«تراژدی قیصر»؛ ویلیام شکسپیر؛ ترجمه فرنگیس شادمان؛ نشر علمی و فرهنگی قیصر، پادشاهِ در خون

نرگس دوامی،   3971221256
قیصر، پادشاهِ در خون

تراژدی قیصر، نخستین تراژدی بزرگ شکسپیر، هم‌چون اغلب نمایش‌نامه‌های کلاسیک دیگر در پنج پرده تنظیم شده است و چون مکبث، واقعه‌ی مرگ قهرمان اصلی آن در اواسط نمایش‌نامه اتفاق می‌افتد

«تراژدی قیصر»

نویسنده: ویلیام شکسپیر

مترجم: فرنگیس شادمان

ناشر: علمی و فرهنگی؛ چاپ ششم ۱۳۹۷

۱۷۰ صفحه، ۱۰۰۰۰ تومان

 

****

 

(کسکا به گردن قیصر ضربتی می‌زند، قیصر بازوی او را می‌گیرد، آن‌گاه توطئه‌گران دیگر بر او ضربت می‌زنند و آخرین ضربت را مارکوس بروتوس می‌زند.)

قیصر: تو هم ای بروتوس! پس از پای در آی ای قیصر!

(می‌میرد)

این صحنه‌ی مرگ ژولیوس سزار، قیصر مقتدر امپراتوری روم است که امروزه به مثلی برای غدر و خیانت بدل شده است. در تابلویی که وینچنزو کاموچینی نقاش نئوکلاسیک ایتالیایی در ۱۷۹۸ از صحنه‌ی قتل قیصر کشیده است (صحنه‌های مهم این نقاشی روی جلد همین کتاب نیز به کار رفته است) بروتوس با جامه‌ی بژ و شمشیر کوتاهی در دست مشخص است. هنگامی که همگان خنجر برداشته تا خون سزار را بریزند، این بروتوس است که شمشیر برداشته تا به آیندگان و هر انسانی بر کره‌ی خاکی یادآوری کند که سزای لطف و نکویی شمشیر است و این خود آن خط تقدیری بی‌رحمی است که ماهیت پارادوکسیِ تراژدی را در آثار بزرگ جهان شکل داده است.

سیمای ژولیوس سزار تاریخی با آن‌چه شکسپیر در نمایش‌نامه‌اش نشان داده دیگرگون است. او در یک خاندان قدیمی رومی در سال ۱۰۰ قبل از میلاد به دنیا آمد و در روم به واسطه‌ی آموختن فنون جنگ و مشاغل مهم‌اش به شهرتی نسبی رسید و در اسپانیا به ثروتی شاهانه دست یافت. او در کنار کراسوس و پمپی از فرماندهان سه‌گانه‌ی روم بود و بسیاری از مورخان فتح سرزمین گل به دست او را یکی از وقایع مهم دوران باستان و پایه‌ریز شکل‌گیری تمدن کنونی فرانسه می‌دانند. او در پی جنگ داخلی که در سال ۴۹ پیش از میلاد به راه انداخت به فرمان‌روای بی‌چون و چرای روم بدل شد. قیصر پس از این موفقیت به اصلاحاتی اساسی در جمهوری روم دست زد و راه خودکامگی و استبداد مطلق را در پیش گرفت. مجموعه‌ی این اقدامات، دوست و فرزندخوانده‌اش بروتوس را به همراه گروهی از سناتورها به کشتن او برانگیخت و آن‌ها خائنانه به دوران پادشاهی کوتاه او پایان دادند. سیمای او در تاریخ، سیمای مردی توان، ‌سربازی دلاور و سیاستمداری مدبر است، با این همه شکسپیر به چیره‌دستی آن بخش‌های سایه‌روشن شخصیت قیصر را نیز برکشیده است تا به این ترفند موازنه‌ای در شخصیت او کششی در درام حول محور او به وجود بیاورد. مردی که تاریخ به نیکی و اقتدار او رای می‌دهد در تراژدی شکسپیر جاه‌طلبی‌های فطری یک فرمانده‌، غرور یک مرد نیرومند و چاپلوس‌پروری یک پادشاه را نیز در خود دارد و از همین‌جاست که درام و کنش دراماتیک آغاز می‌شود؛ جایی که اضداد به هم می‌رسند.

