تحلیل یک اقتصاددان از شرایط اصلاح ساختار بودجه

گروه اقتصادی الف،   3980431009

عضو انجمن اقتصاددانان ایران با اشاره به این که غفلت از ظرفیت‌های مالیات ستانی آفت درآمدهای نفتی است، اظهار کرد: کسری بودجه بازتاب تزریق درآمدهای نفتی به بودجه دولت است.

«عباس علوی‌راد» در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با بیان این که دولت‌ها در کشورهای دنیا از نظر دسترسی به منابع درآمدی در دو گروه کلی قرار می‌گیرند، افزود: دسته‌ای از این کشورها به منابع درآمدی حاصل از صادرات نفت دسترسی دارند و موقعیت آنها به گونه‌ای است که می‌توانند به این ذخایر تکیه کنند و دسته دیگر کشورهایی هستند که ذخایر نفت و گاز ندارند و عمده منابع درآمدی آنها از طریق نظام مالیاتی تامین می‌شود.

وی در ادامه با بیان این که کشورهای برخوردار از ذخایر نفتی نیز متفاوت هستند، ادامه داد: تعدادی از این کشورها، نفت و گاز خود را  خام‌فروشی می‌کنند و درصد کمی از آنها را به سمت ایجاد ارزش افزوده هدایت می‌کنند اما در مقابل کشورهایی قرار دارند که تلاش کردند در استفاده از ذخایر ذاتی نفت و گاز خود ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند.

این دانشیار اقتصاد با بیان این که ایران در این دسته‌بندی‏‎‎ها متاسفانه جزء کشورهایی بوده که عمدتاً برای فروش نفت خود دو هدف شامل فروش به میزان کافی و فروش به بالاترین قیمت با هدف کسب درآمد بیشتر را دنبال کرده است، گفت: این شرایط تا جایی دنبال شد که پس از جنگ تحمیلی با ساخت مجتمع‌های پتروشیمی، کشور کمی از فضای خام‌فروشی فاصله گرفت.

وی با اشاره به این که این فاصله به اندازه‌ای نبود که کشور را از گردونه کشورهای خام فروش جدا کند، تصریح کرد: قرار گرفتن در گروه کشورهای خام فروش دنیا، شرایطی را برای ایجاد درآمدهای پایدار و رفاه اقتصادی و اجتماعی بالا فراهم نمی‌آورد.

علوی‌راد با بیان این که در دهه 90 میلادی برخی اقتصاددانان مطالعاتی مبنی بر این که کشورهای دارای درآمد نفتی به چه جایگاهی دست یافته‌اند، انجام دادند، خاطرنشان کرد: نتیجه مطالعات نشان داد که این درآمدها در بعضی از کشورها رفاه اجتماعی را ایجاد کرده و دیگر کشورها هم دچار نفرین نفت شدند.

وی ادامه داد: کشورهایی نظیر نروژ که این درآمدهای نفتی را برای ایجاد زیرساخت‌های اقتصادی هزینه کردند و به سمت هزینه‌های جاری نرفتند،‌ تبدیل به یک الگوی موفق شدند؛ اما متاسفانه ایران از جمله کشورهایی بود که دچار نفرین نفت شد، به گونه‌ای که درآمدهای نفتی سال‌ها به بودجه دولت تزریق و باعث شد دولت‌ها از ظرفیت‌های مالیات ستانی و درآمدهای سالمی که در اقتصادهای دنیا وجود دارد صرفنظر کنند یا به طور کامل استفاده نکنند.

رییس دانشگاه آزاد اسلامی ابرکوه با بیان این که فرار مالیاتی مهمترین آفت نفرین نفت است، اظهار کرد: به طور مشخص 85 درصد از کل هزینه‌ها در بودجه عمومی دولت، جاری است و این هزینه‌ها هیچ اثر مولدی ندارند، این درحالی است که هزینه‌های عمرانی که قابلیت تاثیرگذاری بر تولید و اشتغال را دارد، هم سهم اندکی از کل هزینه‌های دولت دارد و هم درصد تحقق آنها در عملکردهای بودجه‌های سالیانه کامل نیست.

