نقدی بر تامین نیروی انسانی بخش سلامت

احمد فرقانی*،   3971019030 ۳۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
نقدی بر تامین نیروی انسانی بخش سلامت

شاید خیلی از ماها با این صحنه ها مواجه شده باشیم صفهای طولانی پشت دربهای مطب پزشکان، ویزیت حداکثر سه یا چهار دقیقهای بیمار، زمانی که، صرفِ گرفتنِ شرحِ حالِ بیمار، تشخیص بیماری و تجویز دارو می‌گردد.

مواجهه با مطبهای متعدد در هنگام عبور از برخی خیابانهای اصلی شهر و در مقابل، نبود یک مطب در بسیاری از روستاهای پرجمعیت کشور مثالهایی که به نوعی به معضل توزیعِ نامتناسب پزشک در کشور و مهمتر از اون به کمبود پزشک اشاره دارند، قابل ذکر است، دادههای سازمان بهداشت جهانی هم، مهر تایید بر این کمبود میزنند.

دادههای این سازمان نشان میدهند (نمودار 1)، وضعیت سرانه پزشک بهازای 10 هزار نفر جمعیت در کشور، از میانگین منطقه و جهانی پایینتر است، و جایگاهِمان در این شاخص، از چند کشورِ فقیر و جنگ زده منطقه، مانند سومالی، یمن، جیبوتی و ... بهتر است.

یا در سرانه پرستار و ماما (نمودار 2)، رتبه کشور نامناسبتر است و مقدارِ این شاخص در کشور، از نصفِ میانگین جهانی نیز کمتر است و جایگاهمان در شاخص پرستار و ماما، از کشورهایی مانند قطر، لیبی، اردن بحرین و سوریه پایینتر و از کشورهایی همچون سومالی، افغانستان، یمن، جیبوتی و سومالی بهتر است.

علل اصلی این کمبود رو میتوان به سه گروه تقسیم کرد

محدودیت در تربیت نیروی انسانی در کشور

اعمال شرایط سختگیرانه برای بکارگیری فارغالتحصیلان دانشگاه‌های خارج از کشور

ممنوعیتِ طبابتِ پزشکانِ خارجی

در ادامه این سه علت مورد بررسی قرار میگیرد.

1- محدودیت در تربیت کادر انسانی بخش سلامت: بعد از وقوع انقلاب اسلامی، کمبود نیروی انسانی بخش سلامت بویژه پزشک آنقدر مهم بود که عامل اصلی تشکیل «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» شد، اتفاقی نادر که در دنیا سابقه نداشت، جدایی آموزش رشتههای علوم پزشکی از آموزش عالی وقت و ادغام آن در وزارت بهداری وقت و نقض یکپارچگی آموزشی کشور.

از ثمرات تشکیل وزارت بهداشت در بخش تربیت کادر بهداشتی و درمانی میشه به این موارد اشاره کرد:

تعداد پذیرفته شدگان دکترای حرفهای پزشکی در سال تحصیلی 1367 که بیش از 4750 نفر بود در سال تحصیلی 1382 به کمتر از 2100 نفر رسید.

بر اساس نمودار(3)، در سال 1365، از هر 100 نفر دانشجوی پذیرفته شده در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی، 24 نفر در رشتههای علوم پزشکی و 9 نفر در رشته پزشکی پذیرفته شدهاند که این میزان در سال تحصیلی، 1382 به کمتر از 9 نفر در رشتههای علوم پزشکی و 0.7 نفر در رشته پزشکی رسیده است(به علت افزایش بی ضابطه پذیرش دانشجو در دهه 80(رشد 6 برابری پذیرش دانشجو در یک دهه)، مقایسه تا سال 1382(رشد منطقی) در نظر گرفته شده است).

