پیروز بازی شطرنج خودروسازان با بازار کیست؟

مجید هاشم زاده،   3990311084 ۳۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۵ تکراری یا غیرقابل انتشار
پیروز بازی شطرنج خودروسازان با بازار کیست؟

در آغاز دهه هفتاد شمسی، زمانی که خودروسازان برای دوره سازندگی آستین بالا زده بودند، ثبت نام خودروها آغاز شد و خونی تازه‌ای در رگهای آنها جریان یافت و حیات دوباره به خودروسازیِ کشور بازگشت. با این حیات، بازار سرمایه جدیدی به روی مردم گشوده شد. در آن دوره، مردم با پرداخت بخشی از قیمت خودرو به عنوان پیش پرداخت گاهی به مدت دو سال در نوبت می‌ماندند. مردم متدیّنِ آن زمان که دوره‌ی سخت دفاع مقدس را با ایثار و از خودگذشتگی پشت سر نهاده بودند حالا به فکر یک امرار معاش خداپسندانه بودند. به عنوان مثال، پولی که کشاورزان از محل فروش محصولات خود بدست می‌آوردند را در این بازار سرمایه گذاری می‌کردند و اعتقادشان این بود که اگر قرار است سودی به پولشان داده شود بهتر است در جایی باشد که نامش ”مشارکت در تولید“ است نه ”بهره بانکی“. این یک مثال از ملتی بود که هنوز آرمانهای حضرت امام سرلوحه کار مسئولان بود و آحاد ملت پشت سر این مسئولین حرکت می‌کردند. 

باید بپذیریم که خودروسازان با همین سرمایه گذاران خرد و کوچک رشد کردند و بازارخودرو رونق گرفت. در اوایل دهه هشتاد شمسی بود که آهسته آهسته پای سرمایه‌گذاران بزرگ با پولهای سرگردان به میدان باز شد. در این دوران، محصولات جدیدی تولید شدند. تیراژ تولید افزایش یافت و خودروسازان طرح‌های توسعه‌ای خود را عملی کردند و سالنهای مونتاژ گسترش یافت و به سیستم‌های اتوماسیون صنعتی و رباتیک مجهز شدند. تا اینجا به نظر میرسد که همه چیز خوب است و واقعاً نمی‌توان به آن انتقاد کرد. غافل از اینکه در زیر پوست خودروسازیِ کشور، فساد ناشی از سوء مدیریت همچون غده‌های سرطانی در حال رشد بود. 

اوایل دهه نود، ناگهان خودروسازان (به ویژه ایران خودرو) فروشهای سبدی و میلیاردی را در دستور کار فروش نقدیِ خود قرار دادند. سبدهایی از محصولات متنوع که به بعضی از محصولات این سبد، لقب محصولات خوش فروش داده می‌شد. گفته می‌شد که خودروسازان تخفیفاتی به عنوان سود برای سرمایه‌گذاران سبدیِ میلیاردی که نقداً خرید می‌کردند قائل می‌شدند و این سرمایه‌گذاران نیز این تخفیفات را با مشتریان خود در بازار تقسیم می‌کردند تا برگشت سرمایه در زمان کوتاهتری انجام شود. اینجا بود که ما با پدیده‌ی نادری روبرو شدیم و آن اینکه قیمت برخی خودروها در بازار از قیمت کارخانه کمتر شد. بنابراین، مشتریانِ مصرف کننده به نمایندگی‌ها هجوم بردند و خودروهایی که ثبت نام کرده بودند را انصراف دادند و نیاز خود را از بازار تأمین کردند. به دنبال آن، بسیاری از سرمایه‌گذاران خرد و کوچک نیز خودروهایی که ثبت نام کرده بودند را انصراف دادند. در اینجا، خودروسازان عملاً مشتریانِ مصرف کننده را از نمایندگی‌ها به سمت بازار آزاد هدایت کردند و آنها را به طور غیر مستقیم ترغیب کردند تا خودروی مورد نیازشان را از بازار آزاد تهیه کنند. همچنین با این کار، سرمایه‌گذاران خرد و کوچک را نیز از بین بردند. همان سرمایه‌گذارانِ کوچکی که به سود کم قانع بودند و خودروسازان در اوایل دهه هفتاد با آنها حیات مجدد گرفته بودند. نتیجه این رویکرد این بود که آمار انصراف از خرید در آن دوره ناگهان افزایش یافت و یک تقاضای کاذب در بازار شکل گرفت که به دنبال آن، سرمایه‌گذارانِ میلیاردی توانستند خودروهای خود را در بازار به فروش برسانند. در واقع، ایران خودرو با بها دادن به تعداد محدودی از سرمایه‌گذارِ کلان عملاً خیل عظیمی از مشتریانِ مصرف کننده و نیز سرمایه‌گذارانِ کوچک خود را از دست داد و دلال پروری از نوع کلان شکل گرفت و با این عمل، کنترل بازار از دست خودروساز خارج و بدست دلال سپرد شد.

