«چمدان پرنده»؛ هانس کریستین آندرسن؛ ترجمه لیدا طرزی؛ نشر نیستان چالش اندرسن در برابر اندیشه‌های حاکم 

زهره مسکنی،   4000411026

هانس کریستین آندرسن نویسنده نام‌آشنای دانمارکی است که «دخترک کبریت‌فروش»، «پری دریایی کوچولو»، «بند انگشتی»، «جوجه ‌اردک زشت»، «زندگی من»، «ملکه برفی» و «لباس جدید پادشاه» از مشهورترین آثار او در سراسر جهان به شمار می‌رود

«چمدان پرنده»

نویسنده: هانس کریستین آندرسن

انتخاب و ترجمه: لیدا طرزی

ناشر: نیستان، چاپ اول: 1396

110 صفحه، 6000  تومان

 

***

 

هانس کریستین آندرسن نویسنده نام‌آشنای دانمارکی است که «دخترک کبریت‌فروش»، «پری دریایی کوچولو»، «بند انگشتی»، «جوجه ‌اردک زشت»، «زندگی من»، «ملکه برفی» و «لباس جدید پادشاه» از مشهورترین آثار او در سراسر جهان به شمار می‌رود. آندرسن در دوران جوانی از هوش و نیروی تخیل بسیاری برخوردار بود و علاقۀ شدیدی به ادبیات و تئاتر داشت. او در دوران کودکی برای خود صحنۀ تئاتر درست کرده و آثار شکسپیر را با استفاده از عروسک‌هایی به عنوان بازیگر از حفظ بازی می‌کرد.

اندرسن سال ۱۸۲۹ اولین کتاب خود «گزارش یک پیاده‌روی» را منتشر کرد و پس از آن داستان‌های دیگرش را نوشت و به انتشار رساند. داستان‌های عامیانۀ او از جذابیت سِحرکننده‌ای برخوردارند و در تمام جوامع و اعصار جنبه‌های مشترکی از زندگی بشری را به تصویر می‌کشند. وی حدود ۲۲۰ داستان تخیلی نوشته و آثارش به ۱۵۰ زبان ترجمه شده و همچنان میلیون‌ها نسخه از آنها در سراسر دنیا منتشر می‌شود. کتاب «چمدان پرنده» نیز منتخبی از داستان‌هایی است که اندرسن برای کودکان تألیف کرده و به انتخاب لیدا طرزی گردآوری و ترجمه شده است. این کتاب غیر از یک مقدمه دربارۀ نویسنده و داستان «چمدان پرنده» پنج داستان دیگر از این نویسندۀ دانمارکی با عناوین «قصه سه برادر»، «قوهای وحشی»، «فرشته»، «پروانه» و «بلبل» را نیز در خود جای داده است. جذابیت قصه‌های کتاب با تصویرگری سمیه علیپور برای مخاطب کودک و نوجوان تکمیل شده و موجب افزایش خیال‌انگیزی محتوای آن شده است. 

ترجمۀ داستان‌ها با بهره‌گیری از کلمات و اصطلاحات عامیانۀ مورد علاقۀ نویسنده و همچنین منطبق بر روح و سبک نگارشی او در داستان‌‌نویسی به مخاطب ایرانی منتقل شده است. می‌توان گفت کنار هم قرار دادن قصه‌های منتخب، ترکیبی مناسب از داستان‌های این نویسنده را که در ایران بیشتر با چند اثر تکراری و همیشگی شناخته می‌شود، در اختیار مخاطب قرار داده است. نویسنده در این قصه‌ها تصویری متفاوت از داستان‌های عامیانه برای مخاطبان خود آفریده و سراغ آن دسته از روایت‌های سنتی رفته که فقط ابزاری برای سرگرمی خواننده تلقی نمی‌شوند و در هر کلمه و جملۀ آن پیام مشترک خاصی برای جهانیان نهفته است. 

