دامنه اختیارات اختصاصی رئیس‌جمهور چقدر است؟

گروه سیاسی الف،   3980520148 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

دولت روحانی در مواجهه با بی‌اعتمادی به غرب و آمریکا سراغ داشته‌های داخلی آمده و برای این کار به‌دنبال تصاحب روزانه اختیارات جدید است و در این راه، فرمول به‌کارگیری شده مبارزه با «جنگ اقتصادی» است.

دامنه اختیارات اختصاصی رئیس‌جمهور چقدر است؟

فارس نوشت: شاید بتوان بهترین جمله را از بازتعریف درخواست ‌های اختیاراتی رئیس جمهور با همین عنوان بیان شده از سوی برخی فعالان شبکه‌های اجتماعی دنبال کرد «هرجا سخن از کسب اختیارات است نام حسن روحانی می‌درخشد.»

برای فهم بهتر از جریانی که از ابتدای حضور در پاستور به دنبال گرفتن اختیارات بودند این سخن روحانی را مدنظر قرار می‌دهیم «از آغاز دولت تدبیر و امید احساس کردیم که موضوع پیگیری تعامل سازنده با جهان را وزارت خارجه بهتر از هر نهاد دیگری (شورای عالی امنیت ملی) می تواند انجام دهد، لذا از همان ابتدا از مقام معظم رهبری درخواست کردم که موضوع هسته‌ای را از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه محول کرده و شخص وزیر خارجه مسئولیت این موضوع مسأله را برعهده داشته باشد و ایشان آن را پذیرفتند».

یک دسته از اختیارات رئیس‌جمهور اختیارات قانونی است، که در قانون اساسی و قوانین مصرح مجلس برای قوه مجریه وجود دارد، که تقریباً برای همه دولت‌ها ثابت است. دسته دیگر، اختیاراتی است که به تناسب زمان، توسط رهبری نظام به دولت‌ها داده می‌شود که این اختیار را یا قانون به رهبری داده یا برگرفته از احکام حکومتی است.

*اختیارات قانون به روحانی

قانون اساسی اختیارات قابل توجهی به رئیس قوه مجریه داده است. برخی از این اصول به شرح ذیل است:

اصل۱۲۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: امضای‏ عهدنامه‏ ها، مقاوله‏ نامه‏ ها، موافقت‏ نامه‏ ها و قراردادهای‏ دولت‏ ایران‏ با سایر دولت‌ها و همچنین‏ امضای‏ پیمان‏ های‏ مربوط به‏ اتحادیه‏ های‏ بین‏ المللی‏ پس‏ از تصویب‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ با رییس‏ جمهور یا نماینده‏ قانونی‏ او است‏.

اصل۱۲۶قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: رییس‏ جمهور مسئولیت‏ امور برنامه‏ و بودجه‏ و امور اداری‏ و استخدامی‏ کشور را مستقیما بر عهده‏ دارد و می‏ تواند اداره‏ آنها را به‏ عهده‏ دیگری‏ بگذارد. 

اصل۱۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: رییس‏ جمهور می‏ تواند در موارد خاص‏، بر حسب‏ ضرورت‏ با تصویب‏ هیات‏ وزیران‏ نماینده‏، یا نمایندگان‏ ویژه‏ با اختیارات‏ مشخص‏ تعیین‏ نماید. در این‏ موارد تصمیمات‏ نماینده‏ یا نمایندگان‏ مذکور در حکم‏ تصمیمات‏ رییس‏ جمهور و هیات‏ وزیران‏ خواهد بود.

اصل۱۲۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: سفیران‏ به‏ پیشنهاد وزیر امور خارجه‏ و تصویب‏ رییس‏ جمهور تعیین‏ می‏ شوند. رییس‏ جمهور استوارنامه‏ سفیران‏ را امضا می‏ کند و استوارنامه‏ سفیران‏ کشورهای‏ دیگر را می‏ پذیرد.

اصل۱۲۹قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: اعطای نشان‌های‏ دولتی‏ با رییس‏ جمهور است‏.

واکاوی اصول فوق نشان‌دهنده اختیارات بسیار در اجرای قوانین از سوی رئیس جمهور است و تقریبا بطور کامل اختیارات لازم برای اداره کشور در چارچوب قانون محدود به رئیس جمهور می‌شود و هیچ قوه، نهاد یا شخصی دارای این مقدار از گستره عملکردی نیست، اما اینکه چطور عطش دولت تدبیر و امید در جذب اختیارات از همان بدو پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ متبلور است و این تشنگی پایانی ندارد سوالی است که همیشه در اذهان عمومی پرسیده می‌شود.

