«بیچارگان» فئودور داستایفسکی؛ ترجمه آرزو آشتی جو؛ نشر چشمه بیرون آمدن از زیر شنل گوگول

حمیدرضا امیدی‌سرور،   4020828050

برای جوانی که شیفته گوگول بود و در ابتدای راه نویسندگی از سبک کار این چهره نامدار ادبیات (به ویژه از داستان شنل) تاثیر گرفته بود؛ هیچ تشویقی بهتر از این نمی توانست باشد که او را گوگول آینده روسیه بخوانند... به همین دلیل بود که داستایفسکی این جریان را «شعف‌انگیزترین لحظه حیاتش» می‌نامید. ماجرا اینطور اتفاق افتاد: داستایفسکی جوان زمستان ۱۸۴۵ را به نوشتن نخستین رمانش «بیچارگان» گذراند

«بیچارگان»

نویسنده: فئودور داستایفسکی

مترجم: آرزو آشتی جو

ناشر: چشمه، چاپ اول 1402

196 صفحه، 98000 تومان

 

****

برای جوانی که شیفته گوگول بود و در ابتدای راه نویسندگی از سبک کار این چهره نامدار ادبیات (به ویژه از داستان شنل) تاثیر گرفته بود؛ هیچ تشویقی بهتر از این نمی توانست باشد که او را گوگول آینده روسیه بخوانند... به همین دلیل بود که داستایفسکی این جریان را «شعف‌انگیزترین لحظه حیاتش» می‌نامید. ماجرا اینطور اتفاق افتاد: داستایفسکی جوان زمستان 1845 را به نوشتن نخستین رمانش «بیچارگان» گذراند. وقتی این رمان کوتاه آماده شد داستایفسکی نسخه دستنویس آن را به دوست و همخانه‌اش گریگاروویچ داد که او نیز آن را نزد کراسوفِ شاعر برد. آنها تمام شب را یک نفس به خواندن «بیچارگان» گذراندند و چنان تحت تاثیر قرار گرفتند که سپیده‌دم داستایفسکی را از خواب بیدار کردند تا به او برای شاهکاری که نوشته تبریک بگویند. نکراسوف با این باور که گوگول تازه‌ای ظهور کرده، او را نزد بلینسکی برد و آن منتقد مشهور نیز نظر نکراسوف را تأیید کرد.  بلینسکی در دیدار با داستایفسکی گفت:  ای جوان فکر نکنم با بیست سال سن، خودت بدانی چه اثر مهمی نوشته ای!

«بیچارگان» اولین رمان داستایفسکی است، رمانی که جایگاه او را به عنوان داستان نویسی مستعد و آینده دار تثبیت کرد.  رمانی که در دوره نخست داستان‌نویسی او، یعنی پیش از زندانی و محکوم شدن داستایفسکی به اعدام نوشته شده بود. اگرچه حکم اعدام او درلحظه آخر به اجرا درنیامد، اما این رویارویی با مرگ تاثیری عمیق بر روح و روان داستایفسکی گذاشت که در شکل گیری جهانبینی فکری او در سالهای پس از آن بسیار تاثیر گذار بود.  

«بیچارگان» باوجود تفاوتهایی که با شاهکارهای معروف داستایفسکی دارد، از ارزشهای محتوایی و ادبی خاص دوره اول کار داستایفسکی بهره می‌برد که سوای لذت و جذابیتی که برای علاقمندان آثار داستانی کلاسیک می تواند داشته باشد، برای شناخت داستایفسکی و دگردیسی های سبک کار او نیز دارای اهمیت است.   

