الوپیک

برنامه بی نقص ترامپ مجنون، برای اقتصاد ایران و روسیه

علی امیری، گروه تعاملی الف،   3961125041 ۶۱ نظر، ۸ در صف انتشار و ۲۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
برنامه بی نقص ترامپ مجنون، برای اقتصاد ایران و روسیه

در چند هفته گذشته با اعلام موضع گیری و شرائط جدید ترامپ در مورد برجام و همزمان، نوسانات قیمت ارزهای خارجی در بازار ایران و وضیعت هشدار دهنده اقتصاد داخلی و سایر رویدادها یکبار دیگر شاهد نظرات و تحلیل ها و پیش بینی های زیادی از سوی کارشناسان و مسولین سیاست خارجی در مورد اینده برجام و اقدامات بعدی ترامپ در مورد کشورمان و تاثیر ان بر وضیعت اقتصادی کشور هستیم. در این یادداشت تلاش می شود به هدف واقعی ترامپ از دادن ضرب العجل به اروپا برای خارج شدن از برجام و دلیل مقاومت سنگین اروپا در برابر درخواست های ترامپ پرداخته شود و یکبار دیگر به مسئولان و دلسوزان وطن هشدار داده شود که خطر ترامپ و سیاستی که او برای ایران و اقتصاد ان در پیش گرفته بسیار جدی و حتمی و انگیزه های او بسیار بیشتر از صرف برنامه هسته ای و موشکی و حتی منطقه ای ما است.

در نگاه اول شاید به نظر برسد که شرائط اعلامی ترامپ تعهد او به لابی قدرتمند اسراییل یا عربستان برای محدود کردن نفوذ منطقه ای ایران و تکنولوژی هسته ای یا موشکی ما است. هر چند باید گفت این موارد می تواند از اهداف و انگیزه های دست چندم و مکمل اقدامات ترامپ و به قول معروف با یک تیر چند نشان زدن باشد اما به هیچ وجه نمی تواند جدیت ترامپ و کنگره و حاکمیت امریکا در تشدید فشار بر ایران را به طور کامل توضیح دهد و در واقع این دلایل پوسته و ظاهری بیش نیست و داستان بسیار پیچیده تر و عمیق تر و پای صنعت سود اور چند تریلیون دلاری در بین است که دلیل اتخاذ مواضع قاطعانه اروپا و تلاش اروپا برای توقف ترامپ نیز همین است. اما این هدف و صنعت جدید و عظیم چیست؟

به طور خلاصه می توان گفت حالا امریکا و اروپا در بطن یک رقابت و کشاکش عظیم برای کنترل منابع انرژی دنیا برای حداقل 50 سال اینده و یک دو راهی بزرگ بین صنعت سوداور چند تریلیون دلاری شیل نفتی در امریکا و یا گسترش صنعت انرژی های نو در اروپا قرار گرفته اند که هر روز هم ابعاد اقتصادی و ژئو پولتیک ان بزرگتر و با اهمیت تر می شود و تلاش ترامپ برای پیروزی در این رقابت از چند اولویت اصلی ترامپ (اگر نه مهمترین ان) در دوران زمامداری خود می باشد چرا که این صنعت بعد از اینترنت و گسترش تکنولوژی ای تی در 20 سال گذشته بزرگترین منبع تولید ثروت جدید در قرن 21 شناخته شده است. ولی مسئله اروپا این است که این فناوری در حال حاضر منحصرا به امریکا تعلق دارد و حالا حاکمیت امریکا مانند صنعت کامپیوتر و اینترنت و یا هواپیمایی به دنبال محکم کردن انحصار کامل این تکنولوژی جدید در دستان خود بدون تقسیم دانش فنی و طبیعتا سود عظیم ان حتی با متحدان اروپایی خود است.

در ادامه تلاش خواهیم کرد از جوانب مختلف اهمیت این حوزه جدید دانش و ثروت و تاثیرات این رقابت بزرگ بر کشورمان را مورد ارزیابی قرار دهیم و ضمن ان به تحلیل مکانیزم و چرایی برنامه های جدید ترامپ در مورد برجام و فشار به ایران و حتی روسیه بپردازیم. ولی قبل از ان شاید لازم باشد که برای خوانندگان گرامی که احیانا اشنایی کاملی با تکنولوژی نفت شیل ندارند توضیحات فنی بسیار ساده برای اشنا شدن بهتر با موضوع بحث ارائه گردد . اصولا تا حدود 8 سال پیش تقریبا صد در صد نفت تولیدی دنیا (90 میلیون بشکه در روز) از منابع نفت متعارف یا همان نفتی که در ایران و عربستان و...به صورت مایع و متخلخل در لایه ها و طاقدیس های زیر زمینی با فشار بالا تحت عنوان میدان ها یا حوزه های نفتی و گازی وجود دارد و با حفر ساده چاه و اغلب فشار طبیعی انها استخراج می شد. اما با گران شدن مهندسی شده قیمت نفت از سوی غرب در 15 سال اخیر حالا ما با تولید دو نوع دیگر مواد نفتی (هیدروکربوری) روبرو هستیم. یکی شنهای نفتی که عبارت است از معادن اغلب روباز شن های اغشته به نفت و برای استخراج ان به زبان ساده نیاز به شستشوی این شن ها و جدا کردن نفت ان از شن می باشد و انحصارا و با هزینه سنگین و به میزان 2 میلیون بشکه در روز فقط در کانادا صورت می گیرد و دیگری که موضوع بحث ما و بسیار جدید و گسترده است همان شیل نفتی است که منظور لایه سنگی زمین شناسی بسیار عمیق(4 تا 5 هزار متر) است که معمولا در سرتاسر پوسته زمین و به خصوص به مانند سنگ بستر در مناطق میدان های نفتی متعارف به صورت بسیارگسترده وجود دارد و مولکول های هیدرکربوری نفتی و گازی تحت فشار بسیار زیاد در خلل و فرج میکروسگوپی این لایه سنگی بسیار سخت محبوس شدند و با تکنیک انفجارها و شکستگی ها کوچک و تزریق حلال های شیمیایی پیچیده و خاص که در حال حاضر تولید این مواد فقط در انحصار شرکت های امریکایی است و با هزینه زیاد (40 دلار در بشکه و بیشتر) وبا تولید 7 میلیون بشکه در روز استخراج می شود.

با این توضیح برسیم به بحث اصلی. ابتدا در مورد برجام و اقتصاد ایران باید گفت هدف و انگیزه اصلی ترامپ و حاکمیت امریکا از افزایش مجدد تهدیدات علیه برجام و تحریم های جدید نه برجام و خارجی از شدن ان بلکه در مرحله اول محدود کردن توانایی افزایش تولید نفت ایران و در مراحل بعدی کاهش تدریجی 1 تا 1.5 میلیون بشکه از صادرات نفت ایران به نفع باز شدن جا برای افزایش سوداور تولید شیل نفتی است. همانطور در یادداشت های گذشته از جمله "آقای زنگنه، فردا دیر است" و "بحران قطر، خطری برای ایران" اورده شده بود غرب و در راس ان امریکا بعد از حادثه 11 سپتامبر و روی کار امدن پوتین و جنگ با عراق و با توجه به تجربیات گذشته بعد از مطالعات زیاد از حدود 2005 یک استراتژی جدید برای امنیت انرژی خود و دنیا و کاهش اتکا به نفت و گاز خاورمیانه و روسیه تدوین نمود که هم پوشانی و هم افزایی سیستمی خوبی هم با سایر برنامه های استراتژیک انها همچون تضعیف نقش کشورهای خاورمیانه (تحت عنوان خاورمیانه بزرگ) و کاهش نفوذ روسیه و ایران از ناحیه تضیعف اقتصاد متکی به انرژی انها دارد. محوری ترین و بنیانی ترین هسته و کلید عملیاتی این استراتژی بالا بردن قیمت نفت برای دوره ای 10 ساله به منظور اقتصادی کردن انرژی های جایگزین مانند باد و خورشیدی در اروپا و شیل نفتی در امریکا بود که بین 2005 تا 2014 عملی شد. پس عجیب نیست با وجود نفت 130 دلاری در 2011 باز ما در 2012 شاهد کاهش صادرات نفت ایران (1.6 میلییون بشکه) با تحریم و خروج نفت لیبی، یمن، سودان، سوریه (تا 3 میلیون بشکه) و... از بازار هستیم!

اما از حدود سال های 2014 و 2015 با به ثمر نشستن این برنامه و افزایش باز هم بیشتر عرصه شیل نفتی و... ما شاهد کاهش شدید بهای نفت بودیم. به عنوان نمونه افزایش تولید شیل در امریکا در این دوره تقریبا از 300 هزار بشکه در 2008 با وجود کاهش قیمت نفت در چهار سال اخیر به نزدیکی 7 میلیون بشکه رسیده که این میزان سرعت رشد حتی از تخمین خود کارشناسان امریکایی هم به مراتب سریعتر و بیشتر بوده و حالا در ماه ژانویه 2018 امریکا عربستان را پشت سر گذاشته و تا پایان امسال به راحتی با پشت سر گذاشتن روسیه اولین تولید کننده نفت دنیا خواهد بود و حتی به خالص صادرات انرژی خواهد یافت. اما با این افزایش شدید تولید، گسترش این فناوری از ناحیه نفت ارزانتر به شدت در خطر قرار گرفته و از انجا که برای حاکمیت امریکا (چه جمهوریخواه و چه دمکرات) ادامه حمایت از این حوزه جدید ثروت بالاترین اولویت ملی و امنیتی را دارد ما شاهد سیاست های جدید از سوی انها برای حمایت از سطح 50 دلاری قیمت نفت با کاهش سطح تولید سایر کشورها هستیم.

پس برای ناظران نباید عجیب باشد وقتی 1.5 میلیون بشکه نفت صادراتی ایران اجبارا بنا بر برجام (که به هر حال برای کوتاه مدت و سیمان کردن نگرانی انها یعنی نیروگاه اراک و صنعت هسته ای ایران ضروری بود) به بازار برگشت. ما از حدود 18 ماه پیش شاهد فشار امریکا به عربستان و اوپک به منظور موافقت انها برای کاهش تولید نفت در همان حدود یعنی 1.8 میلیون بشکه هستیم. اما هر چند این اقدام عربستان در این دو سال موجب حفظ قیمت نفت در حدود 50 دلار شد ( قیمت نفت ایران در حال حاضر در حدود 65 دلار است ولی بعدا توضیح داده خواهد شد که این قیمت در واقع هنوز هم و به خصوص برای ایران و روسیه همان 50 دلار ست!) ولی باز به دلیل افزایش اخیر قیمت نفت رشد سیل گونه و روزانه تولید نفت شیل امریکا و شنهای نفتی کانادا حتی شدت بیشتری گرفته و پیش بینی می شود در سه سال اینده رشد تولید نفت امریکاو کانادا به راحتی بین 4 تا 5 میلیون بشکه به علاوه 200 تا 300 میلیارد متر مکعب گاز طبیعی برسد که دو برابر کل صادرات ایران است. پس امریکا دوباره نیاز دارد برای حمایت از این صنعت و حفظ قیمت پایه 50 دلار صادرات سایر کشورها را به نفع تولید شیل خود کاهش دهد.

