قانونگرایی نابجا!؟

محمدرضا ناری‌ابیانه،   3980507021
قانونگرایی نابجا!؟

در ادبیات عامی زبانزد (ضرب المثل) زیبایی وجود دارد که می‌گوید: «هرسخن جایی و هر نکته مکانی دارد». این جمله ارزنده به نقش موقعیت و زمینه در کیفیت سخن اشاره دارد. عناصر ورامتنی و پیرامتنی در کنار روابط بینامتنی در فهم کلام نقش اساسی دارند.

برخی محققین زبان شناسی متعقدند که اصولا سخن، بازتابش محیط پیرامونی خود است. تناسب کلام با محیط پیرامونی خود از اعم متنی و اجتماعی، می تواند کلید فهم آن باشد. استفاده از عوامل نابجا و کاربرد نابجای عناصر متنی می تواند به فهم موضوع در متن آسیب جدی برساند. تصور کنید کسی را که با لجن و با خط زشت بر دیوار سفید همسایه (بدون اجازه او) بنویسد: «النظافه من الایمان». حدیث زیبای نبوی با این شیوه تبلیغ چه تاثیری در مخاطبان خواهد داشت؟ آیا می توان انتظار داشت که اینگونه کاربردهای عناصر متنی و اجتماعی در مخاطبان اثر مطلوب داشته باشد؟

قانون و قانونگذاری به عنوان یکی از مهم ترین نگارش های متنی در جامعه به شدت تحت تاثیر عناصر متنی و شرایط پیرامتنی خود است. قواره قانون به لحاظ شکل و محتوا دارای پیکره بندی خاصی است که سرنوشت آن را تعیین می کند. آشفتگی موضوعات و نحوه چیدمان آنها در متن قانون و کاربرد عناصر متنی شامل واژگان، اصطلاحات و علایم سجاوندی در نحوه فهم، پذیرش و اجرای قانون دارای اهمیت است. آشفتگی موضوعی و محتوایی در قانون دارای بیشترین نقش در ناکارآمدسازی و یا بی اهمیت نمودن آن دارد. یکی از آسیب های جدی موجود در قانونگذاری کشور، انجام تغییرات نابجا در قوانین است. تغییرات نابجا به این معنی است که یک قانون یا ماده یا تبصره ای از یک قانون در قانون غیرمرتبط دیگر تغییر می یابد.

نابجایی این دست تغییرات موجب می گردد که معمولا از دید کارشناسان، مجریان و مردم پنهان بماند و منافع عمومی موجود در این تغییرات نادیده گرفته شود. این روش از اعمال تغییرات در واقع نوعی وصله و پینه کردن قوانین با وصله های ناهمرنگ (ناجور) است که در آن موضوعات جورواجور موجود در قوانین چندمنظوره، بدون منظور خاص در هم می آمیزند و قوانین چندپاره با عنوان واحد را تشکیل می دهند. تدوین کنندگان و تصویب کنندگان بر این تصورند که این تغییرات نابجا خود دارای دست و پایند و هر کدام از آنها بر سر جای خویش منقح شده یا می شوند یا باید بشوند اما افسوس که بی نظمی حاصل از این نوع تدوین و تصویب و تایید قوانین، جز سردرگمی برای مجریان و مردم سودی به همراه ندارد. کاربرد نابجای قوانین نابجا از طریق تداخلات متداخل قوانین موجب می شود که برخی از قوانین نوشته شوند ولی خوانده و اجرا نشوند!

بر این اساس جای پای نابجای همه قوانین در یک قانون قابل پیش بینی است. قوانین جابجا و تا به تا معمولا قوانین چندموضوعی اند که تغییر نابجای یک قانون در قانونی دیگر انجام شده است. به عبارت دیگر حضور گرم یک قانون در همه قوانین و حضور گرم تر همه قوانین در یک قانون محقق شده است. میراث منطقی شیوه قانونگذاری به روش ایرانی، وجود انباری بی طبقه و بی طبقه بندی از قوانین نابجاست که اولین اثر آن انبارش ناکارآمدی هاست. داشتن توده درهم و برهمی از قوانین با موضوعات متداخل، هیچگاه به حل مشکلات مردم کمک نکرده و نمی کند. مهم ترین آثار ناگوار قانونگذاری نابجا از دسترس خارج شدن قوانین است و با توجه به عدم تنقیح قوانین در کشور، کارآمدی این دست قوانین با مشکل جدی روبروست.

این موضوع موجب شده است که قوانین مرتبط با هر یک از قوانین اصلی از نظر حجم قوانین بسیار بیشتر از قوانین اصلی است و به نظر می رسد حاشیه قوانین از اصل آن پر رنگ تر است. موضوع قوانین نابجا در دو موضع دارای آثار زیانبار است یکی نسبت به قوانین اصلی خود که از آن جدا افتاده است و دیگری در جای نابجایی که در آن قرار گرفته است. حال پس از گذشت از چهار دهه قانونگذاری، کشور با پدیده تورم در قانون و قانونگذاری و تشدید مشکلات در زندگی مردم روبروست. چگونه می توان با یک تحلیل به هر دو مشکل پاسخ گفت؟ با وجود تورم قانون، انبوه مشکلات در زندگی مردم نشانه چیست؟ با وجود مشکلات روزافزون، معنای تورم در قانون و قانونگذاری کشور کدام است؟

به نظر می رسد بیماری بیش فعالی قانونگذاران تاکنون نتوانسته است بر مشکلات متعدد زندگی مردم در کشور غلبه کند. از این رو تورم قانون نیز به موازات افزایش مشکلات در زندگی مردم رو به گسترش است.