از شخصیت‌های مهم دیگر، یکی بروتوس است. بروتوس در تراژدی شکسپیر قهرمان آزادی‌خواهی و طرفدار جمهوری به شمار آمده و وطن‌پرستی و هدف اخلاقی او مورد ستایش قرار گرفته است. بروتوس مردی بسیار با شفقت معرفی شده و در حقیقت به خاطر همین شفقت از نظر سیاسی مرتکب چهار خطای بزرگ شد: اول آن‌که رضا نداد تا آنتونی را با قیصر بکشند. دوم آن‌که پذیرفت تا آنتونی در مراسم خاکسپاری قیصر سخنرانی کند. سوم اشتباه لوسی‌یوس را نادیده گرفت و چهارم آن‌که تصمیم گرفت با هوادارن قیصر بجنگد. بروتوس مردی متفکر و پیرو مکتب رواقیون نشان داده شده است. بروتوس برای توجیه شرکت در توطئه‌ی قتل قیصر می‌گوید: «نه از آن رو که قیصر را کم‌تر دوست می‌داشتم، بلکه از آن رو که روم را بیش‌تر  دوست می‌داشتم.» و «کیست در این‌جا چندان فرومایه که مملکتش را دوست نداشته باشد؟» آنتونی نیز در توجیه این خیانت می‌گوید: «همه‌ی توطئه‌گران الا او تنها، آن‌چه را که کردند از حسد قیصر بزرگ کردند. او تنها از سر صدق به خیراندیشی همه و برای مصلحت عام یکی از ایشان شد.» شباهت‌هایی بین بروتوس و هملت وجود دارد خاصه اگر بخواهیم خیانت او را نوعی انجام وظیفه بدانیم. احساسی که هملت را برمی‌انگیزاند تا از خون و شرف پدرش پاسداری کند. ارتباط ظریفی که بروتوس با روح قیصر برقرار می‌کند نیز این شباهت را دوچندان می‌کند.

آنتونی خواهرزاده‌ی قیصر از دیگر شخصیت‌های مهم نمایش است که اهمیت و کار او پس از مرگ قیصر مشخص می‌شود. این مرد خوش‌گذران و عشرت‌طلب که عشق کلئوپاترا به سر داشت پس از مرگ قیصر در مراسم خاک‌سپاری او خطابه‌ای ایراد کرد که به شورش عمومی علیه بروتوس و هم‌دستانش منجر شد. مردم در اثر سخنان او بود که به خانه‌های قاتلان حمله برده و هرچه را بر سر راه دیدند آتش زدند. یکی از اشتباهات بروتوس دادن مجوز سخنرانی به آنتونی است.

از اشخاص دیگر نمایش یکی کسی‌یوس است. مردی دلاور و جنگ‌جو که در جنگ ایران و روم به سال ۵۳ قبل از میلاد بخشی از لشگر در هم شکسته‌ی کراسوس را از هزمیت رهایی داد. مشخصه‌ی بارز کسی‌یوس، حسدورزی اوست. قیصر درباره‌ی او می‌گوید: «این کسی‌یوس لاغر و ریاضت‌کشیده می‌نماید. مردانی چنین، مادام که از خود بزرگ‌تری ببینند هرگز دل آسوده ندارند.» کسی‌یوس یکی از حاسدان و بدخواهان قیصر است و همین حسادت اوست که راه به حادثه‌ی بزرگ قتل قیصر می‌گشاید و همگان را به نابودی می‌کشاند. در پرده‌ی سوم هنگامی که قیصر از پای در می‌آید، کسی‌یوس می‌گوید: «چه قرن‌ها پس از این‌که این صحنه‌ی عالی ما را به کرّات نمایش بدهند، در کشورهایی که هنوز به دنیا نیامده‌اند و به زبان‌هایی که هنوز نامعلوم‌اند!» گویی شکسپیر که این کلام را در دهان کسی‌یوس حسود گذاشته خود از اقبال نمایش‌نامه‌هایش قرن‌ها بعد خبر داشته است.

تراژدی قیصر، نخستین تراژدی بزرگ شکسپیر، هم‌چون اغلب نمایش‌نامه‌های کلاسیک دیگر در پنج پرده تنظیم شده است و چون مکبث، واقعه‌ی مرگ قهرمان اصلی آن در اواسط نمایش‌نامه اتفاق می‌افتد. با این حال مرگ زودهنگام قیصر از جذابیت و کشش پرده‌های بعدی به هیچ رو نکاسته است، گو این‌که روح قیصر چون وجدانی تلخ‌کام در سراسر نمایش حضور دارد و تا پایان توطئه‌گران را راحت نمی‌گذارد. حضور و تاثیر او پس از مرگ چنان بارز و مشخص است که بروتوس هنگام خودکشی می‌گوید: «ای ژولیوس قیصر، تو هنوز قادری، روح تو در این عالم سیر می‌کند و شمشیرهای ما را به جانت احشای ما برمی‌گرداند!»

