آب در شیر سیاستگذاری

سید احسان خاندوزی*،   3980117011 ۱۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۵ تکراری یا غیرقابل انتشار
آب در شیر سیاستگذاری

احتمالا داستان شیرفروشی که سال‌ها یک ظرف آب به شیر گوسفندانش اضافه می‌کرد و در نهایت سیلاب، تمام گوسفندانش را با خود برد را در خاطر داریم. این قصه شروع مناسبی برای تحلیل ماست. سیل ویرانگر گلستان که پس از دوهفته هنوز فروکش نکرده است، غیر از توجیهات اقلیمی و جوی و بخشی از آثار طبیعی‌اش که برای هر کشور دیگری محتمل بود، «تاحدی» ثمره چندسال آب بستن به سیاستگذاری، اجرا و نظارت است.

ما گاو حکمرانی را برای همین شیر می‌خواهیم، برای سیاستگذاری و اجرا و نظارت، امان از زمانی که شیرفروشان، بارها و بارها سیاست‌های آبکی، اجراهای آبکی و نظارت‌های آبکی به خورد جامعه بدهند! در ادامه نشان می‌دهم به طور مشخص چگونه سیل گلستان میوه چرخه معیوب سیاستگذاری بود.

البته این تحلیل مانع از آن نیست که با «علل قریب یا نزدیک» برخورد شود (مانند مدیریت سدهای استان که به مصوبه دو روز قبل از وقوع سیل درخصوص بازکردن دریچه سد عمل نکرد) اما این موارد تنها به تشدید مساله و مثلا نیم متر بالاتر رفتن سطح سیلاب انجامید و ریشه را باید در «علل بعید یا دورتر» جستجو کرد، عللی که موجب اصل ماندگاری آب در آق قلا و گمیشان شد.

به گفته کارشناسان، سیلاب در گلستان برخلاف استان مازندران به سمت دریا حرکت نکرد و در شهر و روستاها ماندگار شد چون مسیر گرگانرود و سایر رودهای منطقه سالها لایروبی نشد، مانند سدهای لایروبی نشده استان و همچنین مثل ورودی رودها به دریای مازندران و خود خلیج لایروبی نشده گرگان. الان بیش از یک هفته که از کار بیلهای مکانیکی میگذرد اما همچنان مسیر رودها و سیل به دریا باز نشده و شیب لازم برای روان شدن سیل به سمت دریا محقق نشده است (در حالی که فاصله گمیشان تا دریا فقط 5 کیلومتر است).

وقتی از مقامات مسئول درباره سالها سهل انگاری در این موارد می پرسیم، پاسخشان روشن است:

· بودجه لازم برای لایروبی یا در دولت و مجلس مصوب نمی شد یا بعد از تصویب، توسط سازمان برنامه و بودجه به نحو کامل تخصیص نمی یافت،

· از سوی دیگر استان درگیر فوریتهای بودجه ای دیگری بود که مدیران را مجاب می کرد برای رفع آن مشکلات فوری، فعلا چشم بر مسائل بلندمدت و خرجهای لوکس (که لایروبی را اینگونه قلمداد می کردند) ببندند،

· وزارت نیرو و کشور و سازمان محیط زیست از سالها غفلت در لایروبی، گزارش نظارتی هشداردهنده ای منتشر نکردند و دیوان محاسبات یا سازمان برنامه نیز درباره وخامت بودجه های این بخش،

· این عدم اهتمام مدیران محلی و بودجه ریزی، برای نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی روشن بود اما دادوفریاد بر سر آن، موضوع رای آوری برای نمایندگان محسوب نمی شد که چاره ای برای آن بیندیشند،

· پروژه خط آهن عبوری از آق قلا و جاده ها نیز به شکل عجیبی بدون لحاظ کردن معابر لازم برای عبور آب، موجب تشدید محاصره شهر با آب شد که باز نقش سیاستگذاری وزارت راه و بخش ارزیابی پروژه های سازمان برنامه و غیره در این قصور مشهود است. دستور سپاه برای انفجار خط آهن و بخشهایی از جاده، محصول چنین طراحی نابخردانه پروژه ها بود.

