پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام از دیدِ موسویان

گروه جهان الف،   3970125113
پنج سناریوی محتمل در مورد سرنوشت برجام از دیدِ موسویان

دیپلمات پیشین کشورمان در یادداشتی که در روزنامه المانیتور منتشر شد چند هفته به زمان باقی مانده به تصمیم پرزیدنت ترامپ برای تمدید یا عدم تمدید تعلیق تحریم‌های هسته‌ای، به بررسی پنج سناریو در مورد سرنوشت برجام پرداخت.

به گزارش ایسنا، متن یادداشت حسین موسویان به شرح زیر است:

«انتخاب مایک پمپئو و جان بولتون از سوی پرزیدنت ترامپ، به ترتیب برای تصدی پست‌های وزارت خارجه و مشاور امنیت ملی، می‌تواند پایانی بر تظاهر دولت آمریکا برای «ترمیم» برجام تلقی شود. در حالی که ترامپ مدت‌هاست تمایلش برای خروج از توافق اتمی با ایران را برملا ساخته، پمپئو و به‌ویژه بولتون، مدافع دیرباز سیاست های‌ تغییر رژیم در ایران از جمله توسل به جنگ بوده اند.

در آستانهٔ نزدیک‌شدن به ۲۲ اردیبهشت، زمان تمدید تعلیق تحریم‌های ذیل برجام، پنج سناریو برای رزم‌نامهٔ ترامپ در مورد «اصلاح یا لغو» توافقنامه هسته ای، محتمل است.

نخست، اینکه اروپا تسلیم خواسته‌های ترامپ شود و با او در تحریم‌های جدید علیه ایران به خاطر فعالیت‌های منطقه‌ای و برنامهٔ موشکی، همراه شود. در این صورت، منافع اقتصادی ایران از برجام حداقلی خواهد شد؛ به‌ویژه اینکه در شرایط کنونی که با تحریم‌ها و تهدیدات آمریکا، بهره مندی ایران از مزایای اقتصادی برجام، دچار مشکل شده ضمن اینکه هیچ تضمینی هم وجود ندارد که ترامپ از طرق دیگر، توافق اتمی را مختومه نکند. درصورت چنین سناریویی، ایران ممکن است در برجام بماند اما به عنوان تلافی، از همکاری با غرب در موضوعات منطقه ای خودداری کند. طی ماه‌های اخیر، دیپلمات‌های ایرانی دیدارهایی با همتایان اروپایی‌شان، از جمله در لندن و مونیخ، داشته و در مورد مسائل منطقه‌ای گفت‌وگو کردند. حمید بعیدی‌نژاد، سفیر ایران در لندن، اخیراً گفت: «ایران و بریتانیا تصمیمات مهمی در خصوص پایان دادن به بحران [یمن] اتخاذ کردند». اگر اروپا با تحریم‌های جدید غیرهسته‌ای موافقت کند، مسیر دیپلماتیک بسیار مهمی که باز شده است، ممکن است به حال تعلیق درآید.

سناریوی دوم، می‌تواند این باشد که ترامپ به شعارهایش عمل کند و از برجام بیرون رود؛ اما مانع همکاریهای اقتصادی و بازرگانی اروپایی‌ها با ایران نشود. در این سناریو، عکس العمل ایران، بستگی به عملکرد گروه ۴+۱ خواهد داشت. اقدامات عملی روسیه، چین و از همه مهم‌تر، اروپا، در حفظ برجام و همکاریهای فعال اقتصادی با ایران، مشوقی برای باقی ماندن تهران در توافق خواهد بود. با این حال، ترامپ با خروج از برجام، شانس هرگونه گفت‌وگو و همکاری احتمالی میان آمریکا و ایران بر سر مسائل منطقه‌ای را از بین خواهد برد و ایران را بیش از پیش، در موضع رویارویی با منافع آمریکا در منطقه قرار خواهد داد. با توجه به این که ایالات متحده هم‌اکنون در باتلاق‌های متعددی، از جمله در افغانستان و یمن گرفتار است، ایران می‌تواند به جای تسهیل خروج آبرومندانهٔ آمریکایی‌ها، به دنبال افزایش هزینهٔ حضور آن‌ها باشد.

