«ليبراليسم ايرانی» (رويا يا توهم)؛ سيامك طاهری؛ نشر قطره آیا لیبرالیسم دردی از ما را چاره می‌کند؟

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3980631099 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار

بی‌شک واژه لیبرالیسم و مشتقاتش مثل لیبرال، نئولیبرال، لیبرال‌دموکراسی و... به گوش بسیاری از ما خورده است. واژه‌ای که سپهر سیاست این دیار، موافقان و مخالفان سفت و سختی دارد

آیا لیبرالیسم دردی از ما را چاره می‌کند؟

«ليبراليسم ايرانی»

 (رويا يا توهم)

نويسنده: سيامك طاهري

ناشر: قطره، چاپ دوم 1397

 250 صفحه

 

****

بی‌شک واژه لیبرالیسم و مشتقاتش مثل لیبرال، نئولیبرال، لیبرال‌دموکراسی و... به گوش بسیاری از ما خورده است. واژه‌ای که در سپهر سیاسی این دیار،  موافقان و مخالفان سفت و سختی دارد. گروهی آن را بهترین راه برای برون رفت از بن‌بست‌های اقتصادی و سیاسی امروز و دیروز ایران می‌دانند و گروهی دیگر آن را یکی از معاصی کبیره بشری می‌خوانند که کمر به نابودی دین و ایمان ما خواهد بست.

اما به راستی چه تعدادی از ما (از صاحبان این نظریات متعصبانه تا شنوندگان نظرات آنها) بدرستی می‌دانیم که لیبرالیسم چه صیغه‌ای است و حرف حساب آن چیست؟ برای رهایی از این دیدگاه‌های صفر تا صدی که آن را یا سفید می بینند و یا سیاه، باید از چیستی و محتوای واقعی لیبرالیسم آگاهی نداشته باشند.  اما برای آنکه بدانیم آیا لیبرالیسم با اوضاع و احوال ما جور است و یا دردی از ما را چاره می‌کند؟ باید به سراغ واکاوی لیبرالیسم و معنا و محتوای حقیقی آن برویم و آن را در تناسب با اوضاع و احوال سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خودمان مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم. اگر شما هم مثل من در این زمینه کنجکاو باشید، کتاب «لیبرالیسم ایرانی» (رویا یا توهم) نوشته سیامک طاهری که به همت نشر قطره منتشر شده واقعا می‌تواندکمک حالتان باشد.

حسن کار در این است که سیامک طاهری دقیقا با همین نیت کتاب خود را نوشته و به همین خاطر خواننده خیلی راحت می تواند پاسخ سوالات خود را پیدا کند. نویسنده دو ماموریت اصلی برای خود تعریف کرده است. نخست اینکه لیبرالیسم چیست؟ البته با عنایت به دیدگاه‌های بنیانگذاران این مکتب همانند آدام اسمیت و جان استوارت میل  و دیگر اینکه آیا لیبرالیسم چنانکه تبیین شده امکان تحقق در جامعه‌ای با ویژگی جامعه ایرانی دارد یا نه؟ بر همین اساس می‌کوشد در طول کتاب خود میان رویای آرزوهایی محال که آن را توهم می‌نامد و آنچه با توجه زمینه فرهنگی و تاریخی یک سرزمین امکان بروز دارد، فاصله گذاری کند. برپایه همین دیدگاه است که برای فاصله گذاری میان رویا و توهم می‌نویسد: «رؤيا يا توهم...رؤيا آرزويي دست‌يافتني است که تلاش براي دستيابی به آن معنا‌بخش زندگی است. اين‌که امروز ما انسان‌ها در غارها يا  بر فراز درختان زندگي نمي‌کنيم‌، مديون کساني هستيم که شهامت و استعداد رؤيا‌پردازي را داشته‌اند.

مارتين لوترکينگ در نطق مشهورخود مي‌گويد: من يک رؤيا دارم، رؤياي آن‌که روزي در آلاباما، با آن نژاد‌پرستانش،آري در همين آلاباما، پسرها و دخترها‌ي کوچک سياه‌پوست بتوانند...دست در دست پسرها و دخترهاي کوچک سفيد‌پوست بگذارند. من امروز يک رؤيا دارم، رؤياي آن‌که ... بخشي از رؤياهاي مارتين لوتر‌کينگ امروز به واقعيت بدل شده است. اما توهم خوابي آشفته است که هرگونه تلاش براي رسيدن به آن موجب فاجعه‌اي براي خود وجامعه است...»

نویسنده پس از مقدمه‌ای کوتاه، متن اصلی کتاب را در سه فصل تدارک است: «اروپای کهن»، «شکل‌گیری سرمایه‌داری» و«ایران». بخش اول دوم کتاب در واقع مقدماتی هستند برای رسیدن به بخش سوم کتاب که به وضعیت ایران از منظر ساختار اقتصادی، توسعه و شیوه سرمایه‌داری در طول تاریخ تا به امروز می پردازد.

