سپینو-مگنت

«داستایفسکی به آنا»؛ ترجمه یلدا بیدختی نژاد؛ انتشارات علمی و فرهنگی نویسنده‌ای که نامه نوشتن بلد نبود!

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3970402015
نویسنده‌ای که نامه نوشتن بلد نبود!

نامه‌هایی که می نوشت، نه کوتاه که مفصل هستند، با جزئیاتی در خور توجه که بی اغراق کم از نوشته‌های ادبی ندارند چنان که پیداست نویسنده ای صاحب سبک و قلم آنها را نوشته است

«داستایفسکی به آنا»

(نامه های داستایفسکی به همسرش)

نویسنده: فیودار داستایفسکی

ترجمه: یلدا بیدختی نژاد

ناشر: انتشارات علمی و فرهنگی؛ چاپ اول 1396

316 صفحه، 18000 تومان

                   

****

                    

بعد از بخشودگی و نجات داستایفسکی آن‌هم درست پای جوخه اعدام، مهمترین اتفاق زندگی‌اش آشنایی با آنا گریگوریونا بود. دختر تندنویس جوانی که به او کمک کرد   تا ظرف بیست و شش روز به شکلی حماسی یکی از شاهکارهای ادبی خود را خلق کند: قمارباز!

داستایفسکی قماربازی بالفطره بود، اما برخلاف میز قمار که همواره بازنده از پای آن برمی‌خاست؛ این قمار بزرگ را به شکلی شیرین برنده شد. هم نقشه ناشری طماع (که از شرایط بدمالی داستایفسکی برای بالا کشیدن حق انتشار آثارش استفاده کرده بود) نقش بر آب شد و هم با دختری زیبا که بیست سالی از خودش جوانتر بود ازدواج کرد.

از آن پس آنا گریگوریونا نقش مهمی در زندگی داستایفسکی ایفا کرد، نقش معشوقه، همسر، مادر، منشی و حتی نزدیک‌ترین دوست او را بازی کرد و بی تردید حضور او تاثیری به سزا در سرو سامان گرفتن زندگی این نویسنده بزرگ بازی کرد و به شکل غیر مستقیم در شکل گیری کارنامه گرانسنگ داستایقسکی تاثیری سازنده داشت.

بی گمان زندگی کردن با مردی همچون داستایفسکی آسان نبوده، شاید شهرت اعتبار ادبی همسرش برای او نیز لذت بخش بوده باشد، اما از طرف مقابل ولخرجی ها و بدتر از همه اعتیاد داستایفسکی به قمار به شدت او را آزار می داده است. اما  تداوم هیچ رابطه عاشقانه‌ای به‌خصوص وقتی به ازدواج می انجامد، نمی تواند بدون تنش و افت و خیز باشد. برای آنا نیز همینگونه بود و تنها در اوخر عمر داستایفسکی بود که آنها طعم آرامش و رفاه نسبی را چشیدند. زمانی که داستایفسکی اعتیاد به قمار را کنار گذاشته بود و آنا نیز با وجود از دست دادن فرزندانی که باردار می شد، سرانجام موفق شد دو دختر برای شوهرش به دنیا آورد که بی تردید در ثبات بیشتر خانواگی آنها بی تاثیر نبودند. البته تبدیل کردن مردی که شاهکارهایی همچون جنایت و مکافات ، برادران کارامازوف، ابله و قمارباز را نوشته بودف به یک مرد آرام و مرتب اهل خانواده چیزی نبود که خود آنا نیز به کسب توفیق کامل در آن امیدوارباشد!