سومین حالت این است که ترامپ از برجام خارج شود و تمامی تحریم‌های هسته‌ای ایران، از جمله تحریم‌های ثانویه که بازرگانی بین‌المللی با ایران را هدف می‌گیرد، را مجددا اعمال کند. در این صورت، تجارت اروپا با ایران مختل و ایران با برجام منهای جهان غرب مواجه خواهد شد زیرا ممکن است کشورهای اروپایی قادر به ایستادگی در برابر ایالات متحده نبوده و اقداماتشان برای استمالت از ایران، نیز نمایشی و بی خاصیت باشد. در این حالت ممکن است ایران هم از برجام خارج شود اما در معاهده ان.پی.تی (معاهدهٔ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای) باقی بماند. این باعث پایان تدابیر داوطلبانه حداکثری خواهد شد که ایران ذیل برجام پذیرفته؛ مانند اجرای پروتکل الحاقی و محدودیتهای برنامهٔ غنی‌سازی اورانیوم - شامل نگه‌داشتن سطح غنی‌سازی زیر ۵ درصد. برای مثال، علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، گفته است که اگر کشورش چنین تصمیمی بگیرد، در تأسیسات هسته‌ای مستحکم فردو «تنها چهار روز زمان لازم است تا به غنی‌سازی ۲۰ درصدی بازگردیم». چون در این سناریو چون ترامپ مقصر شکست برجام خواهد بود، قدرتهای بلوک شرق بویژه روسیه و چین با برنامهٔ هسته‌ای ایران در چارچوب معاهده ان.پی.تی منعطف برخورد خواهند کرد. مع‌الوصف، آمریکا چنین وضعیتی را ممکن است تحمل ننموده و به سیاست‌های خصمانه‌تری -منهای جنگ- دست بزند. در این صورت، ایران به ائتلافی بزرگ‌ با چین و روسیه علیه اهداف غرب در خاورمیانه و مناطق دیگر، سوق داده خواهد شد.

چهارمین سناریوی محتمل این است که ترامپ از برجام خارج شده و فشار حداکثری بر ایران شامل پیمودن راههای جنگ‌طلبانه را در دستور کار قرار دهد. این سناریو باعث شنیده شدن صداهای قدرتمند در ایران خواهد شد که خواستار خروج از معاهده ان.پی.تی و پی‌گیری مدل کره شمالی باشند تا از این طریق ایالات متحده را به میز مذاکره بکشانند. درک عمومی از مسئلهٔ کره شمالی این است که آمریکا به این کشور حمله نمی‌کند زیرا پیونگ‌یانگ دارای سلاح هسته‌ای است؛ و به همین دلیل هم ترامپ می‌خواهد با کره شمالی مذاکره کند. در عین حال فشار بر ایران را افزایش می‌دهد، چون ایران فاقد سلاح‌ هسته‌ای است. قدرت چنین گزینه ای در تهران کم نخواهد بود زیرا مدافعان آن می‌توانند استدلال کنند که ایران از حقوقش طبق معاهده ان.پی.تی برخوردار نیست و این معاهده تنها به وسیله‌ای برای تنبیه ایران تبدیل شده است. همچنین ممکن است چنین شرایطی موجب شود که برای مقابله با جنگ‌طلبان در واشنگتن،‌ تل‌آویو و ریاض، نظامیان ایران نقشی پررنگ‌تر در سیاست کشور ایفاء کنند. این سناریو می‌تواند بدترین وضعیت در تاریخ روابط ایران و آمریکا را رقم بزند و منادی یک درگیری ویرانگر دیگر در خاورمیانه باشد؛ منازعه‌ای که هزینه‌های جنگ عراق برای آمریکا در برابر آن ناچیز خواهد بود.

پنجمین و عاقلانه ترین سناریو این است که اروپا، ترامپ را برای اجرای کامل برجام قانع کند و در عوض ایران با قدرت‌های اروپایی در کنار سایر اعضاء شورای امنیت سازمان ملل، چین و روسیه و آمریکا، بر سر موضوعات منطقه‌ای به طور جدی گفتگو کند. واقعیت این است که ایران کاملاً به تعهدات خود طبق برجام پای‌بند بوده و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز این موضوع را بارها تأیید کرده است؛ ضمن اینکه برجام یک تعهد بین‌المللی آمریکاست زیرا قطعنامهٔ شورای امنیت سازمان ملل متحد دارد.