 اگر نویسنده برای تبیین مسائل مورد نظر خود تا این اندازه روی مسائل اقتصادی و ساختارهای سرمایه‌داری تمرکز کرده از آنجا ناشی می‌شود که لیبرالیسم اساسا مکتبی اقتصادی است، که سرسختانه طرفدار تجارت آزاد است، جابجایی آزاد کالا و نیروی کار و تنظیم خود به خودی بازار است. لیبرال ها با دخالت دولت برای تنظیم بازار مخالف هستند و معتقدند دولت فقط باید نقش ارائه کننده یکسری خدمات را داشته باشد که از عهده بخش خصوصی خارج است. با در نظر گرفتن این شاخصه محوری لیبرالیسم، در کشوری که همه مردم بالا پایین رفتن قیمت را ناشی از ضعف یا کارآمدی دولت‌ها می‌بینند و انتظار دارند دولت با اعمال قدرت افزایش قیمت‌ها را مهار کند، آیا می‌‍توان انتظار داشت لیبرالیسم امکان تحقق داشته باشد؟

ماهیت ذاتا اقتصادی لیبرالیسم است که باعث شده نویسنده بدرستی در دو فصل ساختار اقتصادی اروپای کهن و آمریکا مورد توجه قرار داده و در طول خط سیری تاریخی به شرح و واکاوی روند شکل گیری و رشد سرمایه‌داری و چگونه شیوه‌های کلاسیک آن پرداخته و نشان دهد که این رویکرد در اقتصاد چگونه زمینه ساز ظهور و بروز لیبرالیسم غربی شده است. در فصل پایانی نیز با نگاهی به بنیانهای اقتصاد جامعه ایرانی از روزگار مهاجرت آریایی‌ها به ایران تا به امروز، هم به چگونگی شیوه‌ تولید و اقتصاد جامعه ایرانی سرمایه‌داری در دوره های مختلف تاریخی پرداخته شده است و هم تفاوت های آن با شیوه های کلاسیک مورد توجه قرار گرفته است و  نهایتا بستری فراهم ساخته تا مخاطب بتواند به جمع بندی  درباره امکان پایه ریزی سیستمی لیبرالیستی با توجه به چنین شرایطی برسد.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

میلاد حمیدی۱۱۰۳۵۰۲۱۴:۲۲:۵۳ ۱۳۹۸/۶/۳۱
ایسم های ایرانی بدتر از ایسم های واقعی هستند. چون نمونه های ایرانی سرشار از افراط و تفریط است و معمولا با بهانه های فرهنگی و بعضا شرعی توجیه می شود. مثلا فمینیسم که نام حمایت از خانواده و زنان را به دوش میکشد و خودش را بدین صورت غسل می دهد! اما غسل چیزی که خودش عین نجاست باشد بی معنی است. این چیزی است که سالها میگوییم و عده ای خود را به خواب زده اند.
ناشناس۱۱۰۳۷۱۲۱۷:۴۳:۲۲ ۱۳۹۸/۶/۳۱
لیبرالیسم واقعی جوابگوی درد است انحصار، رانت خواری،عدم شفایت، اقتصاد دولتی و شبه دولتی، حضور نهاد های نظامی در اقتصاد، مشکلات قانونی و موانع لیبرالیسم می باشد چیزی که در سیستم اقتصادی ایران وجود دارد
ناشناس۱۱۰۳۷۶۳۱۸:۴۹:۲۰ ۱۳۹۸/۶/۳۱
لیبرالیسم بهترین نسخه هست تا وقتی که امام معصوم موجود نیست. چون در غیر این صورت اسلام می شود پله برای یک عده ..

پربحث‌های اخیر

  1. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

  2. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  3. تصویر دیده نشده از لحظه دستگیری صدام

  4. چرا استیضاح ترامپ را باید جدی گرفت؟

  5. جزئیات استیضاح وزیر کشور درباره حوادث بعد از گرانی بنزین + اسامی استیضاح‌کنندگان

  6. صادق زیبا کلام: احمد توکلی را اینگونه شناختم

  7. پاسخ‌های تامل برانگیز کودکان شمال و جنوب شهر

  8. کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان/ جزئیات حوادث بنزینی در تهران‌نو

  9. ادعای زن ویلموتس که تاج را شاکی کرد

  10. برایان هوک: تحریم‌های ایران برای تضمین امنیت ملی آمریکاست/ آماده‌ایم روابط دیپلماتیک را از سر بگیریم

  11. حذف ۱۸ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی از بودجه ۹۹ توسط دولت