اینجاست که ما متوجه می شویم چرا ترامپ ظاهرا اصرار به خارج شدن از برجام به منظور جلب همکاری اروپا در بر گشت محدودیت فنی تولید و صادرات نفت ایران دارد. حالا اگر امریکا بتواند با همکاری اروپا این محدودیت را بدون خارج شدن از برجام تضمین کند که از همه چیز برای حاکمیت امریکا بهتر است ولی در صورت این فرض که باز هم تیم مذاکره کننده ایران با غفلت خود همه شرائط ترامپ را براورد کند ولی میزان خروجی نفت ایران کاهش نیابد باز هم نمی توان امیدی به کاهش بهانه گیری های ترامپ داشت.

حتی اگر برخی خوانندگان این یادداشت به اهمیت این صنعت و ثروت جدید ان برای حاکمیت امریکا اعتقاد نداشته باشند باید فراموش نکنیم ترامپ با شعار کار برای امریکایی و حامیان خود و خروج از پیمان اب و هوایی پاریس که کارکنان بخش ذغال سنگ و انرژی فسیلی امریکا را بیکار می کرد به صحنه امده و شرکت ها شیل نفتی و 7 ناحیه اصلی تولید نفت شیل امریکا تماما در ایالت های سنتی جمهوریخواه (مانند تکزاس و نیومکزیکو) و از حامیان اصلی ترامپ هستند. شاید برای خوانندگان جالب باشد که بدانند حالا خانواده های دامدار تکزاسی که مراتع وسیع نیمه خشک و بیابانی انها از چند صد هزار تا حداکثر چند میلیون دلار با دارمدی زیر 200 هزار دلار در سال بیشتر ارزش نداشت حالا سالانه فقط از ناحیه اجاره به شرکت های شیل نفتی برای حفر چاه و بهره برداری از منابع زیر زمینی این مزارع و سهم تولید، از چند صد میلیون دلار تا حتی یک میلیارد دلار درامد دارند! ایجاد چنین ثروت و لابی ناشی از ان که تولید ان تا 2020 فقط در داخل امریکا مرز ده میلیون بشکه را پشت سر خواهد گذاشت (تازه هنوز این صنعت به خارج از مرزهای امریکا گسترش نیافته که در ان صورت ما شاهد پتانسیل تولیداتی بالای 50 تا 60 میلیون بشکه در روز خواهیم بود). این پتانسیل رشد ثروت و اشتغال و چرخش سرمایه ده تریلیون دلاری و شایدبیشتر، برای حکمرانان امریکا نه تنها خروج از برجام و برگرداندن تحریم با وجود مخالفت اروپا را توجیه می کند بلکه حتی انها از ایجاد جنگ ها و نا ارامی های نیابتی در کشورهای نفت خیز هم ابا نخواهند داشت و دقیقا خطر و تهدید بزرگ امنیتی برای کشورهای نفت خیز مانند ما همین جا است.

همین جا هم هست که ما می توانیم رقابت بزرگ و زیر جلدی و مواضع شدیدا مخالف اروپا در مورد موضع ترامپ در خروج از برجام یا خروج از پیمان اب و هوایی پاریس و بازی ترامپ برای پایین بردن ارزش دلار در برابر یورو را بهتر درک کنیم. این مخالفت اروپا اصولا در ارتباط به بازار ایران یا به ژست اصول اخلاقی! اروپا برای باقی ماندن همه طرف ها در برجام یا پیمان اب و هوایی پاریس بر نمی گردد! اروپا از عقب افتادن در این رقابت بسیار ناراضی است و به دنبال اهسته کردن پیشروی ترامپ با مقابله با سیاست ها حمایتی امریکا از این صنعت است چون امریکا حتی حاضر نیست رموز و دانش فنی این فناوری را به نزدیکترین دوستان خود مانند انگلیس یا نروژ و حتی کانادا و شرکت های انها مانند بریتیش پترولیوم و توتال و...انتقال دهد. دانش و فرمول های مورد استفاده در این صنعت از سوی امریکا حتی بیشتر از رموز ساخت تسلیحات فوق پیشرفته محافظت می شود. برای دوستان شاید جالب باشد که بدانند فناوری نفت شیل متکی به سه پایه اصلی ست: اول دانش و تجربه زمین شناسی و زمین شناسان بسیار خبره که در این عرصه اموزش دیده و تجربه بسیار کسب کرده اند و تقریبا همگی امریکایی هستند. دوم فناوری حفاری افقی که باز هم منحصرا در اختیار شرکتهای امریکایی است و سوم و از همه مهمتر برای ازاد کردن مولکول های هیدروکربور محبوس در خلل و فرج میکروسکوپی سنگهای لایه شیل نیاز به تزریق مواد شیمیایی خاصی است که مانند ترکیبات اسانس نوشابه کوکاکولا یا الیاژهای هواپیمای بی-۲ (اسپیریت) به سختی از دانش فنی ان محافظت می شود!

از طرفی اروپا به دلیل تراکم جمیعت و کشاورزی نسبت به بیابان های تکزاس و غرب میانه امریکا و مخالفت های گسترده زیست محیطی، شانسی برای گسترش فناوری شیل در اروپا ندارد و ترجیح می دهد که در شاخه انرژی های نو مانند باد و خورشید که به مراتب از امریکا در این زمینه ها پیش است تمرکز کند ولی هنوز این فناوری ها در برابر شیل نفتی امریکا به مراتب گرانتر است و به همین دلیل است که از سیاست های ترامپ برای حمایت از این صنعت مانند خارج شدن از برجام و تحریم بیشتر تولید نفت ایران و روسیه پشتیبانی نمی کند. مخالفت شدید اروپا با خارج شدن ترامپ از پیمان پاریس که بیشتر از همه از سوی اروپا برای محدود کردن گسترش انرژی های فسیلی به نفع انرژی های نو مانند باد و خورشیدی که اروپا در ان سرامد است تنظیم شده بود و یا جنگ ارزی اخیر میان دلار امریکا و یورو را هم باید از همین زاویه تحلیل کرد (در ادامه به مورد جنگ ارزی بیشتر خواهیم پرداخت).

در اینجا لازم است اشاره ای هم به موقعیت روسیه در این رقابت بزرگ بیاندازیم و یاد اور شویم با وجود مواضع رسمی و لفظی روسیه در حمایت از برجام حاکمان سیاست و سرمایه روسیه هم از بر هم خوردن برجام نه تنها زیاد نگران نیستند بلکه ان را در مجموع همگام با منافع روسیه ارزیابی میکنند چون هم دوباره با هول دادن ایران و امریکا یه یک مناقشه سیاسی جدید موجب چالشی سیاسی برای امریکا و نزدیکی بیشتر ایران به روسیه می شود و از ان مهمتر روسیه کاندید اصلی تحریم وکاهش خرید نفت در این برهه نخواهد شد و این ایران ست که به سر صف فشار و تحریم نفتی خواهد امد!

روسها نیک می دانند که امریکا بیشتر از این نمی تواند به عربستان و کشورهای همسو مانند امارات و کویت برای کاهش تولید فشار بیاورد چون انها تقریبا تمام درامد خود از نفت را با قراردادهای چند صد میلیاری پیشاپیش به کارخانه های تسلیحاتی و رونق اقتصاد ترامپ هدیه کردند و فشار بیشتر به انها یعنی کاهش درامد شرکت های امریکایی!. پس امریکا از چند سال پیش چهار کشور غیر همسو ولی دارای بزرگترین ذخایر و تولید کننده نفت و گاز یعنی ایران ونزوئلا روسیه و اخیرا قطر را به بهانه های متفاوت کاندید خارج کردن نفت انها از بازار و تحریم سرمایه گزاری و تکنولوژی نفتی نموده. اولین کاندید ونزوئلا بود که در دو سال گذشته از ناحیه تحریم تولید ان به شدت(1.5 میلیون بشکه) کاهش یافته و تقریبا به کف خورده و پیش بینی می شود که دیگر نتوان به کاهش بیشتر صادرات ان (حداکثر 600 هزار بشکه در 2018) به منظور جایگزینی نفت شیل امید بست. در نتیجه می ماند ایران و روسیه و قطر تا برای جبران افزایش تولید نفت و گاز شیل رشد صادرات انها متوقف و بتدریج کاهش یابد. پس اگر ایران به عنوان کاندید بعدی کاهش صادرات نفت برای چند سال اینده انتخاب شود روسیه می تواند امید داشته باشد در این چند سال با تحریم جدید به منابع درامد و صادرات نفت ان که برای اقتصاد روسیه حیاتی است فشار زیادی وارد نشود و لازمه ان متاسفانه لزوم تغییر برجام یا تحریم های جدید نفت ایران حتی با تایید خاموش از سوی روسیه است! در مورد قطر هم ما همین روزها شاهد شروع صادرات گاز مایع امریکا به کویت و امارات و ژاپن و کره جنوبی و چین و ... هستیم که فشار سیاسی کنونی به قطر به عنوان بزرگترین صادر کننده گاز طبیعی مایع به این کشورها را بیشتر درک می کنیم!

در نتیجه گیری کلی باید گفت برجام یا قطعا دچار تغییر به ضرر ایران خواهد شد یا امریکا از ان خارج شد ولی در هر صورت در چند ماه و سال اینده ترامپ قطعا به ایران برای کاهش صادرات نفت فشار بسیار بیشتری خواهد اورد و در نتیجه از همین حالا مسئولان اقتصادی و سیاسی کشور باید فکر اساسی برای این رویارویی و عواقب ان داشته باشند و به یاد داشته باشیم حتی اگر انها در کاهش صادرات نفت از مسیر تغییر برجام موفق نشوند از راه اوپک تلاش خواهند کرد تا تولید و درامد کشورهای نفتی اوپک از جمله ایران را کاهش دهند و در صورتی که در این راه هم موفق نشوند باز به دلیل افزایش بیش از پیش عرصه نفت در دنیا شاهد سقوط قیمت نفت خواهیم بود که باز متاسفانه نتیجه ان فشار بیشتر اقتصادی و بودجه ای بر ایران خواهد بود مگر اینکه امید وار باشیم در امریکا یا کانادا یا عربستان نا ارامی های سیاسی در حد انقلاب یا جنگ روی دهد تا فشار از روی تولید نفت و درامد نفتی ایران و روسیه کاهش یابد!

