«گلِ سَر»؛ لیلا نوروزی و سیروس همتی؛ کتاب نیستان جنگ مانعی در برابر عشق نیست

فاطمه صناعتیان،   3981022063

این کتاب به زبانی نمادین می‌خواهد بگوید که جنگ شاید بتواند مانعی بر سر راه عشق باشد اما آن چه باقی می‌ماند و پس از جنگ دوباره آشکار می‌شود و رشد می‌کند، عشق است

جنگ مانعی در برابر عشق نیست

«گلِ سَر»

نویسندگان: لیلا نوروزی و سیروس همتی

ناشر: کتاب نیستان؛ چاپ اول: 1398

59 صفحه، 14000 تومان

 

****

«گلِ سر» که در قالب فیلم‌نامه‌ی سینمایی مینیمال نوشته شده است، برشی از زندگی فردی و اجتماعی آسیب‌دیدگان جنگ هشت‌ساله‌ی ایران و عراق است. جنگی که شاید هرگز تمام نشد و در زندگی هر فرد ایرانی به نوعی ادامه دارد. این فیلم‌نامه‌ی کوتاه سینمایی با پانزده بازیگر، روایت ادامه‌ی جنگ است در زندگی گروهی از نوازندگان که گروه موسیقی گوشه را شکل داده‌اند. کتاب نیز نه به شخص که به یک تاریخ تقدیم شده است؛ 7/4/1366، روز بمباران شیمیایی سردشت، شهری مرزی در استان آذربایجان غربی. «گلِ سر» هرچند که داستانی عشقی نیست، اما پس از گذر از جنگ و آثارش، این عشق است که محور اصلی داستان را می‌سازد. گویی این کتاب به زبانی نمادین می‌خواهد بگوید که جنگ شاید بتواند مانعی بر سر راه عشق باشد اما آن چه باقی می‌ماند و پس از جنگ دوباره آشکار می‌شود و رشد می‌کند، عشق است.

«گلِ سر» با این که فیلم‌نامه‌ای مینی‌مال است، شخصیت‌های اصلی و فرعی زیادی دارد؛ چیمن امیرصولتی، نوازنده‌ی قره‌نی، دختری سی و چند ساله است که همیشه گلِ سری به سرش می‌زند و این دلیل نامی است که دیگران به او داده‌اند؛ گلِ سر. او آخرین بازمانده‌ی خانواده خویش است که در اثر بمباران شیمیایی سردشت در سال 1366، دچار مشکلات تنفسی حاد شده و بخش زیادی از بینایی خویش را نیز از دست داده است. این شخصیت محور همه‌ی اتفاقات اصلی داستان و در نتیجه شخصیت اول داستان فیلم‌نامه است. این در حالی است که در بسیاری از موارد، او کنشگر اصلی نیست و بیشتر در نقش کنش‌پذیر در برابر تصمیم‌های اطرافیانش ظاهر می‌شود. در مقابل تصمیم پدر که ماندن است در برابر رفتن و مهاجرت از شهر و کشورشان، مطیع است و در برابر تصمیم نامزدش که در سال‌های جنگ به سوئد مهاجرت می‌کند نیز چاره‌ای جز تسلیم نمی‌بیند. رحمان وافی، بازیگر مقابل نقش چیمن، مدیر شرکت آرایشی R.V و علاقه‌مند به موسیقی است. او که مدیر هنری تالار کورت لندن نیز هست، در تلاش است تا بتواند گروه گوشه را برای اجرا به لندن ببرد. رحمان که از نخستین سکانس تا پایانی‌ترین آن در فیلم حضور پررنگی دارد، پس از دیدن چندین اجرای خصوصی از گروه گوشه، آن‌ها را به اجرا در لندن دعوت می‌کند. نوازندگان گروه در هر شب اجرای عمومی در سالن بزرگ تهران، تنها با یک مخاطب مواجه می‌شوند که از آغاز تا پایان آخرین قطعه آن‌ها را همراهی می‌کند. او تمام بلیط‌ها را می‌خرد تا شاهد اجرایی خصوصی باشد.

