نامه جمعی از اندیشکده‌های کشور به رئیس جمهور

گروه سیاسی الف،   4000913062

جمعی از اندیشکده‌های کشور با ارسال نامه ای به رئیس جمهوری از تحرکات برخی افراد و مسوولان سابق نظام سلامت در راستای ادامه وضعیت ناکارآمد فعلی انتقاد و از رئیسی خواستند سیاست‌های کلی ابلاغی سلامت را بر خواسته های این گروه ها مقدم بدارد.

به گزارش الف، متن نامه به این شرح است:

باسمه تعالی

 عنوان: نامه جمعی از اندیشکده‌های کشور به ریاست محترم جمهور 

پرداخت صحیح به مسائل نظام سلامت

جناب آقای دکتر سیدابراهیم رئیسی

رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران

سلام علیکم؛

همانطور که مستحضرید در روزهای اخیر نامه‌نگاری‌ها و تحرکاتی از جانب برخی افراد و مسئولین سلامت در راستای کاهش مالیات پلکانی، حذف (و یا افزایش) سقف پرداخت و همچنین افزایش تعرفه پزشکی صورت گرفته است. متاسفانه این مکاتبات بعضا از سوی کسانی انجام شده که سالیان متمادی صاحب منصب بوده‌اند و امروز به جای مطالبه‌گری باید در مقام پاسخگویی قرار گیرند. تصمیم‌ها و موضع‌گیری‌های غیرکارشناسانه و نامتعادل آن‌ها که خود از علل ناکارآمدی امروز نظام سلامت هستند، همواره تکرار شده و برای تجویزهای امروز آن‌ها آینده‌ای جز آشفتگی بیشتر متصور نیست. این افراد با وجود برخورداری از جایگاه قانونی و اجرایی، برای تامین اهداف صنفی، خارج از قواعد موجود به نامه‌نگاری و فشار بر مقامات بلندپایه کشوری مانند مقام معظم رهبری، ریاست جمهوری، ریاست قوه مقننه و سایر مقامات توسل می‌جویند.

تاریخچه نظام سلامت مملو از طرح‌های ناپخته با نتایج نامطلوب مانند طرح تحول نظام سلامت، طرح انتقال بیمه‌ها به وزارت بهداشت، و سایر موارد مشابهی بوده که همین افراد در آن نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌اند. از این‌رو جمعی از اندیشکده‌های کشور صرف‌نظر از گرایش‌های سیاسی و جناحی به بررسی و تحلیل برخی از این موضوعات پرداخته و نتایج آن را در چند بند به صورت مختصر تقدیم می‌کنیم:

نظام سلامت با مسائلی مواجه است که ضرورت اصلاحات اساسی را اجتناب ناپذیر ساخته است. در دو دهه اخیر (از سال ۱۳۸۱) هیچگاه بیشتر از ۷ درصد منابع نظام سلامت صرف بهداشت عمومی و پیشگیری نشده است. این عدد خود نشانه‌ی رویکرد درمان‌محور است که مخالف بند دو سیاست‌های کلی سلامت است. گرفتاری نظام سلامت در مسائل روزمره و غفلت از نگاه بلندمدت به گونه‌ای است که در 20 سال گذشته سهم هزینه‌های جاری کمتر از 90 درصد از کل هزینه‌‎های نظام سلامت نبوده. این جریان ماحصلی جز عدم‌پیش‌بینی و پرداختن به بحران‌های آتی همچون سالمندی جمعیت، و یا فراهم ساختن زیرساخت‌های مورد نیاز کشور نخواهد داشت. در چنین شرایطی که سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی به بیش از ۱۰ درصد، از بودجه بخش عمومی دولت به ۱۶ درصد و از سبد هزینه خانوار به بیش از ۱۰ درصد رسیده است، سوال اینجاست طرح چنین مسائل صنفی خاص بر اساس کدام منطق و عقلانیتی مطرح شده است! در این شرایط مسائل حائز اهمیتی مانند تعارض منافع در سطوح کلان مدیریتی وزارت بهداشت، مشکلات متعدد پزشکان عمومی و غفلت از اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع، مسائل قابل‌توجه آموزش پزشکی از جذب تا فرآیند آموزش که اخیرا خود را در گلایه‌ها و اعتراضات برخی از دانشجویان تخصص پزشکی نشان داد، به حاشیه رانده شده و به صورت سطحی با آن‌ها برخورد می‌شود.
برخلاف آنچه ادعا می‌شود، اهم دستاوردهای نظام سلامت بعد از انقلاب به برهه‌ای بر می‌گردد که تمرکز سیاست‌گذاری کشور بر بهداشت و دوری از درمان‌محوری گذاشته شد. به صورت مشخص در دهه شصت تا اواسط دهه هفتاد شمسی اوج شکوفایی و بروز دستاوردهای انقلاب اسلامی در نظام سلامت است که ثمرات آن حتی تا امروز به چشم می‌آید. آن دستاوردها که با کمترین هزینه‌ها و صرفه‌جویی‌ها صورت گرفت، متاسفانه امروز به پای درمان‌محوری و تزریق بی‌رویه‌ی منابع مالی حساب می‌شود. حتی در بحران کرونا که شبکه بهداشت (و همچنین بدنه پزشکان، پرستاران و سایر کادر سلامت) کشور بار زیادی را به دوش کشید؛ اما در آن نیز عده‌ای منافع صنفی خود را مطالبه می‌کنند. این معضل را می‌توان در مسائل دانشجویان تخصص که اخیرا مورد تاکید مقام معظم رهبری قرار گرفت، به وضوح مشاهده کرد؛ آنجاکه در مکاتباتشان مسائل صنفی خود را به مشکلات دانشجویان تخصص گره می‌زنند.
حلقه‌ی مفقوده سیاست‌گذاری سلامت کشور، ضعف در نگاه منظومه‌ای به مسائل و طرح مسائل به صورت ناپخته و جزیره‌ای است. این نگاه غیرکارشناسی تا بدانجاست که چهار مسئله‌ی عدم استقرار پزشک در مناطق محروم و استقرار در مراکز شهری، جابجایی از داخل به خارج از نظام سلامت، رفتن پزشکان از بخش دولتی به خصوصی، و مهاجرت پزشک به خارج از کشور یکسان انگاشته می‌شود و بدون در نظر گرفتن ربط‌و‌نسبت آن با سایر مسائل حوزه سلامت برای همه آن‌ها راهکارهایی یکسان ارائه می‌گردد. این مسائل هر کدام باید ریشه‌یابی شده و راهکارهای مقتضی هر کدام با رعایت کل‌نگری ارائه گردند؛ قطعا رفتن پزشکان از بخش دولتی به بخش خصوصی در مقایسه با مهاجرت پزشکان به خارج از کشور علل و عوامل متفاوتی دارد و راهکارهای آن‌ها نیز باید متفاوت باشند. به طور قطع حل این مشکل لزوما با تاسیس یک نهاد سیاست‌گذاری جدید امکان‌پذیر نخواهد شد و بایستی مسیر اصلاح را با تکیه بر شناخت دقیق مسئله و رفع آن در سطوح سیاستی و اجرایی پیگیری کرد.
بررسی راهکارهای ارائه‌شده مانند کاهش مالیات 35 درصدی در بخش دولتی، برداشتن پلکان و سقف درآمد پزشکان و یا دادن وام کم‌بهره به ایشان ما را به یاد تجارب شکست‌خورده‌ای می‌اندازد که بارها تکرار شده‌است. پرداخت کارانه (به ازاء هر خدمت) و یا ایده‌ی اصلاح کتاب ارزش‌گذاری خدمات سلامت در طرح تحول نظام سلامت که منجر به چندبرابر شدن تعرفه‌های پزشکی و در واقع شکست آن شد، تجارب ناموفقی است که سیاست‌گذاران سلامت باید مد نظر قرار دهند. متاسفانه در نظام سلامت تجارب به درستی ثبت و بازخوانی نشده و سیاست‌هایی مشابه در قالب‌های مختلف، توسط افراد گوناگون در طی زمان تکرار می‌گردند.
تسکین موقت مشکلات و اجتناب از پرداختن به ریشه‌ها و مسائل اساسی رویکرد غالب سیاست‌گذاران و ناظران نظام سلامت است. ذی‌نفعان کلیدی نیز با آگاهی از این موضوع، با تهدید کردن سیاست‌گذاران به مهاجرت، یا مواردی شبیه به آن حکمرانان را از اقدامات اساسی برحذر می‌دارند. این مسئله را در موضوعات روز مانند تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری و یا موضوع اعتراضات دانشجویان تخصص پزشکی شاهد هستیم. در هر دو مورد سیاست‌گذار به جای شناخت دقیق مسئله و حل آن، به دنبال جذب منابع جدید مالی از دولت یا مردم و نادیده گرفتن صدای منتقدین است. این در حالی است که این روش‌ها و رویکردهای ظاهری (با اثرات منفی در درازمدت) برای جلب نظر عامه، بودجه وزارت بهداشت را به شدت متورم و ناعادلانه کرده است؛ در این شرایط، همگان از این شرایط ناراضی‌ هستند و برای دولت و مردم توان تحمل هزینه بیشتر باقی نمانده است.
در پایان برخی از بندهای مهم سیاست‌های کلی ابلاغی سلامت را یادآور شده و از قانون‌گذاران و دست‌‍اندرکاران، اجرای هر چه بهتر آن‌ها را مطالبه می‌کنیم. اصلاح نظام و روش پرداخت در بخش سلامت و یکسان‌سازی جزء حرفه‌ای (حق فنی) در بخش دولتی و غیردولتی (بند ۹ سیاست‌های کلی)، لزوم حل مسائل آموزش پزشکی به دور از سیاست‌زدگی و به صورت سلامت‌محور و مبتنی بر نیازهای جامعه (بند ۱۳ سیاست‌های کلی)، تحقق رویکرد سلامت همه جانبه و اولویت پیشگیری بر درمان (بند ۲ سیاست‌های کلی)، توانمندسازی خانواده‌ها و جامعه در تامین و حفظ سلامتی (بند ۱۱ سیاست‌های کلی)، ساماندهی تقاضا و استقرار نظام سطح‌بندی و ارجاع (بند ۵ و ۸ سیاست‌های کلی) برخی از سیاست‌های کلان ابلاغی جنابعالی است که متاسفانه آنگونه که باید محل توجه قانون‌گذاران و مجریان قرار ندارد.