پس ما باید بدون فوت وقت نسبت به تدوین سیاست های اقتصادی پیشگیرانه (هرچند با تاخیر بسیار تا همین حالا) اقدام کنیم. به عنوان مثال هر چند بازگشت به نظام سهمیه بندی بنزین و یا جیره بنده مواد غذایی (کوپن) هرگز انتخاب خوبی برای ملت و مسئولان ما نخواهد بود ولی با وجود حداقل 12 سال روزمرگی در مدیریت کلان و عدم توجه به لزوم تغییرات اقتصادی و سیاست خارجی و حتی شدت گرفتن وخامت ان از سال 1384 تا کنون انتخاب چندان دیگری برای تثبیت شرائط معیشت مردم به خصوص در مورد دهک های پایین و بیکاران و جوانان حاشیه نشین که همین حالا هم زیر فشار سنگین اقتصادی قرار دارند و بروز بیرونی و خیابانی اخیر موید ان است باقی نمانده. اگر می بینید با وجود تورم افسار گسیخته ونزوئلا یا کره شمالی هنوز این کشورها به مرحله بسیار وخیم شورش و ...نرسیدند فقط به دلیل سیستم جیره بندی است. به روی خود نیاوردن مسئولان و امید به اینکه می توان بدون تلاش برای اصلاح ساختاری این ناکارامدی های سیستمی از این فشارها هم مانند گذشته با تشویق مردم به مقاومت و تحمل گذر کرد فقط چشم خود را بستن به سوی واقعیت های امروز جامعه ایران است.

برنامه ترامپ برای مقابله بلند مدت با ما چیزی جز استفاده از همین ناکارامدی ها مدیریتی به عنوان ابزار برای همان فرمول جنگ سرد یعنی درگیر کردن غیر مستقیم ما با مشکلات داخلی و خونریزی های اقتصادی خارجی و در نتیجه استهلاک ظرفیت ها نیست. ما باید از تجارب گذشته خود و دیگر کشورها درس بگیریم و بدانیم عمق استراتژیک جغرافیایی مقوله ایی برای قرن 19 و 20 بود. در قرن 21 عمق استراتژیک کشورها میزان بیکاری تورم رشد اقتصادی فاصله طبقاتی و... است که بیشتر خود را در حاشیه شهرها و دهکهای پایین نشان می دهد. متاسفانه بیشتر مسئولان و تصمیم سازان ما به دلیل درگیری مستقیم میدانی در جنگ تحمیلی و تجارب و اموزه های ناشی از ان دیدی خطی و تک بعدی به مقوله امنیت ملی و تهدیدات پیچیده کنونی دارند که نتیجه ان تاکید بسیار زیاد بر لزوم ابزار و ادوات نظامی است. در حالیکه ما باید بدانیم یکی از قانون های بنیادی این دنیا که دین و پیشینیان ما نیز بارها به ان توصیه کردند خرج نکردن بیش از توانایی است حتی اگر این خرج ها کاملا مشروع و در دفاع از حق باشد. ما نیاز به تصمیم گیری های بزرگ داریم. به عنوان یک مثال کوچک داخلی می توان به بحران اب در کشور اشاره کرد. ما باید این تصمیم بزرگ را بگیریم که بین سیاست تبلیغی خودکفایی کشاورزی برای حداکثر چند سال و از بین بردن منابع اب ملت و فلات ایران مرکزی برای تقریبا همیشه یکی را انتخاب کنیم.

به عنوان مثال خارجی هم به خاطر اینکه حساسیت کمتری به وجود اید در اینجا از تجربه روسیه مثال می اوریم. روسیه شوروی در زمان خود بزرگترین قدرت دانش بنیان تسلیحاتی و نظامی فضایی و امنیتی و حتی اقتصادی بود . امریکا و غرب می دانست که در این زمینه ها هرگز قادر به رقابت و شکست ان قدرت نیست ولی انها باز هم در جمعبندی نهایی به این نتیجه رسیدند که بزرگترین برتری خود و ضعف و غفلت شوروی اقتصاد است و به دنبال مستهلک کردن اقتصاد روسیه با درگیر کردن ان در جنگ ها و رقابت های نیابتی بر امدند. نتیجه اینکه روسیه 140 میلیونی که موتور اقتصادی شوروی بود و به نسبت جمعیت واقعا عالی هم کار کرده بود مجبور شد علاوه بر جمیعت 280 میلیونی شوروی و هزینه های 14 جمهوری دیگر بخش بزرگی از هزینه های کوبا، کره شمالی، افغانستان، ویتنام، برمه، کامبوج، سوریه، المان شرقی، کشورهای اروپای شرقی و البانی، یوگسلاوی و حتی کمک های بلاعوض به هند و چین و هزینه صدها جنبش ضد امریکایی و احزاب کمونیست و چپ از ایران تا ژاپن و ایتالیا و کشورهای افریقایی و امریکای جنوبی و مرکزی و... را بپردازد. شما تصور می کنید نتیجه برای ملت روسیه و نظام سیاسی شوروی می توانست چیزی غیر از انکه همه در تاریخ شاهد بودیم باشد؟!

در همین جا که به مدیریت اقتصادی و داشتن برنامه برای اقتصاد و چند وجهی بودن عناصر قدرت ملی و اقتصادی رسید لازم است به نکته عبرت اموز دیگری از ترامپ و تیم اقتصادی او که بسیاری او را مجنون وبیمار می نامند اشاره شود و ان نحوه اداره اقتصاد و برنامه های بسیار پیچیده و استادانه این تیم در ارتباط با پایین اوردن ارزش دلار در برابر یورو و قیمت گذاری نفت است که همه جوره به نفع اقتصاد امریکا شده اشاره شود. به خصوص اینکه در نوسانات اخیر بازار ارز و قیمت دلار مسئولان و کارسناسان مالی و حتی برخی مردم ما از بالا رفتن قیمت نفت سخن می گویند و ان را امری خوب برای اقتصاد می نامند. در نگاه اول به نظر می رسد در این شش ماه اخیر قیمت نفت از 53 دلار به حدود 69 دلار رسیده و این افزایش باید خبر خیلی خوبی برای ایران و روسیه و ونزوئلا یعنی رقبای اصلی امریکا باشد ولی می بینیم این تیم اقتصادی ترامپ با یک بازی بسیار استادانه عملا تاثیر افزایش قیمت نفت برای اقتصاد ایران و روسیه را به نزدیک صفر و حتی منفی رساندند! به این صورت که با وجود اینکه همه شاخص های اقتصادی امریکا رو به بهبود و رونق بی سابقه است و از همه مهمتر بانک مرکزی امریکا نرخ بهره را چند بار متوالی بالا برد که حالا بالاترین بین کشورهای صنعتی است و نتیجه ان باید به صورت طبیعی و قطعی قدرت گرفتن دلار در برابر یورو و سایر ارزها باشد و تا شش ماه پیش هم این چنین بود اما ترامپ مجنون! شش ماه پیش از سیاست جدیدخود برای کاهش ارزش دلار امریکا برای حمایت از تولید کننده های داخلی و صادرات امریکا خبر داد و در همین چند روز اخیر در اجلاس داوس هیئت امریکایی بر ان تاکید مجدد نمود.

نتیجه اینکه در همین شش ماه هر چند ارزش نفت در بازار جهانی به نفع تولید کننده نفت شیل در داخل امریکا 20 تا 25 درصد افزایش یافته ولی در همین مدت دلار امریکا بیشتر از 20 درصد ارزش خود در برابر یورو را از دست داده! در واقع عامل دیگر اصطکاک منافع و نارضایتی اروپا از ترامپ به این جنگ ارزی هم پیوند می خورد. این به ان معنی است که از انجا که قیمت نفت در کل دنیا بر اساس دلار امریکا قیمت گزاری می شود، این کاهش ارزش دلار امریکا برای کشور ما یا روسیه که تقریبا خریدهای دلاری انها از بازار دنیا و امریکا نزدیک به صفر است (بیشتر تجارت ما و روسیه با حوزه و پول یورو است)، کوچکترین سودی نداشته است و قدرت خریددلار نفتی ما و روسیه همان 50 دلار ششماه پیش است و همه جوره به نفع تولید کننده های نفت امریکا و کشورهایی که از امریکا خرید دارند مانند عربستان شده است. در نتیجه تنها دریچه برای ایران و روسیه برای استفاده از این افزایش قیمت نفت خرید هر چه بیشتر از حوزه یوان چین است. چون چین هم به دلیل این جنگ ارزی و حمایت از تولید کننده و صادر کننده داخلی خود تلاش دارد با کاهش ارزش یوان از صادرات خود در برابر دلار امریکا دفاع کند. اما چینی ها ثابت کردند به خوبی متوجه این امتیاز خود برای ایران و روسیه هستند و با هزینه هایی همچون مالیات و هزینه اداری تبدیل دلار نفتی ایران و روسیه به یوان چین و اجبار ایران و روسیه برای خرید از این حوزه وشرکت های چینی بدون رقابت جهانی، عملا بخش بزرگی از این امتیاز را به نفع خود پیشاپیش مصادره کرده اند! می بینید داشتن یک برنامه علمی و چند وجهی در اقتصاد رقابتی دنیا تا چه اندازه برای کشورها حیاتی ست و ایجاد تفاوت می کند.

