«سوختگان»؛ پاتریک وایت؛ ترجمه وحید فتاحی؛ نشر علمی و فرهنگی آشنایی دیرهنگام با یک نویسنده بزرگ

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3980620166

ادبیات استرالیا، به عنوان شاخه‌ای نسبتا مهم از ادبیات انگلیسی زبان، تازه در ایران چنان که شایسته بوده مورد توجه قرار نگرفته؛ حتی در این سالها که به مدد برگردان آثار برخی نویسندگان جوان این سرزمین پهناور، به زبان فارسی کم و بیش مخاطبانی یافته است. آثار پاتریک وایت نیز نویسنده برجسته و نوبلیست استرالیایی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است

آشنایی دیرهنگام با یک نویسنده بزرگ

«سوختگان»

نویسنده: پاتریک وایت

ترجمه: وحید فتاحی

ناشر: علمی و فرهنگی، چاپ اول 1397

440 صفحه، 30000 تومان

 

****

 

ادبیات استرالیا، به عنوان شاخه‌ای نسبتا مهم از ادبیات انگلیسی زبان، در ایران چنان که شایسته بوده مورد توجه قرار نگرفته؛ حتی در این سالها که به مدد برگردان آثار برخی نویسندگان جوان این سرزمین پهناور به زبان فارسی، کم و بیش  مخاطبانی در ایران یافته است. آثار پاتریک وایت نیز نویسنده برجسته و نوبلیست استرالیایی نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. این در حالی ست که او از شهرتی جهانی و همپای بزرگان ادبیات داستانی در قرن بیستم برخوردار است تا آنجا که او را به همراه جیمز جویس، ویلیام فاکنر و ویرجینیا ولف چهار ضلع اصلی ادبیات مدرن و استفاده از تکنیک جریان سیال ذهن می‌شمارند. اگرچه چند سال پیش صحبت ترجمه و انتشار تعدادی از رمانهای این نویسنده به زبان فارسی مطرح شد اما تاکنون خبری از انتشار آنها نشده است. با این اوصاف می توان مجموعه داستان «سوختگان» را اثری محسوب کرد که علاقمندان فارسی زبان را با این نویسنده آشنا می‌کند. این مجموعه که از یازده داستان کوتاه تشکیل شده است با ترجمه وحید فتاحی به فارسی در آمده است و نشر علمی و فرهنگی نیز آن را به بازار کتاب فرستاده است.

رزهای مرده، دم جنبان زیر مهتاب، یک لیوان چای، کِلی،عصری در خانه سیسی کامارا، دل زنده، با تینا مهربان باشیم، دوشیزه اسلتتری و معشوق شیطانی اش، نامه ها، زنی که اجازه نداشت گربه نگه دارد و وسط آشغالدونی. از جمله عناوین داستانهای این مجموعه محسوب می شوند که پاتریک وایت آن را در سال 1964 منتشر کرده است.

پاتریک وایت  28 می 1912 در انگلستان به دنیا آمد، اما  در کودکی به همراه خانواده راهی استرالیا شد، اگرچه بعدها برای تحصیل کمبریج انتخاب کرد، اما نهایتا به استرالیا بازگشت و به یکی از ستونهای ادبیات این سرزمین بدل شد. هفتاد و هشت سال زندگی کرد (در 30 سپتامبر 1990 درگذشت) و در طول این زندگی 12 رمان، سه مجموعه داستان کوتاه، و هشت نمایش‌نامه نوشت.

وایت شخصیتی جالب و اعتقادات خاص خود را داشت. در سال 1970 نشان«شوالیه» به او اعطا شد که از دریافت آن سرباز زد. در سال 1979  نامزد دریافت جایزه‌ی ادبی بوکر شد، اما درخواست کرد این فرصت  به نویسندگان جوان داده شود و نام او را حذف کنند (البته بعد از مرگ برای رمان «مرد نقاش» نامزد جایزه‌ی بوکرِ نویسندگانِ مُرده شد!). وقتی در سال 1973 به عنوان برنده جایزه نوبل ادبیات شناخته شد در مراسم دریافت جایزه‌ی نوبل هم شرکت نکرد و نماینده‌ای فرستاد تا جایزه‌اش را تحویل بگیرد. با پولی را که از جایزه‌ی نوبل به دست آورد، «بنیاد جایزه‌ی پاتریک وایت» را بنیان نهاد که همه‌ساله به نویسندگان مستعد و خلاق تعلق می‌گیرد. شاید این تنها دلیل پذیرفتن نوبل ادبیات توسط او بود! به هر حال پاتریک وایت به عنوان تنها نویسنده نوبلیست استرالیایی به خاطر روایت‌های حماسی و روانشناسانه‌اش که فصل نوینی در تاریخ ادبیات گشوده شایسته دریافت این جایزه معتبر شد.

پاتریک وایت بیشتر به عنوان رمان‌نویس شهرت یافته است.  داستانهای کوتاه او در قالب های متعارفی که از داستان‌کوتاه نویسان سراغ داریم جای نمی گیرند. گویی وایت داستانهایی نوشته است که چون  حجم آنها از رمانهایش کوتاه تر شده در کنار هم در یک مجموعه داستان منتشر شده اند. برخی از این داستانها همانند «رزهای مرده» در کتاب حاضر، به تنهایی یک داستان بلند تقریبا صد صفحه‌ای هستند. صرف نظر از طولانی بودن نسبی این داستانها، بارزترین ویژگی‌های آثار پاتریک وایت یعنی ظرایف زبان (نثر)، توصیف‌های قدرتمند و فرم‌های فکر شده را در آنها می توان مشاهده کرد.

