«جهان پس از آمریکا»؛ فرید زکریا؛ ترجمه احد علیقلیان؛ نشر نو در دنیا چه خبر است؟

دکتر علی غزالی‌فر*،   3980326229
در دنیا چه خبر است؟

این کتاب با محوریت آمریکاست؛ زیرا امروزه محور امور جهانی هموست. اما فرید زکریا اعلام می‌کند که آمریکا دیگر آن کشوری نخواهد بود که یک‌تنه سرنوشت دنیا را رقم می‌زد. چراکه شاهد ظهور قدرت‌های بزرگ جدیدی هستیم و جالب اینجاست که این قدرت‌های نوظهور تا چندی پیش جزو فقیرترین و ضعیف‌ترین کشورهای جهان سوم بودند؛ یعنی هند و چین

«جهان پس از آمریکا»

نویسنده: فرید زکریا

مترجم: احد علیقلیان

ناشر: نشر فرهنگ نو، چاپ اول 1397

288 صفحه، 30000 تومان

 

*****

 

تورم به کتاب‌ها نیز سرایت کرده و قیمت آنها را به‌صورت تصاعدی افزایش داده است. تا پیش از این وضعیت هم کتاب جای جدی در سبد خرید عموم شهروندان نداشته و حالا حتی به آن فکر هم نمی‌کنند. کافی است کسی از خرید کتاب چیزی بگوید تا غرولند همگان بلند شود: «ای بابا، شما هم نفست از جای گرمی درمیاد. با این وضعیت کتاب به چه دردی می‌خوره؟» اما من برعکس فکر می‌کنم. به نظرم هر چه اوضاع بدتر شود، نیاز ما به کتاب بیشتر می‌شود. اراسموس (1466-1536)، فرزانه بزرگ دوران رنسانس، می‌گوید: «من حتی اگر پول اندکی هم داشته باشم، ابتدا کتاب می‌خرم و اگر چیزی باقی ماند، آنگاه خوراک و پوشاک تهیه می‌کنم». در شرایط سخت کتاب بهترین پناهگاه است. صد البته کتاب خوب. کتاب خوب جهانی است که وقتی به آن پا می‌گذاریم به امنیت ذهنی و روانی می‌رسیم. این حرف شعار نیست. واقعیتی است که نمونه‌های تجربی زیادی دارد. در طول تاریخ افراد بسیاری بوده‌اند که توانستند هولناک‌ترین شرایط، همچون زندان و اسارت، را با مطالعه کتاب‌های خوب تحمل کنند. علاوه بر این، انسان‌های بهتر و قوی‌تری شدند. و این هیچ عجیب نیست؛ زیرا کتاب‌های خوب به ما یادآوری می‌کنند که انسان موجودی نیست که در برابر شرایط بیرونی منفعل و تسلیم باشد. انسان می‌تواند در برابر هر شرایط سختی بایستد، تاب بیاورد و قوی‌تر شود.

این کتاب از چه جهت خوب است؟ ما نیاز داریم که گه‌گاهی از اوضاع آشفته و بغرنجی که در آن گرفتاریم فاصله بگیریم و از دور به آن نگاهی بیندازیم تا کلیت آن را برآورد کنیم. این کتاب دقیقا چنین منظری است که چشم‌اندازی کلی از اوضاع را در برابر ما ترسیم می‌کند. البته نه اوضاعی محلی و منطقه‌ای، بلکه اوضاع کلی دنیائی که در آن به‌سر می‌بریم و لذا پاسخی است به این پرسش کلی و بزرگ: در دنیا چه خبر است؟

این کتاب با محوریت آمریکاست؛ زیرا امروزه محور امور جهانی هموست. اما فرید زکریا اعلام می‌کند که آمریکا دیگر آن کشوری نخواهد بود که یک‌تنه سرنوشت دنیا را رقم می‌زد. چراکه شاهد ظهور قدرت‌های بزرگ جدیدی هستیم و جالب اینجاست که این قدرت‌های نوظهور تا چندی پیش جزو فقیرترین و ضعیف‌ترین کشورهای جهان سوم بودند؛ یعنی هند و چین. اما امروزه چین بزرگترین تولیدکننده کالا در جهان و هند بزرگترین ارائه‌دهنده خدمات به جهانیان است. کالا و خدمات جهان به دست این دو افتاده است. صادرات چین بر همه دنیا سایه انداخته و مهمترین شرکت‌های مربوط به اینترنت در هند شعبه‌های اصلی دارند. در چنین جهانی دنیا به‌طور عام و آمریکا به‌‌طور خاص چه سرنوشتی خواهند داشت؟ خلاصه پاسخ فرید زکریا این است که این وضع برای آمریکا هم تهدید است و هم فرصت بزرگی برای رشد. این‌که کدامیک از آنها به وقوع خواهد پیوست به این امر بستگی دارد که آمریکا چه واکنشی نشان خواهد داد و موضع‌گیری‌اش در برابر قدرت‌های نوظهور چگونه خواهد بود. نویسنده تهدیدها و فرصت‌ها را به تفصیل توضیح می‌دهد.