در پایان این نکته هم ضروری است که اشاره شود برخی کارشناسان حوزه انرژی به پیش بینی های گسترش تولید شیل نفتی امریکا نگاه بدبینانه ای دارند و اعتقاد دارند که رشد تولید ان متوقف خواهد شد ولی این کارشناشان توجه ندارند که حتی در بدبینانه ترین حالت و توقف رشد تولید در امریکا هنوز در هیچ کشوری در دنیا این تکنولوژی شروع به بهره برداری نشده و از انجا که ثابت شده این ذخایر تقریبا در همه کشورهای دنیا و حتی چند ده تا چند صد برابر امریکا وجود دارد حتی با کاهش ذخایر در امریکا شرکت های مشغول در این تکنولوژی به سایر نقاط دست نخورده دنیا مهاجرت خواهند کرد و بهره برداری و افزایش سهم ان نسبت به منابع نفت و گاز متعارف مانند منابع نفتی ایران هرگز متوقف نخواهد شد. همین حالا چین روسیه انگلیس و ... به هر وسیله ای متوسل می شوند که تکنولوژی بهره بردای از شیل را که هم اکنون منحصرا در دست شرکت های امریکایی است را به دست اورند و دیر یا زود به ان خواهند رسید. اخیرا چین توانسته که تولید این نوع نفت را به صورت ازمایشی و چند هزار بشکه در روز اغاز کند. فقط تصور کنید که در صورت موفقیت چین و رشد این تولیدات با سرعتی که در امریکا اتفاق افتاد تا چه اندازه معادلات انرژی دنیا به ضرر نفت متعارف کشورهای اوپک و ما تغییر خواهد کرد و قطعی باید دانست که بسیار قبل از اینکه شیل نفتی و گازی در دنیا رو به نقصان رود، انرژی های جایگزین همچون باد و خورشید جای انها را پر خواهند کرد و به هر صورت میران تقاضا وقیمت و اهمیت وئوپولتیک ثروت اصلی ملت ما یعنی نفت و گاز متعارف بتدریج کاهش بیشتری خواهد یافت و متاسفانه عدم اتخاذ تدابیر لازم برای مقابله با ان روز که می تواند حتی زیر 20 سال شاهد ان باشیم، کشور و ملت ما را در نبود یک اقتصاد و صنعت پویا و دانش بنیان بیش از پیش به حاشیه اقتصاد جهانی خواهد راند و برای مقابله باید از همین حالا به فکر بود. هر چند باید متاسفانه به این واقعیت تلخ هم اعتراف کرد که با وجود دولتمردانی که یا دانش یا شجاعت و اینده نگری برای حل مسائل بسیار ساده تر مانند کنترل تورم و تثبیت نرخ ارز و استراتژی سیاست خارجی پویا و همراه و همکار برای رشد اقتصادی و یا حل مسائلی همچون الودگی هوا ریز گردها کاهش منابع اب بیکاری و... ندارند انتظار شناخت و قبول این تهدید عظیم ملی و داشتن برنامه و اقداماتی برای تغییر ساختار اقتصاد کشور، انتظار بسیار بالا و دور از ذهنی به نظر می رسد.

ولی همه می دانیم در کشورهای پیشرفته چنین نیست و باید قطعی بدانیم که حداقل تا 20 سال اینده امنیت و گسترش این بخش جدید ثروت و قدرت یکی از اولویت های اساسی منافع ملی و امنیتی امریکا و رسیدن به این تکنولوژی هدف اصلی و محوری سایر کشورها بزرگ و مناطقی مانند چین و هند و اروپا خواهد بود و از همین رو است که نقشه راه کلی حاکمیت امریکا در مورد کشورهای تولید کنند نفت مانند ما یا روسیه و حتی عربستان بر محور صدمه ندیدن این صنعت و سودهای تریلیاردی ان تنظیم خواهد شد که یکی از مولفه های کلیدی ان اطمینان از کاهش توانایی کشورهایی مانند ما و روسیه و قطر و عربستان در تزریق سرمایه و تکنولوژی جدید در صنعت نفت متعارف انها چه از طریق تحریم یا حتی ایجاد ناارامی منطقه ای و داخلی خواهد بود و به همین جهت است که حتی با وجود برجام صنعت نفت و گاز ایران و روسیه و ونزوئلا و اخیرا قطر مورد سخت ترین تحریم های سرمایه گذاری و تکنولوژیکی قرار گرفته و تنها قرار داد امضا شده ایران بعد از برجام یعنی شرکت توتال فرانسه عملا متوقف شده ضمن اینکه خود این شرکت های اروپایی و ژاپنی با شناخت و تحلیل علمی که از گسترش سریع این فناوری های جدید تولید نفت و انرژی های جدید دارند به شدت برای سرمایه گذاریهای سنگین و طولانی مدت در منابع نفت و گاز متعارف ان هم در مناطق خارج از اروپا و کشورهای پیشرفته مردد هستند.

در اینجا و به عنوان حسن ختام شاید بی مناسبت نباشد تا عین پیش بینی شش ماه پیش در یادداشت"عیار ترامپ و مدیریت ما -19 مرداد 96" در مورد برجام و سیاست احتمالی ترامپ در مورد ان را بیاوریم و با اوردن ان یاداور شویم که قاعدتا همانطور که یک پزشک علاقمند و حاذق به کار خود باید به راحتی بیماری های سخت و پیچیده و درمان ان را تشخیص دهد در بین کارشناسان و تحلیلگران سیاست خارجی کشور هم اگر علاقه و شناخت اکادمیک و حرفه ای و مطالعات عمیق و چند وجهی در مورد این روندها و برنامه ها دنیای سیاست وجود داشته باشد و منابع خبری و قضاوت انها تنها از روی رسانه ها و نشریات روزانه خارجی منتقد و رقیب ترامپ نباشد، نباید شناخت چنین پیچیدگی ها و برنامه های مستتر شده کار سختی باشد و به یاد داشته باشیم در عالم سیاست و اقتصاد و دانش غرب و حتی برخورد شخصی و گفتگو با افراد این جوامع اشتباه بسیار بزرگی خواهد بود که در قضاوت ها و تصمیم گیری های خود به ظاهر نظرات این رسانه ها و نویسنده ها و حتی گفتار ظاهری این افراد اتکا داشته باشیم چون سیاسیون غربی و اتاق های فکر انها و حتی نوع اموزش مردم در این کشورها از امریکا تا ژاپن به گونه ای است که انها با استادی و ظرافت و بسیار به سختی و به ندرت سیاست ها و نقشه راه های اصلی و مقصود واقعی خود را حتی در یک گفتگو دوستانه در اختیار افکار عمومی یا نشریات یا شما قرار می دهند و انگیزه ها و اهداف اصلی انها به صورت بسیار عمیق با انچه در رسانه ها و ظاهر به شما بیان می کنند به صورت اساسی متفاوت است و اگر انتقادی به تیم مذاکره کننده کشور در برجام هم وارد است از همین زاویه است که چگونه با ده ها سال زندگی و کار در غرب نتوانستند ماهیت واقعی مذاکره کنندگان قهار و پیچیده ای همچون کری و وزیر انرژی اوباما و موگرینی و قول و قرار شفاهی انها را درک کنند و بزرگترین برگ برنده ملت ایران و عامل اصلی نگرانی طرف مقابل یعنی نیروگاه اراک را تقریبا در برابر هیچ سیمان نمودند که خود اقای سریع القلم و دیگران حالا با تاخیر بسیار زیاد می فرمایند ما هرگز به خوبی نتوانستیم در برجام مذاکره کنیم:

"در عرصه سیاست خارجی‌ پیش از این در یادداشت "ترامپ و فرصتی برای ایران" پیش بینی‌ شده بود که ترامپ هرگز برجام را پاره نخواهد کرد و به جای آن با انواع تحریم، دستور اجرائی و فشار سیاسی، تلاش می‌کند مزایا برجام را برای ایران به صفر برساند. ولی‌ حالا متاًسفانه باید گفت، به دلیل مواضع بسیار ملایم سیاست خارجی‌ ایران، در برابر این تحریم ها، که عملا، این برداشت را ایجاد کرده که دست ایران برای تلافی خالی‌ است و با توجه به موفقیت‌های تیم‌ ترامپ در اقتصاد و همراه کردن رهبران اروپا و جهان که با میانداری نتانیاهو صورت می‌گیرد در سه ماه یا شش ماه آینده، اصلا بعید نیست که ترامپ ادامه اجرای برجام را به مذاکره مجدد در مورد آن، به منظور دائمی کردن آن و سایر مسائل منطقه یی، به خصوص با توجه به دوران انقلاب انرژی و نفت و گاز شیل بکشاند."