2- ممنوعیت طبابت برای پزشکان خارجی: براورده نشدن نیاز کشور به پزشک و درآمد مطلوب این گروه، میتواند انگیزه فعالیت پزشکان خارجی را در کشور ایجاد کنند همانند سالهای قبل از انقلاب و دهه اول انقلاب، که پزشکان بسیاری در مناطق محروم و شهرهای کوچک مشغول طبابت بودند،  بااین وجود، ماده 4 قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی، که در سال 1383 تصویب شد، فعالیت پزشکان خارجی در حوزه بهداشت و درمان کشور ممنوع کرده است در حالی است که بسیاری از پزشکان ایرانی که تربیت آنها، هزینه بسیاری برای کشور داشته است، اکنون، در اروپا و امریکا به ارائه خدمت میپردازند. همچنین کشورهای مختلف (باالاخص کشورهای توسعه یافته)، سعی میکنند بهعلت هزینه گزافِ تربیت کادر بهداشتی- درمانی، قسمتی از نیروی انسانی مورد نیاز این بخش، از کشورهای دیگر تامین کنند.

3- اعمال شرایط سختگیرانه برای بکارگیری فارغالتحصیلان دانشگاه‌های خارج از کشور
: با براورده نشدن نیاز کشور به پزشک و سایر نیروی انسانی بخش سلامت، انگیزه تحصیل در دانشگاههای خارجی ایجاد میگردد ولی، با اعمال ملاکهایی، تامین کادر بهداشتی درمانی از این طریق هم، غیر ممکن شده است، این ملاکها را میتوان به دو دسته «ملاکهای قبل از ورود به دانشگاه» و ملاکهای «بعد از اتمام تحصیل» تقسیمبندی کرد.

ملاکهای قبل از ورود به دانشگاه( پیشینی): این ملاکها، بر انتخاب دانشگاه مقصد متمرکز است، مثلا، فرد متقاضی برای تحصیل در رشتههای علوم پزشکی، باید دانشگاهی را انتخاب کند که جزء500 دانشگاههای برتر رتبهبندی شانگهای باشد، درحالی که از میان دانشگاههای علوم پزشکی کشور، ، فقط دانشگاه علوم پزشکی تهران در این لیست قرار دارد.

ملاکهای بعد از اتمام تحصیل (پسینی): بر اساس این ملاکها که در ماده 4 آیین نامه ارزشیابی مدارک تحصیلی دانشآموختگان خارج از کشور ذکر شده است، متقاضی پس از اتمام دانشگاه برای کسب مجوز فعالیت بایستی:
در ازمون ملی شرکت کند و قبول شود.

در یکی از دانشگاههای علوم پزشکی داخلی پایاننامه ارائه بدهد.

یه دوره کاراموزی توسط فارغالتحصیل دانشگاه خارجی گذرانده شود.

درحالی است که کشورهای توسعه یافته، برای اجازه فعالیت پزشکان خارجی در کشورِشان، تنها به آزمون تخصصی (سنجش تواناییهای لازم پزشکی) و آزمون زبان بسنده میکنند.

نکات تکمیلی

دور از واقعیت نیست که بگوییم، در تامین کادر بهداشتی-درمانی کشور، نیروی انسانی به اندازه نیاز، در دانشگاه علوم پزشکی داخلی تربیت نمیشود، همچنین، برای فعالیت پزشکان ایرانی فارغالتحصیل از دانشگاههای خارجی، شاخصهای سختگیرانه اعمال میشود، و در نهایت، اجازه‌ی فعالیت پزشکان خارجی در کشور داده نمیشود

هنگامیکه، برای حل معضل کمبود پزشک، آموزش پزشکی از نظام آموزشی کشور جدا شد، در اکثر بخشها، کمبود نیروی انسانی وجود داشت اما با تربیت نیروی انسانی کافی، نیاز بخشهای مختلف رفع گردید و اکنون برای دورافتاده ترین نقاط کشور، در تامین معلم یا مهندس مشکلی نداریم در حالی که معضل کمبود نیروی انسانی بخش سلامت، همچنان پابرجاست