شناخت و آگاهی اندرسن از فقر و بازتاب درد و اندوه آن در زندگی انسان‌ها همچون سایر آثارش در این قصه‌ها نیز مشهود است. داستان‌هایی که مفهوم، مضمون و پایان اغلب آنها چه تلخ و چه شیرین، باورپذیر، قانع‌کننده، گیرا و جذاب است. همین موضوع است که با وجود استفادۀ گاه و بیگاه او از فانتزی در شیوۀ نوشتن داستان‌ها، اعتماد و باور خواننده را نسبت به آثارش برمی‌انگیزد؛ به گونه‌ای که بخش‌های فانتزی قصه به راحتی در رئال تلخ آن ذوب شده و مخاطب را با خود همراه می‌کند. داستان «چمدان پرنده» که نام کتاب را نیز به خود اختصاص داده، از همین دست قصه‌هاست که با وجود سپری‌شدن مدت‌های طولانی از خلق آن در همین زمان نیز جذابیت خاص خودش را دارد.

«چمدان پرنده» ماجرای مردی تاجر را روایت می‌کند که تمام ثروتش برای تنها پسرش به ارث باقی مانده است. پسر تمام ثروت پدر را خرج می‌کند تا به تهی‌دستی و فقر مطلق می‌رسد. آن هنگام دوستی قدیمی چمدانی کهنه به او می‌دهد که قابلیت پرواز دارد. پسر درون چمدان کهنه اما پرنده می‌نشیند و به وسیلۀ آن به سرزمین‌های دوردست می‌رود. حین همین گشت و گذار با شاهزاده خانمی آشنا می‌شود که در بلندترین اتاق یک برج زندگی می‌کند. شاهزاده دلبستۀ قصه‌گویی پسرِ فقیرِ پرنده می‌شود و در برابر پیشنهاد ازدواج او شرط موافقت پدر و مادرش را می‌گذارد که آن نیز گفتن قصه‌هایی با ویژگی‌های مطلوب شاه و ملکه است. شخصیت‌های داستان‌هایی که پسر برای آنها تعریف می‌کند، نمادین هستند و استعاره‌ای از گروه‌ها و طبقات مختلف اجتماع‌اند.

اندرسن در این قصه علاوه بر به‌کارگیری ترکیبی ویژگی‌های قصه‌های عامیانه و جدید و استفادۀ توأم از ژانر فانتزی از شیوۀ «قصه در قصه» نیز استفاده کرده است. هر چند که پایان قصه چندان خوش نیست و البته که این نیز موجب آشنایی مخاطب کودک و نوجوان با واقعیات زندگی می‌شود، اما به نظر می‌رسد قصه‌گوییِ پسرِ ندارِ ثروت بر باد داده برای خانوادۀ شاهِ دارا، نوعی شیوه برای آگاهی‌بخشی و بیدارسازی یا به عبارت دیگر قصه‌درمانی در راستای ایجاد تحول باشد. کاری که «شهرزاد» در هزار و یک شب یا «هدهد» در منطق‌الطیر می‌کند. از سوی دیگر در این قصه نیز مانند برخی آثار دیگر اندرسن شخصیت ثروتمند در نهایت از اوج فرو می‌افتد و به رغم شانس و توانایی‌اش در قصه‌گویی، بی‌چیز و آواره می‌شود و شخصیت قدرتمند نیز سرگردان و در انتظار باقی می‌‌ماند که می‌توان این پایان را از نظر ایدئولوژیک به عنوان چالش اندرسن در برابر اندیشه‌های حاکم  قرار داد: «پسر جز حرف‌های خوب چیزی نشنید و فردا روز عروسی‌اش بود. به جنگل برگشت تا داخل چمدانش شود ولی چمدان نبود. کجا بود؟ چمدان سوخته بود. جرقۀ ترقه‌ها آن را سوزانده و خاکستر کرده بود. او دیگر نمی‌توانست پرواز کند و به عروسش برسد. شاهزاده‌خانم هر روز به بام قصر می‌رفت و منتظر او می‌ایستاد...»

یکتانتتریبون

پربحث‌های دیروز

  1. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  2. سردرگمی سیستماتیک مردم

  3. سازمان شانگهای ، مقدمه تشکیل " اتحادیه آسیا "

  4. روایت "نشنال اینترست" از فلج شدن اسرائیل در برابر توان موشکی مقاومت

  5. وزیر ارتباطات: تولید گوشی داخلی باکیفیت شدنی است /مردم باید همراهی کنند

  6. سرقت میلیاردی از انبار‌های باربری‌ در تهران

  7. یک جدال قدیمی در علوم انسانی و فرهنگ‎

  8. تورم منفی امارات برای بیست و ششمین ماه متوالی!

