحریم ایران

  5. تكمله اي بر حرف و حديث هاي گاندو/ لطفا حكم كلي صادر نکنید!

  6. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  7. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  8. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  9. ادعای ترامپ درباره رویارویی کشتی آمریکایی و پهپاد ایرانی

  10. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  11. اولین تصاویر از جاسوسان بازداشت‌شده "سیا" در ایران  

  12. جهانگیری: بابت فشارهای اقتصادی چندسال اخیر شرمنده مردم هستیم

  13. تصاویر دیده نشده از داخل ناو یو اس اس باکسر آمریکا  

  14. رئیس پلیس دبی: چرا ترامپ که در برابر عرب‌ها شیر بود، حالا در برابر ایران خرگوش است؟

  15. نامه دولت برای تحریم مالی صداوسیما در شورای نظارت بررسی می‌شود

  16. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  17. توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه

  18. ورود برق آسا تکاوران سپاه به نفتکش انگلیسی  

  19. فرمانده نیروی انتظامی: خودرو حریم خصوصی نیست و کشف حجاب در آن جرم است

  20. توانا بود هرکه با ما بود!

  21. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  22. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  23. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  24. مزدک به سلامت  

  25. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

آخرین عناوین