و ما توفیقی الا باالله

*پژوهشگر پژوهشکده سیاست پژوهی حکمت

دیدگاه کاربران

ناشناس۷۱۴۳۴۱۰۷:۳۳:۳۰ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
این سیاست نخ نما شده وزارت پزشکانه که با ایجاد انحصار و کم نگه داشتن دست در بازار هم درامد بالای پزشکان رو تضمین میکنه و هم قدرت چانه زنی خودش رو بالا میبره.
ناشناس۷۱۴۵۵۱۰۹:۵۵:۱۰ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
بسیار مقاله جامع و کاملی بود. عالی. لطفا یک نسخه از آن در اختیار نمایندگان مجلس و یک نسخه برای آقای روحانی بفرستید.
ناشناس۷۱۴۶۶۸۱۱:۰۲:۲۹ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
شما اگه از دانشگاه جان هاپکینز (دانشگاه اول پزشکی دنیا) فارغالتحصیل شده باشید مدرک شما رو عزیزان نخبه علون پزشکی ایران قبول نخواهند کرد.
ناشناس۷۱۵۲۰۸۱۵:۳۵:۰۶ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
انحصار در پزشکی ایران از بین نمیره چون مافیای پزشک پشتش قرار گرفته.
ناشناس۷۱۵۲۲۳۱۵:۴۳:۱۴ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
تو شهر بندرعباس پزشک متخصص پوست تک و توک گیر میاد و بیمارستانها که کلا ندارن.
ناشناس۷۱۴۳۴۵۰۷:۳۷:۳۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
پزشکان آموزش پزشکی رو بر خلاف تمام کشورهای دنیا جز وزارت بهداشت کردن تا بتونن تعداد نفرات رو کم نگه دارن. هدفشون همین بوده. الان دنبال گرفتن بیمه ها هستن تا بتونن هر وقت خواستن بدون مقاومت حق ویزیت و فرانشیزم ها رو بالاتر ببرن.
ناشناس۷۱۴۳۵۰۰۷:۴۱:۰۵ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
سال ۱۳۶۶ که جمعیت ایران نصف الان بود و حین جنگ بودیم بیشتر از امسال یعنی ۹۷ که دو برابر جمعیت داریم و طرح تحول جیب پزشکان با تزریق مالی سنگین داره اجرا میشه پزشک پذیرش داشتیم. انحصار مافیای پزشکی یعنی این.
ناشناس۷۱۴۳۵۱۰۷:۴۲:۵۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
اولین کاری که قاضی زاده هاشمی کرد این بود که تعداد پذیرش پزشکی رو که احمدی نژاد به درستی ۲ برابر کرده بود رو نصف کرد تا انحصار رو ادامه بده.
سید۷۱۴۴۳۰۰۸:۳۷:۵۴ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
با آمار و مستند حرف بزن . همینطوری که منم میتونم بگم آقای قاضی زاده پذیرش پزشکی را ده برابر کرده که 7 سال بعد نتیجش را میبینیم
ناشناس۷۱۴۳۵۶۰۷:۴۸:۳۳ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
این مفاله به خوبی نشان می دهد که عده ای برای انکه رونق بازارشان کمتر نشود کشور را در بی پرشکی و کمبود پزشک غرق کرده اند
ناشناس۷۱۴۳۶۰۰۷:۵۲:۱۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
ریشه مشکل در لابی گری مافیایی پزشکان برای محدود نگهداشتن ظرفیت دانشگاهی درپزشکی وتخصص است که باعث ایجاد کمبود مصنوعی پزشک ودرنتیجه فخر فروشی وتحمیل شرایط توسط این بشکه های نخوت ومال اندوزی شده است. درواقع سلامت ورفاه 80 میلیون ایرانی فدای طمع ورزی مافیای قدرتمند پزشکها شده!
ناشناس۷۱۴۳۷۳۰۸:۰۶:۰۱ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
درامد رشته پزشکی در ایران: پرستار ۷ میلیون پزشک عمومی ۲۰ میلیون. دندانپزشک ۸۰ میلیون. پزشک متخصص ۲۰۰ میلیون به بالا. اما مهندس ۱/۲۰۰. دلیل انحصار و پایینتر بودن تعداد پزشکان
کارگر بیمارستان مدرس۷۱۴۵۷۴۱۰:۰۶:۰۹ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
کدوم تامین نیروی انسانی ؟ حالت خوشه ها !!!!!! حقوق همین مقدار پرسنل رو ندارن بدن کارانه و اضافه کار پرسنل وزارت بهداشت در کل کشور 8 ماه عقبه
خط۷۱۵۲۱۳۱۵:۳۷:۲۳ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
وقتی به یه پزشک 700 میلیون کارانه بدن داده بشه معلومه پول کم میاد.