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۴۶۱۵۱۰۹:۰۸:۴۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
حیف که دولت دهم درامدهای نفتی باداورده در سالهای اوج قیمت نفت را بر باد داد.
ناشناس۲۴۶۱۶۸۰۹:۱۹:۱۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
دیوانه عاقل کش
ناشناس۲۴۶۳۳۰۱۰:۴۷:۰۵ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اسراییل و امریکا هرگز نیازی به جنگ با ما ندارند. ما خودمان چنین مدیرانی داریم! در اخبار امده بود به دلیل فقر سیستم اموزشی و مدیریت ضعیف در چند سال گدشته میزان هوش مردم ایران از 97 به 84 کاهش یاقته( روزنامه اطلاعات 20 دی). این یعنی پایینترین در دنیا و معادل کشورهای فقیر افریقا. همین مدیریت باعث شده که ایران تنها کشوری در دنیا باشد که نتواند برای ذهها سال تورم و قدرت پول ملی را کنترل کند...
ناشناس۲۴۶۱۶۹۰۹:۲۰:۱۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بسیار عالی
ناشناس۲۴۶۴۶۳۱۲:۱۲:۱۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
همین وضع بازار ارز نمونه مدیریت ضعیف ایران .کاش در پشت پرده گران شدن ارز واقعا برنامه حساب شده و مدونی از سوی تیم اقتصادی و سیاسی دولت بود (حتی بد و ناقض) . ولی به شما به ضرس قاطع اطمینان می دهم بر اساس تجربه گذشته هیچ برنامه علمی و مدون و حساب شده ای پشت این گرانی نیست الا نداشتن منابع کافی . متاسفانه بیشتر مدیران و مشاوران اقتصادی دولتی در ایران اداره اقتصاد یک کشور را مانند اداره یک مغازه-انهم سنتی- فرض کردند. یعنی برابر کردن دخل با خرج! فقط همین. مانند ان شهردار پر مدعای دهه هفتاد تهران که برای ایجاد درامد کافی بخش خود(دخل شهرداری) قوانین ملی شهرسازی کشور را به پول فروخت و با فروش تراکم تقریبا برای همیشه معماری و زیست بوم مردم تهران (و با الگو شدن ان برای سایر شهرها) برای کل ملت ایران را ویران کرد که مشکلات به وجود امده به خاطر ان با صذها هزار میلیارد تومن هم غیر قابل بر گشت خواهد بود و یا ان مقامی که پایه گزار فرمول طلایی ! ایجاد اشتغال برای نسل جوان با درس خواندن با پول خود و بعد درس دادن به دانشجو یان پولی جدید پایه های این فقر علمی مدیران و دانش اموخته های ما را که همه جنبه های زندگی عمومی و شخصی ( برداشتن اشتباهی کلیه)را بنیاد نهاد. برخی ظاهرا سازندگی ها - ده برابر یک ویرانی- خسارات افرین و غیر قابل بر گشت است. تا شایسته سالاری و درس از اشتباهات گذشته پایه کار قرار نگیرد و تا زمانی که این روز مرگی مدیریت تغییر نکند خسارات بسیار بیشتری را باید به انتظار بنشینیم
ناشناس۲۴۶۱۷۲۰۹:۲۳:۴۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند.بیهوده شلوغش میکنید
ناشناس۲۴۶۳۳۶۱۰:۴۹:۲۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
... امریکا به مراتب از ما سر است . ولی به همان اندازه هم عاقل تر است و حاضر به جنگ نیست. امریکا کشوری است که رئیس جمهور ان بابت پرداخت هزینه شام و رستوران با هزینه دولتی باید پاسخگو باشد. مگر الکی می تواند کشورش را به مجادلات بین المللی و جنگ بکشد و هزینه به ملتش تحمیل کند. مانند ما نیست که هر مسئول غیر مرتبطی با موضع گیری در سیاست خارجی به کشور هزینه سنگین وارد می کند و بعد....!
تبریزی۲۴۶۴۰۲۱۱:۲۳:۱۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
آره بابا دلار 5000 تومنی هم سه صفرش اشتباه شده.
ناشناس۲۴۶۴۵۶۱۲:۰۶:۳۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
دیگر باید چه کار کند؟ بدون حتی یک تیر و یا یک امتیاز از جیب خود صنعت هسته ای ما را سیمان کرد. هیچ بانکی در دنیا حاضر به باز کردن یک حساب دلاری برای کشور ما نیست و اقتصاد را هم کی داریم می بینیم و ....
ناشناس۲۴۶۴۹۵۱۲:۲۴:۲۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اگر من و شما به وظیفه خودمون عمل نکنیم البته که آمریکا غلطهای اضافی خواهد کرد !
ناشناس۲۴۶۶۷۵۱۳:۵۳:۴۵ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
تا کی میخواهید شعار دهید .میخواهید چه کارکند که نکرده.
ناشناس۲۴۷۰۵۹۱۷:۳۶:۴۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اره فقط دلار 7 تومنی شده 5000 تومن
زارعى۲۴۶۲۰۷۰۹:۳۹:۲۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
افرین به نویسنده
رضا۲۴۶۲۵۴۰۹:۵۹:۱۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اخوی شما خودت فهمیدی چه گفتی ؟کل سخنان شما ضد و نقیض است.کل صادرات نفت ایران 2.5 میلیون بشکه است که در صورت نبودن تحریم بین المللی حتی با وجود دشمنی آمریکا به راحتی می توان برای آن مشتری پیدا کرد و مطلب دیگر صادرات فراورده های نفتی است که اگر کمی عاقل باشیم نیازی به صادرات نفت خام نداریم و می توانیم با توسعه پالایشگاهها نفت را به فراورده تبدیل کنیم که هزاران مشتری در سراسر دنیا برای آن وجود دارد و تاثیر گزاری تحریم بر فروش آن در حد صفر است البته هم در زمینه پالایشگاه سازی و هم در زمینه کنترل مصرف داخلی بواسطه سیاست های پوپولیستی همه دولت ها غفلت کرده ایم اما دور از دسترس نیست.علاقه اروپا و سایر کشورهای غربی به انرژی های نو هم صرفا اقتصادی نیست بلکه بواسطه گرم شدن کره زمین است که سبب به زیر آب رفتن نصف اروپا می شود.لذا در آینده افق روشنی برای توسعه مصرف سوخت فسیلی وجود ندارد چون به محیط زیست لطمه می زند که این شامل هر دو منابع متعارف و شیل می شود که وضع شیل بواسطه قیمت تولید بالاتر حتی متزلزل تر است.در عصر خودروهای برقی جایگاهی برای نفت باقی نمی ماند که به تکنولوژی شیل بخواهد ارزش محوری بدهد.در مجموع کسی نمی تواند صادرات نفت امثال ایران و روسیه را متزلزل کند و حتی صاحبان تکنولوژی شل هم به دنبال افزایش قیمت نفت برای اقتصادی شدن کار خود هستند اما دنیای آینده اقبالی به نفت نخواهد داشت که این زنگ خطر برای ماست و کسی به فکر چاره جویی برای آن نیست
ناشناس۲۴۶۲۵۵۰۹:۵۹:۱۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
دراین مقاله سعی شده به خواننده القا کند که امریکا از نظر تکنولوژی واقتصاد قدرت مسلط جهان است وجهان یک قطبی است وهمه کشورها محکوم به تبعیت از امریکا هستند هوش بالایی لازم نیست تا انسان بفهمد که واقعیت غیر ازاین است وهمه انها دروغ است همه مجبور خواهند شد جهان چند قطبی را باور کنند
ناشناس۲۴۷۸۶۷۱۱:۳۱:۰۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۶
دوست عزیز. در این مقاله فقط تلاش شده واقعیت امروز دنیا نشان داده شود . شاید این راقعیت همان قدرت امریکا هم باشد. اگر قدرت امریکا واقعیت نبود چرا از شرق و غرب دنیا و از پوتین تا ماکرون تا شی جین پنگ در مورد ترامپ و مواضع او صحبت می کنند؟ چرا کسی اصلا نمی داند چه کسی نخست وزیر ایتالیا یا اسپانیا است؟ اما اگر دنیا چند قطبی است. چرا از 200 کشور دنیا در تحریم خرید نقت ایران فقط چهار کشور چین و هند و ژاپن و کره جنوبی حاضر شدند از ایران انهم با مجوز امریکا و به میزانی که امریکا برنامه ریزی کرده بود نفت بخرند؟! نه دوست عزیز. کاش دنیا ان طوری که شما دوست دارید بود. ولی واقعیت دنیا بسیار با ان چیزی که ما دوست داریم باشد فاصله دارد و این یکی از سر چشمه ها مشکلات کلان کشور ما هست که نمی خواهیم دنیا را انجور که هست تحلیل کنیم .
ناشناس۲۴۸۱۷۲۱۵:۲۳:۳۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۶
شماراست میگی(:
افضلی۲۴۶۲۶۲۱۰:۰۴:۱۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بسیار عالی بود. البته اگر گوش شنوایی باشد. :(
ناشناس۲۴۶۲۶۷۱۰:۰۶:۵۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بفرض اگر مطالب نویسنده را قبول کنیم این سوال پیش می آید که آمریکا یک کشور قدرتمند صاحب تکنولوژی و سرمایه است بر خلاف روسیه! و این همه تولید کننده نفت در جهان است چرا به ایران گیر می دهد؟ در حالیکه همه هم اذعان دارند ...وضعیت ما از تمام کشورهای نفتی منطقه بدتر است!
محمد امین۲۴۸۷۶۰۰۲:۴۹:۴۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
ربطش به لابی های جهانی برمیگرده و فقط اقتصادی نیست. فشار لابی صهیونیستی - عربی برای از دور رقابت خارج کردن ایرانه. هرچند منافع اقتصادی غیر مستقیم هم فرمودن که به وفور داره.
ناشناس۲۴۶۲۶۸۱۰:۰۷:۱۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
مقاله عالمانه و پر محتوایی است و با توجه به تحلیلهای نویسنده در این مقاله و مقالات قبلی، بنظر میآید هر چه زودتر باید بودجه و درآمدهای عمومی از نفت جدا شود و این همان چیزیست که بارها توسط مقام رهبری بیان شده و کسی از دولتمردان حاضر و قبلی که عادت به روزمرگی دارند و فقط میخواهند دوره خود را بگذرانند، به آن ترتیب اثر ندادند.
محمد گودرزي۲۴۶۲۷۷۱۰:۱۲:۰۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
سلام با سپاس از سایت محترم الف و دست اندرکاران آن و مخصوصا نویسنده محترم.امیدوارم مسئولین تحیلیل را بخوانند و استفاده کنند.
ناشناس۲۴۶۲۸۰۱۰:۱۳:۲۵ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
مقاله علمی و منطقی و البته بیجهت طولانی. ضمنا مطمئن باشید دوستان بازهم در حال له شدن خواهند گفت آمریکا هیچ غلطی نمیتواند بکند!
ناشناس۲۴۶۳۱۱۱۰:۳۸:۱۵ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
کمتر خود را فریب دهیم. امریکا به مراتب از ما سر است . ولی به همان اندازه هم عاقل تر است و حاضر به جنگ نیست. امریکا کشوری است که رئیس جمهور ان بابت پرداخت هزینه شام و رستوران با هزینه دولتی باید پاسخگو باشد. مگر الکی می تواند کشورش را به مجادلات بین المللی و جنگ بکشد و هزینه به ملتش تحمیل کند. مانند ما نیست که هر مسئول غیر مرتبطی با موضع گیری در سیاست خارجی به کشور هزینه سنگین وارد می کند و ....!
ناشناس۲۴۶۳۱۳۱۰:۳۸:۴۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
