«تورم و اخلاق»؛ اندرو دیکسون وایت، ترجمه سید حسن دیباج؛ نشر دنیای اقتصاد مروری بر یک تجربه تاریخی

دکتر علی سرزعیم*، گروه کتاب الف،   4000704093 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

کتاب تورم و اخلاق می خواهد نشان دهد که چگونه در یک مقطع از زمان تصور می شد ایجاد نقدینگی می تواند میانبری برای ایجاد رونق باشد. دولت فرانسه به پشتوانه اموال و املاک تملیکی از کلیسا بی مهابا اوراقی منتشر کرد که کارکردی شبیه پول داشت و در عمل موجب شد تا نقدینگی در آن کشور چنان رشد کند که تورم مهارگسیخته شود

مروری بر یک تجربه تاریخی

«تورم و اخلاق»

(کتابی برای همه درباره یک تجربه تاریخی)

نوشته: اندرو دیکسون وایت

ترجمه: سید حسن دیباج

ناشر: دنیای اقتصاد، چاپ اول 1399

88 صفحه؛ 17000 تومان

 

****

 

نه تنها انسانها بلکه جوامع در برابر یک تصمیم کلیدی قرار می ‌گیرند: انتخاب گزینه سخت با هزینه های کوتاه مدت اما با فواید زیاد در بلندمدت یا انتخاب گزینه آسان با منافع کم ولی در کوتاه مدت ولی زیان زیاد در بلندمدت. پوپولیسم به معنی انتخاب دومی است و وقتی انتخاب جمعی یا انتخاب سیاسی گزینه دوم را بپذیرد، گفته می شود پوپولیسم حاکم شده است. در سطح فردی نیز افراد می توانند درس بخوانند، تلاش کنند، رنج کارآفرینی را بر خود هموار کنند تا در بلندمدت درآمد خوبی داشته باشند یا در کوتاه مدت خوشگذرانی کنند و به دزدی دست بزنند اما در بلندمدت با زندان و زندگی نکبت بار مواجه شوند. کاملا روشن است که افراد به شکل عقلانی گزینه اول را ترجیح می دهند اما واقعیت آنست که شرایط اجتماعی می تواند طوری شود که همه به سمت گزینه دوم کشیده شوند. انسانها دوست دارند هم خدا را داشته باشند و هم خرما را. هم کار زیاد نکنند و هم با زندگی مرفه روبرو شوند. انسانها دوست دارند همیشه میانبر بیابند و این تمنای یافتن میانبر می تواند چنین وسوسه انگیز شود که کل حیات یک ملت را تهدید کند. 

اگر باور نمی کنید حکایت کشور فرانسه را در تورم و اخلاق بخوانید. ببینید کشوری که روشنگری را ایجاد کرد و اولین انقلاب را رقم زد چگونه به دام مهلکه ای می افتد که با هزینه زیاد و تجربه تلخ می تواند به زحمت از آن رها و خلاص شود. کتاب تورم و اخلاق می خواهد نشان دهد که چگونه در یک مقطع از زمان تصور می شد ایجاد نقدینگی می تواند میانبری برای ایجاد رونق باشد. دولت فرانسه به پشتوانه اموال و املاک تملیکی از کلیسا بی مهابا اوراقی منتشر کرد که کارکردی شبیه پول داشت و در عمل موجب شد تا نقدینگی در آن کشور چنان رشد کند که تورم مهارگسیخته شود. وقتی تورم بالا می گیرد فشار برای رشد نقدینگی شدیدتر می شود و این سیکل باطل آنقدر ادامه می یابد تا عقلها سرجایش برگردد و افراد بفهمند که باید این حلقه شوم را بشکنند.

صرف خواندن و دانستن تجربه تورم در فرانسه در سال 1789به تنهایی ارزشمند است اما آنچه آن را ارزشمندتر کرده شناخت فرآیندی است که نظام سیاستگذاری آن را به این دام کشاند. نگارنده به خوبی ادله موافقان و مخالفان را شرح می دهد و نشان می دهد چگونه وسوسه یافتن یک میانبر برای داشتن بودجه بیشتر برای دولت، افراد عاقل و حتی فرهیخته را فریفت و آنها را به دام طرفداری و جانبداری از چیزی کشاند که بعدها خطابودنش بسیار واضح می نمایاند. خواندن این حکایت درس آموز است از این جهت که چگونه ذینفعان در سیاست گذاری وسوسه می کنند تا سیاستگذاران به خطا بیفتند. 