  12. وزیر صمت: قیمت خودرو از سوی خودروسازان افزایش پیدا نکرده/ افزایش نرخ بنزین به صورت طبیعی بر همه چیز اثر گذاشته

  13. عارف: درباره عملکرد دولت سیاه‌نمایی شده است/ آذری جهرمی جوانگرایی را مبتذل کرده است/ انتقاد عباس عبدی از سردار جعفری

  14. شهید بهشتی: تا وقتی سیرها و گرسنه‌ها با هم در جامعه ما دیده می‌شوند، جامعه ما اسلامی نیست

  15. واکنش مازیار ناظمی به حرف‌های بیرانوند

  16. تعطیلی مدارس تهران در روز یکشنبه؛ فردا طرح زوج و فرد از در منازل اجرا می‌شود

  17. کیک‌های مشکوک همچنان در پرده ابهام

  18. سفرهای غیرضروری در دولت ممنوع شد

پربحث‌های دیروز

  1. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  2. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

  3. یک عکس، یک شرح | نان، پست نمی‌شود...

  4. تصویر دیده نشده از لحظه دستگیری صدام

  5. براندازی و استدلال‌های متناقض

  6. قدرتمندترین ناوگان دریایی جهان

  7. چرا استیضاح ترامپ را باید جدی گرفت؟

  8. جزئیات استیضاح وزیر کشور درباره حوادث بعد از گرانی بنزین + اسامی استیضاح‌کنندگان

  9. صادق زیبا کلام: احمد توکلی را اینگونه شناختم

  10. پاسخ‌های تامل برانگیز کودکان شمال و جنوب شهر

  11. کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان/ جزئیات حوادث بنزینی در تهران‌نو

  12. ادعای زن ویلموتس که تاج را شاکی کرد

  13. برایان هوک: تحریم‌های ایران برای تضمین امنیت ملی آمریکاست/ آماده‌ایم روابط دیپلماتیک را از سر بگیریم

  14. حذف ۱۸ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی از بودجه ۹۹ توسط دولت

  15. احتمال تک نرخی شدن بنزین در بودجه سال آینده

  16. وزیر صمت: قیمت خودرو از سوی خودروسازان افزایش پیدا نکرده/ افزایش نرخ بنزین به صورت طبیعی بر همه چیز اثر گذاشته

  17. پادرمیانی‌ها برای بازگشت «نود» ادامه دارد

  18. عارف: درباره عملکرد دولت سیاه‌نمایی شده است/ آذری جهرمی جوانگرایی را مبتذل کرده است/ انتقاد عباس عبدی از سردار جعفری

  19. شهید بهشتی: تا وقتی سیرها و گرسنه‌ها با هم در جامعه ما دیده می‌شوند، جامعه ما اسلامی نیست

  20. واکنش مازیار ناظمی به حرف‌های بیرانوند

  21. ترامپ: استیضاح من برای کشور غم‌انگیز است/ دموکرات‌ها دارند خودشان را مضحکه می‌کنند

  22. تعطیلی مدارس تهران در روز یکشنبه؛ فردا طرح زوج و فرد از در منازل اجرا می‌شود

  23. کیک‌های مشکوک همچنان در پرده ابهام

  24. سلیمی‌نمین: شاکله مجلس دهم بر بازی سیاسی شکل گرفت/ مجلس یازدهم نظریه‌پرداز نمی‌خواهد / دولت و مجلس کنونی با هم مماشات داشتند

  25. سفرهای غیرضروری در دولت ممنوع شد

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. حقوق کارگران و کارمندان در سال ۹۹ چقدر باید افزایش پیدا کند؟

  3. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  4. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  5. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  6. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  7. قایق‌های تندروی سپاه در نزدیکی ناو آبراهام لینکن

  8. رستوران‌های عربستان مختلط شد

  9. روایت شاهدعینی از فرار مالیاتی پزشک پنجه طلا!

  10. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  11. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  12. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

  13. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  14. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  15. ناراحتی مردم رشت از رویکرد سریال تلویزیونی وارش

  16. نگاهی به قتل فجیع نوجوان عراقی در بغداد

  17. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  18. نقش پزشکان بهارستان در معافیات مالیاتی همکاران! / یک جلسه تاریخی از تعارض منافع+فیلم

  19. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  20. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  21. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  22. «سورپرایز» آذری جهرمی معرفی شد

  23. واکنش ربیعی به خنده‌های روحانی بعد از گران شدن بنزین: گاهی خنده‌هایی به لب می‌آید که از سوز دل است/ ایده اطلاعات بسیج از من بود

  24. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

  25. دستمزد مهناز افشار از شبکه ماهواره‌ای چقدر است؟

آخرین عناوین