وی گفت: بنابراین پدیده نفرین نفت و آن کشورهایی که درآمدهای نفتی را به بودجه دولت تزریق می‌کنند، باعث شده از مالیات‌ها غافل شوند و دچار هزینه‌های بی‌کیفیتی شوند که هیچ گونه اثر تولیدی و اشتغال زایی ندارد.

علوی‌راد با اشاره به این که بازتاب همه موارد ذکر شده در دولت‌ها مسئله‌ای به نام کسری بودجه بوده است، تصریح کرد: با وجود این همه درآمدهای نفتی به دلیل ساختار نادرست بودجه، کشور با پدیده کسری بودجه مواجه است که بخش زیادی از این کسری در سالیان پس از جنگ تحمیلی از طریق استقراض از بانک مرکزی تامین مالی شده که این امر باعث رشد فزاینده نقدینگی و به دنبال آن موجب تورمی شدن مستمر محیط اقتصاد ایران شده است.

وی در ادامه در خصوص راهکار خروج از وضع موجود، اظهار کرد: با توجه به شرایط کنونی و این که این موضوع از مسائل ساختاری در کشور است باید زمان‌هایی اتفاق افتد که به طور نسبی در شرایط نرمال اقتصادی قرار داشته باشیم.

این اقتصاددان با بیان این که در حال حاضر دو دیدگاه برای خروج از وضع موجود وجود دارد، گفت: یکی از دیدگاه‌ها این است که بهترین زمان برای خروج از این وضع اکنون است که زیرفشارهای اقتصادی قرار داریم و باید مشکلات را حل کنیم و دیگر این که در کشوری که از نظر اقتصادی زیرفشار است، اصلاح ساختاری معمولاً موفقیت آمیز نیست.

وی افزود: اگرچه اصلاح ساختار بودجه دولت به شیوه کنونی تشخیصی درست است، لیکن برای موفقیت آمیز بودن چنین اصلاح ساختاری لوازمی نیاز است که در شرایط فعلی و کوتاه مدت فراهم نیست.

علوی‌راد در پایان خاطرنشان کرد: انعطاف پذیری بسیار زیاد حضور و مداخله دولت‌ها در اقتصاد ایران همراه با نبود مکانیزم‌های ارزیابی عملکرد منسجم، پویا و واقعی، اجازه نخواهد داد اصلاحات ساختاری در اقتصاد کشور نظیر اصلاح ساختار بودجه عمومی و نهایتاً بهبود وضعیت اقتصادی و افزایش رفاه عمومی در کوتاه مدت به نتیجه مطلوب برسد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  2. پشیمانیم؛ حرف پرتَکرار حامیان و هواداران رئیس‌جمهور

  3. ربیعی: تحریم‌ها را می‌توان دور زد، اما جامعه را نمی‌توان دور زد/ پس از آبان دیگر نمی‌توان انتخابات را به شیوه سابق برگزار کرد

  4. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  5. قالیباف: کلید روحانی قلابی است؛ دنبال کلید واقعی باشید/ ریشه اصلی فساد، ضعف و ناکارآمدی در شیوه اداره است

  6. آخرین روز ثبت‌نام از داوطلبان انتخابات مجلس/ چهره‌هایی که برای ثبت‌نام آمدند/ حاشیه‌ها و تصاویر

  7. فرار مالیاتی پزشکان و وکلا معادل نیمی از یارانه نقدی

  8. جزئیات تازه از ماجرای هبه ۲۶۰ میلیارد تومانی به داماد آقای وزیر

  9. تصویری از «مسعود سلیمانی» بعد از آزادی

  10. در انتظار ثبت نام

  11. قیمت سکه و طلا در بازار / یورو و پوند گران شدند + جدول

  12. محمدحسین لطیفی: از سلبریتی‌ها چند برابر دیگران مالیات بگیرید/ اعتراض دارم به اداهای اپوزیسیونی بازیگران!