*اختیارات فوق العاده نظام به رئیس دولت تدبیر و امید

اما اختیارت اکتسابی دولت حسن روحانی در طی قریب به شش سال گذشته فوق اختیارات قانون اساسی است که به بهانه‌های مختلف کسب شده است. بخشی از این اختیارات سیاسی و بخش زیادی از آن اقتصادی بوده است. تلاش روحانی در دولت یازدهم با محوریت سیاست (سیاسی خارجی) و در دولت دوازدهم با رویکرد اقتصادی همراه بوده است.

*«جنگ اقتصادی» کلید درخواست اختیار روحانی

دولت آقای روحانی برای جذب بخشی از اختیارات خود از کلید واژه «جنگ اقتصادی» استفاده می‌کند. جنگی که از اولین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شد اما رئیس دولت تدبیر و امید با وعده رفع همین جنگ در انتخابات 92 و 96 آرای مردم را کسب کرد اما زمانی که اعتماد خود را نسبت به آمریکا و غرب از دست داد و متوجه حضور دولتش در یک جنگ تمام عیار شد برای برون رفت از تنگنا به دنبال کسب اختیارات بیشتر پیش رفت.

تلاش فوق العاده دولت تا جایی پیش رفت که پس از سیل نوروز امسال روحانی در نامه‌ای از رهبر انقلاب درخواست برداشت از صندوق توسعه جهت جبران خسارات ناشی از سیل  را کرده بود. برخی از منابع رقم درخواستی را بالغ بر دو میلیارد یورو و برخی دیگر آن را دو هزار میلیارد عنوان کردند. رهبر انقلاب اما در واکنش به این نامه تاکید فرمودند برای برداشت از صندوق توسعه ملی به‌منظور تأمین بخشی از هزینه‌های ناشی از خسارات سیلهای اخیر، جدیت دستگاههای مسئول در پیگیری و جبران خسارتهای مالی سنگین سیل به‌ویژه خسارتهای وارده بر کشاورزان را لازم دانستند و از دولت خواستند که با استفاده از محلهای قانونی موجود، سریعاً اقدامات لازم را آغاز کند و در ادامه پس از جمع‌بندی وضعیت و در صورت نیاز، برداشت از صندوق توسعه ملی مورد تأیید خواهد بود.

*برداشت از صندوق توسعه ملی با راهکار سیل

رئیس جمهور در پاسخ به نامه رهبر انقلاب در جلسه هیات دولت با قدردانی از رهبر معظم انقلاب بخاطر پاسخ به نامه دولت برای استفاده از اعتبارات صندوق توسعه ملی جهت جبران خسارت‌ها و نیازی که در این بخش وجود دارد، گفت: مقام معظم رهبری در دیداری که حضوراً خدمت ایشان بودم، فرمودند که معتقدم باید از صندوق در راستای جبران خسارات مردم کمک شود.

وی همچنین در ادامه سخنان خود تصریح کرد: دولت تا آنجا که ممکن باشد از امکانات بودجه‌ای خود برای جبران خسارات استفاده خواهد کرد و گزارش آن را به مقام معظم رهبری ارایه خواهد کرد و هر میزان که نیاز باشد از اعتبارات صندوق توسعه ملی استفاده می‌کنیم.

*تکاپو برای درخواست اختیارات به جای بهره‌وری از اختیارات

تکاپوی دولت ختم به این داستان نشده و کماکان از گوشه و کنار اخباری مبنی بر درخواست‌‌های متنوع جهت افزایش اختیارات رئیس دولت متبادر می‌شود. به نظر بسیاری از کارشناسان دولت به جای صرف وقت و انرژی خود برای بدست آوردن اختیارات رنگارنگ، به دنبال بهره‌گیری و بهره‌وری بیشتر از اختیارات جاری باشد.

شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا بهترین اختیاری است که روحانی می‌تواند با آن به قول خود، در جنگ اقتصادی دست پُر داشته باشد. دستی که به جای تنها بودن دو قوه دیگر را نیز در کنار خود احساس می‌کند و توانسته با تدبیر رهبر انقلاب اسلامی اقدامات خوبی در زمینه ارزی انجام دهد. 

