دامنه اختیارات اختصاصی رئیس‌جمهور چقدر است؟

گروه سیاسی الف،   3980520148 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

دولت روحانی در مواجهه با بی‌اعتمادی به غرب و آمریکا سراغ داشته‌های داخلی آمده و برای این کار به‌دنبال تصاحب روزانه اختیارات جدید است و در این راه، فرمول به‌کارگیری شده مبارزه با «جنگ اقتصادی» است.

دامنه اختیارات اختصاصی رئیس‌جمهور چقدر است؟

فارس نوشت: شاید بتوان بهترین جمله را از بازتعریف درخواست ‌های اختیاراتی رئیس جمهور با همین عنوان بیان شده از سوی برخی فعالان شبکه‌های اجتماعی دنبال کرد «هرجا سخن از کسب اختیارات است نام حسن روحانی می‌درخشد.»

برای فهم بهتر از جریانی که از ابتدای حضور در پاستور به دنبال گرفتن اختیارات بودند این سخن روحانی را مدنظر قرار می‌دهیم «از آغاز دولت تدبیر و امید احساس کردیم که موضوع پیگیری تعامل سازنده با جهان را وزارت خارجه بهتر از هر نهاد دیگری (شورای عالی امنیت ملی) می تواند انجام دهد، لذا از همان ابتدا از مقام معظم رهبری درخواست کردم که موضوع هسته‌ای را از دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه محول کرده و شخص وزیر خارجه مسئولیت این موضوع مسأله را برعهده داشته باشد و ایشان آن را پذیرفتند».

یک دسته از اختیارات رئیس‌جمهور اختیارات قانونی است، که در قانون اساسی و قوانین مصرح مجلس برای قوه مجریه وجود دارد، که تقریباً برای همه دولت‌ها ثابت است. دسته دیگر، اختیاراتی است که به تناسب زمان، توسط رهبری نظام به دولت‌ها داده می‌شود که این اختیار را یا قانون به رهبری داده یا برگرفته از احکام حکومتی است.

*اختیارات قانون به روحانی

قانون اساسی اختیارات قابل توجهی به رئیس قوه مجریه داده است. برخی از این اصول به شرح ذیل است:

اصل۱۲۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: امضای‏ عهدنامه‏ ها، مقاوله‏ نامه‏ ها، موافقت‏ نامه‏ ها و قراردادهای‏ دولت‏ ایران‏ با سایر دولت‌ها و همچنین‏ امضای‏ پیمان‏ های‏ مربوط به‏ اتحادیه‏ های‏ بین‏ المللی‏ پس‏ از تصویب‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ با رییس‏ جمهور یا نماینده‏ قانونی‏ او است‏.

اصل۱۲۶قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: رییس‏ جمهور مسئولیت‏ امور برنامه‏ و بودجه‏ و امور اداری‏ و استخدامی‏ کشور را مستقیما بر عهده‏ دارد و می‏ تواند اداره‏ آنها را به‏ عهده‏ دیگری‏ بگذارد. 

اصل۱۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: رییس‏ جمهور می‏ تواند در موارد خاص‏، بر حسب‏ ضرورت‏ با تصویب‏ هیات‏ وزیران‏ نماینده‏، یا نمایندگان‏ ویژه‏ با اختیارات‏ مشخص‏ تعیین‏ نماید. در این‏ موارد تصمیمات‏ نماینده‏ یا نمایندگان‏ مذکور در حکم‏ تصمیمات‏ رییس‏ جمهور و هیات‏ وزیران‏ خواهد بود.

اصل۱۲۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: سفیران‏ به‏ پیشنهاد وزیر امور خارجه‏ و تصویب‏ رییس‏ جمهور تعیین‏ می‏ شوند. رییس‏ جمهور استوارنامه‏ سفیران‏ را امضا می‏ کند و استوارنامه‏ سفیران‏ کشورهای‏ دیگر را می‏ پذیرد.

اصل۱۲۹قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران: اعطای نشان‌های‏ دولتی‏ با رییس‏ جمهور است‏.

واکاوی اصول فوق نشان‌دهنده اختیارات بسیار در اجرای قوانین از سوی رئیس جمهور است و تقریبا بطور کامل اختیارات لازم برای اداره کشور در چارچوب قانون محدود به رئیس جمهور می‌شود و هیچ قوه، نهاد یا شخصی دارای این مقدار از گستره عملکردی نیست، اما اینکه چطور عطش دولت تدبیر و امید در جذب اختیارات از همان بدو پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ متبلور است و این تشنگی پایانی ندارد سوالی است که همیشه در اذهان عمومی پرسیده می‌شود.

