پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام از دیدِ موسویان

گروه جهان الف،   3970125113
پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام از دیدِ موسویان

دیپلمات پیشین کشورمان در یادداشتی که در روزنامه المانیتور منتشر شد چند هفته به زمان باقی مانده به تصمیم پرزیدنت ترامپ برای تمدید یا عدم تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای، به بررسی پنج سناریو در مورد سرنوشت برجام پرداخت.

به گزارش ایسنا، متن یادداشت حسین موسویان به شرح زیر است:

«انتخاب مایک پمپئو و جان بولتون از سوی پرزیدنت ترامپ، به ترتیب برای تصدی پست‌های وزارت خارجه و مشاور امنیت ملی، می‌تواند پایانی بر تظاهر دولت آمریکا برای «ترمیم» برجام تلقی شود. در حالی که ترامپ مدت‌هاست تمایلش برای خروج از توافق اتمی با ایران را برملا ساخته، پمپئو و به‌ویژه بولتون، مدافع دیرباز سیاست های‌ تغییر رژیم در ایران از جمله توسل به جنگ بوده اند.

در آستانهٔ نزدیک‌شدن به ۲۲ اردیبهشت، زمان تمدید تعلیق تحریم‌های ذیل برجام، پنج سناریو برای رزم‌نامهٔ ترامپ در مورد «اصلاح یا لغو» توافقنامه هسته ای، محتمل است.

نخست، اینکه اروپا تسلیم خواسته‌های ترامپ شود و با او در تحریم‌های جدید علیه ایران به خاطر فعالیت‌های منطقه‌ای و برنامهٔ موشکی، همراه شود. در این صورت، منافع اقتصادی ایران از برجام حداقلی خواهد شد؛ به‌ویژه اینکه در شرایط کنونی که با تحریم‌ها و تهدیدات آمریکا، بهره مندی ایران از مزایای اقتصادی برجام، دچار مشکل شده ضمن اینکه هیچ تضمینی هم وجود ندارد که ترامپ از طرق دیگر، توافق اتمی را مختومه نکند. درصورت چنین سناریویی، ایران ممکن است در برجام بماند اما به عنوان تلافی، از همکاری با غرب در موضوعات منطقه ای خودداری کند. طی ماه‌های اخیر، دیپلمات‌های ایرانی دیدارهایی با همتایان اروپایی‌شان، از جمله در لندن و مونیخ، داشته و در مورد مسائل منطقه‌ای گفت‌وگو کردند. حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در لندن، اخیراً گفت: «ایران و بریتانیا تصمیمات مهمی در خصوص پایان دادن به بحران [یمن] اتخاذ کردند». اگر اروپا با تحریم‌های جدید غیرهسته‌ای موافقت کند، مسیر دیپلماتیک بسیار مهمی که باز شده است، ممکن است به حال تعلیق درآید.

سناریوی دوم، می‌تواند این باشد که ترامپ به شعارهایش عمل کند و از برجام بیرون رود؛ اما مانع همکاریهای اقتصادی و بازرگانی اروپایی‌ها با ایران نشود. در این سناریو، عکس العمل ایران، بستگی به عملکرد گروه ۴+۱ خواهد داشت. اقدامات عملی روسیه، چین و از همه مهم‌تر، اروپا، در حفظ برجام و همکاریهای فعال اقتصادی با ایران، مشوقی برای باقی ماندن تهران در توافق خواهد بود. با این حال، ترامپ با خروج از برجام، شانس هرگونه گفت‌وگو و همکاری احتمالی میان آمریکا و ایران بر سر مسائل منطقه‌ای را از بین خواهد برد و ایران را بیش از پیش، در موضع رویارویی با منافع آمریکا در منطقه قرار خواهد داد. با توجه به این که ایالات متحده هم‌اکنون در باتلاق‌های متعددی، از جمله در افغانستان و یمن گرفتار است، ایران می‌تواند به جای تسهیل خروج آبرومندانهٔ آمریکایی‌ها، به دنبال افزایش هزینهٔ حضور آن‌ها باشد.