پربحث‌های دیروز

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. ضابطین قضایی به توصیه رهبر انقلاب عمل کنند

  3. توضیحات سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس درباره اعتبارنامه تاجگردون و ودیعه مسکن ۲۰۰ میلیونی نمایندگان

  4. نظر زیباکلام درباره سوال از روحانی در مجلس/ انتقاد سلیمی نمین از برخورد مجلس با ظریف/ زیدآبادی: روحانی واقعیت اوضاع اقتصادی را نادیده می‌گیرد/ مجلس دهم بودجه شورای نگهبان را زیاد کرد؟

  5. آمریکا رهبری جهانی را فراموش کند / انتخاب مجدد ترامپ به نفع مردم آمریکا نیست

  6. ظریف: ترامپ فرقی با دولت‌های قبلی آمریکا ندارد/بزرگترین دستاوردم برجام بود

  7. نوبخت: دولت برای جبران کسری بودجه، دو روش در پیش گرفته‌ است

  8. رئیسی: منابع کشور نباید در اختیار افراد بی‌صلاحیت قرار بگیرد/ عدم مدیریت قیمت‌ها موجب رنجش مردم شده است

  9. ذوالنوری: امکان اعلام علت رخداد نطنز به دلایل امنیتی وجود ندارد/ سوله آسیب‌دیده مرکز مونتاژ ماشین‌های غنی‌سازی بود

  10. یادداشت حسین شریعتمداری/ چرا از خودتان مایه نمی‌گذارید؟!

  11. ختم رسیدگی به پرونده گروه عظام اعلام شد/ متهم ایروانی: بدهی به بانک جرم نیست، افتخار است!

  12. بازار اجاره مسکن در بدترین شرایط طی نیم قرن اخیر

  13. بالاترین تورم متعلق به کدام کشورها است؟

  14. خاندوزی: بار مالیات بر خانه‌های خالی به مستاجران منتقل نمی‌شود/ برای کنترل قیمت مسکن، افزایش عرضه نباید فراموش شود

  15. «محمد سعیدی» بازداشت شد

  16. جدول/ قیمت طلا، سکه و دلار امروز

  17. حالا نوبت گرانی گوشی همراه است!

  18. آقای ظریف! تاریخ شهادت داده است

  19. گزارش خبرنگار آمریکایی از وضعیت اسفناک زندگی در آمریکا

  20. استقبال بازار خودرو از دلار ۲۲ هزار تومانی

  21. گزارشی از اولین روز اجباری شدن ماسک در مکان‌های عمومی تهران

  22. ابراز نگرانی آیت الله نوری همدانی از وضع معیشتی طلاب

  23. قالیباف: چرخه تولید و صادرات غیرنفتی باید رونق پیدا کند

  24. قیمت دلار و یورو در صرافی ملی

  25. کرونا به پرسنل آرامستان‌ها هم رحم نمی‌کند/ خیرات کووید-۱۹ در بهشت زهرا

پربحث‌های هفته

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. اصرار بر تحقیر ایران در ماجراي واکسن کرونا !

  3. از تنور سوال از رییس جمهور نانی گرم ‌می‌شود؟!

  4. پایان شوروی گونه آمریکا ؟

  5. عروسی میلیاردی به سبک سیندرلا در لواسان!

  6. مغالطه عجیب تاجگردون درباره «شیشه کثیف و دستمال تمیز» 

  7. به چه قیمت؟

  8. طرح سؤال از رئیس‌جمهور با ۲۰۰ امضا تقدیم هیئت‌رئیسه مجلس شد + محورهای سوال

  9. دوره آموزشی سربازی ۲ ماهه شد

  10. جهانگیری: رای ۲۴ میلیونی مردم در انتخابات تایید کارنامه اقتصادی دولت روحانی بود/ ۳.۵ میلیون شغل ایجاد کردیم

  11. حاشیه‌های حضور ظریف در مجلس

  12. جنگنده تهاجمی پیشرفته «قاهر۳۱۳» چه پیامی به آمریکا و روسیه داد؟

  13. پایان داستان غم انگیز زم

  14. روایت روحانی از مدیریت دولت بر اقتصاد کشور/جنجال سخنرانی ظریف/ بازداشت عضو تیم سابق مذاکره‌کننده هسته‌ای/افروغ: صداوسیما اسیر نفوذ، تظاهر و ریا شده است

  15. شما بگویید به چه قیمتی ؟!