ایجاد تقاضای کاذب در بازار و کاهش عرضه محصولات به بهانه عدم وجود قطعه، نتیجه‌ی هم پیاله شدن خودروسازان با دلالانی است که به نام سرمایه‌گذار، بازار خودرو را به آشوب کشاندند. علت اینکه چرا خودروسازان به سمت این نوع از بازار رفته‌اند نیز روشن است. هزینه‌ها و بار مالی بسیار سنگینی که به واسطه سوء مدیریت، غیر اقتصادی بودنِ طرح‌های توسعه‌ای، زیان انباشته فراوان، استخدامهای بی حساب و کتاب و در یک کلام، بی صاحبی برای این شرکتها به بار آمده است همگی باعث شده که این شرکتها ناچاراً به این نوع از بازار روی بیاورند.

در اواخر دهه نود هستیم و آنچه بر سر بازار خودرو رفته برآیندِ تمامِ رخدادهایی است که در بالا به آنها اشاره شد. بی انصافی است اگر همه این اتفاقات را به گردن تحریمها بیاندازیم. استراتژی غلط در اداره بازار یکی از مشکلات بزرگی است که همواره گریبان گیر خودروسازان کشور بوده است. به عنوان مثال، شکل فروش خودرو، آن هم از نوع قرعه کشی، همانند یک شوک شاید برای کوتاه مدت بتواند بازار را کنترل کند ولی در دراز مدت ممکن است اثرات منفی داشته باشد. این نوع روشها مانند وقتی است که کسی در میان یک شلوغی فریاد بزند که ساکت باشید. ممکن است که برای لحظاتی همه ساکت شوند ولی باز همهمه شروع می‌شود. اگر حضار مجدداً بانگ ”ساکت شوید“ را بشنوند ممکن است دیگر واکنشی نشان ندهند و به همهمه ادامه دهند. بنابراین باید راهکارهایی اساسی برای سامان دادن به بازار اتخاذ کرد نه اینکه به بازار شوک وارد کرد. این نوع فروش با هدفِ حذفِ دلالان شروع شده و بسیار هم هدف خوبی است. اما سوال اینجاست که آیا روشِ رسیدن به این هدف نیز درست است؟ شاهد بودیم که این روشِ اشتباه همراه با تغییرات خلق الساعه نیز بود و نشان می‌دهد که بی برنامگی در فروش خودرو موج می‌زند. ای کاش مسئولین محترمی که این نوع از فروش را آغاز کردند به طبعات روانیِ آن هم فکر می‌کردند. برخی از مشتریان ممکن است فکر کنند که قرار است قحطیِ خودرو اتفاق بیافتد و بنابراین برای ثبت نام هجوم می‌آورند. برخی دیگر اصلا پول ندارند و فقط می‌خواهند شانس خود را امتحان کنند. برخی اصلا نمی‌دانند که چه خبر است فقط کاری که بقیه انجام می‌دهند را انجام می‌دهند. برخی هم ثبت نام کرده‌اند با این امید که بعداً می‌توانند خودرو را به روشهای غیر اصولی در بازار بفروشند. پس به جرات می‌توان گفت که فقط تعداد محدودی از ثبت نام کنندگان، مصرف کننده‌ی واقعی هستند. بنابراین اگر وزارت صمت می‌خواسته با این روش، آمار واقعیِ مصرف کنندگان خودرو را همزمان با کنترل بازار به دست بیاورد کاملاً در اشتباه است. 