سومین حالت این است که ترامپ از برجام خارج شود و تمامی تحریم‌های هسته‌ای ایران، از جمله تحریم‌های ثانویه که بازرگانی بین‌المللی با ایران را هدف می‌گیرد، را مجددا اعمال کند. در این صورت، تجارت اروپا با ایران مختل و ایران با برجام منهای جهان غرب مواجه خواهد شد زیرا ممکن است کشورهای اروپایی قادر به ایستادگی در برابر ایالات متحده نبوده و اقداماتشان برای استمالت از ایران، نیز نمایشی و بی خاصیت باشد. در این حالت ممکن است ایران هم از برجام خارج شود اما در معاهده ان.پی.تی (معاهدهٔ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای) باقی بماند. این باعث پایان تدابیر داوطلبانه حداکثری خواهد شد که ایران ذیل برجام پذیرفته؛ مانند اجرای پروتکل الحاقی و محدودیتهای برنامهٔ غنی‌سازی اورانیوم - شامل نگه‌داشتن سطح غنی‌سازی زیر ۵ درصد. برای مثال، علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، گفته است که اگر کشورش چنین تصمیمی بگیرد، در تأسیسات هسته‌ای مستحکم فردو «تنها چهار روز زمان لازم است تا به غنی‌سازی ۲۰ درصدی بازگردیم». چون در این سناریو چون ترامپ مقصر شکست برجام خواهد بود، قدرتهای بلوک شرق بویژه روسیه و چین با برنامهٔ هسته‌ای ایران در چارچوب معاهده ان.پی.تی منعطف برخورد خواهند کرد. مع‌الوصف، آمریکا چنین وضعیتی را ممکن است تحمل ننموده و به سیاست‌های خصمانه‌تری -منهای جنگ- دست بزند. در این صورت، ایران به ائتلافی بزرگ‌ با چین و روسیه علیه اهداف غرب در خاورمیانه و مناطق دیگر، سوق داده خواهد شد.

چهارمین سناریوی محتمل این است که ترامپ از برجام خارج شده و فشار حداکثری بر ایران شامل پیمودن راههای جنگ‌طلبانه را در دستور کار قرار دهد. این سناریو باعث شنیده شدن صداهای قدرتمند در ایران خواهد شد که خواستار خروج از معاهده ان.پی.تی و پی‌گیری مدل کره شمالی باشند تا از این طریق ایالات متحده را به میز مذاکره بکشانند. درک عمومی از مسئلهٔ کره شمالی این است که آمریکا به این کشور حمله نمی‌کند زیرا پیونگ‌یانگ دارای سلاح هسته‌ای است؛ و به همین دلیل هم ترامپ می‌خواهد با کره شمالی مذاکره کند. در عین حال فشار بر ایران را افزایش می‌دهد، چون ایران فاقد سلاح‌ هسته‌ای است. قدرت چنین گزینه ای در تهران کم نخواهد بود زیرا مدافعان آن می‌توانند استدلال کنند که ایران از حقوقش طبق معاهده ان.پی.تی برخوردار نیست و این معاهده تنها به وسیله‌ای برای تنبیه ایران تبدیل شده است. همچنین ممکن است چنین شرایطی موجب شود که برای مقابله با جنگ‌طلبان در واشنگتن،‌ تل‌آویو و ریاض، نظامیان ایران نقشی پررنگ‌تر در سیاست کشور ایفاء کنند. این سناریو می‌تواند بدترین وضعیت در تاریخ روابط ایران و آمریکا را رقم بزند و منادی یک درگیری ویرانگر دیگر در خاورمیانه باشد؛ منازعه‌ای که هزینه‌های جنگ عراق برای آمریکا در برابر آن ناچیز خواهد بود.

پنجمین و عاقلانه ترین سناریو این است که اروپا، ترامپ را برای اجرای کامل برجام قانع کند و در عوض ایران با قدرت‌های اروپایی در کنار سایر اعضاء شورای امنیت سازمان ملل، چین و روسیه و آمریکا، بر سر موضوعات منطقه‌ای به طور جدی گفتگو کند. واقعیت این است که ایران کاملاً به تعهدات خود طبق برجام پای‌بند بوده و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز این موضوع را بارها تأیید کرده است؛ ضمن اینکه برجام یک تعهد بین‌المللی آمریکاست زیرا قطعنامهٔ شورای امنیت سازمان ملل متحد دارد.