این سناریو، دورنمای یافتن راه حل سیاسی برای سایر بحران‌های منطقه‌ای را به همراه خواهد داشت که می‌تواند اتهامات مکرر ترامپ در مورد نقش منفی ایران در منطقه را نیز مرتفع کند. این سناریو همچنین امکان آن را می‌دهد که از سرمایه برجام برای ایجاد یک منطقهٔ عاری از سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه، نیز استفاده شود.»

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  2. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  3. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  4. ویلموتس دست پر به ایران می‌آید؟

  5. ظریف: منطقه شرایط بسیار دشواری را می‌گذراند

  6. پیگیری نامگذاری خیابانی به نام «ناصر حجازی»

  7. تکذیب اظهارات متهم نفتی در دادگاه

  8. صدور بیش از ۴۵ میلیون کارت ملی هوشمند

  9. کوچک ترین اشتباه آمریکا نفت را به ۲۰۰ دلار می رساند

  10. ژاوی: تصور نمی‌کردم در ایران از فوتبال خداحافظی کنم/ برای مربیگری انگیزه زیادی دارم/ تیمم را با فلسفه کرایوف و گواردیولا بنا می‌کنم+ فیلم

  11. راز‌هایی درباره ویروس ایدز که کمتر شنیده‌اید

  12. ۲ گزینه جدید استقلال روی میز مدیران

  13. ثبت نام ۷۵درصدی لیسانسه ها برای طرح کارورزی

  14. مسیر دولت در اصلاح ساختار بودجه شفاف نیست/ ۵ اشکال اساسی در نظام بودجه‌ریزی ایران

  15. ترامپ: نیازی به اعزام نیرو به خاورمیانه نیست

  16. فتح‌الفتوح امروز در «رونق توليد» است/ دولت از بی‌خيالی خارج شود

  17. قرارداد تراکتور با لیکنز فسخ شد

  18. سخنگوی شورای عالی امنیت ملی: به هیچ وجه مذاکره‌ با آمریکا در کار نخواهد بود

  19. دانش‌آموزان شین‌آبادی لیزردرمانی می‌شوند

  20. برخورد شدید خودرو پلیس با قطار  

  21. بیانیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز فتح خرمشهر

  22. بشار رسن برای ماندن چه‌قدر می‌خواهد؟

  23. دستگیری سارق خیر نما

  24. پیشنهاد سه ساله باشگاه استقلال به سرمربی ایتالیایی سابق اینترمیلان

  25. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

پربحث‌های دیروز

  1. صدای خاموش تجرد قطعی

  2. ظریف: ما پای میز مذاکره هستیم؛ آمریکا میز مذاکره را ترک کرده

  3. مرگ غم انگیز مادر و پسر در شب چهلم

  4. کیهان به اروپا: 365 روز گذشته چه غلطی کردید که 120 روز دیگر مهلت می‌خواهید؟!

  5. بی‌توجهی به پیام‌های تصویری که می‌فرستیم

  6. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  7. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  8. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  9. گزینه‌های روحانی برای سخنگویی دولت

  10. ماجراهای تاسف بار و دردناک زن 48 ساله: شوهرم می خواهد طلاقم دهد

  11. اگر حسین هدایتی پرسپولیس را خریده بود، الان این تیم چه وضعی داشت؟

  12. نسخه عضو جبهه پایداری برای خروج از برجام

  13. راهکار مجلس برای مدیریت بازار مسکن

  14. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  15. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  16. بیانیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز فتح خرمشهر

  17. بشار رسن برای ماندن چه‌قدر می‌خواهد؟

  18. دستگیری سارق خیر نما

  19. پیشنهاد سه ساله باشگاه استقلال به سرمربی ایتالیایی سابق اینترمیلان

  20. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  21. واکنش جواد زرینچه به سرمربی‌گری مجیدی در استقلال

  22. تردد ماشین‌های سنگین در شب‌های لیلالی قدر ممنوع شد

  23. استقبال «برنی سندرز» از ایده استیضاح ترامپ

  24. سقوط مرگبار ۴ کارگر در چاه

  25. کاهش نرخ رشد اقتصادی عربستان در سال جاری

پربحث‌های هفته

  1. کشتیم که کشتیم دیه‌شو میدیم! / نظر شما درباره‌ی این فیلم چیست؟!

