«موسی‌ترین به طور»؛ سیدعلی شجاعی؛ نشر نیستان حقایق تاریخی با راویانی خیالی

فروغ فارسی،   3990720111

شجاعی روایت را با تعلیق آغاز کرده و سپس به ارائه گزارشی از فرقه‌ها و برخی مدّعیان امامت پس از امام ششم شیعیان پرداخته است. تشریح شیو‌ه‌های گوناگون افراد و گروه‌ها و توصیف بدعت‌گزاری‌های آنان در قالب روایت داستانی به سبکی جذّاب انجام شده است

«موسی‌ترین به طور»

نویسنده: سیدعلی شجاعی

ناشر: نیستان، چاپ اول: 1398

177 صفحه، 36000 تومان

 

***

 

کتاب «موسی‌ترین به طور» روایتی از زندگی و رخدادهای زمان امامت امام هفتم شیعان حضرت امام موسی کاظم (ع) است. این اثر را سیدعلی شجاعی نوشته که پیش از این نیز در کارنامۀ خود تجربه‌ی تألیف آثاری با موضوعات دینی و  اجتماعی را داشته است. مجموعه داستان‌های «ستاره‌هایی که خیلی دور نیستند»؛ «عاشقی به وقت کتیبه‌ها»؛ «فرشته‌ها قصه ندارند بانو!»؛ «مرا به خواب‌هایت ببر ماریه» و رمان‌هایی چون «فصل شیدایی لیلاها»؛ «به بلندای آن ردا» در قالب روایت زندگی و شهادت حضرت امام رضا(ع) و «حاء، سین، نون» در مورد شهادت حضرت علی(ع) و آغاز خلافت امام حسن (ع) با محوریت موضوع صلح و شهادت ایشان از جمله آثار پیشین این نویسنده است. نمایشنامه‌نویسی و همچنین تولید کتاب برای مخاطبان کودک و نوجوان نیز از دیگر فعالیت‌های او به شمار می‌رود. شجاعی  در «موسی‌ترین به‌طور» سراغ سوژه‌ای داستانی با روایتی تاریخی دربارۀ یکی از بزرگان دین و تشیع رفته است. 

«موسی‌ترین به طور» را شش نفری روایت می‌کنند که شش چشم خلیفه عباسی نامیده می‌شوند. در واقع صاحبان این شش جفت چشم، یعنی یزید بن رباح، اشعث بن سیّار، زیاد یمانی، ابوبکر بن ابی‌العوجاء، مروان بن حریر و عمر بن مغیره رواسی طی سی‌و‌پنج سال به صورت مخفیانه اخبار و اطلاعات سرزمین‌های اسلامی را برای خلفای اسلامی می‌فرستادند تا از این راه آنان را در جریان شرح ماوقع تمام آنچه در سیطرۀ تحت امرشان رخ می‌داده، قرار دهند.

داستان از روایت شهادت امام ششم شیعیان حضرت صادق (ع) و چگونگی گزینش جانشین ایشان در مدینه آغاز می‌شود. خلیفه به یکی از شش چشم مأمور می‌دهد که جانشین امام صادق را به قتل برساند؛ اما امام پیش از شهادت، جز «موسی» پنج نفر دیگر از جمله خود خلیفه را نیز وصی خود معرفی کرده و همین موضوع نقشۀ شهادت امام هفتم شیعیان را نقش بر آب می‌کند. سپس سایر راویان نیز به ترتیب شروع به وصف اوضاع جامعۀ اسلامی بعد از شهادت امام صادق (ع) می‌کنند. نویسنده از طریق همین روایت‌ها تلاش دارد به شرح میزان تفرقه و تفاوت عقاید در میان مسلمانان و در ادامه به زندگی و سلوک امام موسی کاظم (ع) بپردازد.