  16.  ردپای زنگنه در هپکو به نقل از نماینده تهران/ وزارت نفت: بیژن زنگنه از سال ۸۵ بازنشسته است  

  17. ضرب و شتم پزشک متخصص توسط همراهان بیمار + عکس

  18. روحانی: اقتصاد کشور تحت مدیریت قرار دارد/ در ماه‌های آینده به ثبات در اقتصاد و بازار ارز خواهیم رسید

  19. تهیه طرح تغییر الگوی سهمیه بندی بنزین در مجلس/ اختصاص سهمیه بنزین به خانواده به جای خودرو

  20. معجزه ای که اتفاق نیفتاد!

  21. مرامنامهٔ انقلابیون ساده انگار ...

  22. واکنش همتی به برخی اقتصاددانان؛ نقدینگی موجود نمی‌تواند به تورم بالا منجر ‌شود

  23. سیروس گرجستانی درگذشت

  24. حکم یک دادگاه آمریکایی: محموله نفتکش‌های ایرانی که به ونزوئلا رفته بودند، مصادره شود

  25. سیف: بانک مرکزی استقلال ندارد و تابع نظرات رئیس‌جمهور است/ برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. از تنور سوال از رییس جمهور نانی گرم ‌می‌شود؟!

  3. مغالطه عجیب تاجگردون درباره «شیشه کثیف و دستمال تمیز» 

  4. به چه قیمت؟

  5. جنگنده تهاجمی پیشرفته «قاهر۳۱۳» چه پیامی به آمریکا و روسیه داد؟

  6. پایان داستان غم انگیز زم

  7. روایت روحانی از مدیریت دولت بر اقتصاد کشور/جنجال سخنرانی ظریف/ بازداشت عضو تیم سابق مذاکره‌کننده هسته‌ای/افروغ: صداوسیما اسیر نفوذ، تظاهر و ریا شده است

  8. شما بگویید به چه قیمتی ؟!

  9. مرامنامهٔ انقلابیون ساده انگار ...

  10. سیف: بانک مرکزی استقلال ندارد و تابع نظرات رئیس‌جمهور است/ برجام مشکل روابط بانکی ایران را حل نکرد

  11. احمد توکلی: با استیضاح روحانی بیشتر موافقم

  12. جزئیاتی از سند ۲۵ ساله ایران و چین/ واگذاری کیش به چینی‌ها صحت دارد؟

  13. دوای درد کارگران هفت‌تپه چیست؟

  14. بیانیه رئیس کمیسیون تحقیق مجلس درباره اعتبارنامه تاجگردون: همه مراحل تحقیق را با انصاف و رعایت بی‌طرفی انجام دادیم

  15. آیا وزارت صمت همچنان قربانی «لجبازی» است؟!

  16. ضابطین قضایی به توصیه رهبر انقلاب عمل کنند

  17. توضیحات سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس درباره اعتبارنامه تاجگردون و ودیعه مسکن ۲۰۰ میلیونی نمایندگان

  18. نظر زیباکلام درباره سوال از روحانی در مجلس/ انتقاد سلیمی نمین از برخورد مجلس با ظریف/ زیدآبادی: روحانی واقعیت اوضاع اقتصادی را نادیده می‌گیرد/ مجلس دهم بودجه شورای نگهبان را زیاد کرد؟

  19. طرح «سوال از رئیس‌جمهور» آماده شد / یکشنبه ۱۵ تیر، این طرح را به جریان می‌اندازیم

  20. احتیاط کنید !

  21. درخواست تاجگردون از هیئت رئیسه مجلس/افزایش عجیب قیمت سکه/ انتقادات تند کرباسچی از اصلاح‌طلبان/ پشت‌بام‌خوابی واقعاً وجود دارد؟

  22. ظریف: هیچ‌گاه مسائل داخلی را به خارج نبرده‌ام/ آمریکا را قدر قدرت ندانیم/ برجام سند افتخار ایران است

  23. روایت رئیس‌جمهور از آشنایی با یک بیمار کرونایی/اعتراض توکلی به استخدام داماد روحانی در وزارت نفت/ صف‌آرایی اصلاح‌طلبان علیه عارف/ عمر سیاسی لاریجانی تمام شده است؟

  24. محسن رضایی: سیاست‌های لیبرالی این دولت، پول ملی را از خاصیت انداخته/ خوئینی‌ها، آدرس غلط داده است

  25. عبدی: موضوع تحول خواهی ساختارها هستند نه افراد / سه نهاد در خط مقدم برای ایجاد تحول

آخرین عناوین