فوق العاده بود. سپاس
ناشناس۲۴۶۳۳۸۱۰:۵۰:۰۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
نویسنده در برخی موارد وارد مقوله هایی شده اند که نسبت به ان اطلاعی نداشته و به اشتباه افتاده اند ولی جهت گیری کلی این مقاله به نظر بسیار قابل اعتناست.
ناشناس۲۴۶۵۷۱۱۳:۰۷:۲۴ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
با تشکر. لطف می کنید ان مقوله ها را اشاره نمایید تا به دنبال تصصیح و یاد گرفتن بیشتر در باره انها باشیم تا در یادداشتهای احتمالی بعدی کار بهتری بتوانیم ارائه دهیم. به هر حال ما هرگز نمی توانیم ادعا داشته باشیم به همه مقوله ها احاطه داریم. این مهمترین اصل برای یک تحلیلگر ای مدیر باید باشد.
ناشناس۲۴۶۹۱۸۱۵:۵۳:۴۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
احتمالا یکی از ان مقولات بحث عمق استراتژیک است. قطعا ایران نیاز به ابزار دفاعی دارد و انتقاد اصلی به برجام و تیم مذاکره کننده این است که بر چه اساسی حق ذاتی ملت ایران حتی برای ابزار بازدارنده اتمی را مورد مذاکره قرار دادند و بدون گرفتن هیچ امتیازی اعلام کردند ایران هیچگاه نمی خواهد به این ابزار دسترسی داشته باشد. ولی بحث ابزار دفاعی نباید ما را از سایر مسایل همچون اقتصاد و بیکاری و رشد اقتصادیه و تجارت و تاثیر انها بر قدرت ملی غافل کند. اگر مهم نبود ما به 598 و برجام نمی رسیدیم.
ناشناس۲۴۶۳۴۱۱۰:۵۰:۵۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
جناب امیری این مدت حدود بیست سال رو میشه بیشتر توضیح بدید که چرا مثلاً ده سال یا سی سال نه! ممنونم. ضمن اینکه راهکارهای شفاف و عملی خودتون برای این مشکل رو بفرمایید.
ناشناس۲۴۶۹۲۰۱۵:۵۶:۵۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
یادداشت هجده کشاورز، یک ذهن زیبا و تغییر دنیا را اگر مطالعه فرمایید قطعا می تواند برای رفع سوالها و ابهامات شما کمک کننده باشد. http://old.alef.ir/vdceen8eejh8zoi.b9bj.html?415944
امیر۲۴۶۳۵۳۱۱:۰۳:۲۵ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
البته این یک تحلیل قابل بحث و تامل فراوان است ولی بد نیست بدانید که منبع اصلی نفت شیل (سنگ نفت یا سنگ نفت‌زا) در پهنه وسیعی از طبیعت از آب‌های شیرین تا دریاچه‌های نمکی و باتلاق‌های رسوبی یافت می‌شود که بین دوره‌های کامبرین و ترشیاری شکل گرفته‌اند ( منبع ویکی پدیا ) یکی از محل هائی که این سنگ ها در آسیا پیدا شده اند ( فعلا ) شمال سوریه و کمی هم شمال عراق است یعنی دقیقا جائی که ترکیه و کردها بروی آن دست گذاشته اند تا احتمالا از دستیابی ایران به این منابع جلوگیری کنند و باز اگر به همین نقشه دقت کنیم منابع اصلی این ماده اولیه در آفریقا در کشور لیبی و مقداری در الجزاریر و مصر قرار دارد البته در لیبی بسیار زیادتر از بقیه جاها و دلیل سرنگونگی قذافی هم می تواند به این قضیه مربوط باشد در نهایت باید گفت منابع زیادی هم در روسیه قرار دارد که احتمالا آنها نیز به فناوری تولید نفت شیل دست یافته اند مطمئنا اگر پهنه ایران را با دقت فراوان برای این ماده اولیه کاوش کنیم بدلیل رسوبی بودن به احتمال فراوان در ایران نیز منابع زیادی از این نوع سنگ باید یافت شود و اینجا تکلیف دانشمندان ما روشن است تا بسمت بدست آوردن این تکنولوژی حرکت کنند هرچه سریعتر ....
ناشناس۲۴۶۳۶۵۱۱:۱۱:۰۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
حالا برید از گران شدن دلار خوشحالی کنید !!!
goldan _part@ yahoo.com۲۴۶۴۱۰۱۱:۲۷:۵۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
من از طرفداران اصلاحات هستم واقعا ازاین مقاله که در تحریریه الف تهیه شده لذت بردم ما کشور ی عظیم هستیم ملتی عظیم هستیم منظورم پروپاگاندای ملی نیست ما علاوه بر اینکه ایرانی هستیم (ایرانی هادر طول تاریخ در مجموع مردمانی خوب ودل رحمی بوده اند) مسلمان وبخصوص شیعه هستیم(تمام هموطنان غیرمسلمان وغیر شیعه تخم چشم ما هستند ولی ما شیعیان معتقدیم با پزیرش 12 امام معصوم مورد شفقت ومحبت ویژه الهی قرار گرفته ایم که این راه فقط برای شیعه نیست وراه باز است وهمه عالم می توانند به این توفیق نایل گردند) پس یک مسلمان شیعه یعنی یک انسان پاک قوی مهربان مردمدار کوشا نوعدوست اسراف نکن اگاه هوشیار و... پس بزرگترین سرمایه این مملکت اول وجودخداوند رحمان (منظور پذیرش ان است)قران کریم وامامان معصوم ومردم گرامی ماست همت کوشش تلاش وامیدداشتن به یاری خداوند بزرگترین سرمایه ماست ماباید بدانیم گناه بشررا بدبخت می کند(جلو نزول رحمت الهی می گیرد واین برای همه جهانیان صدق می کند) ما باید انسانهای درستکاری باشیم واین مختص مردم نیست همه وهمه دولت وملت فرقی بین وزیر ویک فرد عادی نیست همه باید پاک وانسانهای والایی باشندپس گناه نکردن اولین قدم ما ایرانیان است قدم دوم چنان تلاشی می توانیم داشته باشیم که دنیا را متحیر کنیم یک مسلمان واقعی مومن وامیدوار به پشتیبانی الهی دنیا را می شکافد وبه پیش می رود ونه تنها عالیترین خدمت را به جامعه خود می کند بلکه بر اساس دستورات الهی به دنیا هم خدمت می کند یک مثال ساده بزنم اولش شاید بخندید ولی مطرح می کنم من در زمینه تولید اب از اب دریاوتولید انرژی از خورشیدمطالعات خوبی دارم ایران عزیز ما مهمترین مشکلش در درجه اول اب ودر درجه دوم برق است ودر درجه سوم فرهنگ مردم در استفاده از منابع است با انتقال اب دریای جنوب وشمال توسط لوله های عظیم به تمام کشور و عبور این لوله هااز تمامی شهرهای ایران وایجاد یک یا صدها اب شیرین کن خورشیدی(امروز چادرهای تولید انرژی خورشیدی بصورت سیاربرای مصارف امدادی وجوددارد که با یک ماشین وانت پهن وجمع می شود این مفهومش این است که ما راحت می توانیم از انرزی خورشیدی استفاد کنیم فقط همت همت )برای مصارف اشامیدنی کشاورزی و...بطور کل تمامی مشکل ایران حل می شود وایران را در زمره پیشرفته ترین کشورهای جها ن قرارمی دهد فقط وفقط همت والای وعالی وعالی کشور ونظام را می طللبد این دو خطی که در بالاعرض کردم یک نظریه است (انتقای اب دریای شمال وجنوب به توسط لوله به تمام شهرهای ایران وتصفیه ان با استفاده از انرژی خورشیدی) که می توان برای اجرای فنی ان هزاران کتاب نوشت عربستان تقریبا نیمی از اب مورد نیاز خود را ازدریا تامین می کند اب ریاض روزانه توسط اب دریابا فاصله حدود 700 کیلومتر از دریا تامین می شود گفتم شاید بخندید ولی این حقیقتی است که ما خیلی زود مجبور به پذیرش ان خواهیم شد به هر حال جناب تحریریه وجناب نویسنده من از مقاله شما کیف کردم خواهش می کنم باز ادامه دهیدصددرصد مسولین انها را خواهند خواندوبه ان عمل خواهند کرد
ناشناس۲۴۶۴۱۱۱۱:۲۸:۰۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اون زمان که احمدی نژاد باعث شد ارزش پول ملی 400% ماهش یابد کجا بودید ؟
ناشناس۲۴۶۵۸۵۱۳:۱۶:۰۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
عزیز . انزمان هم بودیم. اگر ما هم نبودیم سایت محترم الف که بود و مقالات و انتقادات بسیار منطقی و علمی نسبت به دولت اقای احمدی نژاد داشت و ثبت است و زمانی که افرادی همچون وزیر محترم خارجه کنونی با دولت اول اقای احمدی نژاد همکاری کامل داشت و در همه 8 سال ان دولت حتی شما از ایشان یک انتقاد ثبت شده هم نمی توانید بیاورید سایت الف و خوانندگان ان مانند ما نسبت به روند تصمیمات اقتصادی و سیاست خارجی ان دولت انتقاد وارد می کردند ولی افسوس که در نزد شما اگر کسی از این دولت یا اقای ظریف انتقاد داشته باشد خواهند گفت حتما طرفدار ان دولت و اقای جلیلی هست و بالعکس . گویی در همه دنیا در سیاست خارجی فقط دو کارکرد و استاندارد وجود دارد یا اقای ظریف یا اقای جلیلی! افسوس
ناشناس۲۴۶۴۴۸۱۲:۰۲:۲۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بسیار جای تامل دارد.
ناشناس۲۴۶۴۷۰۱۲:۱۴:۳۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بازم معلوم نیست ورق چجوری برگردد و چه خوابی برامون دیدند
علیرضا۲۴۶۴۷۷۱۲:۱۵:۵۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بازم معلوم نیست چه خواهد شد
سعید۲۴۶۴۹۲۱۲:۲۲:۱۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اقتصاد امریکا حدود 15 هزار میلیارد دلاره و 10 میلیون بشکه در روز که میشه سالی حدود 150 میلیارد دلار میشه 1 درصد از کل اقتصاد آمریکا. بنابراین اینکه همه سیاست آمریکا رو تقویت این درصد ناچیز بدونیم بنظرم تحلیل درستی نیست
ناشناس۲۴۶۵۳۴۱۲:۴۹:۳۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
عزیز شما هم مانند خیلی از کارشناسان و مدیران ما خیلی ابتدایی و به قول معروف جهان سومی به مسئله نگاه کردید! برای تولید 10 میلیون بشکه نفت شیل نیاز به همین حدود هزینه است. شما می دانید چرخش سرمایه و تعداد افرادی که در امریکا درگیر این تولید می شوند مانند کشاورزان فقیر تکزاس که به ثروت باداورده رسیدند و یا درامد این افراد که باید برای خود و خانوداه های خود در بازار امریکا مصرف کنند و باعث رونق بخشهای بسیار زیاد دیگر اقتصاد امریکا می شود . این 150 میلیارد را برای اقتصاد امریکا چند برابر می کند؟ تازه این فقط شروع است و فقط در داخل امریکا است. وقتی این صنعت به کشورهای دیگر رسید و مانند بویینگ یا ماکرو سافت و اپل و.. این شرگتهای شیل نفتی امریکایی تکنولوژی خود را به دیگر کشورها صادر کردند و یا از همه مهمتر دولت امریکا با انحصار به وجود امده و خودکفایی تولید نفت و خارج کردن نفت روسیه و خاورمیانه چه اندازه کشورهایی مانند چین و ژاپن و اروپا را به نفت امریکا و این تکنولوژی متکی کردند و از ناحیه این دست بالا در مذاکرات و تحریمها و فشار اقتصادی می توانند در سایر بخشهای اقتصادی مثلا تجارت جهانی به نفع امریکا امتیاز بگیرند متوجه می شوید این بخش جدید ثروت برای امریکا نه یک درصد که به راحتی 10 درصد ثروت جدید خواهد افرید!