در کشور ما نیز همیشه کسانی در نزد مسئولان بودند که می گفتند کنترل بودجه لازم نیست و استقراض از بانک مرکزی اشکال ندارد و رشد نقدینگی موجب نگرانی نیست و فقط کافی است تا نقدینگی به درستی هدایت شود. سیاست گذاران و تصمیم گیران راحت طلب نیز این تحلیل را جذابتر از توصیه کسانی قلمداد می کردند که بر انضباط مالی، رعایت استقلال بانک مرکزی و عدم فشار به بانکها پافشاری می کردند. نتیجه غلبه توصیه گروه اول این شد که ایران در زمره بالاترین تورمهای جهان قرار دارد و به لحاظ ماندگاری تورم نسبتا بالا رکوردشکن است. 

پیامد تاسف بارتر و مخرب تر تورم آنست که وقتی شرایط تورمی می شود سوداگری به کارآفرینی ترجیح داده می شود. مترجم به خوبی این معنا را در مقدمه عمیقی که بر کتاب نوشته تذکر داده است. کارآفرینی کار سخت و دشواری است اما سوداگری یعنی تحصیل دارایی و انتفاع از تفاوت قیمت آن به دلیل بی ثباتی اقتصاد کلان و بدون تحمل هرگونه زحمت و مرارت. روشن است که توسعه اقتصادی تنها با کارآفرینی ممکن می شود و هیچ کشوری تنها با سوداگری توسعه نمی یابد. فضای تورمی و بی ثباتی اقتصاد کلان افراد را در دوراهی کارآفرینی و سوداگری به سمت سوداگری سوق می دهد و این وخیم ترین پیامد تورم است که کمتر به آن پرداخته می شود. دقیقا به همین دلیل است که مهار تورم پیش شرطی برای حرکت به سمت توسعه اقتصادی است و نمی توان با وجود تورمهای شدید و بی ثباتی های اقتصاد کلان به توسعه دست یافت. 

 

دکترای اقتصاد

 

 

دیدگاه کاربران

ح۲۲۱۵۸۶۵۰۶:۱۷:۱۷ ۱۴۰۰/۷/۵
ممنون بابت معرفی کتاب
یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. ایران کره جنوبی را شوکه کرد

  2. واکنش رسانه‌های غربی به رونمایی از نسخه بومی گنبد آهنین توسط جمهوری اسلامی

  3. با دانشجویان پزشکی ضعیف در کنکور چه کنیم؟ 

  4. ورود رياست‌جمهوری به ماجرای برخورد پليس با دختر جوان

  5. اردوغان در کوچه بن بست

  6. دفاع قاطع کارشناس ترک از ایران در مقابل علی‌اف

  7. پاسخ مجری به یاوه‌گویی الهام علی‌اف

  8. سیف، رییس اسبق بانک مرکزی، به ۱۰ سال حبس محکوم شد

  9. چرا باید جلسات کمیسیون «طرح صیانت» در مجلس، علنی باشد

  10. احیای مذاکرات برجام از بروکسل می‌گذرد؟

  11. ضرغامی: کوروش شاید اولین کسی است که تلاش کرد اقوام را به وحدت برساند / پاسارگاد نمادی از مدنیت است

  12. رونمایی غرورانگیز از دستیابی ایران به فناوری پرتاب سرد موشک‌های پدافندی

  13. درس‌های محکومیت سیف و عراقچی برای سیاسیون

  14. انتصابات دولت طی ۷۵ روز؛ کدام صندلی‌ها هنوز خالیست؟ 

  15. لاریجانی می‌تواند دلایل ردصلاحیتش را منتشر کند؟/ توضیحات رستم قاسمی درباره فرایند ساخت ۴میلیون مسکن/ انتقاد بادامچیان از مجلس

  16. نظر نادران درباره پاشنه آشیل دولت رئیسی/ چرا نیکزاد پیشنهاد وزارت در دولت رئیسی را نپذیرفت؟/ توضیحات اشتری درباره فیلم بازداشت دختر جوان/ جنجال «رتبه‌بندی معلمان» در مجلس

  17. هجمه ناشیانه به مجلس یازدهم

  18. معاون اول قوه قضاییه: قضات از توهینی که به آنها شده ناراحت هستند

  19. رتبه‌بندی معلمان و سرانجام نظام پرداخت ناعادلانه

  20. رویا فروشی به مشتریان ساده ایرانی در ترکیه

  21. توکلی: دفاع از مردم به معنای افکار سوسیالیستی نیست/ توضیحات طحان‌نظیف درباره محرمانه‌بودن دلایل ردصلاحیت‌ها/ روایت روزنامه اصلاح‌طلب از تفاوت‌های هاشمی و روحانی

  22. تنش زدایی ایران و عربستان پیش چشم آمریکا؟!

  23. گزارش شنیدنی شبکه دویچه‌وله درباره حکومت فاسد الهام علی‌اف

  24. قابلیت‌های ایران با جمهوری آذربایجان به هیچ‌وجه قابل مقایسه نیست

  25. نجات حیرت انگیز گوساله توسط اسب آبی

ابر آروان

آخرین عناوین