*اختیارات فوق العاده نظام به رئیس دولت تدبیر و امید

اما اختیارت اکتسابی دولت حسن روحانی در طی قریب به شش سال گذشته فوق اختیارات قانون اساسی است که به بهانه‌های مختلف کسب شده است. بخشی از این اختیارات سیاسی و بخش زیادی از آن اقتصادی بوده است. تلاش روحانی در دولت یازدهم با محوریت سیاست (سیاسی خارجی) و در دولت دوازدهم با رویکرد اقتصادی همراه بوده است.

*«جنگ اقتصادی» کلید درخواست اختیار روحانی

دولت آقای روحانی برای جذب بخشی از اختیارات خود از کلید واژه «جنگ اقتصادی» استفاده می‌کند. جنگی که از اولین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شد اما رئیس دولت تدبیر و امید با وعده رفع همین جنگ در انتخابات 92 و 96 آرای مردم را کسب کرد اما زمانی که اعتماد خود را نسبت به آمریکا و غرب از دست داد و متوجه حضور دولتش در یک جنگ تمام عیار شد برای برون رفت از تنگنا به دنبال کسب اختیارات بیشتر پیش رفت.

تلاش فوق العاده دولت تا جایی پیش رفت که پس از سیل نوروز امسال روحانی در نامه‌ای از رهبر انقلاب درخواست برداشت از صندوق توسعه جهت جبران خسارات ناشی از سیل  را کرده بود. برخی از منابع رقم درخواستی را بالغ بر دو میلیارد یورو و برخی دیگر آن را دو هزار میلیارد عنوان کردند. رهبر انقلاب اما در واکنش به این نامه تاکید فرمودند برای برداشت از صندوق توسعه ملی به‌منظور تأمین بخشی از هزینه‌های ناشی از خسارات سیلهای اخیر، جدیت دستگاههای مسئول در پیگیری و جبران خسارتهای مالی سنگین سیل به‌ویژه خسارتهای وارده بر کشاورزان را لازم دانستند و از دولت خواستند که با استفاده از محلهای قانونی موجود، سریعاً اقدامات لازم را آغاز کند و در ادامه پس از جمع‌بندی وضعیت و در صورت نیاز، برداشت از صندوق توسعه ملی مورد تأیید خواهد بود.

*برداشت از صندوق توسعه ملی با راهکار سیل

رئیس جمهور در پاسخ به نامه رهبر انقلاب در جلسه هیات دولت با قدردانی از رهبر معظم انقلاب بخاطر پاسخ به نامه دولت برای استفاده از اعتبارات صندوق توسعه ملی جهت جبران خسارت‌ها و نیازی که در این بخش وجود دارد، گفت: مقام معظم رهبری در دیداری که حضوراً خدمت ایشان بودم، فرمودند که معتقدم باید از صندوق در راستای جبران خسارات مردم کمک شود.

وی همچنین در ادامه سخنان خود تصریح کرد: دولت تا آنجا که ممکن باشد از امکانات بودجه‌ای خود برای جبران خسارات استفاده خواهد کرد و گزارش آن را به مقام معظم رهبری ارایه خواهد کرد و هر میزان که نیاز باشد از اعتبارات صندوق توسعه ملی استفاده می‌کنیم.

*تکاپو برای درخواست اختیارات به جای بهره‌وری از اختیارات

تکاپوی دولت ختم به این داستان نشده و کماکان از گوشه و کنار اخباری مبنی بر درخواست‌‌های متنوع جهت افزایش اختیارات رئیس دولت متبادر می‌شود. به نظر بسیاری از کارشناسان دولت به جای صرف وقت و انرژی خود برای بدست آوردن اختیارات رنگارنگ، به دنبال بهره‌گیری و بهره‌وری بیشتر از اختیارات جاری باشد.

شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا بهترین اختیاری است که روحانی می‌تواند با آن به قول خود، در جنگ اقتصادی دست پُر داشته باشد. دستی که به جای تنها بودن دو قوه دیگر را نیز در کنار خود احساس می‌کند و توانسته با تدبیر رهبر انقلاب اسلامی اقدامات خوبی در زمینه ارزی انجام دهد. 

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  3. نماینده بسیج دانشجویی خطاب به روحانی: قرار بود رفاه بیاورید؛ نه اینکه مردم گرفتار نان شب شوند/ کلیدتان شکسته است یا آن را برعکس چرخانده‌اید؟

  4. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  5. نوبخت: پرداخت حمایت معیشتی دهم و یارانه ۲۰ هر ماه/ وعده ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال آینده

  6. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

  7. آذری‌جهرمی: پنجشنبه برای مردم سورپرایز خواهیم داشت

  8. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  9. سخنگوی دولت: درباره آمار کشته‌شدگان حوادث اخیر نمی‌توانیم مثل آمریکا آمار فله‌ای بدهیم

  10. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  11. استراماچونی در هواپیما هنگام ترک ایران