این سناریو، دورنمای یافتن راه حل سیاسی برای سایر بحران‌های منطقه‌ای را به همراه خواهد داشت که می‌تواند اتهامات مکرر ترامپ در مورد نقش منفی ایران در منطقه را نیز مرتفع کند. این سناریو همچنین امکان آن را می‌دهد که از سرمایه برجام برای ایجاد یک منطقهٔ عاری از سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه، نیز استفاده شود.»

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  2. نامه زاکانی به وزیر اطلاعات: فساد در کشور ماحصل بی توجهی مسئولان مرتبط است/ منتظرم در دادگاه روابط ناسالم و حقوق ضایع شده مردم را بیان کنم

  3. واکنش علی مطهری به ماجرای مازیار ابراهیمی

  4. از تخلفات پسر یکی از مراجع تقلید تا تغییر چندین امام جمعه   

  5. پاسخ شرکت بازرگانی پتروشیمی به نامه زاکانی

  6. پزشکان را به کلاس دست‌فروشان بفرستید!

  7. تاکید رهبر انقلاب بر تامین عدالت و ریشه‌کن کردن فقر/ تولید داخلی، کلید حل مشکلات اقتصادی/با ولنگاری فرهنگی به‌شدت مخالفیم

  8. لایحه «اصلاح قانون پولی و بانکی کشور» به مجلس رفت

  9. مغولستان در قاب دوربین  

  10. ترامپ: ایران، روسیه و پاکستان باید با داعش مبارزه کنند

  11. ادعای تازه دختر صدام در باره اسارتِ شهید تندگویان

  12. مالک نفتکش توقیف‌شده انگلیس با ظریف دیدار کرد

  13. انتقاد معاون اول قوه قضائیه از روند طولانی برخی ‌بازداشت‌ها‌

  14. پت شاپ شاپرک، کاملترین عرضه کننده غذا و محصولات جانبی نگهداری گربه ها

  15. استعفای "لجواد لاریجانی" صحت ندارد

  16. ظریف: ممکن است مقامات آمریکایی بگویند باید در ساختمان سازمان ملل بخوابم

  17. روسیه حمایت قاطع خود را از دولت ونزوئلا اعلام کرد

  18. توئیت صادقی درباره نتیجه شکایت خود از آملی لاریجانی

  19. واکنش تند و اهانت آمیز ترامپ به اظهارات رهبر دانمارک

  20. انصارالله بعد از سرنگونی پهپاد آمریکا: آسمان یمن جای تفریح نیست

  21. رحیم‌پور ازغدی: برخی انقلابی ها ضرباتی به اسلام زدند

  22. تصمیمات جدید شهرداری برای مقابله با پدیده حیوان آزاری

  23. هند ۱۲۵ هزار نظامی به جامو و کشمیر اعزام کرد

  24. آمریکا و رژیم صهیونیستی بازپس گیری کشتی ربوده شده را تمرین کردند

  25. خانم ها زمان طلایی باروری را از دست ندهند

پربحث‌های دیروز

  1. انتقاد تند نخبه جوان از وضع کشور در حضور رهبر انقلاب  

  2. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  3. نکته‌ای در مورد مساله حجاب

  4. بازداشت پوری حسینی و شکست اختصاصی‌سازی اقتصاد

  5. ورود پلیس به ماجرای سگ کشی/برخورد با هر گونه حیوان آزاری

  6. نامه زاکانی به وزیر اطلاعات: فساد در کشور ماحصل بی توجهی مسئولان مرتبط است/ منتظرم در دادگاه روابط ناسالم و حقوق ضایع شده مردم را بیان کنم