ناشناس۷۱۴۶۸۱۱۱:۱۲:۳۰ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
تا کی این همه دروغ ،واقعا خجالت زده از بیان حرفهای بی سند نمیشوید؟ خدا سرزمینمون را از دروغ و دروغگو حفظ کنه
ناشناس۷۱۵۰۱۱۱۴:۰۷:۱۷ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
مگر ایران صنعت داره که مهندسش باید درامد بالا داشته باشه همونم از سرش زیاده
ناشناس۷۱۵۲۱۶۱۵:۳۹:۳۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
نه خیلی پزشکهای ما حاذق هستن برا همینه که 6 برابر پزشکان آلمان درامد دارن تازه مالیات 90 درصد اونا رو نمیدن که هیچ تازه با نصب نکردن کارتخوان همین مالیات 10 درصدم نمیدن. اکثر اعمال جراحی جدید بعد از 30 سال به ایران میرسن.
ناشناس۷۱۵۴۴۱۱۹:۰۳:۴۱ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
این افسانه حقوق شش برابری را هنوز باور دارید معلومه که خیلی مطالعت زیاده پزشکان در همه حای دنیا جز مرفه ترین قشرها هستند چون همیشه به اونها نیاز هست و همیشه درامد دارند بدون در نظر گزفتن وضعیت اقتصادی ان کشور زمانی که یک کشور صنعتی شدیم مطمین باش حقوق مهندس ها هم افزایش میابد ولی تا ان موقع .....
مانی۷۱۴۳۸۰۰۸:۱۰:۰۷ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
علم اقتصاد میگه در هر بازاری که انحصار وجود داشته باشه ، محصول اون بازار با قیمت بالا و کیفیت پائین بدست مصرف کننده میرسه. همونطور که واضح هست در بازار درمان ایران انحصاری نزدیک به انحصار مطلق وجود داره. از پیش زمینه های ورود به بازار درمان (که تربیت دانشجو هست) گرفته تا مجوز کار، تعرفه گذاری، ارائه خدمت، خرید خدمات (بیمه ها) ، و حتی نظارت و ... همه و همه در انحصار وزارت بهداشت هست نباید از این انحصار عظیم توقع بازار درمانی بجز همین وضع موجود رو داشته باشیم
ناشناس۷۱۴۳۸۲۰۸:۱۲:۱۱ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
مهمترین علت این است که تصمیم گیران آموزش پزشکی خود پزشکان هستند و دوست ندارند دست زیاد شود تا درآمد بی حد و حصرشان کم شود.
SMAH1۷۱۴۴۰۸۰۸:۲۷:۴۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
نه دوست من،اشتباه تحلیل فرمودید! مشکل نظام بهداشتی ما پول های بی حدی است که برخی پزشکان می گیرند. این روند باعث به وجود آمد مشکلات هزینه ای در نظام بهداشتی می شود و لاجرم از استخدام نیروی جدید معذورند! به عبارت دیگر اگر تعرفه درست به پزشکان پرداخت شود (چه در نهاد های دولتی و چه آزاد) و آنها زیر ذره بین نهاد های نظارتی اقتصادی قرار بگیرند،آنگاه آنقدر منابع مالی داریم که می توان نیاز بهداشتی کشور را تامین کرد. پی نوشت: یادم است چند سال قبل،معاون وزیر وقت بهداشت می گفت که نیاز به پزشک عمومی در استان هرمزگان داریم در حالی که پزشکان «فقط» در تهران کار می کنند!
ناشناس۷۱۴۴۳۴۰۸:۳۹:۲۵ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
... سیستم آموزش، درمان و بهداشت ایران امروز یک مافیایی هفت سر است که تنها هدفش کسب درآمد بیشتر پزشکان و تجار دارو است. مشکل کمبود نیروی انسانی تحصیلکرده در ابتدایی انقلاب د رهمه بخش ها مشهود بود، اما با توسعه آموزش عالی در همه رشته ها این مشکل برطرف شده اما بخاطر رانت و مافیایی آموزش پزشکی این وضع در این حوزه بدتر هم شده است، آیا ایران امروز قابلیت پذیرش سال 100000 ورودی پزشکی عمومی و 20000 نفر ورودی تخصصی را ندارد؟!
ناشناس۷۱۴۵۶۹۱۰:۰۳:۴۷ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
اقا جان در رشته مهندسی که تخته شده(ایران به اندازه کل اروپا دانشگاه داره حدودا2500)خواهشا پزشکی رو اینطوری نکنین
ناشناس۷۱۵۰۰۱۱۴:۰۲:۲۵ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