نوشته ها و اسناد گوناگونی از آن روزگار باقی مانده که می تواند نشاندهنده نوع رابطه میان این دو باشد علاوه بر یادداشت‌های برجای مانده از آن سالها انبوهی نامه از داستایفسکی به آنا نوشته شده که به بهترین شکل گویای حال و احوال زندگی میان آنهاست و البته عشق شدید داستایفسکی به آنا. نامه هایی که توسط بزرگترین نویسنده روس آن روزگار نوشته علاوه بر اطلاعاتی که از زندگی روحی و شخصی این نویسنده می دهد بسیار خواندنی و لذت بخش هستند. انتشارات علمی و فرهنگی مجموعه ای از این نامه ها را با ترجمه یلدا بیدختی نژاد به بازار کتاب فرستاده است. این کتاب که «داستایفسکی به آنا» نام گرفته شامل گزیده‌ای است از نامه های داستایفسکی به همسرش که در مقاطع مختلفی از زندگی مشترک آنها ارسال شده است.

صرف نظر از مقدمه کوتاه مترجم، متن کتاب «داستایفسکی به آنا» از پنج بخش تشکیل شده که عناوین آنها بدین قرار است:  قمار و شیدایی (1871 ـ 1867)، پدر خانواده (1872)، درمان در اِمس (1876)، دوران برادران کارامازوف (1878 ـ 1877) و سال پیش از مرگ؛ خطابه پوشکین (1880). این پنج بخش در واقع  پنج دوره از زندگی پرافت و خیز داستایفسکی را نمایندگی می‌کند و مترجم با انتخاب نامه‌هایی از این دوره‌ها کوشیده اوضاع و احوال داستایفسکی و رابطه‌ای که با همسرش داشته را در معرض دید مخاطب قرار دهد: «دوران شیدایی و قمار از پرتنش‌ترین و سخت‌ترین سال‌های زندگی داستایِفسکی است، زمانی که تنگ‌دستی، بار مسئولیت زندگی خانوادگی و عقب‌ماندن از فعالیت‌های ادبی همزمان به او فشار می‌آورد. پس از کنار گذاشتن قمار نویسنده ما مسئولیت خانواده را به دوش می‌کشد و، در عین حال، در مسکو پیگیر کارها و مشغولیت‌های ادبی‌اش است (1872). سپس، سالهای نسبتا آرامی با بیماری ریوی و درمان در امِس سپری می‌شود (1876). داستایِفسکی چندین دوره برای درمان به امِس رفت. در نامه‌های این دوره، درمان در سال 1876 را در نظر داریم، چراکه در این سال سرگرم‌ بزرگترین رمانش ـ برادران کارامازوف ـ بود.

بلافاصله پس از درمان، داستایِفسکی در تب‌وتاب انتشار یادداشت‌های نویسنده و همچنین برادران کارامازوف است. باید قرارومدارهایش را با ناشر بگذارد، طرح اولیه را به کاتکوف بدهد و قانعش کند رمان را به چاپ برساند. درست سال پیش از مرگش (1880)، طعم کامروایی را چنان که می‌خواست، چشید. مراسم تاریخی بزرگداشت پوشکین و مقاله تاثیرگذار او در این مراسم (خطابه پوشکین) آن هم پس از انتشار برادران کارامازوف، کار خود را کرد: نویسنده ما بالاخره قدر و صدر دید و شاید آخرین تصویر دلپذیرش از زندگی همین کف‌زدنهای پرشور و حلقه‌های گل بوده باشد؛ صحنه‌ای رنگین و باشکوه در پلان آخر یک زندگی سراسر رنج.»

 داستایفسکی با نامه نوشتن میانه‌ای نداشت، دست‌کم خودش اینطور می‌گفت و در نامه‌های منتشر شده در کتاب حاضر نیز، در چند جا به این بی‌علاقگی اشاره کرده و افزوده اصلا نامه نوشتن بلد نیستم. اما به زندگی و آثار برجای مانده از او که بنگریم، نمی توان روی این ادعای او صحه گذاشت. چون فقط نامه‌های برجای مانده از او پنج جلد از کارنامه سی جلدی مجموعه آثارش را تشکیل می دهد. افزون براین نامه‌هایی که می نوشت، نه کوتاه که مفصل هستند، با جزئیاتی در خور توجه که بی اغراق کم از نوشته‌های ادبی ندارند چنان که پیداست نویسنده ای صاحب سبک و قلم آنها را نوشته است.