  7. واکنش علی مطهری به ماجرای مازیار ابراهیمی

  8. پول‌های بزرگ کثیف چگونه در اقتصاد کشور جابجا می‌شوند؟

  9. تحلیل عباس عبدی از موضع گیری اخیر یزدی و آملی لاریجانی

  10. آسوشیتدپرس به نقل از کارشناسان: تحریم ها آمریکا را منزوی کرده است

  11. از تخلفات پسر یکی از مراجع تقلید تا تغییر چندین امام جمعه   

  12. با این قوانین، چند نفر حاضرند مسئولیت بپذیرند؟

  13. ارتش یمن پهپاد ساخت آمریکا را سرنگون کرد

  14. مهاجرت مستاجران از تهران/ کاهش 19 درصدی معاملات اجاره

  15. پاسخ شرکت بازرگانی پتروشیمی به نامه زاکانی

  16. لاریجانی: تحریم‌ها ایران را از برنامه‌های توسعه‌ای‌اش جلو انداخت/ما هیچ وقت دنبال جنگ نبودیم

  17. جانِ انجیر  

  18. پزشکان را به کلاس دست‌فروشان بفرستید!

  19. تاکید رهبر انقلاب بر تامین عدالت و ریشه‌کن کردن فقر/ تولید داخلی، کلید حل مشکلات اقتصادی/با ولنگاری فرهنگی به‌شدت مخالفیم

  20. لایحه «اصلاح قانون پولی و بانکی کشور» به مجلس رفت

  21. عارف: آیه یاس خواندن و منفعل بودن چاره کار نیست

  22. امکان حضور بانوان در بازی‌های ملی در آزادی فراهم شد

  23. برایان هوک: آمریکا از «مکانیسم ماشه» برای احیای تحریم‌ها علیه ایران استفاده نمی‌کند

  24. مغولستان در قاب دوربین  

  25. آزادی نفتکش ایرانی سیلی محکمی به انگلیس و آمریکا بود  

پربحث‌های هفته

  1. بالاخره در مساله حجاب چه کنیم؟

  2. تذکاری بر یک برداشت غلط از باوری درست درباره حکومت دینی

  3. ارتباط ازدواج و حجاب جوانان

  4. هشدار توکلی به مسئولان نظام درباره رشد حاشیه‌نشینی در کشور/ صدای «هل من ناصر» مستأجران و مستمندان را بشنویم

  5. پاسخ آملی لاریجانی به ادعاها و اتهامات اخیر/ از هیچ متخلف و فاسدی حمایت نکرده و نخواهم کرد/هیچگاه نگفته ام نجف می روم

  6. عراقچی: مداخله در بازار ارز با دستور رئیس‌جمهور انجام شد/ دولت وقوع بحران ارزی را باور نمی‌کرد/ تایید صلاحیت سالار آقاخانی توسط وزارت اطلاعات

  7. یکه زارع مدیرعامل ایران‌خودرو بازداشت شد

  8. توپی که پزشکان به زمین مشاغل دیگر می‌اندازند

  9. هزینه ۳ هزار میلیارد تومانی برای طراحی صندوق پژو ۲۰۶ / طراحی ۱۲۰ میلیارد تومانی سمند!

  10. صدور گواهینامه رانندگی موتور برای زنان از نگاه یک حقوقدان

  11. چرخش ظریفانه از برجام!...

  12. روحانی: اون ۹۸ که ما می‌خواستیم این ۹۸ نیست   

  13. نفتکش ایرانی در جبل الطارق با وجود مخالفت آمریکا آزاد شد

  14. واکنش‌ها به نامه‌ای که باید سربسته می‌ماند

  15. تصویر دیده نشده از دیوار کشی رئیسی  

  16. اینستاگرام چطور باعث "احمق‌پروری" در جامعه شده است؟

  17. واکنش احمد توکلی به اختلافات «آملی‌لاریجانی» و «یزدی»

  18. انتقاد تند نخبه جوان از وضع کشور در حضور رهبر انقلاب  

  19. واکنش‌ها به اظهارات منتسب به آیت‌الله یزدی/ سوال محمود صادقی درباره دلیل آزادی فرمانده عملیات ترور/دفاع یک اصلاح طلب از آیت‌الله مصباح یزدی

  20. اتاق رو به کعبه شبی ۳۰۰ میلیون تومان!

