«ليبراليسم ايرانی» (رويا يا توهم)؛ سيامك طاهری؛ نشر قطره آیا لیبرالیسم دردی از ما را چاره می‌کند؟

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3980631099 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار

بی‌شک واژه لیبرالیسم و مشتقاتش مثل لیبرال، نئولیبرال، لیبرال‌دموکراسی و... به گوش بسیاری از ما خورده است. واژه‌ای که سپهر سیاست این دیار، موافقان و مخالفان سفت و سختی دارد

آیا لیبرالیسم دردی از ما را چاره می‌کند؟

«ليبراليسم ايرانی»

 (رويا يا توهم)

نويسنده: سيامك طاهري

ناشر: قطره، چاپ دوم 1397

 250 صفحه

 

****

بی‌شک واژه لیبرالیسم و مشتقاتش مثل لیبرال، نئولیبرال، لیبرال‌دموکراسی و... به گوش بسیاری از ما خورده است. واژه‌ای که در سپهر سیاسی این دیار،  موافقان و مخالفان سفت و سختی دارد. گروهی آن را بهترین راه برای برون رفت از بن‌بست‌های اقتصادی و سیاسی امروز و دیروز ایران می‌دانند و گروهی دیگر آن را یکی از معاصی کبیره بشری می‌خوانند که کمر به نابودی دین و ایمان ما خواهد بست.

اما به راستی چه تعدادی از ما (از صاحبان این نظریات متعصبانه تا شنوندگان نظرات آنها) بدرستی می‌دانیم که لیبرالیسم چه صیغه‌ای است و حرف حساب آن چیست؟ برای رهایی از این دیدگاه‌های صفر تا صدی که آن را یا سفید می بینند و یا سیاه، باید از چیستی و محتوای واقعی لیبرالیسم آگاهی نداشته باشند.  اما برای آنکه بدانیم آیا لیبرالیسم با اوضاع و احوال ما جور است و یا دردی از ما را چاره می‌کند؟ باید به سراغ واکاوی لیبرالیسم و معنا و محتوای حقیقی آن برویم و آن را در تناسب با اوضاع و احوال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خودمان مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم. اگر شما هم مثل من در این زمینه کنجکاو باشید، کتاب «لیبرالیسم ایرانی» (رویا یا توهم) نوشته سیامک طاهری که به همت نشر قطره منتشر شده واقعا می‌تواندکمک حالتان باشد.

حسن کار در این است که سیامک طاهری دقیقا با همین نیت کتاب خود را نوشته و به همین خاطر خواننده خیلی راحت می تواند پاسخ سوالات خود را پیدا کند. نویسنده دو ماموریت اصلی برای خود تعریف کرده است. نخست اینکه لیبرالیسم چیست؟ البته با عنایت به دیدگاه‌های بنیانگذاران این مکتب همانند آدام اسمیت و جان استوارت میل  و دیگر اینکه آیا لیبرالیسم چنانکه تبیین شده امکان تحقق در جامعه‌ای با ویژگی جامعه ایرانی دارد یا نه؟ بر همین اساس می‌کوشد در طول کتاب خود میان رویای آرزوهایی محال که آن را توهم می‌نامد و آنچه با توجه زمینه فرهنگی و تاریخی یک سرزمین امکان بروز دارد، فاصله گذاری کند. برپایه همین دیدگاه است که برای فاصله گذاری میان رویا و توهم می‌نویسد: «رؤيا يا توهم...رؤيا آرزويي دست‌يافتني است که تلاش براي دستيابی به آن معنا‌بخش زندگی است. اين‌که امروز ما انسان‌ها در غارها يا  بر فراز درختان زندگي نمي‌کنيم‌، مديون کساني هستيم که شهامت و استعداد رؤيا‌پردازي را داشته‌اند.

مارتين لوترکينگ در نطق مشهورخود مي‌گويد: من يک رؤيا دارم، رؤياي آن‌که روزي در آلاباما، با آن نژاد‌پرستانش،آري در همين آلاباما، پسرها و دخترها‌ي کوچک سياه‌پوست بتوانند...دست در دست پسرها و دخترهاي کوچک سفيد‌پوست بگذارند. من امروز يک رؤيا دارم، رؤياي آن‌که ... بخشي از رؤياهاي مارتين لوتر‌کينگ امروز به واقعيت بدل شده است. اما توهم خوابي آشفته است که هرگونه تلاش براي رسيدن به آن موجب فاجعه‌اي براي خود وجامعه است...»