پاتریک وایت در زمره نویسندگانی است که همانند ویلیام فاکنر و یا مارکز منطقه‌ای خلق کرده که جغرافیای وقوع برخی از مهمترین آثار او محسوب می شود، در این منطقه شهری به نام سارساپلا وجود دارد که داستانهای استرالیایی پاتریک وایت در این شهر اتفاق می افتند. البته داستانهای گرد آمده در مجموعه «سوختگان» از یک تنوع اقلیمی برخوردار است و علاوه براسترالیا، در یونان و ازمیر (در ترکیه فعلی و عثمانی قدیم) می‌گذرند، زمان وقوع آنها نیز به نیمه اول قرن بیستم برمی گردد که جنگهای جهانی به عنوان تاثیرگذارترین اتفاق‌های آن دوران بر زندگی آدمها سایه انداخته بود.

با وجود اینکه مترجم ترجمه روانی از داستانها ارائه کرده، اما چنانکه خود نیز در مقدمه کوتاهش اشاره کرده، دشوارنویسی بخشی از ویژگی سبک وایت محسوب می شود که کاستن از آن می‌تواند به کلیت سبک نویسنده در داستانها لطمه بزند.  زیرا این دشواری نه یک ویژگی تحمیلی که بر اساس منطق درونی اثر بر بافتار داستانها نشسته است.

مخاطب علاقمند به ادبیات داستانی در «سوختگان» با داستان‌هایی جدی طرف خواهد شد که هم پرداختی قوی دارند و هم به لحاظ مضمونی نیز نکات مختلفی در آنها می‌توان ردیابی است. برخی از این نکته در دیگر آثار وایت نیز به شکلی دیگر ظهور و بروز پیدا می کند. زیرا نشأت گرفته از عوامل زیستی سرزمینی چون استرالیاست با بومیانی که عقاید و فرهنگ های سنتی آنها در تقابل جدی با مهاجران به اصطلاح متمدنی است که در آنجا ساکن شده وباورهایشان تحت تاثیر عقاید دینی و تجربیات انسان مدرن است. به این ترتیب علاوه بر مسئله دین، دغدغه هویت در آثار او و برخی از همین داستانها نیز خودنمایی می کند. همچنین باید افزود روابط انسانی در شرایط چالش برانگیز و بازتاب تاثیر گذار آنها در این موقعیت های دراماتیزه شده از این داستانها آثاری خواندنی می سازد که حرفهای زیادی برای گفتن دارند.

 

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. از مذاکره به بهانه «سایه جنگ» تا مذاکره به دلیل «شرایط جنگی»...

    2. آیا جهان، ایران را در نقطه اتخاذ «تصمیم بزرگ» قرار خواهد داد؟

    3. آیا مدیرعامل فراری نیسان، کپی ژاپنی محمود رضا خاوری است؟!

    4. آقای روحانی! از این حرفها چه باید بفهمیم؟ 

    5. پاسخ شهاب حسینی به هجمه‌ها: منتقد اتفاقات تلخ هستم/ در فیلم‌ با بودجه دولتی بازی می‌کنید اما از فجر انصراف می‌دهید؟

    6. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

    7. «بلد نبودن» یا «نخواستن»؛ آقای روحانی، مسئله این است!

    8. حسابرسی نهادهای تحت پوشش دفتر رهبری و زیرمجموعه های آنها / نظر محمد قوچانی درباره برنامه‌های شبکه افق/ تعیین جایزه برای قتل ترامپ از تریبون مجلس

    9. ماجرای مخالفت رئیس صداوسیما با درخواست عجیب روحانی/ اعمال فشار حداکثری دولت به علی‌عسکری

    10. ماجرای کاخ مرمر که مرحوم هاشمی رفسنجانی در آن مستقر بودند

    11. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

    12. "شیر" را از سبد غذایی حذف نکنید/ تکذیب ادعاهای یک کارشناس

    13. اوضاع را شیر تو شیر نکنیم!..

    14. تیم‌های ایرانی از حضور در لیگ قهرمانان آسیا انصراف دادند

    15. روایت شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی + عکس

    16. نامه خصوصی محسن هاشمی به فتاح درباره آیت‌الله هاشمی و ماجرای کاخ مرمر

    17. وقتی ترامپ خودش را حرامزاده توصیف می‌کند

    18. اعتراف آمریکا: شمار تلفات انتقام موشکی ایران افزایش پیدا کرده است

    19. استدلال‌های جالب برای نقد سخنان علی مطهری/ ظریف اروپا را به خروج ایران از NPT تهدید کرد/ سکوت رسانه‌ای درباره محرومیت باشگاهها از میزبانی قابل پذیرش نیست

    20. کنفدراسیون فوتبال آسیا از تصمیم ضدایرانی خود عقب‌نشینی کرد + جزئیات

    21. جهان‌آرا، عصرانه و ثریا دیگر «زنده» نخواهند بود

    22. ترامپ: قاسم سلیمانی را کشتیم چون او حرف‌های بدی درباره کشور ما (آمریکا) می‌زد

    23. آمریکا، سردار قاآنی را به ترور تهدید کرد

    24. طرح دریافت غرامت از انگلیس برای قتل عام ۹ میلیون ایرانی

    25. آزمون بزرگ شورای نگهبان پیش از برگزاری انتخابات مجلس/ مفسدان اقتصادی نباید تایید شوند

    آخرین عناوین