  2. آیا دوچرخه سواری بانوان جرم است؟

  3. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  4. محکومیت «یاسین رامین» در پرونده شیرخشک‌های آلوده وارداتی به ۱۷ سال حبس

  5. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  6. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  7. فرار از جنگ صلح به بار نمی‌‌آورد

  8. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  9. صدای خاموش تجرد قطعی

  10. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  11. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  12. تخریب ویلاهای خاص با قاطعیت دستگاه قضا/ از ویلای داماد شمخانی تا دختر وزیر سابق

  13. اوباما همزمان لبخند می‌زد و تحریم می‌کرد/ روحانی و جهانگیری چه وعده‌های به ملت دادند؛ جوابگو باشند/ اصلاح‌طلبان بعد از رای آوردن بجای پاسخگویی می‌گویند اختیار نداشتیم

  14. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  15. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  16. پاسخ به چند شبهه پرتکرار در موضوع حجاب

  17. اژه‌ای:‌ دشمن به دنبال رواج بی‌عفتی و بی‌اخلاقی در جامعه است/ چرا فیلم قانون‌گریزی‌ها را برای مقامات قضایی نمی‌فرستید؟

  18. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  19. آموزش فریب دادن زنان متاهل در سریال نمایش خانگی!

  20. رفتار عجیب نمایندگان برای تعویق کنکور/ موافقت 81 نفر به رغم فریادی های 150 نماینده

  21. دولت فعّال يا قوّال

  22. آدرس را اشتباه نرویم!

  23. صالحی امیری: با هر دولتی به‌جز دولت روحانی، شرایط بدتر می‌شد/ قیمت خودرو در انتظار تصمیم شورای رقابت/ بعد از سرافراز، اصلاح ساختار صدا و سیما منتفی شد

  24. پوتین درباره ایران دقیقا چه گفت؟

  25. شریعتمداری: علیرغم تلاش دولت همچنان مردم در شرایط مطلوبی به سر نمی‌برند

پربحث‌های اخیر

  1. ترامپ: نیازی به اعزام نیرو به خاورمیانه نیست

  2. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  3. استقبال «برنی سندرز» از ایده استیضاح ترامپ

  4. کاهش نرخ رشد اقتصادی عربستان در سال جاری

  5. اظهار نظر وزیر دفاع موقت آمریکا درباره اعزام نیرو به غرب آسیا

  6. رایزنی وزیران خارجه عمان و انگلیس در مورد ایران

  7. ظریف: تحریم ها علیه ایران نظم بین المللی را نشانه گرفته است

  8. قطر مبادلات تجاری با ایران را محدود کرد

  9. امیرعبداللهیان: تداوم وعده‌های اروپا به خروج ایران از برجام منجر خواهد شد

  10. دادگاه فرانسوی با استرداد مهندس ایرانی به آمریکا موافقت کرد

  11. هشدار روسیه به آمریکا در خصوص برجام

  12. مقام دولت بوش: هیچ‌کدام از اهداف ترامپ علیه ایران محقق نمی‌شوند

  13. ظریف عازم پاکستان شد

  14. رئیس مجلس نمایندگان آمریکا: استیضاح ترامپ در حال حاضر ناپخته است

  15. پیتر جنکینز: طرف‌های برجام باید برای رفع نارضایتی‌های ایران چاره‌جویی کنند

  16. پنج کشور در تلاش برای کاهش تنش بین ایران و آمریکا هستند

  17. وزارت خارجه رژیم صهیونیستی در وضعیت نیمه تعطیل قرار گرفت!

  18. ۶۰ درصد از آمریکایی‌ها ترامپ را شایسته انتخاب مجدد نمی‌دانند

  19. ترامپ: تیلرسون احمق است

  20. انتقاد سخنگوی وزارت خارجه چین از اقدام تحریک آمیز واشنگتن

  21. دفاع پامپئو از سیاست‌های ترامپ علیه ایران علی‌رغم حملات دموکرات‌ها

  22. رای‌گیری برای انتخاب اعضای پارلمان اروپا آغاز شد

  23. ارتش سوریه درباره آغاز نبرد بزرگ هشدار داد

  24. عراقچی با تأکید بر پایان خویشتنداری ایران، تعهدات اروپا در برجام را یادآور شد

  25. بسته مشکوک در لندن/ وایت هال بسته شد

پربحث‌های دیروز

  1. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  2. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  3. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  4. استقبال «برنی سندرز» از ایده استیضاح ترامپ