نویسنده پس از مقدمه‌ای کوتاه، متن اصلی کتاب را در سه فصل تدارک است: «اروپای کهن»، «شکل‌گیری سرمایه‌داری» و«ایران». بخش اول دوم کتاب در واقع مقدماتی هستند برای رسیدن به بخش سوم کتاب که به وضعیت ایران از منظر ساختار اقتصادی، توسعه و شیوه سرمایه‌داری در طول تاریخ تا به امروز می پردازد.

 اگر نویسنده برای تبیین مسائل مورد نظر خود تا این اندازه روی مسائل اقتصادی و ساختارهای سرمایه‌داری تمرکز کرده از آنجا ناشی می‌شود که لیبرالیسم اساسا مکتبی اقتصادی است، که سرسختانه طرفدار تجارت آزاد است، جابجایی آزاد کالا و نیروی کار و تنظیم خود به خودی بازار است. لیبرال ها با دخالت دولت برای تنظیم بازار مخالف هستند و معتقدند دولت فقط باید نقش ارائه کننده یکسری خدمات را داشته باشد که از عهده بخش خصوصی خارج است. با در نظر گرفتن این شاخصه محوری لیبرالیسم، در کشوری که همه مردم بالا پایین رفتن قیمت را ناشی از ضعف یا کارآمدی دولت‌ها می‌بینند و انتظار دارند دولت با اعمال قدرت افزایش قیمت‌ها را مهار کند، آیا می‌‍توان انتظار داشت لیبرالیسم امکان تحقق داشته باشد؟

ماهیت ذاتا اقتصادی لیبرالیسم است که باعث شده نویسنده بدرستی در دو فصل ساختار اقتصادی اروپای کهن و آمریکا مورد توجه قرار داده و در طول خط سیری تاریخی به شرح و واکاوی روند شکل گیری و رشد سرمایه‌داری و چگونه شیوه‌های کلاسیک آن پرداخته و نشان دهد که این رویکرد در اقتصاد چگونه زمینه ساز ظهور و بروز لیبرالیسم غربی شده است. در فصل پایانی نیز با نگاهی به بنیانهای اقتصاد جامعه ایرانی از روزگار مهاجرت آریایی‌ها به ایران تا به امروز، هم به چگونگی شیوه‌ تولید و اقتصاد جامعه ایرانی سرمایه‌داری در دوره های مختلف تاریخی پرداخته شده است و هم تفاوت های آن با شیوه های کلاسیک مورد توجه قرار گرفته است و  نهایتا بستری فراهم ساخته تا مخاطب بتواند به جمع بندی  درباره امکان پایه ریزی سیستمی لیبرالیستی با توجه به چنین شرایطی برسد.

دیدگاه کاربران

میلاد حمیدی۱۱۰۳۵۰۲۱۴:۲۲:۵۳ ۱۳۹۸/۶/۳۱
ایسم های ایرانی بدتر از ایسم های واقعی هستند. چون نمونه های ایرانی سرشار از افراط و تفریط است و معمولا با بهانه های فرهنگی و بعضا شرعی توجیه می شود. مثلا فمینیسم که نام حمایت از خانواده و زنان را به دوش میکشد و خودش را بدین صورت غسل می دهد! اما غسل چیزی که خودش عین نجاست باشد بی معنی است. این چیزی است که سالها میگوییم و عده ای خود را به خواب زده اند.
ناشناس۱۱۰۳۷۱۲۱۷:۴۳:۲۲ ۱۳۹۸/۶/۳۱
لیبرالیسم واقعی جوابگوی درد است انحصار، رانت خواری،عدم شفایت، اقتصاد دولتی و شبه دولتی، حضور نهاد های نظامی در اقتصاد، مشکلات قانونی و موانع لیبرالیسم می باشد چیزی که در سیستم اقتصادی ایران وجود دارد
ناشناس۱۱۰۳۷۶۳۱۸:۴۹:۲۰ ۱۳۹۸/۶/۳۱
لیبرالیسم بهترین نسخه هست تا وقتی که امام معصوم موجود نیست. چون در غیر این صورت اسلام می شود پله برای یک عده ..