بخش دولتی علی‌رغم ارائه عمده‌ی خدمات مورد نیاز جامعه، با محدودیت‌هایی از جمله مالیات بیشتر و پلکانی، سقف درآمدی و جزء حرفه‌ای کمتر مواجه بوده است. وجود بازار موازی در بخش خصوصی که فاقد محدودیت‌های و نظارت‌های بخش دولتی است، جذابیت بیشتری به همراه داشته و خدمات و انگیزه کادر درمانی در بخش دولتی را همواره تحت‌الشعاع قرار داده است. در این راستا یکی از مهمترین پیشنهادهایی که می‌تواند گام مثبتی در جهت اصلاحات عمیق و اساسی در نظام سلامت باشد، یکسان‌سازی جزء حرفه‌ای (با آماده‌سازی اقتضائات و زیرساخت‌های مورد نیاز) در بخش دولتی و خصوصی است. از اینرو پیشنهاد می‌گردد تمرکز سیاست وزارت بهداشت بر تنظیم‌گری و نظارت یکسان در بخش خصوصی و دولتی قرار گیرد (با تاکید بر موارد فوق‌الذکر، به ویژه عدم افزایش چشم‌گیر هزینه‌های نظام سلامت).

اندیشکده‌های همراه در این نامه (به ترتیب حروف الفبا):

بنیاد توسعه فردا
پژوهشکده چشم‌انداز و آینده‌پژوهی
پژوهشکده سیاست‌پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت
مرکز تحقیقات ثریا دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
مرکز تحقیقات شهید کاظمی آشتیانی دانشگاه علوم پزشکی تهران 
مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام
مرکز مطالعات راهبردی ژرفا

 

یکتانتتریبون

پربحث‌های دیروز

  1. حسن روحانی در لباس سربازی در سال ۱۳۵۰

  2. درباره چندچهره‌گی برخی منتقدان نظام

  3. اشتباهات عراقچی در آخرین دور مذاکرات وین/ روایت ولایتی از جلسه با رئیسی درباره سفر روسیه/ دست خالی اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس/ انتقاد دوباره پلیس از خودروسازان

  4. نظر رهبر انقلاب‌ در مورد قرارداد ۲۵ ساله‌ با چین

  5. شلیک پهپادهای انصارالله به قلب ابوظبی/ آیا امارات به سرنوشت عربستان دچار می‌شود؟

  6. افشای جدیدترین اسرار از خاندان سعودی؛ ملک سلمان کجاست؟

  7. پاسگاه مرزی ایران زیر برف مدفون شد

  8. دیدار با شمخانی در مترو

  9. پشت پرده حمایت آمریکا از عامل اصلی ورشکستگی لبنان

  10. معاون وزیر: محصولات کشاورزی ما آلوده نیست، این فتنه دشمن است

  11. از پستونک طلا تا کله‌‌پاچه طلاکوب/ مخاطب نمایش زندگی تجملاتی چه کسانی هستند؟  

  12. تجمع جمعی از کارکنان محیط زیست در مقابل مجلس

  13. به بهانه سفر رئيسی به روسيه

  14. بزودی با سونامی گردشگری مواجه‌ می شویم

  15. مشاو بشار اسد: پاسخ وفاداری جمهوری اسلامی ایران را خواهیم داد

پربحث‌های هفته

  1. بازسازی صحنه جرم اوباش قمه بدست

  2. گزارشی از آمار مهاجرت ایرانیان و سایر کشورهای جهان که باید بدانید

  3. چشمه‌ای غیرعادی در کوه‌های افغانستان

  4. توضیح شهردار مشهد درباره حقوق ۵۰ میلیونی

  5. حسن روحانی در لباس سربازی در سال ۱۳۵۰

  6. مدعیان از راه رسیده در صف اول!