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. برخورد با ماموری که با دختر جوان در تهرانپارس درگیر شد

  2. بازداشت و عزل دو مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس + جزئیات ماجرا

  3. دنیای امروز دنیای موشک‌هاست نه گفتمان‌ها

  4. برای مقابله با هوسرانی مردها چه باید کرد

  5. نباید در زندگی خصوصی مردم مداخله کرد/ کاخ سفید دچار معلولیت ذهنی شده/ دست سپاه را می‌بوسم/ قرارداد می‌بستیم، ایراد می‌گرفتند و وقتی قرارداد به هم می‌خورد باز غُر می‌زدند!

  6. سخنی با رئیس جدید قوه قضائیه

  7. جزئیات تحریم‌های جدید آمریکا/اقدمات «عجیب و غریب» ترامپ برای شکستن مقاومت ایران

  8. درگیری لفظی شدید «لاریجانی» با «حاجی دلیگانی» در صحن مجلس

  9. ریزش دلار در پی تحریم‌های شب گذشته ایران

  10. وزیر اقتصاد: دست ایران برای مقابله با تحریم‌ها پُر است اما از بیان راهکارهایمان معذوریت داریم

  11. چادر دیگر لباس متهمان نیست

  12. اطلاعیه شرکت توانیر: نیاز به صرفه جویی در مصرف برق داریم

  13. واشنگتن: سیاست ما بر تلاش دیپلماتیک برای بازگرداندن ایران به میز مذاکرات استوار است

  14. جزئیات نحوه حذف قبوض کاغذی برق

  15. لوازم خانگی داخلی جایگزین چینی‌ها شدند

  16. موز ١٠٠٠ تومان ارزان شد + جدول

  17. بیت‌کوین‌ها برق را می‌بلعند!

  18. مخالف زورگویی و استبداد کانون وکلا هستیم/ مؤسسات حقوقی برای تأسیس نیاز به اخذ مجوز از کانون وکلا ندارند

  19. نباید از این فرمانده صحبتی می‌شد

  20. دره شیرز، پدیده طبیعت زاگرس  

  21. روحانی: انقدر زیادی در زندگی مردم دخالت نکنیم  

  22. روحانی: پرونده الکترونیک سلامت یکی از قول‌های دولت است/ امروز شاهد تحقق یکی از آرزوهای دیرینه‌ام هستم

  23. بدهکار بانکی قسط‌هایش عقب‌افتاد، ضامنش او را ربود!

  24. تخت‌روانچی: واشنگتن به ماجراجویی نظامی علیه مردم ایران پایان دهد

  25. روحانی: بعضی‌ها در برابر دولت نقش مادر شوهری دارند  

پربحث‌های دیروز

  1. تلاش خانواده نجفی برای گرفتن رضایت/ خانواده استاد: فقط قصاص/ نجفی خطاب به مادر میترا: دخترتان امانت بود اما امانتدار خوبی نبودم

  2. واکنش کاربران توییتر به سرنگونی پهپاد آمریکایی/ مقابله و برد- برد یعنی این.../ تعریف جدید بی‌بی‌سی از جاسوسی!/ شیرها دندان‌های خود را برای لبخند به نمایش نمی‌گذارند  

  3. توکلی: روحانی فرافکنی می‌کند؛ عامل نابسامانی اقتصادی داخلی است/ FATF با برخی اصول قانون اساسی مغایرت دارد

  4. مجادله روحانی و جهانگیری بر سر چه بود؟/ جنجال تازه درباره پرونده سعید طوسی/ پشت پرده سانسور سریال گاندو

  5. اعتراف بزرگ و غرورآور مجری الجزیره  

  6. آمریکا تحریم‌های تازه‌ای علیه ایران اعمال کرد/ تحریم بی نتیجه علیه فرماندهان سپاه

  7. ترامپ: احتیاجی نداریم در تنگه هرمز باشیم/ درخواست آمریکا از ایران

  8. واکنش پلیس تهران به هنجارشکنی 5 دختر و پسر در تهرانپارس

  9. این جنگ اقتصادی، جنگ اراده‌هاست/ چرا دولت آرایش جنگی ندارد؟

  10. بهای دروغ‌ها چیست؟

  11. کاش از این موشک‌ها در ۱۲ تیرماه 67 هم داشتیم

  12. گابارد خطاب به ترامپ: تا دیر نشده، به برجام بازگرد

  13. اعلام فهرست نجومی بگیران صندوق بازنشستگی کشوری/ حقوق ۳۸میلیون تومانی یک مدیر + جدول