شجاعی روایت را با تعلیق آغاز کرده و سپس به ارائه گزارشی از فرقه‌ها و برخی مدّعیان امامت پس از امام ششم شیعیان پرداخته است. تشریح شیو‌ه‌های گوناگون افراد و گروه‌ها و توصیف بدعت‌گزاری‌های آنان در قالب روایت داستانی به سبکی جذّاب انجام شده است. پس از عبور از این مرحله نوبت به شرح عداوت و کینه‌توزی خلفای عباسی با بنی‌هاشم و پرداخت مبسوط به ویژگی‌های امام شیعیان می‌رسد که با زبانی ساده و روان و در عین حال آمیخته با ملزومات تاریخی و ارائۀ اطلاعات دقیق و جامع از شرایط جامعه، طرز تفکر، چگونگی حکومت و مشکلات و موانع موجود در جامعۀ مسلمین بیان شده است.

سیدعلی شجاعی که فرزند سیدمهدی شجاعی داستان‌نویس و روزنامه‌نگار ایرانی است، جایی گفته است: «ادبیات سیدمهدی شجاعی ایده‌آل‌گرا و آرمان‌گرایانه است و در فضایی اثباتی به ترسیم سپیدی‌ها می‌پردازد. نوشته‌های من برخلاف او نگاه تلخ‌تری به موضوعات مذهبی مشترک میان ما دارد. نسل سیدمهدی شجاعی نسلی صبورتر و بامدارا بودند، اما این خویشتن‌داری در نسل من کمتر به چشم می‌خورد.» این نویسندۀ جوان در «موسی‌ترین به طور» نیز همانند پدر نگاه و دغدغه‌ای داستانی اما متکی و استوار بر پایۀ مسائل دینی داشته است. او در شکل این روایت‌ داستانی تلاش کرده‌ تا تاریخ‌نگاری را به نام ادبیات داستانی به مخاطب ارائه ندهد. گو اینکه پس از پایان تمام روایت‌ها از زبان شش راوی مورد اشاره، درست در پایانی‌ترین  کتاب به جملاتی برمی‌خوریم که ما را با حقیقتی شگرف روبه‎رو می‌کند. اینکه در متن کتاب سخنان امام موسی‌ کاظم (ع) به ‌صورت برداشت آزاد ترجمه شده و ممکن است با وقایع هم‌زمانی تاریخی نداشته باشد. در باقی گفت‌وگوها و کنش‌های روایت هم به اقتضای رمان، عنصر خیال و استنادات تاریخی آمیخته است. از آن شش تن هم جز در این مکتوب جای دیگر نشانی نیست.

نویسنده که در انتهای کتاب بیش از صد منبع را به ‌عنوان منابع پژوهشی و ارجاعی روایت داستانی خود دربارۀ زندگی امام هفتم شیعیان نام می‌برد؛ سرانجام در سطر آخر همان منابع، پرده از این راز برمی دارد که شش راوی داستان هیچ جایی جایگاهی در تاریخ ندارند و فقط زادۀ خیال نویسنده هستند. در واقع نویسنده در این رمان کوشیده حقایقی تاریخی را با راویانی خیالی بازگو کند. در بخشی از کتاب به روایت ابوبکر بن ابی‌العوجاء می‌خوانیم: «قریب این هفت سال که در مدینه مفتخر بوده‌ام به خدمت‌گزاری، گزارشات و اشاراتی پراکنده داشته‌ام مبنی بر وجود و فعالیت منصوبانی از جانب ابوابراهیم در شهرهای مختلف. این افراد که از یاران نزدیک ابوابراهیم‌اند، وکلا و امینان او شده‌اند برای رجوع شیعیان و دریافت خمس و زکات و صدقات. البته ظاهر امر پاسخ به سؤالات فقهی شیعیانی است که امکان سفر و دیدار ابوابراهیم ندارند و این وکلا، نمایندگانی برای حل مسائل...»

یکتانت

پربحث‌های دیروز

  1. یک راه سوم بین دو راهی انتقام

  2. نشانه شناسی یک ترور؛ چشم های آبی، دندان های نیش

  3. این تحلیل ها دام است !