روشهای فروش خودرو در کشورمان به خاطر بی برنامگی، همانند یک بازی شطرنج شده که بین خودروسازان و بازار به راه انداخته شده است و هر کدام از طرفین با توجه به نحوه بازی طرف مقابل، در لحظه، تغییر استراتژی می‌دهد. بازنده و برنده‌ی این بازی همانند همه بازی‌ها در پایان مشخص می‌شود. 

دیدگاه کاربران

سید۱۴۷۲۴۶۶۰۰:۱۸:۱۷ ۱۳۹۹/۳/۱۷
برنده من هستم که ثبت نام ننمودم ....
ناشناس۱۴۷۲۷۶۷۱۰:۴۴:۵۰ ۱۳۹۹/۳/۱۷
با1میلیارد و500میلیون یورو..خودروسازی تسلا کارخانه خودروهای برقیش رو باتولیدسالانه500هزاردستگاه راه اندازی کرد..اونوقت تواین چندروزباز1میلیاریورو دادند ب اینها
ناشناس۱۴۷۳۱۹۰۱۵:۲۰:۴۲ ۱۳۹۹/۳/۱۷
آخه چرا از خانه های خالی و ماشین های دوم و سوم مالیات اخذ نمی شود؟؟ و این استدلال هم اشتباه است که می گویند اگر واردات خودرو آزاد شود کارگران ایران خودرو وسایپا بیکار می شوند...هزینه و تلفات وخساران محض انحصار خودرو خیلی بدتر است
ناشناس۱۴۷۲۴۶۷۰۰:۱۸:۲۶ ۱۳۹۹/۳/۱۷
برادر اگر خودرو فقط به سرپرست خانواده واگذار میشد و امکان فردش و قول نامه آن طی یکسال ممنوع میشد و از فردش خودرو بیش از یک مورد در هر سال مالیات اخذ میشد وضعیت اینگونه نبود.
ناشناس۱۴۷۲۷۳۴۱۰:۲۸:۵۱ ۱۳۹۹/۳/۱۷
لطفا بفرمایید چه کشورهایی این روش را اجرا کرده اند و قرار باشه از این روشهای من دراوردی برای جلب رضایت عوام اجرا کنیم تا کی باید این روشها انجام بشه و بعد از اون بخایم ساختار رو درست کنیم؟
ناشناس۱۴۷۲۹۷۲۱۲:۵۶:۳۹ ۱۳۹۹/۳/۱۷
تا زمانی که این به اصطلاح خودرو سازان را با کمک ( انحصار دولتی ، ارز دولتی ، وام از محل خزانه مملکت که متعلق به همین ملت عوام است ) سرپا نگهدارند
ناشناس۱۴۷۲۷۶۰۱۰:۴۱:۰۴ ۱۳۹۹/۳/۱۷
برای هر کاری مالیات ادم یاد داروغه ناتینگهام تو کارتون رابیون هود میاندازه
ناشناس۱۴۷۲۵۰۴۰۱:۰۴:۴۳ ۱۳۹۹/۳/۱۷
غیر ساده لوحی ست اگر گمان کنیم خودروساز به فکر حذف دلالی است.
ناشناس۱۴۷۲۵۰۹۰۱:۰۹:۰۸ ۱۳۹۹/۳/۱۷
بازنده مردم هستند.
ناشناس۱۴۷۲۹۰۲۱۲:۰۸:۳۲ ۱۳۹۹/۳/۱۷
همیشه و همواره
ناشناس۱۴۷۲۵۳۳۰۲:۱۱:۵۷ ۱۳۹۹/۳/۱۷