نباید گمان کنیم که دانستن این مسائل به ما ربطی ندارد. برعکس، اهمیت آنها دقیقا در این است که ربط وثیقی به وضعیت ما دارند. امروزه در هیچ زمینه‌ای نمی‌توان مستقل و منطقه‌ای عمل کرد. روزگاری بود که حتی روستاها نیز مستقل از هم عمل می‌کردند. در آن زمان عجیب نبود که یک روستا رونق داشته باشد، اما روستای مجاورش دچار قحطی و خشکسالی. در مقابل، امروزه اقتصاد کشورها، بلکه قاره‌ها، به هم گره خورده است. اقتصاد جهانی شده است. وضعیت اقتصادی هر کشوری بر کل دنیا اثر می‌گذارد. فقط اقتصاد هم این‌گونه نیست. سیاست، نظام مالی و فرهنگ نیز از حالت ملی و منطقه‌ای خارج شده‌اند. همه اینها جهانی شده‌اند. از این روی، هر چقدر که بیشتر دغدغه حال و اوضاع خود را داشته باشیم، باید بیشتر از اوضاع جهان سر دربیاوریم. دیگر معنا ندارد دل‌نگران اقتصاد و سیاست و فرهنگ خودمان باشیم، اما ندانیم که هند و چین و برزیل و ترکیه و قطر به چه کاری مشغولند، چه رسد به آمریکای شمالی و اروپای غربی.

به‌طور کلی، چون نیک بنگریم، امروزه هیچ وضعیتی نداریم که منحصربه‌فرد باشد. آنچه را که گمان می‌کنیم مختص به ماست، نمونه‌های مشابه متعددی دارد که می‌توان از وضعیت آنها در راستای منافع ملی خود بهره‌برداری کنیم. لازم نیست که همه چیز را خودمان تجربه کنیم و از نو بیاغازیم. یک مثال: تقریبا همه ایرانیان از این مطلب شکایت دارند که ارزش پول ملی ایران کم است و برای مثال در برابر دلار و یورو کم‌بهاست. اما فارغ از این سخن رایج، مسئله این است که واقعا چنین چیزی به خودی خود بد است؟ آیا این امر به معنای بحران اقتصادی یا باعث تضعیف اقتصاد است؟ جالب است که مشابه همین امر را در چین می‌بینیم. این کشور آسیایی دومین اقتصاد قدرتمند دنیاست، ولی پول آن یکی از ارزان‌ترین ارزهای جهان است. این امر نه‌تنها برای اقتصاد چین مضر نیست، بلکه دولتش کمال بهره‌برداری را از آن می‌کند. چین عمداً ارزش پول خود را پایین نگه می‌دارد تا صادراتش رونق بگیرد. آمریکا نیز چندین بار چین را به زور وادار کرده که ارزش پول خود را بالا ببرد. همچنین همه از وضع بد تولید و عدم رونق اقتصاد صنعتی در کشورمان سخن می‌گویند. آیا ضعف در تولید و رکود اقتصاد صنعتی باعث می‌شود که اقتصاد کشور نابود شود؟ در همین باره تجریه هند جالب توجه است. رونق اقتصاد منحصر به تولید و فروش کالا و صادرات آنها نیست. هند یکی از غول‌های اقتصادی دنیاست، اما قدرت اقتصادی‌اش را نه از تولید و صنعت، بلکه از عرضه خدمات به دست آورده است. امروزه شرکت‌های غول‌پیکر غربی از آن سر دنیا، دفترهای مالی و آماری خود را برای شرکت‌های حسابداری هند می‌فرستند تا حساب و کتاب و تراز مالی آنها را راست‌وریست کنند.