از میان نامه های رد و بدل شده میان داستایفسکی و همسرش بیش از دویست نامه به قلم او برجای مانده که در کتاب «داستایفسکی به آنا» حدود یک سوم این نامه ها گلچین شده‌اند. جالب اینکه داستایفسکی باوجود ادعای بی علاقگی به نامه‌نویسی، مدام همسرش را تشویق می کند به نامه نوشتن و البته نامه‌های مفصل نوشتن، همچون عاشق بی‌قراری که نمی توانست از معشوق بی خبر بماند و یا دوست می داشت با او صحبت و دردِدل کند,نامه‌های داستایفسکی نیز کم و بیش چنین حکمی دارند. او به تناسب حال روز ذهنی و یا مالی (!) اش برای همسرش نامه می‌نوشت، گاه هرروز و حتی به فاصله چند ساعت  در یک روز. وقتی دلتنگ آنا می شده، وقتی پولهایش را در قمار به باد می داده و عذاب وجدان رهایش نمی کرده و یا اوقاتی که آس و پاس منتظر رسیدن پول از سمت همسرش بوده و...

در این نامه‌ها نکات جالب توجه بسیاری دیده می‌شود که بی گمان برای شناختن بهتر داستایفسکی چه توسط پژوهشگران و چه توسط علاقمندان و خوانندگان آثارش، می‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد. حسن آن نیز در این است که داستایفسکی در این نامه ها آنگونه که بود در مقابل  خواننده قرار گرفته؛ عریان و واقعی. نویسنده بزرگ روس که بسیاری نوابغ و متفکران جهان خود را وامدار او می دانند از خلال این نامه‌ها، مردی کم رو با وسواس های فکری مختلف جلوه می‌کند. همچنین عاشق پیشه و مهربان، کسی که می تواند هم پدر و همسری خوب در خانواده باشد و هم قماربازی بی‌فکر و لجوج که دارایی خانواده را برباد می دهد! انسانی حساس که همچون کودکی معصوم، می توان او را به خاطر عذاب وجدانی که دارد بخشید؛ هم ساده دل و هم شکاک و از دل این پارادوکس‌هاست که غول ادبیات جهان زاده شده است.

 

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

همراه کارتبانک آیندهطاقچه

پربحث‌های امروز

  1. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  2. بازخوانی نامه‌ی محسن رضایی به روحانی و انتقاد از وضعیت اقتصادی+عکس

  3. فتاح: باید تعریف جدیدی درباره «خط فقر» داشته باشیم

  4. صنعت برق کشور و چند نکته

  5. ربیعی: توجه به تولید تنها راه عبور از مشکلات اقتصادی است/ هنوز هم به برجام افتخار می‌کنم

  6. غلامی: در حال حاضر تاریخ مشخصی برای بازدید بازرسان آژانس از دانشگاه شهید بهشتی تعیین نشده است

  7. وزارت کار، پیرترین وزارت اقتصادی/ میانگین سن مدیران وزارتخانه‌های اقتصادی چقدر است؟

  8. برنامه‌های تولید و اشتغال دولت در سال ۹۷ اعلام شد

  9. صدیقی:ملت ایران برای پیروزشدن در جنگ اقتصادی اسیر تبلیغات شرق و غرب نشوند

  10. عرضه دارویی برای درمان قطعی صرع با استفاده از 3 گیاه/ تولید انبوه در سال آینده

  11. جزییات برنامه ۵ میلیون دلاری کی‌روش برای آماده‌سازی تا جام ملت‌ها

  12. متکی در نامه‌ای خطاب به سیف: حتی یک ریال وام در ۴۰ سال گذشته از هیچ بانکی نگرفته‌ام/در بانک مرکزی چه خبر است؟

  13. بیانیه ۴ پیام‌رسان ایرانی سروش، گپ، ایتا و بیسفون/ادامه فعالیت هاتگرام و طلاگرام تعیین تکلیف شود

  14. نه‌ وزارت‌بهداشت به شفافیت/ واردات 18 میلیون یورویی خودرو؛ دانستن حق مردم نیست!