  21. اژه‌ای: ‌فردی توانسته با بهانه‌ای ‌۳۸هزار سکه خریداری کند/ عمده ذخایر طلای کشور به‌دست خودمان بر باد رفته

  22. برنج ایرانی به‌نسبت پارسال 100 درصد گران شد

  23. ایران خودرو بر سر دوراهی فروپاشی یا تولید ناب

  24. نکته‌ای در مورد مساله حجاب

  25. صدایش را در نیاورید، مصلحت نیست!

پربحث‌های اخیر

  1. ترامپ: ایران، روسیه و پاکستان باید با داعش مبارزه کنند

  2. ادعای تازه دختر صدام در باره اسارتِ شهید تندگویان

  3. مالک نفتکش توقیف‌شده انگلیس با ظریف دیدار کرد

  4. ظریف: ممکن است مقامات آمریکایی بگویند باید در ساختمان سازمان ملل بخوابم

  5. روسیه حمایت قاطع خود را از دولت ونزوئلا اعلام کرد

  6. واکنش تند و اهانت آمیز ترامپ به اظهارات رهبر دانمارک

  7. انصارالله بعد از سرنگونی پهپاد آمریکا: آسمان یمن جای تفریح نیست

  8. هند ۱۲۵ هزار نظامی به جامو و کشمیر اعزام کرد

  9. آمریکا و رژیم صهیونیستی بازپس گیری کشتی ربوده شده را تمرین کردند

  10. استرالیا به طرح آمریکا در خلیج فارس می‌پیوندد

  11. نشست سران ترکیه، ایران و روسیه، ۱۶ سپتامبر در آنکارا

  12. دانمارک: دعوت از ترامپ بر سر جای خود باقی است

  13. ترامپ بار دیگر برجام را توافق وحشتناک خواند

  14. تاکید دوباره پوتین بر واکنش متقابل به اقدامات موشکی آمریکا

  15. هشدار نافرجام «ناو لینکلن» به ایران / آسیب به ۴ جنگنده اف‌۱۸

  16. جنگنده‌های رژیم صهیونیستی غزه را بمباران کردند

  17. آغاز اولین اقدامات ترکیه برای ایجاد منطقه امن در شمال سوریه

  18. پدافند رژیم صهیونیستی هواپیمای خودی را هدف گرفت

  19. آمریکا قدم به قدم «آدریان دریا» را تعقیب می‌کند؛ فشار به یونان برای توقیف نفتکش ایرانی

  20. آتش به جان جنگل های ارسباران افتاد

  21. ماکرون: به مقامات ایران پیشنهادهایی ارائه می کنم

  22. واکنش پنتاگون به بیانیه الحشدالشعبی درباره انفجارهای عراق

  23. ظریف: تا زمانی زنده و مسؤول باشم اجازه نمی دهم یک قطره از آب خزر را از ما بگیرند

  24. آژیرهای خطر در شهرک‌های اطراف غزه به صدا درآمد

  25. چین: آمریکا رفتار مناسبی با ما داشته باشد

پربحث‌های دیروز

  1. آسوشیتدپرس به نقل از کارشناسان: تحریم ها آمریکا را منزوی کرده است

  2. ارتش یمن پهپاد ساخت آمریکا را سرنگون کرد

  3. برایان هوک: آمریکا از «مکانیسم ماشه» برای احیای تحریم‌ها علیه ایران استفاده نمی‌کند