ناشناس۲۴۶۵۶۵۱۳:۰۳:۲۱ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
برای اونها چیزی نیست ولی برای ما همه چیزه! ضمن اینکه هدف فقط اقتصادی نیست بلکه استراتژیک هم هست.
داریوش۲۴۷۱۹۷۱۹:۳۵:۰۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
برادر عزیز، نفت کالایی استراتژیک مثل گندم و برنج هست ...ممکنه عددش در اقتصاد آمریکا زیاد نباشه ولی ارزش استراتژیکی فوق العاده ای داره ...تمام هدف استراتژی ترامپ همانطور که به درستی توسط نویسنده اشاره شده عدم وابستگی آمریکا به دیگران از بابت این محصول هست
ناشناس۲۴۷۲۵۹۲۰:۴۷:۱۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
در تایید نظر شما و رد اغراق این مقاله باید بگویم درآمدهای حاصل از صنایع شیمیایی امریکا (بخشهای پایین دستی نفت) که ما در این حوزه عقب ماندیم و به خام فروشی اکتفا کرده ایم بسیار بیشتر از فروش نفت برای دولت امریکا درآمد و مالیات بدنبال دارد که سود آوری این صنعت بزرگ هم به نفت ارزان وابسته است. ضمن اینکه اگر ترامپ به دنبال گران کردن نفت بود، با افزایش نرخ بهره فدرال رزو باعث کاهش قیمت کامودیتی ها و مواد اولیه از جمله نفت نمی شد. در همین چند روز دیدیم با افزایش این نرخ، قیمت نفت از 70 به 63 دلار سقوط کرد.
ناشناس۲۴۶۵۶۴۱۳:۰۲:۳۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
فکر نویسنده مملو از....است. ضمنا تکنولوژی نفت شیل از دهه ی ۸۰ میلادی رایج است و همه ی غولهای نفتی آن را میدانند تاکنون مقرون بصرفه نبوده الان هم نمی تواند جای برداشت از منابع نفتی کشورهای نفت خیز را بگیرد
ناشناس۲۴۶۶۷۲۱۳:۵۲:۴۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اگرامریکا پراز نابغه های اقتصادی نبود نبض اقتصاد جهان را بدست نداشت
محمد۲۴۶۶۹۱۱۴:۰۱:۲۴ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
نوشته فوق در مواردی جای تامل دارد که امیدوارم مسئولین به این نکات توجه نمایند ولی در مورد این نکته که گفته شده " بزرگترین برگ برنده ملت ایران و عامل اصلی نگرانی طرف مقابل یعنی نیروگاه اراک را تقریبا در برابر هیچ سیمان نمودند" اولا نیروگاه اراک تعطیل نشده و قلب راکتور طراحی مجدد گردیده و امیدواریم به سرعت ساخته و جایگزین گردد ، دوم دانش طراحی بومی بوده و قابلیت ساخت مجدد دارد که مطمعنا در طراحی مجدد بسیار بهتر از قبل می باشد ، سوم محدودیتهای برجام ماکزیمم هجده ساله بوده که دو سال آن گذشته ودر ضمن محدودیتی برای تحقیق و توسعه دانش کاملا بومی هسته ای ایران ایجاد نکرده که امیدوارم بخوبی از این فرصت جهت تکمیل دانش و بهینه سازی فن آوریهای موجود استفاده گردد ، چهارم برجام در زمان خودش فرصت خوبی برای ایران ایجاد نمود که متاسفانه مدیران اقتصادی و صنعتی دولت تاکنون استفاده ای از آن نکرده اند که هیچ، بلکه با عملکرد خود باعث عقبگرد و ایجاد رانت و فساد و نارضایتی گسترده مردم شده که باز هم امیدوارم با تغییر این رویه سمت و سوی اقتصاد جهت برخورداری کلیه مردم و نه فقط عده ای خاص ودر مسیر درست اصلاح گردد.
ناشناس۲۴۶۷۹۴۱۴:۴۱:۴۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اینکه گفته شده شوروی در زمینه نظامی و هوا فضا به مراتب از غرب پیشرفته تر بوده درست نیست نمونش هم سلاحهای ساخت شوروی و غرب میباشد. به نظر نمیاد بریتیش پترولیوم تا چند سال دیگه نتواند تکنولوژی نفت شیل را بدست بیاورد. یادمون نره آمریکا هنوز همان انگلوساکسونه کلی اسکاتلندی ایرلندی هنوز پایه های اصلی آمریکا را دست خود دارند. پس به احتمال بسیار زیاد انگلستان هم به این تکنولوژی دست خواهد یافت و ما باید فکر انرژی های دیگز خواهیم بود
ناشناس۲۴۶۸۲۳۱۵:۰۳:۴۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
این تحلیل ناقص است و عملی نیست. آمریکا حتی با تولید این مقدار نفت باز هم وارد کننده است. از سوی دیگر مصرف کننده اصلی نفت در آینده چین است و میزان مصرف نفت تا 2050 در دنیا افزایشی خواهد بود که صادرات 2 میلیون بشکه ای ایران درصد بزرگی را شامل نمیشود که حتی اگر امریکا با دسیسه های پیچیده آنرا از بازار خارج کند تائیر استراتژیکی بر بازار جهانی بگذارد. ...
محمد۲۴۶۸۶۳۱۵:۲۰:۲۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
ترامپ دیوانه داره کارخودش را دنبال می کنه اونوقت مسئول اجرایی ما دنبال تفرقه انداختن در بین مردم و بین مسئولین است ما کجاییم اونا کجا هستند.
بابک۲۴۶۹۰۱۱۵:۳۹:۰۶ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
چندین سال است که چنین استراتژی از طرف آمریکا اتخاذ شده و آهسته به سمت آن پیش میرود.اما اینکه این موضوع اصلی ترین دلیل نگرش اون ها به مسئله خاورمیانه و اقتصاد روسیه و ایران باشه جای تامل داره.اما بدون شک این مقاله به درستی کلیات راهی که آمریکاییها پیش گرفتن رو تبیین میکنه.
ناشناس۲۴۷۰۴۰۱۷:۱۹:۱۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
اقتصاد امریکا حدود 15 هزار میلیارد دلاره و 10 میلیون بشکه در روز که میشه سالی حدود 150 میلیارد دلار میشه ! درصد از کل اقتصاد آمریکا. بنابراین اینکه همه سیاست آمریکا رو تقویت این درصد ناچیز بدونیم بنظرم تحلیل درستی نیست / اشتباه شما این است که یک بعدی داستان می بیند / زنجیره کامل نفت تا مواد مصرفی بالغ بر 1300 دلار به ازای هر بشکه است. / در ضمن کامنتم طبق معمول اغلب این چند ماه اخیرمنتشر نرکید/ همانی که سه مورد ذکر کرد و اینها / گویا هسیتری ما به کلمات مثل فقرزدایی و عدالت و دموکراسی حیلی بالا رفته و حتی از خواندش هم دچار تنش می شویم؟! ...
Mohammad۲۴۷۰۵۷۱۷:۳۲:۳۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
با سلام؛ ضمن تشکر از گزارش قبلی و فی الحال، شما همه جوانب انرژی را بررسی نکرده اید و صرفا روی نفت و گاز اکید داشته اید. این موضوع که غرب سالهاست می کوشد که از واردات نفت و وابستگی به خاورمیانه بکاهد؛ ولکن چرا این همه لشکرکشی و جنگ در این منطقه؟ آیا غیر از منابع انرژی چیز دیگری در این منطقه وجود دارد؟ به نظر می رسد که بایستی روی جنبه های دیگر نیز بررسیهائی صورت پذیرد. اگر تولید نفت ایران حدود 2% تولید نفت جهان باشد؛ تاثیر آنچنانی بر روی نقشه انرژی دنیا نخواهد داشت.
مهدی۲۴۷۱۴۷۱۸:۵۷:۱۷ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
جناب آقای امیری به عنوان یک استاد دانشگاه از متن پربار و تحلیلی شما لذت بردم. خیلی وقت بود که تحلیل راهبردی و به درد بخور نخوانده بودم.
محسن۲۴۷۲۴۰۲۰:۲۴:۱۸ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بسیار جالب بود امیدوارم که پیچش مو و اشارات ابرو را درک کنیم
علی اصغر۲۴۷۲۷۹۲۱:۰۵:۴۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بسم الله الرحمن الرحیم جناب امیری سلام علیکم و ممنون از مقالتون ببخشید یادم به هواپیمایی افتاد که حین فرود چرخاش باز نمی شد و یکی از مسافرا که اتفاقا استاد مکانیک هم بود دائم از محاسبه دقیق سرعت برخورد هواپیما و خسارات وارده می گفت!! پدر بیامرز یه راه حل به درد خور تو مقاله نبود جز اینکه غیر مستقیم گفته بودید که به کشورهای دیگر کمک نکنیم ! اگر درد را خوب تشخیص دادید با این امکانات درمان را هم ارائه کنید وگرنه گرهی را نگشوده اید و حداکثر اعلام خطری کرده اید. با تشکر مجدد
ملک زاده۲۴۷۳۷۳۲۲:۳۰:۱۲ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
با سلام متن بسیار جالب و کارشناسانه ای بود حالا میفهمم که چرا دولت امریکا بهترین و نابغه ترین افراد دنیا را با لطایف الحیل جذب کشورش میکند. با این پیش بینی آقای امیری ما در حالت کیش و مات هستیم و ظاهرآ نه راه پیش داریم و نه راه پس. خدا کند نابغه های باقی مانده در ایران با حمایت دولتمردان بتوانند راهکاری خوب برای این مشکلات بیندیشند ان شاءالله
ناشناس۲۴۷۴۸۰۲۳:۴۸:۴۹ ۱۳۹۶/۱۱/۲۵
بعد از مدتها یک مقاله جون دار خوندم. واقعا ممنون از نویسنده مقاله. امیدوارم تحلیل های بیشتری از ایشون منتشر بشه.
ناشناس۲۴۷۶۳۴۰۷:۳۸:۴۴ ۱۳۹۶/۱۱/۲۶
خوب بود. اقای دکتر رنانی در حدود 10 سال پیش با نوشتن کتاب اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی ایران خیلی خوب اینده صنعت نفت و پرونده هسته ای را .. ترسیم کردن..
ناشناس۲۴۷۸۴۰۱۱:۱۱:۱۳ ۱۳۹۶/۱۱/۲۶
در امریکا دمکراسی سالهاست برقرار است و تصمیمات شخصی نیست شاید بنظر برسد تصمیم رییس جمهور است ولی یک گروه کارشناس پیش از اعلام ان تحلیل می کنند و با توجه به نتیجه تصمیم اعلام می شود بعد هم کنگره و سنا و قضات فدرال ناظر و کنترل کننده هستند. اگر یک دیوانه به ترتیبی به قدرت برسید هر شهروند امریکایی می تواند تصمیماتش را بطور غیر مستقیم با مراجعه به نهای ناظر به چالش بکشد... برخلاف برخی کشورهای دیگر!
ناشناس۲۴۸۹۰۳۱۰:۴۸:۴۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
فکر کنم این نفتی که امریکا میفروشه همون نفتیه که از داعشی خریداری میشده این چند سال. داعش یک نقاب است که سیاستمداران کثیف اهدافشان را توسط اونا عملی میکنن.به اسم داعش ولی با دستور هر کی که پول میده
محمد رسول۲۴۹۶۹۹۰۸:۳۶:۱۰ ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
گذشته از اهداف اقتصادی ؛ باید هدف اصلی و راهبردی کشاکش و مجادله بیرحمانه جناح شیطان پرستانی که خواهان تفوق و تسلط بر این سیاره هستند رو در نظر گرفت ؛ گروههایی اعم از صهیونیست ؛ ایلومناتی ؛ فراماسونری و.... که سابقه بسیار طولانی راهبردشان عیان گشته که بسیار بسیار خطرناک است ؛ یکی از موارد مرموز و سوال برانگیز ؛ بنای یادبود سنگهای راهنما ; در ایالت جورجیا آمریکاست که توصیه میکنم حتماً علاقمندان در باره آن تحقیق کنند ؛ دومین مورد ؛ بنای کدهای باستانی در مقابل ساختمان سازمان cia در لانگلی ست ؛ و سومین مورد ؛ ستونهای اُبلیکس; که در پایتخت‌های مهم دنیا موجود میباشد که نمادی از شیطان پرستی باستانی ست...