  15. آیت‌الله مکارم‌شیرازی:جلوی گرانی لجام گسیخته گرفته شود/ شرایط حساس فعلی وقت تسویه حساب نیست

  16. دختری که ملکه جوشکاری نام گرفت   

  17. سنای آمریکا به اتفاق آرا پیشنهاد «باورنکردنی» پوتین به ترامپ را رد کرد

  18. وزارت بهداشت: آبلیموگیری دستی باید در حضور مشتری انجام شود

  19. ظریف: بسته پیشنهادی اروپا رضایت بخش نبود/ فروش نفت در برابر کالا مطرح نیست

  20. عارف:سند 2030 به هیچ‌وجه در دستورکار دولت، مجلس و آموزش‌وپرورش نیست

  21. بازاری به وسعت ۳۰۰۰ میلیارد تومان/ فرهنگ «خارجی‌پسندی» و روسری‌های ایرانی که با برند ترک عرضه می‌شوند

  22. با بالا گرفتن تنش‌های جنگ تجاری؛ یوآن چین سقوط کرد/ سهام آسیایی لرزید

  23. درخواست ظریف از اروپا برای خروج از سایه آمریکا

  24. حادثه برای بهاره رهنما در صحنه نمایش+عکس

  25. پیمان‌های پولی؛ ازحرف تاعمل/ ضرورت عملی‌شدن سوآپ ارزی ایران وروسیه

پربحث‌های دیروز

  1. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  2. واکنش شدید اللحن واعظی به درخواست برخی اصلاح‌طلبان برای استعفای روحانی

  3. واکنش منوچهرمتکی و "ح.ص" به موضوع وام گرفتن از موسسه ثامن الحجج

  4. تجاوز مربی مشهور بدنسازی شیراز به پسر 9ساله

  5. حاشیه های فایل صوتی گفت وگوی یک نماینده مجلس با یک زن

  6. شکایت مهران مدیری از دو رسانه برای شایعه دریافت هدیه میلیاردی

  7. چرا برخی بر توهم عقب نشینی ایران از سوریه دامن می­ زنند؟

  8. عارف: همه مشکلات کشور را می‌دانیم

  9. بیانیه ۴ پیام‌رسان داخلی درباره هاتگرام و طلاگرام

  10. سطح عجیب قیمت آپارتمان‌ها

  11. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس: تصمیم دولت در تعیین نرخ ارز ‌اشتباه فاحش اقتصادی بود‌/۱۵ هزار میلیارد تومان به نظام بانکی ‌ضربه وارد شد

  12. احسان علیخانی: «ا-ع» آن دزد اموال بیت‌المال و مردم من نیستم/ خودم را در برابر قانون و اذهان مردم پاسخگو می‌دانم  

  13. بزرگترین کارخانه فولاد روسیه صادرات به ایران را متوقف کرد

  14. مصباحی مقدم: کرباسیان،سیف، نوبخت و نیلی از دولت بروند

  15. ژاپن خرید نفت از ایران را تا اکتبر قطع می‌کند/قطع مبادلات پول نفت توسط بانک‌های ژاپن

  16. چالش عجیب ترامپ بعد از دیدار با پوتین

  17. ماجرای کش‌دار اعلام لیست دریافت‌کنندگان ارز دولتی/ مهلت ۴۸ ساعته روبه‌ اتمام است

  18. حادثه ناگوار برای بهاره رهنما +عکس

  19. جزئیات جدید از تجاوز به نوآموز ورزشی نوجوان شیرازی

  20. مثال رهبرانقلاب از فوتبال اسپانیا و ایران برای اعضای دولت: گل خوردیم اما همه تیم ما را تایید کردند

  21. کروات‌ها پاداش 21 میلیون پوندی را به کودکان بی‌بضاعت اهدا کردند

  22. مهلت ۷۲ ساعته تظاهرکنندگان عراقی به دولت و ارائه ۱۲ خواسته به آیت‌الله سیستانی

  23. دزد فراموشکار خودش را در بانک زندانی کرد

  24. تفاوت تیم ملی ایران با کرواسی در چه بود

  25. واکنش روحانی به تماس‌های ترامپ!  

