گروه تعاملی الف - علی غیاث آبادی فراهانی:

این روز‌ها بحث آلودگی هوا بحث روز است. در اکثر شهر‌های بزرگ به ویژه‌ای شهر‌های صنعتی آلودگی هوا به حدی رسیده که مسئولان را مجبور به تعطیلی مراکز آموزش نموده‌ است. عوارض آلودگی هوا بر کسی پوشیده نیست، انواع بیماری‌های تنفسی، قلبی و عروقی و انواع سرطان‌ها از جمله این عوارض هستند. اما چرا هوا تا این حد آلوده شده است!؟ در اینجا به مهمترین‌ها می‌پردازم:

۱- سبک زندگی ماشینی و مدرن مستلزم مصرف انرژی هر چه بیشتر است. بشر در چند دهه گذشته دنبال زندگی آسان‌تر و رفاه بیشتر بوده است. زندگی ماشینی جای زندگی سنتی را گرفته است. تمام لوازم منزل برقی شده است. تقریباً همه خوردو شخصی دارند و دوست دارند تا آنجا که ممکن است مسافرت و تفریح کنند، خانه‌های شیک و لوازم منزل به روز داشته باشند. در چنین سبک زندگی مصرف گرایی، مصرف انرژی بسیار بالاست. مصرف انرژی یعنی تولید دی اکسید کربن و سایر آلاینده‌های جوی.

۲- در نیم قرن گذشته جمعیت جهان بیش از دو برابر شده است. جمعیت زیاد و سبک زندگی مصرف گرا یعنی آلودگی هوا و محیط زیست. جمعیت زیاد آن هم با سبک زندگی تجملی و مصرف گرا خوراک و پوشاک و لوازم زیاد نیز لازم دارد. انسان برای تأمین غذایش مجبور شده است بسیاری از جنگل‌ها را نابود و تبدیل به مزارع و مراتع برای چرای دام‌ها کند و چوب آن را نیز در صنایع چوبی مثل درب و مبلمان و.. مصرف نماید. جنگل‌های ریه‌های زمین بوده‌اند نیمی از جنگل‌های جهان در یک قرن گذشته از بین رفته‌اند و با این رویه تا نیم قرن آینده معلوم نیست چه بر سر باقیمانده آن بیاید!

۳- خودرو از عوامل مهم آلایندگی هوا هستند. امروزه اکثر مردم خودروی شخصی دارند. خودرو‌های با تکنولوژی قدیمی بیشترین نقش را در آلایندگی هوا دارند. امروزه در کشور‌های پیشرفته شاهد خودرو‌هایی با مصرف کمتر از ۴ لیتر سوخت در ۱۰۰ کیلومتر هستیم اما در ایران عموم خودرو‌ها دو تا سه برابر این رقم مصرف می‌کنند. خودرو‌های فرسوده‌ی سبک و سنگین بسیاری در سطح شهر‌ها و جاده‌ها تردد می‌کنند که همه باید از رده خارج شوند.

۴-جانمایی اشتباه صنایع آلاینده در اطراف شهر‌ها نیز از عوامل مهم آلودگی هوا است. در بعضی شهر‌ها مثل اراک شهر در زیر باد صنایع آلاینده قرار دارد و آلودگی ناشی از صنایع با نسیمی ملایم به سمت شهر روان می‌شود.

۵- گاز متان تولیدی توسط گاو‌ها کمتر از آلایندگی اتومبیل‌ها نیست. امروزه شاهد مراکز بسیار صنعتی و سنتی پرورش گاو‌های شیری و گوشتی هستیم اما شاید ندانیم که گاز متان تولیدی در معده این گاو‌ها یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا و گرمایش زمین می‌باشد.

۶- مراکز انباشت زباله در اطراف شهر‌ها نیز از دیگر منابع تولید کنند گاز متان و دیگر گاز‌های آلاینده هوا می‌باشد. در ایران روزانه نزدیک به ۵۰ هزار تن! زباله تولید می‌شود که کمتر از ۲۰ درصد از این حجم عظیم زباله بازیافت و مابقی در اطرف شهرا دپو شده و تولید گاز و شیرابه می‌کنند.

۷- استفاده هر چه بیشتر از سوخت‌های فسیلی در منازل و مراکز صنعتی نیز از دیگر عوامل آلودگی هاست. این در حالیست که در کشور‌های توسعه یافته انرژی‌های پاک مانند انرژی خورشیدی بادی و زمین گرمایی جایگزین مطمئنی برای سوخت‌های فسیلی بوده است... به طور خلاصه باید گفت برای نجات از این آلودگی همتی جهانی و ملی لازم است. از تغییر سبک زندگی از تجملی به ساده زیستی گرفته تا کنترل رشد جمعیت، نوسازی صنایع، بهره‌گیری از انرژی‌های پاک و تجدید‌پذیر و....

به‌امید آن روز