حال كه صحبت از خودرو سازان است ، بنده هم اين حديث گران بها را به خودرو سازان عزيز كشورمان تقديم مي نمايم ، بديهي است كه ما كار به خودروساز ان نامسلماني چون بنز و تويوتا و فراري و فولوكس واگن ... امثالهم نداريم !! پيامبر اسلام (ص ) فرمود : خدا رحمت كند كسي را كه وقتي كاري را انجام مي دهد ، در انجام أن كار محكم كاري نمايد !! والسلام نامه تمام !!
ناشناس۱۴۷۳۰۱۴۱۳:۲۴:۱۴ ۱۳۹۹/۳/۱۷
آش شورتر از این حرفاست! شما بفرما «خداوند لعنت کند كسی را كه وقتی كاری را انجام می‌دهد، در انجام آن كار اهمال نمايد»، ککشون هم نمی‌گزه!
مصطفی۱۴۷۲۵۵۰۰۴:۴۹:۳۰ ۱۳۹۹/۳/۱۷
سلام پیروز این بازی شرکتهای ورشکسته خودرو سازی و مافیای درون سازمانی است و بازنده اول وآخران مصرف کننده بیچاره ایرانی است که با این ترفندها پول ماشین راماههاقبل از تولید پرداخت می کند و بی کیفیت ترین خودروی دنیا را بابدترین خدمات بعد از فروش دریافت می کند
حامد۱۴۷۲۵۶۳۰۶:۳۳:۳۳ ۱۳۹۹/۳/۱۷
بسیار واضح و مبرهن است که خودروسازان برنده همیشگی و مردم هم بازنده همیشگی.
ناشناس۱۴۷۲۵۷۹۰۷:۳۹:۰۶ ۱۳۹۹/۳/۱۷
خب معلومه اونهایی که نشستن و خودرو سازها رو موظف کردن که از فروش هر خودرو مبلغ زیادی به حساب های خودشون و زیر مجموعشون واریز شود و هر باری هم که اسمی از آزادسازی واردات خودرو به میان میاد فورا برآشفته میشوند و بی توجه به کشته و زخمی شدن ده ها هزار از هموطنانمون بخاطر استفاده از خودروهای بی کیفیت داخلی سنگ بیکار شدن چند هزار نفر کارگر شاغل در صنعت خودرو سازی داخلی رو به سینه میزنن
ناشناس۱۴۷۲۵۸۸۰۷:۵۴:۳۷ ۱۳۹۹/۳/۱۷
بازنده که معلومه، مصرف کننده. برنده هم معلومه دلال. خودرو ساز هم این وسط یه نونی گیرش میاد. که البته گیریشم نیاد مهم نیست. صندوق ذخیره ارزی (یعنی جیب مصرف کننده بازنده) هست.
ناشناس۱۴۷۲۵۹۸۰۸:۰۵:۰۰ ۱۳۹۹/۳/۱۷
پیروز همه بازی ها ( بدون استثناء ) آقازاده ها ، ژن خوب ها ، یقه سفید ها ، ....... و در یک کلام 《 طبقه خودی ها 》 هستند .
یه الفی۱۴۷۲۶۱۴۰۸:۲۸:۲۵ ۱۳۹۹/۳/۱۷
تا زمانی که باور نکنیم خودروساز ها خودشان کرونای اقتصاد ما هستند تا زمانی برای مبارزه با این کرونا مسائل سیاسی را کنار نگذاریم خودروساز ها هم گوش ملت را می بُرند هم شیر مملکت را می دوشند و هم ارز کشور را به یغما میرند
علی کریمی۱۴۷۲۶۲۵۰۸:۴۱:۰۰ ۱۳۹۹/۳/۱۷