· انتخاب یک پیمانکار برای پروژه های عمرانی که به جای دقتهای تخصصی و نظامات رتبه بندی شرکتها و مناقصات، رابطه خوب یا سفارش ویژه ای از سوی دستگاه های دولتی و حکومتی داشته (یا آنها را با فساد راضی کرده است) و نهایتا با ترک تشریفات، پروژه را در دست گرفته و موجب شده احتمالا به هشدار کارشناسان درباره ابعاد زیست محیطی پروژه جاده و خط آهن توجه نشود.

به عنوان یک نمونه بی ربط به سیل اما در همان استان گلستان، مدتی پیش از خط آهن ایران به ترکمنستان در منطقه مرزی اینچه برون بازدید داشتیم. پس از چندهزار میلیارد سرمایه گذاری و افتتاح رسمی خط آهن توسط آقای روحانی و رئیس جمهور ترکمنستان، مشاهده کردم استفاده بسیار اندکی از این خط آهن می شد زیرا در طراحی پروژه به تفاوت استاندارد ریلهای ایران با کشورهای شوروی سابق توجه نشده بود و قطارهای ما تنها با دشواری و معطلی بسیار می توانند وارد خط ریل ترکمنستان شوند و بالعکس!

ملاحظه می کنید که چطور ناکارآمدی نظام بودجه ریزی، سیستم نظارتی مجلس و دولت و همچنین نظام ارزیابی پروژه های عمرانی در کنار معضلی مانند فساد، علت ماندگاری سیل در شهرهای گلستان می شود.

دست اندرکار فلاکت امروز مردم نجیب ترکمن، چرخه معیوب سیاستگذاری تا نظارت است. عاملی که پیش از استان گلستان موجب مصائب ارومیه و سیستان و خوزستان و غیره شده بود و اگر جمهوری اسلامی این عامل را چاره نکند، دور نیست که گریبان دیگران را نیز بگیرد... پس از فروکش کردن سیلاب و امدادرسانی به خانوارها و خانه ها، باید سراغ تغییر اولویتهای بودجه ریزی (با توجه به احتمالهای بدبینانه) رفت، به سراغ نظام طراحی، تصویب و اجرای طرحهای عمرانی، به سراغ نظارتهای بی اثر و بی خاصیت، به سراغ فساد.

*عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبائی

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۴۳۷۸۵۱۰:۲۹:۴۱ ۱۳۹۸/۱/۱۷
همه کارهای ما همینه جناب دکتر
ناشناس۸۴۳۷۸۹۱۰:۳۱:۴۳ ۱۳۹۸/۱/۱۷
آقای خاندوزی کاش جرات داشت و میگفت بودجه ی مملکت کجاها خرج میشه که برای لایروبی رودها پول کافی باقی نمیمونه.
رضا۸۴۴۳۱۲۱۵:۳۶:۲۲ ۱۳۹۸/۱/۱۷
کشور ما خیلی گران مدیریت میشه... این رو خود مدیران اذعان میکنن. برخی پروژه هایی که میلیاردی توش سرمایه گذاری میشه با مدیریت میشه هزینه هاش رو از نصف هم کاهش داد و ... هممون هم براش مصداق داریم. میدونم که شما منظورتون چیه ولی باور کنید با بودجه هایی که وجود داره این کار به سادگی قابل انجامه، ولی کسی حال کار کردن نداره..
ناشناس ناشناس‌ها۸۴۳۸۰۳۱۰:۴۷:۵۶ ۱۳۹۸/۱/۱۷
با سلام این اوضاع تکرار و تکرار می‌شود و کسی پاسخگوی عملکرد خویش نبوده و نیست! هر عکس در دوره زعامت خود نتایج کارهایش را بدون کارشناسی دقیق و آینده‌نگری می‌خواهد ببیند و ....... این می‌شود اوضاع در سراسر کشور، حاصل کوتاه‌نگری، بی‌تدبیری و رانت‌بازی و .... وسلام
آریابان۸۴۴۴۴۲۱۶:۵۴:۲۵ ۱۳۹۸/۱/۱۷
دقیقا همینطوره و هیچوقت هیچکسی پاسخگوی بی-تدبیری ها و سوء مدیریت های خودش نیست و مهمترین دلیل هم اینه که در هر دستگاهی یک واحد عریض و طویل زمان بر و بودجه خور !!!!!! راه انداخته اند به نام "واحد پیگیری" که بخودی خود اعترافیست بر اینکه ضرورت دارد که مثلا پیگیری شود در مورد اجرای قانون !!!!!!.
ناشناس۸۴۳۸۰۸۱۰:۴۹:۵۵ ۱۳۹۸/۱/۱۷
سیاست گذاری در ایران یعنی سیاست بگذار رو برو
ناشناس۸۴۳۹۴۶۱۲:۱۱:۴۹ ۱۳۹۸/۱/۱۷
کدام کارمان درست است که حالا این یکی اشتباه است.
بهرام۸۴۴۰۴۱۱۳:۰۹:۴۲ ۱۳۹۸/۱/۱۷
در حال حاضر گفتن و شمردن سهل انگاری ها فایده ای ندارد اما تعجب ما از این است ایا در میان این همه متخصص یکی پیدا نمی شود که بگوید دستگاه شیب سنج و یا ارتفاع سنج در دستشان نبود که بفهمند تا دریا ایا شیب مناسب برای خروج اب میباشد اگر نه اطلاعات کامل را در بایگانی نقشه نگاری ان منطقه را میتوان پیدا کردو بعد اقدام مقتضی انجام داد
ناشناس۸۴۴۶۲۱۱۹:۰۳:۲۰ ۱۳۹۸/۱/۱۷
مهندس شیب بطور طبیعی به سمت دریاست وگرنه دریا تشکیل نمیشه.دراندک موارد آب برمیگردد
ناشناس۸۴۴۰۴۶۱۳:۱۱:۳۷ ۱۳۹۸/۱/۱۷
خیلی مقاله خوب و اصولی بود. این ایرادها باید استان به استان مطرح بشه.نه لینکه بعد از وقوع حادثه گفته بشه. من در شیراز زندگی می کنم. در طول سی سال گذشته من ندیدم کسی به ساخت وساز در محدوده دروازه قران اعتراض کنه یا حرفی بزنه ولی بعد از وقوع همه کارشناس شدن
ناشناس۸۴۴۰۹۳۱۳:۴۳:۰۲ ۱۳۹۸/۱/۱۷
لطفا از مسئولین آب و مدعیان این حوزه بپرسید: آیا مشکل کمبود آب است یا زیاد بود آب؟
ناشناس۸۴۴۶۱۷۱۸:۵۸:۴۰ ۱۳۹۸/۱/۱۷
این بارش هست یعنی باریدن یهویی.قبل از 28/12/97 ازنبود آب غصه میخوردیم
ناشناس۸۴۴۱۰۴۱۳:۴۶:۴۱ ۱۳۹۸/۱/۱۷
درست شدن مملکت کار سختی نیست فقط هر کسی باید سرجای خودش باشد : 1- منافع ملی باید حرف اول را بزند 2- سیاست مداران کوته نظر را از اجرا دور کنید 3- سازمان برنامه واقعی و قدرتمند را با یک آدم غیرسیاسی و کارشناسان توانمند و کاربلد احیاء کنید 4- دکان سهمیه ها و توصیه ها و فامیل بازی و میدان داری لمپن های متملق باید بسته شود 5- به حرف کارشناسان واقعی و باسواد و کاربلد گوش کنید آنها را حاشیه نشین نکنید !!!!!!!!
ناشناس۸۴۴۵۹۵۱۸:۴۲:۲۴ ۱۳۹۸/۱/۱۷
چنین سیل عظیمی حتی اگر از قبل هم برایش چاره اندیشی هایی صورت گرفته بود خسارتهای بسیاری به بار می آورد . چرا که این وسعت وفراگیری سیل بی سابقه بوده اما با تمام خسارتها این سیل یک فایده هم داشته آنهم این که الان مسیل ها بخوبی مشخص شده اند. پس بهتر است به جای سرزنش کردنهای مکرر که اکثرا هم رنگ وبوی جناحی دارد تا دلسوزی برای مردم سیل زده !! بعد از فروکش آبها موضوع فراموش نشود وبا پیگیری مسئولین وادار به ساختن مسیلها وراه آبها به طور اصولی شوند !

