به گزارش روابط عمومی مرکز، دهمین جلسه از سلسله جلسات» هماندیشی پیرامون تمرکززدایی مالی در ایران« به میزبانی میز تخصصی حکمرانی گروه پژوهشی حکمرانی و مالیه عمومی برگزار شد. در این جلسه دکتر امیدعلی پارسا، رئیس امور برنامه و بودجه استانهای سازمان برنامه و بودجه کشور، به تشریح اقدامات انجامشده در این زمینه پرداخت.
در این نشست هماندیشی، دکتر امیدعلی پارسا؛ رئیس استانهای سازمان برنامه و بودجه کشور استانهای سازمان برنامه و بودجه کشور، با تشریح چارچوب اقدامات انجامشده، هدف اصلی این رویکرد را حرکت به سمت توسعه متوازن استانها و استقرار نظام حکمرانی اداری دو سطحی ملی ـ استانی عنوان کرد و گفت در چنین الگویی، واگذاری وظایف باید همراه با انتقال متناسب اختیار، مسئولیت، پاسخگویی و منابع باشد و صرف انتقال وظایف اجرایی، بدون تأمین این الزامات، به تمرکززدایی واقعی منجر نخواهد شد.
امیدعلی پارسا با اشاره به تجربههای اجرایی اخیر سازمان برنامه و بودجه در حوزه درآمدهای استانی توضیح داد که یکی از محورهای مورد توجه، طراحی سازوکارهایی است که در آن استانها از بهبود عملکرد خود در تأمین منابع منتفع شوند. به گفته وی، تجربه اجرا شده در حوزه وصول درآمدهای مالیاتی نشان داده است که با اصلاح قواعد و ایجاد مشوقهای مناسب میتوان انگیزه دستگاهها و مدیران استانی را برای افزایش کارایی تقویت کرد. وی تأکید کرد که در این الگو، هدف صرفاً افزایش درآمد نیست، بلکه ایجاد رابطهای روشن میان عملکرد، منابع و میزان تخصیص اعتبارات است.
رئیس امور برنامه و بودجه استانهای سازمان برنامه و بودجه کشور، همچنین به روند تفکیک وظایف ملی و استانی، بازنگری در نحوه تخصیص اعتبارات هزینهای و تملک داراییهای سرمایهای و حرکت به سمت برنامهریزی نتیجهمحور اشاره کرد و گفت سازمان درصدد است بخشی از این رویکرد را بهصورت تدریجی و پایلوت اجرا کند. در این چارچوب، تلاش شده است قواعد مالی مربوط به نظام درآمد ـ هزینه استانها در فرایند تدوین بودجه سال آینده نیز انعکاس پیدا کند.
در بخش دیگری از جلسه، دکتر گرایینژاد؛ مدیر گروه پژوهشی حکمرانی و مالیه عمومی مرکز، با طرح مجموعهای از پرسشهای کارشناسی، بر ضرورت مشخص شدن مبنای نظری و تجربی تقسیم وظایف میان سطوح ملی و استانی تأکید کرد. وی این پرسش را مطرح کرد که استانی تلقی شدن یک وظیفه دقیقاً چه آثار و الزاماتی در حوزه مدیریت، تعیین منابع، تخصیص مخارج و پاسخگویی ایجاد میکند و این تغییر چگونه باید بهصورت شفاف در ساختار و جداول بودجه منعکس شود.
غلامرضا گرایینژاد همچنین تأکید کرد که صرف انتقال یک ردیف یا عنوان از بخش ملی به استانی را نمیتوان تمرکززدایی دانست و اگر قرار است اختیارات مالی واگذار شود، باید محل تصمیمگیری و مسئولیت پاسخگویی نیز بهروشنی تعیین شود. وی شفافیت بودجهای را یکی از پیشنیازهای اصلی این فرایند دانست و بر ضرورت قابل مشاهده بودن نتایج این تغییرات در اسناد بودجه تأکید کرد.
در ادامه جلسه، حاضران درباره موانع اجرایی تمرکززدایی، مقاومت احتمالی دستگاههای ملی در برابر انتقال اختیارات، ظرفیت مدیریتی استانها، نحوه پاسخگویی مدیران محلی و ضرورت طراحی سازوکارهای انگیزشی بحث و تبادل نظر کردند. همچنین بر این نکته تأکید شد که گذار از برنامهریزی و بودجهریزی فعالیتمحور به برنامهریزی و بودجهریزی نتیجهمحور، علاوه بر اصلاحات نهادی و ساختاری، نیازمند ظرفیتسازی، آموزش و گفتمانسازی در سطح ملی و استانی است.
از دیگر محورهای مطرحشده در نشست، ضرورت ارتقای شفافیت دادههای مالی استانها بود. در این بخش، بر اهمیت دسترسی به اطلاعات دقیق درباره منابع و مصارف هر استان و انعکاس روشن نحوه توزیع اعتبارات تأکید شد؛ چراکه بدون شکلگیری یک پایگاه داده منسجم و قابل اتکا، ارزیابی عملکرد استانها و حرکت به سمت پاسخگویی مالی با دشواری مواجه خواهد بود.
در پایان، بر امکان تقویت همکاری میان مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری و سازمان برنامه و بودجه کشور در حوزههای مطالعاتی، آموزش، ترویج و گفتمانسازی پیرامون تمرکززدایی و حکمرانی مالی استانی تأکید شد. پیشنهاد شد این همکاری در قالب برنامههای مشترک و نشستهای علمی و تخصصی ادامه یابد تا همزمان با اجرای پایلوتهای مورد نظر در استانها، زمینه انتقال تجربه، ظرفیتسازی و بررسی علمی نتایج نیز فراهم شود.
دکتر پارسا نیز در جمعبندی جلسه، اجرای موفق پایلوتهای استانی را زمینهای برای گسترش تدریجی این رویکرد در سالهای آینده دانست و بر نقش آگاهیبخشی، ظرفیتسازی و همکاری مجموعههای پژوهشی و اجرایی در پیشبرد این مسیر تأکید کرد.
شایان ذکر است، سلسله جلسات هماندیشی پیرامون تمرکززدایی مالی در ایران، روز یکشنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، در قالب میز حکمرانی مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری و با هدف بررسی ابعاد تاریخی، نهادی، حقوقی و مالی رابطه دولت مرکزی و استانها و امکان حرکت به سوی الگوهای کارآمدتر عدم تمرکز در نظام حکمرانی کشور، برگزار میشود که دهمین جلسه از این سلسله جلسات در تالار توسعه مرکز و با حضور دکتر سیدمهدی پاکذات، رئیس مرکز و معاونین و مدیران مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری یرگزار شد.
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.