اگر انحصار از دست خودروسازان داخلی گرفته شود صنعت خودرو شاهد توسعه خواهد بود.
ناشناس۱۴۷۲۶۲۸۰۸:۴۳:۱۸ ۱۳۹۹/۳/۱۷
تنها راه حل مشکل بازار خودرو حذف دولت از مدیریت شرکتها و افزایش تولید است. جز افزایش تولید هیچ راهکاری جواب نمی‌دهد.
ناشناس۱۴۷۲۶۳۰۰۸:۴۳:۲۱ ۱۳۹۹/۳/۱۷
این آخرین شاهکار دولت روحانی است 6میلیون ثبت نام برای 40هزار خودرو؟ این بزرگترین کلاهبرداری تاریخ نیست؟"
ناشناس۱۴۷۲۶۳۴۰۸:۴۸:۱۱ ۱۳۹۹/۳/۱۷
همش سرطانيه
محمد۱۴۷۲۶۴۸۰۹:۰۲:۰۸ ۱۳۹۹/۳/۱۷
با سلام و تشکر از بیان گوشه ای از واقعیت صنعت خودروسازی کشور؛ ایکاش روی دوم سکه و یا واقعیت های پنهان را نیز بیان نمائید؛ از جمله این که این سرمایه داران عمده چه کسانی هستند؛ چرا مدیران خودروسازی را دولت و یا نهادهای دولتی انتصاب می کنند؟ مگر این شرکت ها سهامی نیستند؟ چرا مدیران با هسته های قدرت تعامل دارند؟ و چراهای دیگر؟!!! اگر اسامی این افراد را به ملت معرفی نمائید، حداقل به ملت اختیار انتخاب را داده اید و ...
ناشناس۱۴۷۳۰۳۱۱۳:۳۵:۲۳ ۱۳۹۹/۳/۱۷
چه انتخابی عزیز جان! مگر به انتخاب خود می توانیم خودرو خارجی با قیمت عادلانه (نه چندین برابر قیمت واقعی) بخریم؟
ناشناس۱۴۷۲۶۶۶۰۹:۲۵:۳۲ ۱۳۹۹/۳/۱۷
احسنت . تحلیل بسیار درست و واقعی است. مدیران نالایق در راس تصمیم گیری قرار گرفته اند
ناشناس۱۴۷۲۶۹۲۰۹:۴۵:۱۰ ۱۳۹۹/۳/۱۷
شطرنج چیه؟ این یک بازی کثیف به نام انحصار و رانت است.
ناشناس۱۴۷۲۹۳۲۱۲:۲۶:۱۳ ۱۳۹۹/۳/۱۷
شطرنج چيه ؟ اين بازي به نام انحصار و رانت است !! ----------- عجيبه ! ... نميدانم چرا اين عبارت " انحصار و رانت " در همين كامنت بالايي " انحصار و وراثت " خواندم ! ... يعني به چشمم اين جور آمد !! .. به نظرم خيلي عجيبه !! ... اين طور نيست ؟!!
ناشناس۱۴۷۲۸۹۰۱۲:۰۲:۰۱ ۱۳۹۹/۳/۱۷
درود بر ایران خوودرو وسایپا دشمنان ملت ایران .. خدایی صدام هم تو هشت سال جنگ این همه کشتار نتونست بکنه که ایران خودرو وسایپای کردند.
ناشناس۱۴۷۲۹۸۱۱۳:۰۵:۰۷ ۱۳۹۹/۳/۱۷
برنده دلال و خودرو ساز : به دلیل انحصار و عدم نظارت و ... بازنده مردم: به دلیل دسترسی به هیچ چیز. فقط آه مظلوم را دارند
ناشناس۱۴۷۳۱۷۶۱۵:۱۰:۲۷ ۱۳۹۹/۳/۱۷
این پاراگراف اول رو از کجا درآوردین؟ همون موقع هم مردم برای سودش ماشین می نوشتن