  4. ترامپ: ایران، روسیه و پاکستان باید با داعش مبارزه کنند

  5. ادعای تازه دختر صدام در باره اسارتِ شهید تندگویان

  6. مالک نفتکش توقیف‌شده انگلیس با ظریف دیدار کرد

  7. پسر نتانیاهو: پدرم حرف مفت زیاد می‌زند

  8. ظریف: ممکن است مقامات آمریکایی بگویند باید در ساختمان سازمان ملل بخوابم

  9. روسیه حمایت قاطع خود را از دولت ونزوئلا اعلام کرد

  10. شواهدی از به پاخیزی گروهک داعش در سوریه

  11. واکنش تند و اهانت آمیز ترامپ به اظهارات رهبر دانمارک

  12. انصارالله بعد از سرنگونی پهپاد آمریکا: آسمان یمن جای تفریح نیست

  13. هند ۱۲۵ هزار نظامی به جامو و کشمیر اعزام کرد

  14. آمریکا و رژیم صهیونیستی بازپس گیری کشتی ربوده شده را تمرین کردند

  15. استرالیا به طرح آمریکا در خلیج فارس می‌پیوندد

  16. آلمان: برجام جایگزین ندارد/قاطعانه به حفظ آن متعهدیم

  17. ترامپ: قول می‌دهم در گرینلند برج نسازم

  18. اروپا سر دو راهی بین آمریکا یا چین

  19. آمریکا قدم به قدم «آدریان دریا» را تعقیب می‌کند؛ فشار به یونان برای توقیف نفتکش ایرانی

  20. آتش به جان جنگل های ارسباران افتاد

  21. ماکرون: به مقامات ایران پیشنهادهایی ارائه می کنم

  22. واکنش پنتاگون به بیانیه الحشدالشعبی درباره انفجارهای عراق

  23. ظریف: تا زمانی زنده و مسؤول باشم اجازه نمی دهم یک قطره از آب خزر را از ما بگیرند

  24. آژیرهای خطر در شهرک‌های اطراف غزه به صدا درآمد

  25. چین: آمریکا رفتار مناسبی با ما داشته باشد

پربحث‌های هفته

  1. نفتکش ایرانی در جبل الطارق با وجود مخالفت آمریکا آزاد شد

  2. اتاق رو به کعبه شبی ۳۰۰ میلیون تومان!

  3. شیخ زکزاکی در فرودگاه نیجریه بازداشت شد

  4. بازگشت شیخ زکزاکی به نیجریه

  5. پنج دروغی که ترامپ درباره ایران می گوید

  6. آسوشیتدپرس به نقل از کارشناسان: تحریم ها آمریکا را منزوی کرده است

  7. بزرگ‌ترین عملیات پهپادی یمن در خاک عربستان/ حمله پهپادها به مراکز حساس نفتی و پالایشگاه‌ها

  8. ارتش یمن پهپاد ساخت آمریکا را سرنگون کرد

  9. آیت الله جنتی پس از گفتگو با حضرات آیات یزدی و آملی لاریجانی: دشمنان طمع و شادی نکنند/ راه نفوذ بی‌صلاحیت‌ها را خواهیم بست

  10. ترامپ می‌خواهد بزرگترین جزیره جهان را از دانمارک بخرد

  11. جبل‌طارق: آزادی نفتکش «گریس 1» به تعویق افتاد

  12. چرا نام «گریس 1» به «آدریان دریا» تغییر کرد؟

  13. کره‌شمالی دو شلیک دیگر به سمت دریا انجام داد

  14. ظریف: جمعه در پاریس با ماکرون و لودریان دیدار می کنم

  15. «عقده‌گشایی ائتلاف سعودی» به تلافی شکست در جبهه‌های مختلف یمن

  16. ظریف: زمان آن فرارسیده برخی با واقعیت «انقلاب اسلامی» کنار بیایند

  17. نصرالله: اعلام جنگ علیه ایران، اعلام جنگ علیه تمام محور مقاومت است

  18. موج انتقادها به بی‌احترامی همسر نتانیاهو به مراسم سنتی اوکراین

  19. تی آر تی: عربستان و متحدانش عامل بی ثباتی در خاورمیانه

  20. محسن رضایی: اشتباه بعدی انگلیس پاسخی سخت‌تر دارد

  21. برایان هوک: آمریکا از «مکانیسم ماشه» برای احیای تحریم‌ها علیه ایران استفاده نمی‌کند

  22. اختلاف درآمد ۱۰ هزار دلاری مردان نسبت زنان در آمریکا

  23. درباره بزرگترین عملیات پهپادی مقاومت یمن؛ میدان نفتی وابسته به آرامکو در آتش سوخت

  24. بلومبرگ: نفت عربستان زیر آتش قرار گرفته‌ و از هوا، دریا و زمین به آنها حمله می‌شود

  25. تصویر ماهواره‌‌ای از وضعیت تاسیسات نفتی عربستان بعد از حمله یمنی‌ها

آخرین عناوین