  4. حراج آبروی طب سنتی در عطاری‌های متخلف

  5. تصاویری از پیکر مطهر شهید محسن فخری زاده

  6. جزئیات جدید از ترور شهید فخری زاده/ چرا شهید فخری زاده از خودرو پیاده شده بود؟

  7. پرواز مرغ با ارز دولتی/ یارانه ۲.۵ میلیارد دلاری تولید گوشت مرغ کجاست؟

  8. احتمال کاهش ۴۰ درصدی قیمت در بازار مسکن

  9. سندرز: ترور «فخری‌زاده» غیرقانونی، تحریک‌آمیز و بی‌ملاحظه بود

  10. غذاخوری‌های دانشگاه‌های خارجی چه امکاناتی دارند؟+تصاویر

  11. شهادت جودوکار ایرانی همراه با شهید فخری‌زاده

  12. رئیس سابق بنیاد شهید درگذشت

  13. ذوالنوری: جمهوری اسلامی باید مسیری که برای برجام رفته است را برگردد

  14. ۱۲ شبکه ملی تلویزیون HD شد

  15. شناسایی کرونا مثبت‌ها در کسری از ثانیه

  16. انتخاب کارگزاری مفید به عنوان کارگزار اول در لیگ بورس‌های اروپایی و آسیایی

  17. وزیر کشاورزی: قیمت مرغ ۱۸۵۰۰ تومان است

  18. هاشمی: قیمت بلیت مترو ۱۵ هزار تومان است

  19. جنگ خیابانی در فرانسه

  20. امارات جنایت ترور شهید «محسن فخری‌زاده» را محکوم کرد

  21. مقام صهیونیست: جهان باید به خاطر ترور فخری‌زاده از ما تشکر کند

پربحث‌های هفته

  1. نقشه جو بایدن برای اقتصاد شش ماه آینده ایران

  2. پرسش های بی پاسخ در ترور شهید فخری زاده

  3. تکرار جنایتی دیگر در حق دانشمندان ایرانی

  4. کمپین مردمی، مرغ وحشی را به دام می اندازد؟!

  5. قرار است مرغ هم از سفره مردم پر بکشد؟!

  6. یک راه سوم بین دو راهی انتقام

  7. دریای دوغ و خبرهای کلیشه‌‌ای!...

  8. آیا باید با ضبط کننده فیلم تخریب آلونک در بندرعباس برخورد شود؟!

  9. نشانه شناسی یک ترور؛ چشم های آبی، دندان های نیش

  10. رهبر انقلاب: اقتصاد خانواده‌ها در چند سال اخیر به شدت تحت فشار بوده/ نمی‌توان به امید گشایش بیگانگان ماند/ مذاکره برای رفع تحریم را یکبار امتحان کردیم و به نتیجه‌ای نرسید

  11. واکنش ترامپ به ترور محسن فخری‌زاده

  12. چرا عربستان به صلح مجانی با اشغالگران تن داد؟

  13. وقتش که برسد خواهید دید ...

  14. رونمایی از نقشه‌راه اروپا و آمریکا برای احیای برجام

  15. این تحلیل ها دام است !

  16. حراج آبروی طب سنتی در عطاری‌های متخلف

  17. سیلی بزرگ انصارالله به آل سعود

  18. روحانی: خدا را شکر شرِ ترامپ کم شد

  19. همدستان قاتلان شهید فخری زاده چه کسانی هستند؟

  20. رسانه آمریکایی :موساد با پشتیبانی اطلاعاتی آمریکا اقدام به ترور فخری زاده کرده است 

  21. استانداری تهران: فروش مرغ بالاتر از ۲۰۴۰۰ تومان تخلف است

  22. دلیل افزایش قیمت لبنیات و مرغ در بازار چیست؟

  23. ملک‌‌زاده: در حضور روحانی با ایمنی گله‌‌ای مخالفت کردم/ داروهای مورد استفاده استاندارد بودند

  24. ترامپ کوتاه آمد/ رئیس جمهور آمریکا با انتقال قدرت به بایدن موافقت کرد

  25. ترور یکی از دانشمندان هسته‌ای-موشکی در آبسرد دماوند/ نتانیاهو درباره این دانشمند ایرانی چه گفته بود؟ + عکس

آخرین عناوین