همان‌طور که اشاره شد، بیشتر مباحث کتاب مربوط به آمریکا، چین و هند است، اما علاوه بر این سه، به دیگر کشورها نیز اشاره می‌شود؛ برای مثال روسیه، ترکیه و برزیل. اما بریتانیا هم به تفصیل بررسی می‌شود؛ زیرا به باور نویسنده این ابرقدرت پیشین در گذشته موقعیتی پیدا کرد شبیه به آنچه که امروزه آمریکا گرفتار آن است. از این روی به اعتقاد وی آمریکا می‌تواند درس‌های بسیاری از بریتانیا بیاموزد تا از مشکلات امروز خود برهد و گرنه هیچ بعید نیست که ضعیف شود و کنار برود. این مطالب برای ما مفید است. به‌ویژه این روزها که رابطه یا عدم رابطه با آمریکا تنش بیشتری پیدا کرده، آگاهی از سرشت روابط جهانی و جایگاه آمریکا در این میان بسیار به کارمان می‌آید. به همین دلیل ما نیز می‌توانیم از این اثر خوب، درس‌های خاص خودمان را بیاموزیم، به‌ویژه اینکه فرید زکریا امروزه به عنوان یک تحلیل‌گر تیزبین و دقیق شناخته می‌شود که برآوردش از اوضاع جدی گرفته می‌شود. این تحلیل‌گر همه مباحث کتابش را مبتنی بر داده‌های آماری و گزارش‌های رسمی پیش می‌برد. مثال‌های او نیز آموزنده است و فهم خواننده را از اوضاع جهانی بیشتر می‌کند. بنابراین می‌توان گفت اگرچه برای فاصله گرفتن از اوضاع نابسامان به سراغ این کتاب می‌رویم، اما از جهت دیگر به این شرایط نزدیکتر می‌شویم. کتاب‌های خوب این‌گونه هستند: در ابتدا ما را از واقعیت جدا و دور می‌کنند، اما بعدا بهتر و عمیق‌تر به واقعیت متصل می‌کنند. آشنایی‌زدایی برای آشنایی بهتر!

*دکترای فلسفه

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. توضیح پنتاگون درباره سرنگونی یک پهپاد در تنگه هرمز

  2. واکنش یک‌کلمه‌ای ظریف به ادعای سرنگونی پهپاد ایرانی

  3. ظریف: «سقوط پهپاد ایرانی» در حال بررسی است؛ هنوز اطلاعی نداریم/ واکنش به احتمال دیدار با یکی از اعضای کنگره آمریکا

  4. نماینده کنگره: ترامپ فاشیست است

  5. عربستان: خواهان جنگ با ایران نیستیم

  6. کامنت‌های برتر مخاطبان الف: دولت اگر جوابی به سریال گاندو دارد، اسنادش را ارائه کند/ انتظار این بود که دادستان عذرخواهی کند/ هرچه تحریم‌ها بیشتر شود، تاثیرش کمتر می‌شود

  7. مشکلات ۷۶ هزار بنگاه اقتصادی غیردولتی برای گرفتن وکیل

  8. پرداخت ۲۰ هزار میلیارد تومان یارانه از جیب کشاورزان!

  9. هایکو ماس: ایران به تعهداتش در چارچوب برجام پایبند بماند

  10. حرف‌های عجیب پسر ترامپ، سوژه‌ خنده‌ی کمدین معروف   

  11. پشت پرده طرح ممنوعیت ورود شاهزادگان سعودی به آمریکا چه می‌گذرد؟

  12. خسرو شکیبایی به روایت بیژن بیرنگ و امرالله احمدجو؛ از «روزی روزگاری» تا «خانه سبز» سال ۸۷

  13. هشدار برای تهرانی‌ها/ ضرورت صرفه جویی در مصرف آب و وارد نشدن به محدوده قرمز

  14. جزئیات برنامه‌‌های عملیاتی اصلاح ساختار بودجه در کوتاه مدت/کدام سازمانها و وزارت خانه‌ها مسئولیت دارند؟

  15. بروجردی: ایران با چین و روسیه درباره برجام کار نزدیک انجام می‌دهد

  16. ادامه رایزنی‌ها با مجلس برای رتبه‌بندی معلمان/ ابلاغ اعتبار رتبه‌بندی

  17. تولد سالانه ۴۰۰۰ کودک ناشنوا در کشور/ هزینه ۵۰ میلیونی کاشت حلزون شنوایی

  18. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

  19. بولتون: ایران نباید توان غنی سازی اورانیوم داشته باشد

  20. وظایف سنگین شورای نگهبان می‌طلبد سیاسیون شأن این نهاد را رعایت کنند

  21. زیباترین تکنیک‌های سال 2019 ؛ چگونه یک مدافع را نابود کنیم!؟  

  22. رایزنی ظریف با گوترش درمورد محدودیت‌های اخیر آمریکا برای دیپلمات‌های ایرانی

  23. لاوروف: فقط ایران مسئول حفظ برجام نیست/اروپا می‌توانست موضع قاطع‌تری علیه آمریکا بگیرد

  24. کشتی‌های جنگی هند به ائتلاف ضدایرانی آمریکا نمی‌پیوندند

  25. ظریف: منطقه و جهان به سردار سلیمانی بدهکار است

پربحث‌های دیروز

  1. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  2. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  3. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  4. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  5. توانا بود هرکه با ما بود!