تفریط در تربیت نیروهای بخش سلامت و افراط در بخش مهندسی. توزیع ناعادلانه درآمد. تخصص گرایی وسواس گونه.
ناشناس۷۱۴۶۰۹۱۰:۲۶:۵۲ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
چهارتا دانشگاه علمی کاربردی و پیام نور و غیرانتفاعی در هر استان مجوز تربیت دانشجوی پزشکی بگیرن بازار از پزشک اشباع میشه دقیقا مثل اتفاقی که برای مهندسی افتاد
rassharif۷۱۴۷۰۲۱۱:۲۹:۴۷ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
از ( عده ای ) پزشک بیزینس من حرف میزنید یا از ( اکثر ) پرستاران و ...
ایلامی۷۱۴۷۰۴۱۱:۳۰:۵۴ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
تهران رو نمیدونم ولی در شهرهای مرزی تا ساعت ۱۲ شب اکثر مطب ها فعالیت دارن (بالای صد نفر ویزیت میکنن) و گاها وقت ویزیت برای دو یا سه هفته آینده رو میدن. سوال اینه که وقتی در همین شهر ایلام تعداد معلم و مهندس بیشتر از حد نیاز شده چرا باید پزشک اینقدر کم باشه؟ تا کی انحصار و اختلاف طبقاتی؟
رضا۷۱۴۸۰۰۱۲:۳۰:۵۸ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
خیلی راحت آموزش را در رشته پزشکی به صورت سهمیه ای کنن یعنی برا هر جا پزشک کم داره دانشجو بگیرن و از همون اول هم بومی گزینی کنن و استخدام دارای تعهد بشن مثل تربیت معم
ناشناس۷۱۵۲۷۱۱۶:۲۴:۰۱ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
بعضی از شهرهای محروم کشور کمبود پزشک متخصص یا جراح دارند ولی تو همون شهر محروم فارغ التحصیل مهندسی برق، عمران، مکانیک و... تا دلتون بخواد از هر مدلش هست یعنی فارغ التحصیل دولتی و آزاد و غیرانتفاعی و پیام نور و علمی کاربردی ریخته واسه یک موقعیت شغلی با درآمد چندرغاز کارمندی چند هزار نفر شرکت می کنند. خیلی از این فارغ التحصیلان هم به ناچار در بازار آزاد و در حیطه ای به جز مدرک تحصیلیشون دارند کار می کنند. جواب این عمرهای تلف شده و نا امیدی رو کی می خواد بده ؟؟
ناشناس۷۱۵۳۳۹۱۷:۱۳:۴۶ ۱۳۹۷/۱۰/۱۹
بسمه تعالی نویسنده محترم در عنوان نوشتار خود از تامین نیروی انسانی بخش سلامت استفاده کرده اما در متن این نیروی انسانی را در محدوده پزشکان خلاصه کرده است در حالی که ده ها نوع نیروی انسانی شاغل در بخش سلامت مثل پرستار و بهیار و کارشناس بهداشت و بهداشت محیط و .... در خانه های بهداشت و در بیمارستان ها در بخش سلامت مشغول کارند که متاسفانه عدم به روز بودن دانش انها و همچنین عدم کارایی و بی انگیزه بودن اکثر انها که باید با کارکرد درست و عالمانه و دلسوزانه در خدمت بیماران و ارباب رجوع باشند نه تنها اغلب انها قادر نیستند وظیفه قانونی و انسانی خود را در قبال بیمار انجام دهند بلکه خود این ها موجبات روی اوردن بیماران به مطب های پزشکان و اسباب عدم رجوع به بیمارستان های دولتی را فراهم می اورند به عنوان کسی که از نزدیک درگیر کار پزشکان هستم لازم می دانم که یاد اوری کنم انجه که بخش سلامت کشور را می رنجاند کمبود پزشک مخصوصا پزشک عمومی نیست بلکه عدم تبحر و اموزش درست و کامل در دانشگاه های علوم پزشکی است اتفاقا امروزه در دانشگاه های علوم پزشکی هم مثل دانشکده های فنی و مهندسی یکی از علل بی انگیزگی دانشجویان به اموزش و تحصیل اشباع بازار کار است که دامن بسیاری از دانش اموختگان این رشته را گرفته و دارد کم کم بیشتر می شود > . لذا دلسوزانه پیشنهاد می کنم به جای توجه به کمیت ها به کیفیت ها بیشر توجه کنیم . مسئله دیگر روش های درمانی رایج در کشور ماست که بیمار به جای مراجعه به بیمارستان به مطب پزشکان متعدد مراجعه می کند . باید بررسی شود که علت این رفتار بیماران که هزینه هایی زیادی هم بر انها تحمیل می کند چیست ؟ یقینا یک دلیل اختلاف فاحش علمی میان پزشکان و عدم اعتماد بیماران به اکثر انها ست والسلام .