«بیچارگان» در سالهای دور و نزدیک با ترجمه های متفاوتی به فارسی برگردانده شده است. اما به تازگی نشر چشمه ترجمه‌ی تازه‌ای از آن راکه توسط آرزو آشتی جو انجام شده به علاقمندان فارسی زبان ادبیات ارائه کرده است. این رمان که در مجموعه ادبیات کلاسیک نشر چشمه  منتشر شده، برگردانی است با زبان معیار مخاطب این روزگار که شسته ورفته و خوشخوان ارائه شده است. افزون براین به انتهای کتاب نوشته‌ای از ویکتور شکلفسکی پیوست شده که متنی پرمایه و خواندنی در نقد و معرفی رمان بیچارگان محسوب می‌شود. این متن فصل اول کتابی است به قلم شکلوفسکی با نام «موافق و مخالف» (یادداشتهایی درباره داستایفسکی)  که بخش مربوط به رمان بیچارگان از آن انتخاب و ترجمه شده است.

رمان «بیچارگان» رمانی است که  به سبک مکاتبه ای نوشته شده است، درواقع کل رمان از طریق نامه‌هایی که دو شخصیت اصلی برای هم می‌نویسند، روایت می شود. مردی مسن به نام «ماکار آلکسییویچ» و دختری بسیار جوان به نام «واروارا آلکسییونا» که در همسایگی یکدیگر زندگی می کنند، رابطه عاشقانه‌ی توام با احترامی را آغاز کرده اند که صرفا در حد همین نامه نگاری‌هاست که برای پنهان ماندن از دید دیگران از توسط یک مستخدمه برای یکدیگر نامه می فرستند. در نامه‌ها از تنگدستی‌ آنها بسیار سخن گفته می‌شود و هم چنین خاطراتِ کودکی سخت دختر، مرگ نزدیکانش و  اوضاع و احوال نامساهد پیرمرد که با نسخه نویسی روزگار می گذراند، روایت می شود. رمان اگرچه در مجموع اثری رئالیستی محسوب می‌شود اما اوضاع احوال دشوار دو شخصیت و بیان تاثیرگذار داستایفسکی از سختی و ملال حاکم بر روح زندگی آنها، «بیچارگان» را تا مرز  اثری ناتورالیستی  پیش می برد. وجوه ناتورالیستی رمان زمانی که نویسنده در تلاش است که اختلاف طبقاطی حاکم بر جامعه روس را در معرض دید مخاطب قرار دهد، شکلی محسوس به خود می گیرد.

در رمان بیچارگان «ماکار آلکسییویچ» شخصیتی در هم شکسته و دردمند است که بدون آنکه بهره ای مادی از زندگی داشته باشد به پیری رسیده است. او نمونه مردانی در آثار اولیه داستایفسکی است که در پی یافتن درمانی التیام بخش برای دردهای جسمی و روحی خود هستند و آن را تنها در وجود زنانی جوان می یابند. اما افسوس که افقی برای رسیدن به این زنان در آینده آنها دیده نمی شود. اتفاقی که سالهای سال بعد برای خود داستایفسکی هنگام آشنایی با آنا گریگوریونا  افتاد و زندگی شخصی و حرفه‌ای اش را دگر گون ساخت.

انتشار «بیچارگان» شهرتی بزرگ اما مستعجل را برای داستایفسکی به همراه داشت. او در نامه هایی که به برادرش نوشته با شور و شوق بسیار از این شهرت غیر منتظره سخن گفته است. این اتفاق مشوقی قوی برای داستایفسکی بود تا با اعتماد به نفس بیشتر نوشتن را ادامه دهد. اما از بد حادثه آثار کوتاه بعدی او چندان به مذاق بلیتسکی خوش نیامد. اما چه باک نویسنده جوان پوست می‌انداخت تا آن نابغه‌ای بزرگ ازدل آن بیرون آید.                                                                                                                                                                                 

yektanetتریبونخرید ارز دیجیتال از والکس

پربحث‌های دیروز

  1. ابلاغ قانون همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تا دو هفته دیگر

  2. رئیس‌جمهور بعدی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

  3. «بیژن زنگنه» با این کارنامه رویش می‌شود نسخه هم بپیچد؟!

  4. بی‌تفاوتی به فقدان رئیس‌جمهور و تلقی فانتزی از امر ملّی

  5. واکنش وزارت خارجه به شایعه سپردن پرونده هسته‌ای به شمخانی/ پاسخ لاریجانی به احتمال نامزدی در انتخابات/ جبهه پایداری از فتاح حمایت می‌کند؟

  6. وقتی مربی مطرح فوتبال جهان نماینده رژیم صهیونیستی را تحویل نمی گیرد !