بهروز لک، پسر مدیر گروه موسیقی و نوازنده‌ی دف، دایره، ضرب و تنبک است. او که چندسالی از چیمن کوچک‌تر است، دل در گرو عشق او دارد و سومین ضلع مثلث عشقی معمول در درام‌های عاشقانه را می‌سازد. بهروز گاهی دچار تعصب و به اصطلاح غیرت مردانه می‌شود و از این که دیگران به چیمن توجه کنند، عصبانی و برافروخته می‌شود. گاه با رفتارهای کودکانه و ناپخته‌اش باعث به دردسر افتادن خودش و کل گروه شده و زمانی با سوء برداشت‌هایش باعث رنجش دیگران می‌گردد. در جایی از داستان در مورد مادرش به رحمان وافی می‌گوید: «از وقتی پدرم تو تصادف عمرشو داد به شما مادرم تار رو بوسید و گذاشت کنار یعنی تو باغچه‌ی حیاط خونه‌مون دفنش کرد. همین چند وقت پیش دیدم داره ورزش می‌کنه، به سر و وضعش می‌رسه، سیگارشو ترک کرده .... آواز می‌خونه.» او را می‌توان در برابر چیمن و رحمان، نماد نرسیدن به بلوغ فکری و احساسی دانست. شخصیت‌های اصلی داستان را پرسوناژهایی فرعی همچون زیبا صداقت، مدیر گروه موسیقی گوشه و مادر بهروز، نوازندگان گروه، یحیی لک، پدر بهروز، دکتر مینایی، و ... همراهی می‌کنند.

لوکیشن‌های متعدد داخلی و خارجی پرتعدادی بستر فیلم را تشکیل می‌دهند. لوکیشن‌های داخلی نیز به نوبه خود از تنوع بسیاری برخوردارند و شامل فضاهایی مثل صحنه‌ی اصلی اجرا در تالار بزرگ تهران و لندن، پشت صحنه‌ها، خانه‌ی چیمن و ... می‌شوند. لوکیشن‌های خارجی نیز اکثراً خیابان هستند. این فیلم‌نامه از بیست و هفت سکانس تشکیل شده است که برخی ادامه‌ی سکانس‌های پیشین‌اند. اما خط روایت در کل داستان فیلم همچنان سرراست و تقریباً بدون چرخش یا شکست باقی می‌ماند. در کل روایت، تنها یک بار خط داستان شکسته می‌شود و فلاش‌بکی به گذشته، خاطره‌ای دور از نوجوانی چیمن و رحمان را روایت می‌کند.

فیلم‌نامه، به علت مینیمال بودن، به طراحی لباس و گریم و جزییات طراحی صحنه نپرداخته است اما هر جا که لازم دانسته شده از اشیائی همچون ساعت، میز و صندلی و حال و هوای فضا به طور مختصر صحبت شده است. هرچند که در زیرعنوان کتاب آمد است که این فیلم‌نامه، «برداشتی آزاد از شخصیت، زندگی و آثار پروین اعتصامی» است، اما شباهت و اثر چندانی از او، شرایط زندگی و ویژگی‌های شعری‌اش در کتاب دیده نمی‌شود. جز آن که زنان این اثر نیز همچون پروین اعتصامی، زنانی تنها، مستقل و پیشرو هستند که گاه از سوی جامعه به درستی درک نشده‌اند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

  2. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

  3. سفیر چین خطاب به جهانپور: اخبار وزارت بهداشت چین را با دقت بخوانید

  4. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

  5. اکثر آمریکایی‌ها از نحوه پوشش رسانه ای شیوع ویروس کرونا در کشورشان ناراضی هستند

  6. موافقت رهبر انقلاب با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی

  7. فقط یک معجزه می‌توانست «پایتخت» را جمع کند!