پربحث‌های هفته

  1. رای قاطع نمایندگان به ریاست قالیباف/ اعضای هئیت رئیسه مجلس یازدهم مشخص شدند

  2. گشت و گذاری در آپارتمان‌های شمال شهر تهران با اجاره‌های نجومی

  3. وقتی مردم مانند رییس مجلس دهم فکر نمی‌کنند...

  4. پرسشي تأمل‌برانگیز از مراجع عظام تقليد

  5. "دیپلماسی بنزین"، نمادی از بی اعتنایی به تهدیدات آمریکا

  6. کارناوال نفتکش های ایرانی در اقیانوس ها

  7. نامه احمد توکلی به روحانی: برای نجات کشور پیروی از اقتصاد آزاد را کنار بگذارید

  8. جزئیاتی کامل از مرگ «آسیه پناهی»/ شهرداری: ما به وظیفه قانونی خود عمل کردیم!

  9. شاخ «غول» هم شکستنی است...

  10. پلیس آمریکا شهروند سیاه‌پوست را خفه کرد/ شهر به آتش کشیده شد

  11. اسکورت نفتکش «فارست» توسط هواپیماها و ناوهای جنگی ونزوئلا

  12. آقایان؛ قانون، تابوت عدالت نیست!..

  13. لطفا فراکسیون‌های قومی و منطقه‌ای را تعطیل کنید

  14. درد کهنه غیزانیه، «امنیتی» نیست

  15. مجلس تراز انقلاب و حق مسکن یازده میلیونی؟!

  16. امروز تهرانی‌ها سورپرایز شدند!

  17. مجلس خدمت یا مجلس قدرت؟!

  18. تلفاتی سنگین‌تر از تلفات جنگ بر دوش ایالات متحده

  19. فطر و اعیاد مذهبی؛ آیا مسابقه شادمانی عمومی کافی است؟

  20. چرا فرزندآوری کم شده/ آیا جامعه هم پیر می‌شود؟

  21. واکنش «آشنا» به توئیت «محسن رضایی» درباره غیزانیه

  22. پایان ریاست لاریجانی با تقدیر روحانی/جدال توییتری نادران و آشنا/زیباکلام: هیچ‌کس به جهانگیری و هاشمی رای نمی‌دهد

  23. رهبر انقلاب: در عدالت نمره مطلوب به دست نیاورده‌ایم/ مجلس متعهد به وظایف، نقطه امید مردم و اتکاء مجریان است

  24. دو نشست معنادار توسط قالیباف و حاجی بابایی/ حیاط خلوت نمایندگان دوره دهم/ دلیل حمایت اصلاح‌طلبان از ظریف برای انتخابات ریاست جمهوری

  25. توضیح میرسلیم درباره مصاحبه با بی‌بی‌سی

آخرین عناوین