منبع: سیاست‌روز

عناوین مرتبط

پربحث‌های هفته

  1. درباره کاهش مشارکت مردم در انتخابات مجلس

  2. چه کسانی در انتخابات مجلس شرکت نکردند 

  3. نتایج رسمی اولیه از شمارش آرای تهران / صدرنشینی قالیباف؛ با بیش از ۱۱۴۵۳۵۰ رای

  4. چرا می‌گویند ویروس کرونا سلاح بیولوژیک آمریکا است؟!

  5. یک بازنده مطلق و یک برنده با نمره ناپلئونی در تهران

  6. نیروگاه هسته‌ای امارات

  7. آزمایش مثبت دو مورد کرونا ویروس در ایران

  8. فوت دو نفر به دلیل ابتلا به کرونا در قم

  9. نظر شما درباره این عکس چیست؟!

  10. همتی: تورم سال۹۹ کمتر از ۲۰درصد خواهد بود/ ایران به لیست سیاه FATF باز نمی‌گردد

  11. اعلام میزان آرای نامزدهای انتخابات مجلس از تهران +جدول

  12. سید محمد خاتمی در انتخابات شرکت کرد

  13. تایید ابتلای سه مورد جدید به کروناویروس در کشور

  14. تاجگردون برای سومین بار به مجلس راه یافت

  15. عصبانیت فتاح از سوال مجری تلویزیون درباره آزادراه تهران-شمال

  16. روزنه‌های روابط ایران و غرب و افسانه پتروس فداکار هلندی‌ها !

  17. پیروزی فهرست وحدت با سرلیستی قالیباف در تهران/ انتقاد تند قوچانی از عارف/كرونا سياسی نيست

  18. سناتور «کریس مورفی» دیدار با ظریف را تایید کرد+توضیحات وزارت امور خارجه

  19. پویش انصراف به نفع «لیست وحدت» کلید خورد

  20. وزیر بهداشت: از ۲۸۵ مورد مشکوک به کرونا فقط نتیجه آزمایش ۱۸ نفر مثبت بوده است

  21. شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به «فهرست وحدت» رسید + اسامی

  22. احمد توکلی خطاب به نمایندگان منتخب: با پیوستن به پویش مجلس ضدفساد و شفاف از بروز فسادهای احتمالی جلوگیری کنید

  23. علل کاهش مشارکت مردم در انتخابات/ منشا کرونا در ایران مشخص شد/ از اصولگرایان در مجلس چه انتظاری می‌رود؟

  24. سخنگوی وزارت بهداشت: کرونا در کشور در حال مهار و مدیریت است/ افزایش مراکز تشخیص بیماری در کشور

  25. وحدت اصولگرایان و اعتراض یامین‌پور به جبهه پایداری/ احتمال دومرحله‌ای شدن انتخابات/ خاتمی از لیست‌ اصلاح‌طلبان حمایت می‌کند؟

پربحث‌های هفته

  1. آزمایش مثبت دو مورد کرونا ویروس در ایران

  2. تایید ابتلای سه مورد جدید به کروناویروس در کشور

  3. وزیر بهداشت: از ۲۸۵ مورد مشکوک به کرونا فقط نتیجه آزمایش ۱۸ نفر مثبت بوده است

  4. سخنگوی وزارت بهداشت: کرونا در کشور در حال مهار و مدیریت است/ افزایش مراکز تشخیص بیماری در کشور

  5. بوسیدن و لمس ضریح مطهر در شرایط کنونی

  6. وزیر بهداشت: کانون آلودگی کرونا در داخل کشور است

  7. درخواست رئیس مجلس از وزیران بهداشت و آموزش و پرورش درباره کرونا

  8. پیک چرخه کرونا و تلاش های کم اثر وزارت بهداشت/ پیشگیری بهترین راه حل است اما اقدامات کافی نیست

  9. ابتلای ۲۸ نفر به کرونا در کشور/ ۵ نفر جان باختند

  10. ربیعی: ستاد پیشگیری و مقابله با کرونا تشکیل می‌شود

  11. واکنش دبیر شورای عالی امنیت ملی به اظهارات امیرآبادی فراهانی

  12. مداح معروف به دلیل ابتلا به کرونا در دوبی بستری شد

  13. ماسک سیاست بر چهره رفتارهای زشت اجتماعی

  14. روح‌الله زم: اعلام زمان و مکان عملیات‌های سوریه به ویژه تردد‌های حاج قاسم جزء ماموریتم بود/ افسر سرویس جاسوسی گفت از جایگاه آمدنیوز لذت می‌برم

  15. افزایش شمار مبتلایان ایرانی ویروس کرونا به ۴۳ نفر / ۸ نفر جان باختند

  16. محسن هاشمی خود را قرنطینه کرد

  17. زاکانی: گمانه‌زنی‌های کرونایی در کشور آسیب‌زاست/ فقط ۹ مورد فوتی‌های قم کرونا مثبت بوده‌اند

  18. وزیر بهداشت: هیچ آمار مثبتی از کرونا را از مردم پنهان نمی‌کنیم

  19. توضیح وزارت بهداشت درباره انتقال ۵ بیمار مشکوک به کرونا از قم به تهران

  20. جمع‌آوری بیش از ۳۰ هزار معتاد متجاهر در شوش و هرندی

  21. حکم متهمان پرونده جاسوسان محیط‌زیستی قطعی شد + جزئیات اسامی و آرای حکم

آخرین عناوین