  5. کاهش نرخ رشد اقتصادی عربستان در سال جاری

  6. اظهار نظر وزیر دفاع موقت آمریکا درباره اعزام نیرو به غرب آسیا

  7. رایزنی وزیران خارجه عمان و انگلیس در مورد ایران

  8. ظریف: تحریم ها علیه ایران نظم بین المللی را نشانه گرفته است

  9. قطر مبادلات تجاری با ایران را محدود کرد

  10. امیرعبداللهیان: تداوم وعده‌های اروپا به خروج ایران از برجام منجر خواهد شد

  11. دادگاه فرانسوی با استرداد مهندس ایرانی به آمریکا موافقت کرد

  12. هشدار روسیه به آمریکا در خصوص برجام

  13. مقام دولت بوش: هیچ‌کدام از اهداف ترامپ علیه ایران محقق نمی‌شوند

  14. ظریف عازم پاکستان شد

  15. رئیس مجلس نمایندگان آمریکا: استیضاح ترامپ در حال حاضر ناپخته است

  16. پیتر جنکینز: طرف‌های برجام باید برای رفع نارضایتی‌های ایران چاره‌جویی کنند

  17. پنج کشور در تلاش برای کاهش تنش بین ایران و آمریکا هستند

  18. وزارت خارجه رژیم صهیونیستی در وضعیت نیمه تعطیل قرار گرفت!

  19. ۶۰ درصد از آمریکایی‌ها ترامپ را شایسته انتخاب مجدد نمی‌دانند

  20. ترامپ: تیلرسون احمق است

  21. انتقاد سخنگوی وزارت خارجه چین از اقدام تحریک آمیز واشنگتن

  22. دفاع پامپئو از سیاست‌های ترامپ علیه ایران علی‌رغم حملات دموکرات‌ها

  23. رای‌گیری برای انتخاب اعضای پارلمان اروپا آغاز شد

  24. ارتش سوریه درباره آغاز نبرد بزرگ هشدار داد

  25. عراقچی با تأکید بر پایان خویشتنداری ایران، تعهدات اروپا در برجام را یادآور شد

پربحث‌های هفته

  1. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  2. پوتین درباره ایران دقیقا چه گفت؟

  3. ترامپ: کسی نیستم که با ایران وارد جنگ شوم/ جنگ به اقتصاد ضربه می‌زند

  4. اخبار ضدونقیض درباره وضعیت همسر بشار اسد

  5. خطوط وساطت آمریکا با ایران...

  6. ترامپ: اگر ایران آماده مذاکره نیست، تماس نگیرد

  7. همراهی دوباره انگلیس با دروغ‌پردازی‎های آمریکا علیه ایران

  8. فرانسه: هیچ ضرب‌الاجلی را برای اجرای برجام نمی‌پذیریم

  9. عضو فعال تیم ب جا زد

  10. ادعای ترامپ: ایران هر وقت آماده باشد با ما تماس خواهد گرفت

  11. چرا ترامپ از سناریوی جنگ طلبان علیه ایران عقب نشینی کرد؟

  12. چند سال دیگر باقی مانده؟!

  13. «سهامداران جنگ» و حادثه بغداد

  14. نامزد خاشقچی در آغوش نانسی پلوسی  

  15. قنادباشی: کشورهای مرتجع عربی دنبال ایجاد صف‌بندی جدیدی علیه ایران هستند/ ایران هیچ‌گاه به دنبال جنگ نبوده و نیست/ پشت چهره برخی مقامات عربی ترس و نگرانی وجود دارد

  16. ادامه مواضع ضدونقیض ترامپ همزمان با درخواست مکرر برای مذاکره با ایران

  17. عقب‌نشینی ترامپ از لفاظی علیه ایران

  18. تاکيد روسیه، آلمان و فرانسه بر حفظ برجام و همکاری‌های اقتصادی

  19. عربستان و اجماع سازی شکست‌ خورده علیه ایران

  20. رئیس‌جمهور عراق: در سختی‌ها در کنار ایرانی‌ها خواهیم ایستاد

  21. ظریف: با عهدشکنان مذاکره نمی‌کنیم  

  22. ظریف: وقت آن است ترامپ لجنزار را بخشکاند

  23. سندرز: باید به رژیم مستبد و قاتل سعودی بگوییم با ایران مذاکره کند

  24. شاناهان: حضور نیروهای آمریکایی در منطقه برای جنگ با ایران نیست

  25. نامه نمایندگان کنگره به مایک پمپئو درباره ایران

آخرین عناوین