پربحث‌های اخیر

  1. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  2. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  3. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  4. نفتکش نوک مدادی بزن کنار! / توییت‌های طنزآمیز کاربران ایرانی درباره توقیف نفتکش انگلیسی   

  5. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  6. استیضاح حجتی منتفی شد

  7. جلسه محاکمه عاملان قتل علیرضا شیرمحمدعلی برگزار شد + تصاویر

  8. اقتدار ایران خط قرمز بی‌بی‌سی  

  9. تاکید ظریف و هانت بر یافتن راه حل های قانونی و پرهیز از افزایش تنش

  10. توقیف نفتکش انگلیسی نشانه اقتدار نظامی ایران است

  11. چهار کشتی ایرانی در انتظار سوخت در بنادر برزیل/ تامین سوخت یک کشتی از منابع نامعلوم

  12. حمله ناجوانمردانه ۹ نفره به یک طلبه جوان + عکس

  13. آیا ایران‌خودرو و سایپا آنطور که ادعا می‌کنند، زیان‌ده هستند؟  

  14. کشتی ایرانی توقیف شده در عربستان آزاد شد

  15. قیمت مسکن ۲۰ درصد کاهش می‌یابد

  16. آخرین قیمت سکه، دلار و طلا در بازار امروز

  17. رسانه‌های جهان درباره توقیف نفتکش انگلیسی چه گفتند؟

  18. انگلیس کاردار ایران را احضار کرد

  19. ادعای جرمی هانت در رابطه با توقیف نفتکش انگلیسی

  20. نرخ بیکاری در استان تهران به زیر 9 درصد رسیده است

  21. مشروح جلسه بیستم دادگاه رسیدگی به پرونده بانک سرمایه

  22. واکنش فرانسه به توقیف نفتکش انگلیسی

  23. عبور و مرور نفتکش‌ها در تنگه هرمز  

  24. سخنگوی وزارت خارجه: برای خروج از برجام برنامه‌ریزی نمی‌کنیم/ سخن بدون عمل فایده‌ای ندارد

  25. جرمی کوربین: ترامپ مسئول تنش‌های خلیج فارس است

پربحث‌های دیروز

  1. تصاویر دیده نشده از داخل ناو یو اس اس باکسر آمریکا  

  2. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  3. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  4. سیاست های ترامپ در برابر ایران کاملا شکست خورده است

  5. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  6. آقای ترامپ نتوانستید بزنید

  7. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  8. دلایل توقیف نفتکش انگلیسی مشخص شد

  9. چرا ایرانیان به استانبول سفر می‌کنند

  10. تابستان به سبک دهه ۶۰  

  11. واکنش روسیه به توقیف نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز

  12. ماجرای استندآپ جنجالی علیرضا خمسه در کانادا

  13. نفتکش نوک مدادی بزن کنار! / توییت‌های طنزآمیز کاربران ایرانی درباره توقیف نفتکش انگلیسی   

  14. رهامی: اصلاحات «مانیفست» می خواهد/ مخالفان قانون اساسی اصلاح‌طلب نیستند

  15. وزیر خارجه انگلیس: تلاش می‌کنیم از طریق دیپلماسی نفتکش‌مان را آزاد کنیم

  16. حمل و نقل دریایی انگلیس خواستار بازگشت سریع نفتکش این کشور شد

  17. عقب‌نشینی خفت‌بار سعودی‌ها

  18. انتشار فیلم رصد ناو «باکسر» توسط پهپاد نیروی هوافضای سپاه/ یک دروغ دیگر در کارنامه ترامپ  

  19. نفتکش انگلیسی وارد لنگرگاه بندرعباس شد

  20. پامپئو: ترامپ آماده دیدار با مقامات ایرانی بدون هیچگونه پیش‌شرطی است

  21. پورابراهیمی: حباب قیمت ارز در حال شکستن است

  22. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  23. استیضاح حجتی منتفی شد