  7. دستور کار جدید سعودی ها: جذابیت در جهان اسلام با نزدیک شدن به ایران

  8. علی عسکری: کار در هلدینگ، جهاد فی سبیل الله است

  9. علی‌عسگری: خبر استعفایم جعلی است

  10. ارابه های مرگ همچنان می تازند

  11. ارتفاع پست !

  12. ضرغامی بر مزار شجریان

  13. منشاء صدای انفجار شب گذشته چه بوده است؟

  14. اگر توافق شود چه می شود؟ / آیا « بهار اقتصادی» در راه است؟

  15. بساط بی پروایی در پرداخت های نجومی و ناعادلانه کی برچیده می شود؟

  16. مضحکه نوبل؟!

  17. مدرن دیپلماسی: چرا اسرائیل نمی تواند به ایران حمله کند؟!

  18. آمریکا از بیم موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به سلاح لیزری متوسل می‌شود

  19. ردپای چهار عضو دولت روحانی در رانت و فساد شرکت دخانیات/حجم فساد آنقدر زیاد است که با آب دریای کاسپین هم پاک نمی شود

  20. سقوط آزاد در آموزش مجازی

  21. آب در دل کویر تکان خورد

  22. گفت و شنود کیهان؛ از ظریف بپرسید!

  23. برخورد قاطع قضایی با خودروسازان در صورت محرز شدن عدم کارکرد درست ایربگ

  24. درباره چندچهره‌گی برخی منتقدان نظام

  25. اظهارات جدید «الهام علی‌اف» که به مذاق روسیه خوش نخواهد آمد

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. دستور کار جدید سعودی ها: جذابیت در جهان اسلام با نزدیک شدن به ایران

  2. علی‌عسگری: خبر استعفایم جعلی است

  3. ضرغامی بر مزار شجریان

  4. بساط بی پروایی در پرداخت های نجومی و ناعادلانه کی برچیده می شود؟

  5. مضحکه نوبل؟!

  6. ردپای چهار عضو دولت روحانی در رانت و فساد شرکت دخانیات/حجم فساد آنقدر زیاد است که با آب دریای کاسپین هم پاک نمی شود

  7. سقوط آزاد در آموزش مجازی

  8. گفت و شنود کیهان؛ از ظریف بپرسید!

  9. درباره چندچهره‌گی برخی منتقدان نظام

  10. از «منهای برجام» تا «برجام پلاس» ؛ سناریوهای محتملِ سرنوشت مذاکرات وین

  11. اشتباهات عراقچی در آخرین دور مذاکرات وین/ روایت ولایتی از جلسه با رئیسی درباره سفر روسیه/ دست خالی اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس/ انتقاد دوباره پلیس از خودروسازان

  12. پاسخ وزیر نفت به ادعای همتی/ امیدواری صالح‌آبادی به بهبود وضعیت اقتصادی در سال آینده/ کرباسچی از کارگزاران کنار گذاشته شد؟

  13. سردار حاجی‌زاده: آزمایش موفق موتور اول ماهواره برها انجام شد

  14. امیرعبداللهیان در عمان و قطر به دنبال چه بود؟

  15. پیام های سفر وزیر خارجه ایران به چین

  16. مخبر: اجازه نمی‌دهیم جمهوری اسلامی از مسأله فساد آسیب ببیند

  17. آنچه بعد از درگذشت رفسنجانی رخ داد

  18. روایت سردار حاجی‌زاده از توصیه حاج قاسم به روحانی/ رئیسی: نظام پرداخت حقوق باید فوری اصلاح شود/ دولت مجبور به حذف ارز ۴۲۰۰ است؟

  19. تکذیب ادعای دستور رئیسی برای صدور حکم علی عسگری

  20. روایت نیکزاد از علت حذف ارز ۴۲۰۰/ مشورت رئیسی با لاریجانی و خرازی و جلیلی قبل از سفر به روسیه/ اشتباه تاریخی اصلاح‌طلبان از نگاه مرعشی

  21. شلیک پهپادهای انصارالله به قلب ابوظبی/ آیا امارات به سرنوشت عربستان دچار می‌شود؟

  22. بازی جدید آمریکا برای امتیازگیری در وین

  23. اتمام حجت رئیسی با بانک‌ها/ گزارش خطیب‌زاده از آخرین وضعیت مذاکرات وین/ دستور اژه‌ای برای تخریب بنای قوه قضائیه در حاشیه رود چالوس

  24. دیدار با شمخانی در مترو

  25. دلایل سازمان سنجش برای برگزاری مجدد کنکور از دانشجویان قانونی نیست

آخرین عناوین

بلیط هواپیما