  13. مطلوب مردم آری، مطلوب سیاستمداران خیر

  14. کاهش قابل‌توجه مصرف بنزین سوپر در کشور

  15. صحبت‌های رئیس جهاد دانشگاهی درباره دعوای روحانی و رحیم‌پور ازغدی

  16. شهردار تهران: خبر فروش صندلی اتوبوس غلط است

  17. «عارف» کاندیدای مجلس یازدهم نمی‌شود

  18. چگونه رمز دوم یکبار مصرف را فعال کنیم؟

  19. فشار دفتر رئیس‌جمهور به نهادی نظارتی برای لغو جرائم شرکت‌های متخلف

  20. قالیباف پس از اعلام حضور در انتخابات مجلس: هم وغم خود را وادار کردن دولت به کار در زمان باقیمانده قرار می دهم

  21. ربایش ۲ خانم و دختر ۴ ساله توسط سارقان خشن

  22. مصطفی دنیزلی اخراج شد!

  23. افزایش نرخ ارز ۴۲۰۰ تومانی به ۴۵۰۰ تومان برای سال۹۹

پربحث‌های دیروز

  1. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  2. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  3. پشیمانیم؛ حرف پرتَکرار حامیان و هواداران رئیس‌جمهور

  4. نیویورک تایمز: ترامپ، تمسخر در خارج و استیضاح در داخل

  5. ربیعی: تحریم‌ها را می‌توان دور زد، اما جامعه را نمی‌توان دور زد/ پس از آبان دیگر نمی‌توان انتخابات را به شیوه سابق برگزار کرد

  6. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  7. قالیباف: کلید روحانی قلابی است؛ دنبال کلید واقعی باشید/ ریشه اصلی فساد، ضعف و ناکارآمدی در شیوه اداره است

  8. حضور خانوادگی برای ثبت‌نام در انتخابات

  9. آخرین روز ثبت‌نام از داوطلبان انتخابات مجلس/ چهره‌هایی که برای ثبت‌نام آمدند/ حاشیه‌ها و تصاویر

  10. فرار مالیاتی پزشکان و وکلا معادل نیمی از یارانه نقدی

  11. جزئیات تازه از ماجرای هبه ۲۶۰ میلیارد تومانی به داماد آقای وزیر

  12. تصویری از «مسعود سلیمانی» بعد از آزادی

  13. در انتظار ثبت نام

  14. قیمت سکه و طلا در بازار / یورو و پوند گران شدند + جدول

  15. محمدحسین لطیفی: از سلبریتی‌ها چند برابر دیگران مالیات بگیرید/ اعتراض دارم به اداهای اپوزیسیونی بازیگران!

  16. بازیگر سینما: موافق پرداخت مالیات هستم/ دولت ما را مقابل مردم قرار ندهد

  17. مطلوب مردم آری، مطلوب سیاستمداران خیر

  18. کاهش قابل‌توجه مصرف بنزین سوپر در کشور

  19. صحبت‌های رئیس جهاد دانشگاهی درباره دعوای روحانی و رحیم‌پور ازغدی

  20. اطلاعیه جدید بانک مرکزی درباره فعال‌سازی «رمز دوم پویا»

  21. شهردار تهران: خبر فروش صندلی اتوبوس غلط است

  22. «عارف» کاندیدای مجلس یازدهم نمی‌شود

  23. چگونه رمز دوم یکبار مصرف را فعال کنیم؟

  24. کدام خانوارها باید منتظر دریافت یارانه بنزین باشند

  25. فشار دفتر رئیس‌جمهور به نهادی نظارتی برای لغو جرائم شرکت‌های متخلف

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  3. یک عکس؛ یک شرح | «رضا جان انقلاب این طور نیست که تو فهمیده‌ای...»

  4. شوخی گریه‌دار با کودک کار

  5. سعید ملایی تبعه مغولستان شد+عکس

  6. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  7. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  8. مطهری: افزایش قیمت بنزین ضروری بود/ اگر شرایط مناسب بود روحانی را استیضاح می‌کردیم/ یک خانه ۵۷۶ متری و یک پژو دارم

  9. علت طولانی بودن روند صدور کارت ملی چیست؟

  10. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  11. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  12. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  13. ابطحی: روحانی هویت امنیتی خود را در این روزها نشان داد/ انتقاد منیژه حکمت از معافیت مالیاتی هنرمندان/ آخرین اخبار از حضور جلیلی و قالیباف در انتخابات

  14. ثبت نام کنندگانی که هیج اطلاعاتی از مجلس شورای اسلامی ندارند!!