پربحث‌های هفته

  1. مائده هژبری با تتلو به استانبول رفت/برگزاری کنسرت مشترک این دو نفر!  

  2. اعتراضات مردم عراق و توطئه علیه ایران

  3. معلمان درباره حذفیات فیش حقوقی چه می‌گویند؟

  4. هر دم از این باغ بری می‌رسد

  5. «مریم رجوی» به دام کلاه سفیدها افتاد

  6. توکلی: «سیف» باید عزل شود/ تخصیص ارز به شرکت ۲۶ روزه، خیانت در امانت است

  7. دستور دریافت مالیات از خریداران عمده سکه و ارز و واردکنندگان خودرو صادر شد

  8. رانت ارز مسافرتی به زودی پایان می‌‌یابد؟/ تعیین ارز مسافرتی براساس نرخ بازار ثانویه

  9. دریافت‌های میلیاردی دو مجری تلویزیون از موسسه ثامن‌الحجج

  10. یکی از بزرگترین بدهکاران بانکی دستگیر شد

  11. بازار نفت ایران و تاثیر سفر ولایتی به مسکو

  12. اولویت‌‌ها در جنگ اقتصادی/ مقابله مدبرانه و هوشمندانه با کارزار اقتصادی دشمن چگونه است؟

  13. روحانی: شرایط امروز فرصتی برای تولیدکنندگان داخلی است/ افرادی داریم که دلالی کرده و به قانون بی‌توجهی می‌کنند/ در داخل خود آمریکا نیز مشکلاتی وجود دارد

  14. توکلی: اگر درباره مفسدان واضح صحبت شود باعث می‌شود هزینه تن دادن به فساد برای افراد زیاد شود/ از پیشنهاد آقای جهانگیری استقبال می‌کنم

  15. ۲ وارد کننده خودرو رسما درخواست «رانت» کرده‎اند + سند

  16. آخوندی: در شرایط اقتصادی بسیار سختی هستیم

  17. واکنش فغانی به انتشار تصاویر خوش‌وبش او با داور زن  

  18. اولتیماتوم دادستان کل کشور به سیف: ظرف ۴۸ ساعت باید لیست کامل گیرندگان ارز دولتی تحویل داده شود/ ۱۴ هزار نفر ارز ۴۲۰۰ تومانی گرفته و چپه کردند/ بابک زنجانی اعدام خواهد شد

  19. نحوه زندگی روحانی در پاستور/ نظر ناطق نوری درباره مذاکره با ترامپ/ زمزمه تقویت پروژه عبور اصلاح طلبان/سوال کیهان از علی مطهری/ جهانگیری خواهان تغییر کدام اعضای کابینه است؟

  20. نظر علی مطهری در مورد پخش تصاویر رئیس‌جمهور کرواسی در فینال/ حس مادرانه بود

  21. گزارش رئیس جمهور به مردم درباره پرونده تخلف خودروهای وارداتی/ دولت فساد‌ستیزی را از خود آغاز می‌کند/درخواست از رئیس قوه قضاییه برای رسیدگی فوری و مجازات متخلفان و بازگشت سودهای نامشروع

  22. زندگی دوگانه «لاکچری‌»های انقلابی؛ حزب‌اللهی‌های «برندپوش»

  23. انحصار، آفت بازار وکالت

  24. شامی‌های سوراخ‌دار و معصومیتی که از دست رفت پاسخ خواهر «مسیح علی‌نژاد» به آخرین پست وی

  25. جزئیات نامه دوم شریعتمداری به روحانی + عکس

آخرین عناوین