  8. توضیحات کارگردان سریال پایتخت درباره سوتی‌ها، جایگزین خشایار الوند و کنایه‌های سیاسی

  9. افزایش دو برابری همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری

  10. زالی؛ هشدار می دهم وضع تهران به لحاظ کنترل کرونا مطلوب نیست

  11. مردگان، دارای شروط چهار گانه برای دریافت کمک بلاعوض دولت

  12. سازمان قضایی نیروهای مسلح: پرونده سقوط هواپیمای اوکراینی چند بازداشتی دارد/ برای این افراد پرونده قضایی تشکیل شده

  13. روحانی: ۲۳ میلیون خانوار اعتبار یک میلیون تومانی دریافت می‌کنند/ این رقم به تدریج از یارانه ماهانه آن‌‌‌‌‌ها کسر می‌شود

  14. واکنش سفیر چین به توئیت تازه جهانپور

  15. تشکیل جلسات مجلس و کمیسیون ها بر خلاف دستورات پزشکی است

  16. موسوی: همواره قدردان چین در این شرایط دشوار بوده‌ایم

  17. رییسی: اقتضای تدبیر این است که در تعارض بین سلامت مردم و گشایش کسب و کار‌، حفظ جان مردم در اولویت قرار گیرد

  18. توصيه رئيس دستگاه قضا به دولت برای‌ مديريت روزهای‌ كرونايی‌/احتمال در پيش‌بودن بحرانی‌ جدی‌تر در اردیبهشت و خرداد/هزينه بی‌فايده صدا‌و‌سيما برای «سروش»

  19. هدف ایران؛ شکل گیری دولتهای مرکزی باثبات و قدرتمند در منطقه

  20. عضو شورای شهر تهران: انجام تست کرونا الزامی نیست/ پیشنهاد اجباری شدن استفاده از ماسک

  21. به خیر آمریکایی‌ها امیدی نداریم٬ شر ننرسانند/ اینستکس مقدمه‌ای است که اروپایی‌‌‌ها به تعهداتشان عمل کنند

  22. میانگین حقوق بازنشستگان ۴ میلیونی شد

  23. همه‌چیز درباره غسل و کفن اموات فوت‌شده بر اثر کرونا

پربحث‌های هفته

  1. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  2. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

  3. آقای مطهری، «دست الهی مجلس را تعطیل کرد»؟!

  4. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  5. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  6. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  7. دستور ویژه رئیس سازمان صداوسیما برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶»

  8. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

  9. دارویی که توزیع هر چه زودترش درمان بسیاری از شایعه‌هاست!..

  10. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

  11. زمان خلاصی از شر كرونا/ طرح سه فوریتی تعطیلی کامل کشور/قرنطینه در تهران شکسته شد!

  12. سی ان ان: ترامپِ دروغ گو و مسئولیت ناپذیر، حریف کرونا نمی شود

  13. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

  14. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

  15. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  16. زائری: این نقی دیگر «معمولی» نیست/ نظارت‌های صداوسیما حداقلی و ظاهری است/ رواج حجم بالایی از «دروغ» در میان خانواده

  17. انگشتر حاج قاسم در اختیار شرکت کننده عصرجدید

  18. فارین پالیسی: کمک های کرونایی روسیه و چین، خیرخواهانه نیست

  19. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

  20. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  21. تهران در وضعیت قرمز کرونایی/ادامه جنجال حواشی پایتخت ۶/استقبال مطهری از عفو و آزادی زندانیان/ بعد از یک ماه ژست نمایندگی گرفته اند!

  22. سفیر چین خطاب به جهانپور: اخبار وزارت بهداشت چین را با دقت بخوانید

  23. ضدعفونی‌کردن قم توسط حشدالشعبی

  24. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

  25. تهران را در برابر کرونا بی دفاع نکنیم!...

آخرین عناوین