  14. خاص‌ترین و گرانقیمت‌ترین تویوتا لندکروز ایران  

  15. ترامپ: گفت‌وگوی فوق‌العاده‌ای با بن سلمان داشتیم؛ گفتم "اینکه از شما محافظت می‌کنیم، باید پول بدهید"؛ گفت "بله"

  16. کشور وزارت تولید می‌خواهد، نه وزارت واردات

  17. جهانگیری: بودجه دولت در تنگنا و محدودیت قرار دارد/ نیازمند جراحی اقتصادی هستیم

  18. واکنش دادستان کل کشور به ادعایی درباره رسیدگی مجدد به پرونده سعید طوسی

  19. پناهیان: جریانی مشکوک موجب امنیت بی‌حجاب‌ها شده است

  20. دادستان کشور: «علاءالدین» متواری است/ معلوم نیست به چه شکل از زندان آزاد شده

  21. نوبخت: در خصوص نظام بانکی بی‌انصافی صورت گرفته/ موسسه‌های مالی غیرمجاز ۳۶ هزار میلیارد تومان به دولت خسارت زدند

  22. ادعای وزیر خارجه انگلیس: خرابکاری در نفت‌کش‌ها مطمئناً کار ایران است

  23. احتمالا اینستکس امروز تحریم می‌شود

  24. ریابکوف: روسیه و متحدانش تحریم‌های آمریکا علیه ایران را بی‌اثر می‌کنند

  25. رئیس قوه قضاییه: انقلاب اسلامی حقوق مردم را از حاشیه به متن آورد/ رعایت حقوق، مبنای هر تصمیم در ایران است

پربحث‌های هفته

  1. ترامپ: حمله به ۳ سایت ایران در دستورکار بود/ ۱۰ دقیقه پیش از حمله آن را متوقف کردم

  2. شما نظر دهید/ سوال و موضوعاتی که انتظار دارید امشب ابراهیم رئیسی به آن پاسخ دهد، چیست؟

  3. موشک فوق افسانه‌ای ایران در سرنگونی پهپاد آمریکایی

  4. برخورد با ماموری که با دختر جوان در تهرانپارس درگیر شد

  5. جهانگیری و فریب مردم؛ چرا معاون رئیس‌جمهور جامعه را سرکار می‌گذارد؟

  6. سرنگونی پهپاد جاسوسی «گلوبال هاوک» در هرمزگان/ پرواز RQ-۴ از پایگاه آمریکایی در جنوب خلیج فارس/ سنتکام با صدور بیانیه‌ای رسما تایید کرد+واکنش ترامپ

  7. هزينه‌هاي يك دروغ!

  8. روایت واقعی از گودال جنجالی رآکتور اراک

  9. سرنگونی پهپاد جاسوسی آمریکا در سواحل هرمزگان

  10. مدیر مالی وزارت نفت در حین خروج از کشور دستگیر شد

  11. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  12. فیلمی از لحظه انهدام پهپاد امریکایی توسط سامانه سوم خرداد  

  13. تلاش خانواده نجفی برای گرفتن رضایت/ خانواده استاد: فقط قصاص/ نجفی خطاب به مادر میترا: دخترتان امانت بود اما امانتدار خوبی نبودم

  14. بحث شدید روحانی با جهانگیری/ معاون اول قهر کرد/ روحانی خطاب به جهانگیری: شما دنبال سرنگونی دولت هستید+تکذیب ها و تایید ها

  15. پیام سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران

  16. بازداشت و عزل دو مامور متخلف در ماجرای درگیری با دختری در تهرانپارس + جزئیات ماجرا

  17. ترامپ: آماده مذاکره بدون پیش شرط با ایران هستم

  18. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  19. واکنش کاربران توییتر به سرنگونی پهپاد آمریکایی/ مقابله و برد- برد یعنی این.../ تعریف جدید بی‌بی‌سی از جاسوسی!/ شیرها دندان‌های خود را برای لبخند به نمایش نمی‌گذارند  

  20. توکلی: روحانی فرافکنی می‌کند؛ عامل نابسامانی اقتصادی داخلی است/ FATF با برخی اصول قانون اساسی مغایرت دارد

  21. شبهات امنیتی قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان خارجی

  22. فریاد اجاره نشین‌ها را کسی می‌شنود؟

  23. دنیای امروز دنیای موشک‌هاست نه گفتمان‌ها

  24. واکنش زنگنه به سعید جلیلی/ در حضور سران قوا مناظره کنیم

  25. دادستان کل کشور: هر کسی نمی‌تواند بگوید هر جور دلم می‌خواهد می‌پوشم/ پشت فرمان و داخل اتومبیل را حریم خصوصی نمی‌دانیم

آخرین عناوین