  12. وزارت ورزش: پیگیر بازگشت و ادامه فعالیت استراماچونی هستیم

  13. روحانی:‌ چه زمانی گفتم مشکلات را ۱۰۰ روزه حل می‌کنیم؟/ برجام نه مقدس است و نه لعنتی/ مذاکره کار انقلابی است

پربحث‌های دیروز

  1. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  2. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  3. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  4. پیشنهاد عباس عبدی برای برگزاری انتخابات زودرس ریاست‌جمهوری/ انتقاد قوچانی از عارف و شورای عالی اصلاح‌طلبان/چرا احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس ثبت‌نام نکرد؟

  5. پایان ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس/ رقابت اصولگرایان و اصلاح طلبان چگونه خواهد بود؟

  6. جایگزین موگرینی کارش را با دخالت در امور ایران آغاز کرد

  7. طرح «استیضاح» و «محاکمه» همزمان زنگنه در مجلس و دادگاه

  8. گزارش نیویورک تایمز از نقاشی های یک زندانی شکنجه‌ شده در گوانتانامو

  9. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  10. هدیه خداحافظی آمریکا به دانشمند ایرانی

  11. انبارلویی: فکری برای ارزش پول ملی بکنید

  12. وزیر ارتباطات در دوره دانشجویی/عکس

  13. بهترین زمان خرید مسکن چه موقع است؟/ پیش‌بینی قیمت مسکن در ادامه سال ۹۸

  14. دو اقدام لازم قضایی که نیازمند دستور رئیسی است      

  15. تبانی برخی بانک‌های خصوصی برای ارائه تسهیلات ۷ هزار میلیاردی به شرکت‌های صوری

  16. اسرائیل: علیه ایران به گزینه نظامی متوسل می شویم

  17. بودجه سال ۹۹ صداوسیما ۱۰۰ میلیارد تومان کاهش یافت

  18. بزرگداشت سالروز درگذشت مولانا در ترکیه

  19. محدودیت جدید صرافی‌ها برای فروش دلار

  20. کمترین و بیشترین بودجه ۹۹ به کدام استان‌ها تعلق گرفت + جدول

  21. ولایت فقیه در عراق

  22. آخرین قیمت طلا، دلار و سکه + جدول

  23. آخرین وضعیت مصوبه «تعیین محل تجمعات»

  24. خشم هواداران از جدایی آندره آ استراماچونی

  25. نحوه افزایش حقوق بگیران مشخص شد

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  3. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  4. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  5. سعید ملایی تبعه مغولستان شد+عکس

  6. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  7. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  8. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  9. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  10. علت طولانی بودن روند صدور کارت ملی چیست؟

  11. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  12. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  13. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  14. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  15. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  16. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  17. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  18. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  19. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  20. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  21. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  22. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  23. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  24. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  25. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  3. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  4. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  5. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  6. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  7. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  8. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  9. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  10. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  11. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  12. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

  13. پیشنهاد عباس عبدی برای برگزاری انتخابات زودرس ریاست‌جمهوری/ انتقاد قوچانی از عارف و شورای عالی اصلاح‌طلبان/چرا احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس ثبت‌نام نکرد؟

  14. آقای جهانگیری! تجربه دوران هاشمی را فراموش نکنید...

  15. پشیمانیم؛ حرف پرتَکرار حامیان و هواداران رئیس‌جمهور

  16. پایان ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس/ رقابت اصولگرایان و اصلاح طلبان چگونه خواهد بود؟

  17. اعتراضات آبان ماه؛ ضرورت اطلاع‌رسانی سریع‌تر درباره جانباختگان

  18. مطهری: استیضاح روحانی به صلاح نیست/ شفافیت آرا فعلا مضر است/ بیانیه اخیر موسوی را نپسندیدم

  19. ربیعی: تحریم‌ها را می‌توان دور زد، اما جامعه را نمی‌توان دور زد/ پس از آبان دیگر نمی‌توان انتخابات را به شیوه سابق برگزار کرد

  20. فیلم| تصاویر ویژه از لیدرهای عملیاتی اغتشاشگران

  21. بازداشت رئیس مستعفی هلال احمر تایید شد

  22. قالیباف: کلید روحانی قلابی است؛ دنبال کلید واقعی باشید/ ریشه اصلی فساد، ضعف و ناکارآمدی در شیوه اداره است

  23. طبیعی بودن افزایش قیمت‌ها به روایت وزیر کشور/ تکذیب سخنان علی مطهری توسط واعظی و ربیعی/توکلی: افزایش قیمت بنزین پس از چند بار تکذیب، فریب مردم بود

  24. روایت ازغدی از مجادله با روحانی/ ثبت‌نام قالیباف در انتخابات مجلس/آیا نمایندگان، وزیر کشور را استیضاح می‌کنند؟

  25. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

آخرین عناوین