  7. رهبر انقلاب: مجلس باید آرامش‌بخش و دعوت‌کننده به همدلی در محیط عمومی کشور باشد

  8. پاسخ لاریجانی به احتمال کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری

  9. صادق زیباکلام و مدیرمسئول روزنامه جهان‌صنعت مجرم شناخته شدند/ تبعات ادعایی واهی درباره ماجرای کشته‌شدن «کیان پیرفلک»

  10. رمزگشایی از یک پیروزی جدید در سیاست خارجی ایران

  11. اظهارات «آذری‌جهرمی» درباره ورود خود به عرصه انتخابات ریاست‌جمهوری

  12. فرزین: نقدینگی در فروردین ماه به ۲۴.۱درصد کاهش یافت

  13. بادامچیان: اگر لاریجانی ثبت نام کند با او مذاکره خواهیم کرد

  14. چرا سرمایه از ترکیه می گریزد؟!

  15. درخواست زلنسکی از رهبران آمریکا و چین

  16. تکلیف «محسن رضایی» برای حضور در انتخابات ریاست‌جمهوری مشخص شد/ «بذرپاش» و «سعید محمد» می‌آیند؟

  17. «صادق محصولی» کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری‌ می‌شود

پربحث‌های هفته

  1. بی‌بی‌سی: پهپاد ترکیه در شناسایی محل سقوط بالگرد رئیس‌جمهور ایران اشتباه کرد

  2. شهادت رئیسی و خودفرهیخته پنداری برخی از ما !

  3. ابلاغ قانون همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تا دو هفته دیگر

  4. پاسخی که شهید رئیسی به امانوئل مکرون داد

  5. رئیس‌جمهور بعدی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

  6. ۶ نکته کلیدی درباره سقوط بالگرد رئیس جمهور/ یک کارشناس خبره صنعت هوایی توضیح می‌دهد

  7. برای مقاصد خود، از شهادت رئیس‌جمهوری هم نمی‌گذرند!

  8. گمانه‌زنی‌ها درباره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری/ انتقاد رسانه اصولگرا از سوءاستفاده انتخاباتی از شهادت رئیسی

  9. انتخاباتی حساس، حیاتی و سرنوشت‌ساز

  10. چرخش راهبردی یک کشور عربی در مقابل ایران

  11. بازخوانی یک جنجال قابل‌تامل در ماجرای یافتن بالگرد رئیس جمهور

  12. سعید جلیلی کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری می‌شود

  13. نظرات برگزیده مخاطبان الف: شورای نگهبان درباره ردصلاحیت‌ها باید پاسخگو باشد/ قدرت نظامی بالا باعث نتیجه‌دادن مذاکرات می‌شود

  14. اطلاعیه ستاد کل درباره حضور ناموفق پهپاد ترکیه در ایران 

  15. او این چنین جاودانه شد

  16. لنگرگاه جمهوری اسلامی در بحران‌ها کجا است؟!

  17. «بیژن زنگنه» با این کارنامه رویش می‌شود نسخه هم بپیچد؟!

  18. بی‌تفاوتی به فقدان رئیس‌جمهور و تلقی فانتزی از امر ملّی

  19. سانحه بالگرد شهید رئیسی و احتمالات/ «موج کوهستان» یعنی چه؟

  20. جنایتکاری که حتی ظاهرسازی هم نمی کند!

  21. خاری در چشم دشمنان

  22. تشکیل جلسه شورای عالی امنیت ملی با حضور تمام اعضا

  23. صدای پرقدرت صداقت 

  24. مختصات پهپاد ترکیه ای درست نبود | محل سانحه بالگرد حامل رئیس جمهور توسط چه کسانی شناسایی شد؟

  25. لطفاً شوق خدمت نداشته باشید!

آخرین عناوین