  9. کلیپی که اشک رییس جمهور را درآورد

  10. بایدن: آماده بازگشت به اجرای کامل برجام هستیم

  11. زاکانی مدیران زن در شهرداری را اخراج می کند؟!

  12. بهترین چیپ تاریخ در فوتسال توسط کاپیتان تیم ملی

  13. انگلیس و آمریکا: ایران فوراً اتباع ما را آزاد کند و به مذاکرات وین برگردد

  14. تکنیک‌های نامحسوس «بی‌بی‌سی» در جهت‌دهی به ذهن مخاطب

  15. شانس واردات خودرو هنوز وجود دارد

  16. پشت پرده افشای جزئیات ترور شهید فخری‌زاده چیست؟

  17. رئیس‌جمهور در نشست سازمان ملل؛ مجاهدت شهیدان سلیمانی و المهندس نبود امروز داعش همسایه مدیترانه‌ای اروپا بود/ تحریم دارو در دوران کرونا جنایت علیه بشریت است

  18. محمد اسلامی: آمریکا فوراً تحریم‌ها را لغو کند و به برجام برگردد

  19. ذوالقدر در مجمع تشخیص چه خواهد کرد؟/ دیدگاه متفاوت دولت رئیسی درباره FATF/ موفقیت رئیسی باعث بازگشت اعتماد خواهد شد

  20. تصاویری از زیباترین کبوتری که تا به حال دیده‌اید!

  21. سردار حاجی زاده: عهد بسته‌ایم آمریکا را از منطقه اخراج کنیم

  22. سرلشکر سلامی: برای شکست آمریکا قدرت‌اندوزی کرده‌ایم

  23. قالیباف: بی عرضگی در حل مشکلات نتیجه پشت کردن به سنت های الهی است/ راه حل مشکلات، تمسک به باورهای دوران دفاع مقدس است

  24. تاریخ سازی تیم ملی هندبال زنان ایران در آسیا/ صعود به نیمه نهایی و کسب مجوز جهانی

  25. هشدار مستقیم ایران به آمریکا/ آیا سرنوشت عین الاسد در انتظار پایگاه حریر است؟

پربحث‌های هفته

  1. منجلاب دوستی با آمریکا و عربستان!

  2. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  3. چرا رئیس جمهور به مجمع عمومی سازمان ملل نمی‌رود؟

  4. توکلی خواستار برکناری استاندار جدید سیستان و بلوچستان شد

  5. چرا برکت نتوانست به وعده تولید ۵۰ میلیون دوز واکسن عمل کند؟ / حرکت در مسیر سخت «برکت»

  6. سردرگمی سیستماتیک مردم

  7. عملیات نجات توسط یک روحانی در کوه

  8. شکار ناگهانی سگ توسط کروکدیل گرسنه

  9. درباره غائله های  لواسانی و خیابانی…

  10. دستور رییسی درباره بیژن عبدالکریمی

  11. مدرس خیابانی در خصوص حقوق نجومی‌اش به مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان چه گفت؟

  12. دعوای کاذب درباره عضویت ایران درباره سازمان همکاری شانگهای

  13. چرا آمریکا در خلیج فارس یگان پهپادی مستقر کرده است

  14. پشت پرده سخنرانی سرکرده القاعده با لباس سنتی عربستان

  15. تقدیم لایحه دولت به مجلس، برای ساماندهی نیروهای شرکتی و قراردادی

  16. توییت جالب عباس خامه‌یار درباره تانکرهای حمل سوخت در لبنان

  17. اسرائيل يتيم مي‌شود!

  18. واردات خودرو ، مفید یا مضر ؟ 

  19. معاون اول رییس جمهور: قیمت لبنیات نباید افزایش یابد

  20. این نیز گذشت و روسیاهی به ذغال ماند!

  21. آزمایش جنگنده های ابابیل از سوی قطر

  22. ستون فقرات توسعه اقتصادی کشور کجاست؟

  23. معایب دادن حق طلاق به زن چیست؟

  24. سازمان شانگهای ، مقدمه تشکیل " اتحادیه آسیا "

  25. رسانه صهیونیستی: ارتش اسرائیل ترسیده است/ انگیزه و توان کافی برای جنگ نداریم

ابر آروان

آخرین عناوین