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

بانک آیندهبیمه دیمادیرانسام سیر

پربحث‌های امروز

  1. اشکالات طرح جدید ترافیک اعلام شد

  2. بالگرد سپاه، سکان عمودی هواپیمای ATR72 را با لوگوی هواپیمایی آسمان رویت کرده است

  3. تصویر یکی از شهدای درگیری شب گذشته دراویش گنابادی با پلیس و بسیج

  4. روایت اینستاگرامی ظریف از یک هفته سفر پر کارِ دیپلماتیک

  5. جست و جوی 40 تیم تخصصی هلال احمر در روز سوم حادثه سقوط هواپیما

  6. پلیس: ناآرامی‌های خیابان پاسداران ساعت ۴ و نیم بامداد به پایان رسید / ۳۰۰ نفر از جمله رانندگان خودروهای اتوبوس مرگ و سمند بازداشت شدند / شهادت سه مامور ناجا و دو بسیجی

  7. سخنگوی پلیس:60 نفر در اتفاقات خیابان پاسداران دستگیر شدند

  8. سقوط 20درصدی ارزش ریال ایران در 5 سال اخیر

  9. تکلیف ساکنین محدوده طرح ترافیک با اجرای طرح جدید

  10. پست وزیر ارتباطات در مورد موبایل روشن مسافر هواپیما

  11. آغاز عملیات جست و جوی مجدد هواپیما با ۷ بالگرد و ۳۰ پهپادمختصات مشخص‌شده نزدیک قله دناست/شرایط برای نفوذ به ارتفاعات دنا فراهم شده است/

  12. پایان آشوب دراویش در پاسداران تهران/ ۳ مامور پلیس و ۲ بسیجی به شهادت رسیدند

  13. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

  14. آخرین عناوین روزنامه‌های ورزشی

  15. آخرین عناوین روزنامه‌های سیاسی

  16. تغییر لایحه بودجه دولت در مجلس چقدر است + نمودار

  17. اشکالات طرح جدید ترافیک اعلام شد

  18. مدیرانی که نتوانستند یک تیم را حفظ کنند

  19. خلبان ATR تا آخرین لحظه اعلام وضعیت اضطراری نکرد/‌ هواپیما ELT داشت اما پس از حادثه سیگنال نداد

  20. از آمد و شد اعضاء شورای شهر و شهردار چه به شهر و شهروندان می رسد؟‎

  21. عضو ارشد کابینه رژیم صهیونیستی:اسرائیل هرگز داعش را یک تهدید موجودیتی یا استراتژیک نمی‌دید

  22. دبیر سیاسی روزنامه شرق:واژه‌ها را دستمالی نکنیم/ نام حمله با اتوبوس به صف ماموران، قتل عمد است

  23. حمایت تسلیحاتی اسرائیل از 7 گروه معارض سوری برای مقابله با ایران

  24. سناتور آمریکایی خواستار اعدام تیرانداز فلوریدا شد

  25. جدا شدن بزرگترین کوه یخ از قطب جنوب  

پربحث‌های دیروز

  1. استیضاح وزرای کار و راه تقدیم هیات رییسه شد/ نامه برخی نمایندگان به روحانی: ربیعی و آخوندی قبل از استیضاح، استعفا دهند

  2. رییس کمیسیون عمران مجلس: قصور سازمان هواپیمایی و هواپیمایی آسمان در سقوط هواپیما/ مسئولین استعفاء دهند/ بررسی علت سقوط هواپیما در کمیسیون عمران

  3. احتمال زنده ماندن سرنشینان هواپیما بسیار کم و نزدیک به صفر شد/اعزام تکاوران تیپ ۶۵ نوهد/ارتش مختصات تقریبی محل سقوط هواپیمای ATR را در اختیار ستاد بحران گذاشت

  4. نماینده شرکت آسمان: خیلی از کشورها دنبال این بودند همین هواپیماهای ATR بیست و پنج ساله‌‌ی ما را بخرند  

  5. جزئیات شهادت ۳ مامور ناجا در درگیری خیابانی در پاسداران تهران/ قاتلان بلافاصله دستگیر شدند/ اوضاع تحت کنترل است +فیلم

  6. جهانگیری: زمان انتخابات کمی «زیاده‌روی» کردم!

  7. اهدای مدال طلا به حاج قاسم در قلب آمریکا+عکس

  8. نماینده مجلس: مدیرعامل شرکت آسمان استعفا دهد

  9. روایتی از ختم فرزند مسئولی که هیچ کدام از فرزندانش آقازاده نشدند  

  10. آخوندی پس از بازدید هوایی از محل حادثه: هنوز هیچ‌ چیزی مشخص نیست

  11. تصادف شدید خودروی گرانقیمت فراری با پلاک گذر موقت در تهران  

  12. ابهامات بسته ضد التهاب بانک مرکزی

  13. کشتی دلار در حال غرق شدن است/افزایش 11 درصدی کسری بودجه آمریکا

  14. دلار به کمتر از ۴۶۰۰ تومان برگشت+جدول

  15. کواکبیان: لاشه ATR را ظرف ۲۴ ساعت پیدا کنید

  16. پهپاد ویژه جستجو تا ساعتی دیگر به منطقه اعزام می شود

  17. محل سقوط هواپیما در ارتفاع بالای ۳۷۰۰متری است/ روایت اورژانس از جستجو در محل سقوط هواپیما

  18. پهپادهای سپاه در منطقه سقوط هواپیما هستند/ شرایط جوی جستجو را دشوار کرده است

  19. تعداد پزشکان و پرستاران در هواپیمای حادثه‌دیده تهران - یاسوج

  20. حضور بدون تشریفات حاج قاسم در هواپیما   

  21. انتشار اسنادی در تلویزیون که نشان میدهد برخلاف تکذیب مسئولان دولتی، فرودگاه یاسوج رادار ندارد  

  22. بازگشت پرواز «تهران - تبریز» به فرودگاه مهرآباد به‌علت نقص فنی

  23. استیضاح مجدد وزیر راه و شهرسازی کلید خورد

  24. دستگیری کفتار زرد غرب تهران

  25. آیا این کودک قربانی خطای پزشکی شده است؟

پربحث‌های هفته

  1. احمد توکلی به سوگ فرزند هنرمند خویش نشست + اصلاحیه و جزئیات مراسم تشییع و ترحیم

  2. پوشش لحظه به لحظه/سقوط هواپیما تهران- یاسوج در سمیرم/همه مسافران جان باختند+اسامی مسافران| لاشه هواپیما هنوز پیدا نشده/ عدم امکان اعزام بالگرد به‌دلیل برف و بوران/+تصاویر

  3. نظر شما در مورد این فیلم و سخنان مدیرعامل ایران خودرو چیست؟  

  4. برنامه بی نقص ترامپ مجنون، برای اقتصاد ایران و روسیه

  5. واکنش روحانی به انتقادات درباره طرح مسئله رفراندوم/ رئیس جمهور مسئول اجرای قانون اساسی است/ امروز 98 درصد مردم به جمهوری اسلامی رای می دهند/در زندگی خصوصی مردم دخالت نکنیم

  6. قیمت واقعی دلار 1000 تومان است / استدلال؟

  7. گزارش کیهان: خواننده ها را چه کسی به "دورهمی" دعوت می کند؟

  8. نظر شما درباره این تصویر چیست؟

  9. بازار ارز رها شد/سوال از کرباسیان فردا در مجلس/ نوبخت: قیمت دلار با محاسبات ما باید زیر 4 هزار تومان باشد و قیمت فعلی باید بترکد

  10. حجاب اجباری یا حجاب اجتماعی

  11. دستگیری دلالان ارز از سوی نیروی انتظامی/ دلار ارزان شد + عکس

  12. تفسیرهای غلط از نظرسنجی ها درباره حجاب

  13. بی‌ارزش‌ترین پول دنیا +عکس

  14. چرا کمتر کسی حاضر به دفاع از مواضع "حاتمی کیا" است؟

  15. دلار در مرز ۵ هزار تومان!

  16. ماکرون: برنامه موشکی ایران باید تحت نظارت بین المللی قرار گیرد

  17. جانشین جمشید بسم الله دستگیر شد/ تزریق پنج میلیون دلار به طور روزانه کجا می رود؟/755 حساب اخلال‌گران بازار ارز با گردش 20 هزار میلیارد تومان مسدود شد

  18. احمد توکلی: دیده بان به تنهایی قادر نیست فساد را منکوب کند؛ اما می‌توانیم انگیزه ایجاد کنیم / جامعه باید به سمت مبارزه با فساد حرکت کند/بی ثباتی مدیریت و فقدان استراتژی در صادرات گاز

  19. اختلاف بر سر لغو آزمون مدارس نمونه و استعداد درخشان/ نامه اعتراضی ۱۶۰ نماینده به رییس‌جمهور

  20. تصاویری جالب از سفیر آلمان در ایران

  21. رئیس سازمان اجتماعی کشور: ۹۵ درصد بانوان کشور به حجاب باور دارند

  22. پیکر محمد توکلی فرزند احمد توکلی تشییع شد+تصاویر  

  23. پست فیس بوکی کی روش در مورد جادوگر+عکس

  24. مناظره جادوگر- ساکت/ از اخراج مربیان تیم‌ملی توسط کی‌روش تا واریز پول‌های جام جهانی به حساب شخص ثالث/قضاوت با مردم + فیلم

  25. استیضاح وزرای کار و راه تقدیم هیات رییسه شد/ نامه برخی نمایندگان به روحانی: ربیعی و آخوندی قبل از استیضاح، استعفا دهند

آخرین عناوین