  24. پست اینستاگرامی صفحه رهبر انقلاب همزمان با توقیف نفتکش انگلیسی  

  25. واکنش وزیر خارجه انگلیس به توقیف نفتکش انگلیسی توسط ایران

پربحث‌های هفته

  1. روحانی بودجه صداوسیما را قطع کرد

  2. تلخنامه «برجام» به افسانهٔ اعتمادپذیری غرب پایان داد

  3. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  4. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  5. جنگنده کوثر، نتیجه‌ تحریم‌های جهانی علیه ایران+ تصاویر

  6. ادعای ترامپ درباره رویارویی کشتی آمریکایی و پهپاد ایرانی

  7. جنگنده قاهر ۳۱۳، یک پنهانکار از نوع ایرانی+ تصاویر

  8. تصاویر دیده نشده از داخل ناو یو اس اس باکسر آمریکا  

  9. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  10. تسخیرکنندگان شهرک "باستی هیلز" را اعلام کنید

  11. واقعیت‌های دهشتناک جنگ با ایران از نگاه نشریه کنگره آمریکا/ هرگونه جنگ احتمالی برای منافع آمریکا ویرانگر خواهد بود

  12. توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه

  13. فرمانده نیروی انتظامی: خودرو حریم خصوصی نیست و کشف حجاب در آن جرم است

  14. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  15. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  16. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  17. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

  18. جلسه اضطراری دولت انگلیس پس از توقیف نفتکش این کشور

  19. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  20. نجفی: اتهام قتل عمد را قبول ندارم/ نفهمیدم چه شد خشمگین شده و اسلحه را برداشتم/ من لفظ پرستو را به کار نبردم

  21. توانا بود هرکه با ما بود!

  22. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  23. بی مهری دولت به رسانه ملی

  24. جهانگیری: هنر دیپلماسی ما آن بود که به توافقی بزرگ دست یافتیم تا دولت بعدی آمریکا بگوید که کلاه بر سرشان رفته است

  25. روحانی: مردم مقاوم ایران مقابل تحریم‌ها ایستادگی کرده‌اند/ ناکارآمدی دولت در خدمت به مردم سخنی نارواست

پربحث‌های اخیر

  1. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  2. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  3. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  4. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  5. استیضاح حجتی منتفی شد

  6. توقیف نفتکش انگلیسی نشانه اقتدار نظامی ایران است

  7. سخنگوی وزارت خارجه: برای خروج از برجام برنامه‌ریزی نمی‌کنیم/ سخن بدون عمل فایده‌ای ندارد

  8. کشتی انگلیسی آخرین بار کجا سیگنال مکانیابی فرستاد؟

  9. جزئیات جدیدی از توقیف نفتکش انگلیسی/ در اعمال قانون قاطعانه عمل می‌کنیم

  10. تاملی بر یک تفسیر اشتباه از شأن امام جمعه و روحانیت

  11. کدام یگان سپاه نفتکش انگلیسی را توقیف کرد؟

  12. ۴ پیام توقیف نفتکش انگلیسی

  13. تلافی‌که تعارف ندارد!

  14. چند نکته درباره حکم دادگاه یکی از اعضای شورای شهر اصفهان

  15. تاکید دوباره قاضی سراج: انتخابات شورایاری‌ها 100 درصد غیرقانونی است

  16. آخرین وضعیت سامانه ثبت اموال مسئولان اعلام شد

  17. اخطار سپاه به کدام پهپاد آمریکایی داده شد؟

  18. ظریف: خصومتی با مردم آمریکا نداریم  

  19. ظریف: توقیف نفتکش انگلیس مطابق با قوانین بین‌المللی است

  20. سردار جعفری: تحمیل جنگ موجب صدور انقلاب شد

  21. مصاحبه های تشریفاتی بعضی نمایندگان و دولتی ها برای سرپوش نهادن بر تخلفات محرز دولت در افزایش حقوق ها

  22. ستاد کل نیرو‌های مسلح: اخیرا ۳ عملیات ‌علیه پهپاد‌های متجاوز آمریکایی در خلیج فارس داشتیم

پربحث‌های دیروز

  1. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  2. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  3. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  4. آقای ترامپ نتوانستید بزنید

  5. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  6. دلایل توقیف نفتکش انگلیسی مشخص شد