  6. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  7. فرمانده نیروی انتظامی: خودرو حریم خصوصی نیست و کشف حجاب در آن جرم است

  8. تصویب طرحی در آمریکا برای مصادره دارایی‌های ایران

  9. حذف یارانه‌ها آغاز شد؟

  10. توقیف یک کشتی ‌خارجی حامل سوخت قاچاق توسط سپاه پاسداران

  11. حمله دوباره ترامپ و هوادارانش به ایلهان عمر

  12. هم‌نشینی عقرب و دانش‌آموز در مدرسه

  13. دلیل تحریم های خارجی و داخلی صدا و سیما چیست؟/ دیکتاتوری با حرکت انقلاب اسلامی تعارض دارد

  14. ادعای گاردین درباره پیشنهاد «قابل توجه» ظریف به آمریکا

  15. شایعه پناهنده شدن سعید معروف به آمریکا

  16. واکنش سازمان ملل به محدودیت دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک

  17. اصلاح ساختار بودجه بدون اصلاح اقتصاد کشور معنا ندارد

  18. توقف شوک در بازار ارز

  19. فرمانده کل سپاه: در صورت خطای محاسباتی دشمنان، راهبرد دفاعی ما به راهبرد تهاجمی تغییر می کند

  20. حقایقی از ماجرای ناپدید شدن غول نفتی ملکه در تنگه هرمز!

  21. پاسخ پزشکی قانونی به ادعای وکیل نجفی

  22. تازه ترین قیمت انواع خودرو داخلی در بازار

  23. تجمع اعتراضی مقابل سفارت نیجریه در حمایت از شیخ زکزاکی  

  24. ظریف در امریکا : با محدودیتها مشکلی ندارم  

  25. واکنش آمریکا به توقیف کشتی قاچاقچیان سوخت توسط ایران

پربحث‌های هفته

  1. روحانی بودجه صداوسیما را قطع کرد

  2. تلخنامه «برجام» به افسانهٔ اعتمادپذیری غرب پایان داد

  3. اگر قدرت در دستان نخبگان اصولگرا باشد، بازهم گاندو ساخته خواهد شد؟

  4. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  5. نامه احمد توکلی به رئیس قوه قضائیه درباره اقدام خلاف عرف دادستان تهران + جزئیات

  6. آقای مطهری! شفاف سخن بگویید و فرافکنی نکنید

  7. جنگنده کوثر، نتیجه‌ تحریم‌های جهانی علیه ایران+ تصاویر

  8. جنگنده قاهر ۳۱۳، یک پنهانکار از نوع ایرانی+ تصاویر

  9. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  10. واقعیت‌های دهشتناک جنگ با ایران از نگاه نشریه کنگره آمریکا/ هرگونه جنگ احتمالی برای منافع آمریکا ویرانگر خواهد بود

  11. تصاویری از ویلاهای لاکچری قلعه باستی هیلز  

  12. اینکه می‌گویند مسئله حجاب در قرآن نیامده، غلط است/با هنجارشکنان عفاف و حجاب چگونه برخورد کنیم؟

  13. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  14. پاسخ مدیر روزنامه جوان به ادعاهای محمدرضا خاتمی

  15. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  16. نجفی: اتهام قتل عمد را قبول ندارم/ نفهمیدم چه شد خشمگین شده و اسلحه را برداشتم/ من لفظ پرستو را به کار نبردم

  17. توانا بود هرکه با ما بود!

  18. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  19. بی مهری دولت به رسانه ملی

  20. جهانگیری: هنر دیپلماسی ما آن بود که به توافقی بزرگ دست یافتیم تا دولت بعدی آمریکا بگوید که کلاه بر سرشان رفته است

  21. تسخیرکنندگان شهرک "باستی هیلز" را اعلام کنید

  22. روحانی: مردم مقاوم ایران مقابل تحریم‌ها ایستادگی کرده‌اند/ ناکارآمدی دولت در خدمت به مردم سخنی نارواست

  23. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  24. تردیدافکنی‌های رسانه‌ای در اجماع سیاسی علیه آمریکا

  25. وقتی «مداحی» به «شغل نان و آبدار» تبدیل می‌شود + تصاویر

آخرین عناوین