پربحث‌های هفته

  1. اصرار بر تحقیر ایران در ماجراي واکسن کرونا !

  2. عروسی میلیاردی به سبک سیندرلا در لواسان!

  3. پایان شوروی گونه آمریکا ؟

  4. تاملی در نامه موسوی خوئينی‌ها

  5. مغالطه عجیب تاجگردون درباره «شیشه کثیف و دستمال تمیز» 

  6. از تنور سوال از رییس جمهور نانی گرم ‌می‌شود؟!

  7. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

  8. دوره آموزشی سربازی ۲ ماهه شد

  9. ازدواج دختر سردار سلیمانی با فرزند مقام ارشد حزب‌الله لبنان

  10. اگر خوب نشم، می‌کشمت!

  11. به چه قیمت؟

  12. جنگنده تهاجمی پیشرفته «قاهر۳۱۳» چه پیامی به آمریکا و روسیه داد؟

  13. حمله به حشد شعبی؛ زنگ خطر فتنه داخلی درعراق

  14. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

  15. معجزه ای که اتفاق نیفتاد!

  16. مرامنامهٔ انقلابیون ساده انگار ...

  17. جزئیات جدید بسته حمایت ازمستاجران/چرا سقف اجاره ۲۵ درصد تعیین شد؟

  18. واکنش همتی به برخی اقتصاددانان؛ نقدینگی موجود نمی‌تواند به تورم بالا منجر ‌شود

  19. سیروس گرجستانی درگذشت

  20. پایان داستان غم انگیز زم

  21.  ردپای زنگنه در هپکو به نقل از نماینده تهران/ وزارت نفت: بیژن زنگنه از سال ۸۵ بازنشسته است  

  22. مجلس «مچ‌گیری» نکند،‌ دولت هم «وظیفه» ‌اش را انجام دهد

  23. تخریب ویلای لوکس داماد شمخانی

  24. واکسن کرونای آمریکا موفق عمل کرد

  25. حکم یک دادگاه آمریکایی: محموله نفتکش‌های ایرانی که به ونزوئلا رفته بودند، مصادره شود

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

    2. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

    3. جزئیات جدید بسته حمایت ازمستاجران/چرا سقف اجاره ۲۵ درصد تعیین شد؟

    4. واکنش همتی به برخی اقتصاددانان؛ نقدینگی موجود نمی‌تواند به تورم بالا منجر ‌شود

    5.  ردپای زنگنه در هپکو به نقل از نماینده تهران/ وزارت نفت: بیژن زنگنه از سال ۸۵ بازنشسته است  

    6. قیمت سکه همچنان رو به صعود

    7. سیف: بانک مرکزی استقلال ندارد و تابع نظرات رئیس‌جمهور است/ برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد

    8. طرح هر ایرانی یک مسکن در مجلس کلید خورد

    9. سطح فساد در کشورهای جهان و آمار جانباختگان در زلزله !

    10. جزئیاتی از تخلفاف خصوصی‌سازی در واگذاری کشت و صنعت مغان

    11. ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی ۱۵ میلیون تومان شد/ سود ۶۷۳ هزار تومانی در یک روز

    12. خودروی "کوئیک آر پلاس"، زیر ۱۰۰ میلیون تومان قیمت خورد

    13. نحوه نامگذاری و تیپ‌بندی محصولات جدید سایپا

    14. آیا دیجی‌کالا همواره بهترین قیمت‌ها را پیشنهاد می دهد

    15. خانه ۲۵ متری پایتخت فروشی یا اجاره ای!

    16. وزیر اقتصاد: زمان صدور مجوزهای کسب و کار از ۵۵ به چهار روز کاهش یافت

    17. جهانگیری: آمریکا به دنبال فروپاشی اقتصاد ایران بود امّا موفق نشد

    18. خطر رشد بی‌سابقه قیمت سهام در بورس جدی است؟

    19. مشمولان سهام عدالت برای دیدن سبد سهام‌شان چکار کنند؟

    20. ۲۰۶ چقدر قیمت خورد؟/آخرین قیمت‌ها در بازار خودرو

    21. سکه ۹ میلیون تومان شد

    22. درباره طرح دولت برای اجاره مسکن

    آخرین عناوین