  7. رهامی: اصلاحات «مانیفست» می خواهد/ مخالفان قانون اساسی اصلاح‌طلب نیستند

  8. نفتکش انگلیسی وارد لنگرگاه بندرعباس شد

  9. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  10. استیضاح حجتی منتفی شد

  11. پست اینستاگرامی صفحه رهبر انقلاب همزمان با توقیف نفتکش انگلیسی  

  12. پرونده تحصیلی حسین فریدون، در مجلس به جریان افتاد

  13. پایگاه خبری نزدیک به کنگره آمریکا: ایران یک ابرقدرت پهپادی شده است

  14. توقیف نفتکش انگلیسی نشانه اقتدار نظامی ایران است

  15. حمید بقایی سکته مغزی کرد

  16. ظریف خطاب به آمریکایی‌ها: با ایران بازی نکنید

  17. در حال مشاهده چه بخشی از تاریخ ایران هستیم؟  

  18. توضیحات رئیس سازمان زندان‌ها درباره سکته بقایی

  19. کدخدایی: قاعده مقابله به مثل در حقوق بین‌الملل امری شناخته شده است

  20. غنی‌سازی اورانیوم برای مصارف صلح‌آمیز، حق همه کشورهای عضو NPT است

  21. آشنا: ظریف بیشتر از ترامپ قدرت تصمیم‌گیری دارد  

  22. سخنگوی وزارت خارجه: برای خروج از برجام برنامه‌ریزی نمی‌کنیم/ سخن بدون عمل فایده‌ای ندارد

  23. کشتی انگلیسی آخرین بار کجا سیگنال مکانیابی فرستاد؟

  24. جزئیات جدیدی از توقیف نفتکش انگلیسی/ در اعمال قانون قاطعانه عمل می‌کنیم

  25. اصلاح‌طلبان تاوان ضعف دولت را پس می‌دهند

پربحث‌های هفته

  1. تلخنامه «برجام» به افسانهٔ اعتمادپذیری غرب پایان داد

  2. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  3. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  4. جنگنده کوثر، نتیجه‌ تحریم‌های جهانی علیه ایران+ تصاویر

  5. جنگنده قاهر ۳۱۳، یک پنهانکار از نوع ایرانی+ تصاویر

  6. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  7. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  8. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  9. توانا بود هرکه با ما بود!

  10. بی مهری دولت به رسانه ملی

  11. جهانگیری: هنر دیپلماسی ما آن بود که به توافقی بزرگ دست یافتیم تا دولت بعدی آمریکا بگوید که کلاه بر سرشان رفته است

  12. روحانی: مردم مقاوم ایران مقابل تحریم‌ها ایستادگی کرده‌اند/ ناکارآمدی دولت در خدمت به مردم سخنی نارواست

  13. تردیدافکنی‌های رسانه‌ای در اجماع سیاسی علیه آمریکا

  14. قناری نیست گنجشک رنگ شده است!

  15. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  16. دستور عجیب رئیس جمهور به نوبخت/ تخصیص بودجه صدا و سیما در صورت صلاحدید نمایندگان دولت

  17. توضیحات دادسرای عمومی و انقلاب تهران درباره نامه توکلی به رئیسی

  18. آقای ترامپ نتوانستید بزنید

  19. اعاده اموال نامشروع مسئولان باعث تقویت نظام سیاسی می شود

  20. چرا محافظان ظریف همراه او به نیویورک نرفتند؟

  21. ظریف: ایران آماده مقابله با ترامپ طی شش سال آینده است

  22. پاسخ دادستانی ارکان انذارم به مقامات قضایی را مخدوش نکرد

  23. پروژه نفوذ در ایران بسیار پررنگ تر از گذشته دنبال مي شود / سریال گاندو مثل یک شوک برای جامعه بود

  24. کامنت‌های برتر مخاطبان الف: دولت اگر جوابی به سریال گاندو دارد، اسنادش را ارائه کند/ انتظار این بود که دادستان عذرخواهی کند/ هرچه تحریم‌ها بیشتر شود، تاثیرش کمتر می‌شود

  25. توقیف یک کشتی ‌خارجی حامل سوخت قاچاق توسط سپاه پاسداران

آخرین عناوین