پربحث‌های دیروز

  1. خانه‌های خالی در محاصره مالیاتی / سامانه ملی املاک را دریابید!

  2. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  3. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  4. روحانی: هدف دشمنان ایجاد هیجان‌زدگی و بی‌برنامه‌گی در مدیریت کشور است

  5. توکلی: برخی دولتمردان مشکل معیشتی ندارند/ کوپن بدتر از نابودی پول ملی نیست

  6. قالیباف: تعویق زمان کنکور ضروری است/ دوره پیگیری مشکلات اقتصادی آغاز شده/ سلامت دانش آموزان، خط قرمز است

  7. نادر طالب‌زاده کرونا گرفت

  8. خدایی: ۸۵ درصد داوطلبان کنکور دکتری از وضعیت برگزاری آزمون رضایت داشتند/ برخی دنبال جمع‌کردن فالوئر هستند

  9. حرکت عجیب مجیدی بعد از پیروزی مقابل سپاهان+تصاویر

  10. حمله با چاقو به عوامل تولید برنامه تلویزیونی "درشهر"

  11. یک رسانه کره جنوبی: تهران و سئول کارگروه تجارت کالاهای پزشکی تشکیل می‌دهند

  12. کاهش اعتبار چک توسط کلاهبرداران/ بانک مرکزی و قوه ‌قضاییه ورود کنند!

  13. روزنامه جوان: جمشید شارمهد ۱۰ مرداد در تاجیکستان دستگیر شده است

  14. فاجعه زیست محیطی تالاب شادگان

  15. تفاوت سوت‌زني و زيرآب‌زني

  16. دکتر زالی: موفقیت در مدیریت موج اول کرونا، تضمینی برای موج‌های بعدی نیست

  17. مشخصات و جزئیاتی از موشک قدرتمند ایرانی + تصاویر

  18. تحلیل حسین شریعتمداری از آدرس غلط بعد از غرق مصنوعی!

  19. نامه حاجی‌بابایی به قالیباف درباره صحت انتخاب بذرپاش

  20. نمکی: به تعویق انداختن کنکور کار درستی نیست/ آزمون دکترا با حداقل نقص برگزار شد

پربحث‌های هفته

  1. خانه‌های خالی در محاصره مالیاتی / سامانه ملی املاک را دریابید!

  2. آقای حدادیان زودتر تکذیب کنید !

  3. دست از حمایت صنعت نابالغ و نازپروده خودروسازی بردارید

  4. نامه احمد توکلی به میرسلیم درباره قالیباف

  5. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  6. جزئیاتی از طرح مالیات خانه‌های خالی/ مالیات ۴۰ میلیون تومانی از یک خانه خالی

  7. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  8. اساتید دانشگاه آزاد اسلامی خواستار رفع تبعیض و بی عدالتی های  نظام آموزش عالی و مسئولین این دانشگاه شدند

  9. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  10. ساده‌انگاری پیری‌ جمعیت حتما عیب است

  11. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  12. نامه احمدی نژاد به بن سلمان به روایت نیویورک تایمز

  13. برگزاری مراسم معارفه رئیس جوان دیوان محاسبات کشور/ موافقان و مخالفان مهرداد بذرپاش چه می‌گویند

  14. چرا کره جنوبی پول‌های ایران را پس نمی‌دهد؟

  15. رئیسی علیه مکتب لواسان/ القاب احمدی‌نژاد به بن‌سلمان/ رقابت مومنانه‌‌ای که به روایت قالیباف برای انتخاب رئیس دیوان محاسبات شکل گرفت

  16. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  17. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  18. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  19. ترس و تردیدهای برگزاری کنکور در کرونا رنگ باخت اما ...

  20. آیا تعویق کنکور سراسری امکان‌پذیر است؟

  21. پایانی بر یک مجادله درباره عزاداری محرم امسال

  22. روحانی: هدف دشمنان ایجاد هیجان‌زدگی و بی‌برنامه‌گی در مدیریت کشور است

  23. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

  24. پیشگیری از گره کوری که به دندان هم باز نمی‌شود!

  25. یادداشت انتقادی نادران درباره تخلف در فرآیند انتخاب بذرپاش

ابر آروان

آخرین عناوین