  15. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  16. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  17. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  18. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  19. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  20. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  21. سخنان عجیب مطهری درباره طرح افزایش قیمت بنزین/ وقتی یک نهاد نظارتی به نمایندگان هدیه می‌دهد!/ قوچانی: نمی‌توان از کارنامه اصلاح‌طلبان دفاع کرد

  22. کدخدایی: برخی از وزرا مخالف افزایش قیمت بنزین بودند/موضع مشاور رئیس جمهور درباره کشته شدگان اعتراضات اخیر/ زیباکلام: شرمنده مردمی هستم که با تشویق من به روحانی رای دادند

  23. مطهری: عملکرد خوبی در مجلس داشتم/ نیاز زیادی به تبلیغات ندارم

  24. آغاز مصادره اموال مقامات فاسد ترکمنستان+ تصاویر

  25. آیا فقط گرانی بنزین «عدالت» را بر قرار می‌کند؟!

پربحث‌های هفته

  1. تبعیض آشکار در اخذ مالیات/ آیا همه هنرمندان باید از پرداخت مالیات معاف می‌شدند؟

  2. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  3. اقتصاددانان خطاب به رئیس‌جمهور: اسامی کارشناسان موافق و اسناد کارشناسی طرح افزایش قیمت بنزین را منتشر کنید

  4. خسارت ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی زنگنه به کشور

  5. آیا فقط گرانی بنزین «عدالت» را بر قرار می‌کند؟!

  6. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

  7. جدیدترین خودروی خارجی ناوگان پلیس را بیشتر بشناسید

  8. همتی: بانک مرکزی برای بازگرداندن ثبات به بازار ارز تلاش می‌کند

  9. چند درصد یارانه‌بگیران «حمایت معیشتی» دریافت نکردند؟ + جدول

  10. شایعه تک نرخی شدن قیمت بنزین تکذیب شد

  11. ریزش مشترکان دامن ایرانسل و رایتل را گرفت

  12. جهانگیری: نفت را به روش‌های دیگر می‌فروشیم/ کشورهای دوست جرات اینکه از ما نفت بخرند را تقریبا ندارند

  13. وکلا و پزشکان فرار مالیاتی گسترده‌ای دارند/ درخواست وزیر ارشاد درباره معافیت مالیاتی هنرمندان عجیب است

  14. فرار مالیاتی پزشکان و وکلا معادل نیمی از یارانه نقدی

  15. آیت الله علوی گرگانی: طرح جدید بانکداری باید به نظر رهبر انقلاب و بعضی از کارشناسان خبره در بحث اقتصاد و فقه برسد

  16. نامه مصباحی‌مقدم به آیت‌الله نوری همدانی: اگر طرح مجلس مسکوت بماند، بانک‌های خصوصی جشن خواهند گرفت

  17. انگلیس در اخراج کارکنان بخش تولیدی رکورد زد

  18. آخرین مهلت مراجعه به سایت حمایت معیشتی اعلام شد

  19. دستور فوری نوبخت برای معافیت مالیاتی ۱۰۰ درصدی هنرمندان در لایحه بودجه ۹۹

  20. قیمت سکه و طلا در بازار / یورو و پوند گران شدند + جدول

  21. سالار عقیلی: از شنیدن خبر معافیت مالیاتی هنرمندان خوشحال شدم/ هیچ حمایتی از هنرمندان نمی‌شود

  22. اعلام نتیجه ثبت‌نام برای کمک هزینه معیشتی تا سه هفته آینده

  23. احتمال کشف یک مخزن جدید نفتی در خوزستان

  24. تأکید نوبخت بر مخالفت با «حذف معافیت مالیاتی هنرمندان»

  25. کاهش قابل‌توجه مصرف بنزین سوپر در کشور

آخرین عناوین