چرا دادگاه ها نمی توانند وکیل را از وکالت معلق نمایند؟

وحید قاسمی عهد،   4010219072
چرا دادگاه ها نمی توانند وکیل را از وکالت معلق نمایند؟

در پی صدور آرای متفاوت و متهافت از سوی  شعب سی و پنجم و سی و هشتم دیوان عالی کشور، در خصوص امکان صدور حکم به منع وکیل دادگستری از اشتغال به حرفه وکالت به عنوان مجازات تکمیلی  هیات عمومی دیوان عالی کشور درصدد پاسخ به این پرسش است که آیا این حکم عام را می تواند نسبت به شغل وکالت تسری دهد؟

منشاء این اختلاف در آرا را باید در  استنباط متفاوت شعب از ماده ۱۷ لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری و ماده ۲۳ قانون مجازات اسلامی جستجو نمود. وفق ماده 23 قانون مجازات اسلامی :«دادگاه می‌تواند فردی را که به حد، قصاص یا مجازات تعزیری از درجه شش تا درجه یک محکوم کرده است با رعایت شرایط مقرر در این قانون، متناسب با جرم ارتکابی و خصوصیات وی به یک یا چند مجازات از مجازاتهای تکمیلی زیر محکوم نماید:...پ- منع از اشتغال به شغل، حرفه یا کار معین». پرسش این است که دیوان عالی کشور چه خوانشی از این مواد ارایه خواهد داد و  بر کدام نهج گام خواهد نهاد؟

به نظر می رسد اگر این چالش و پرسش صرفا از مبادی حقوقی مطرح گردد پاسخ ان است که محاکم حق منع از اشتغال وکیل را نخواهد داشت . ذیلا به دلایل این نظر اشاره می کنیم:

1.تعارض با اصل استقلال وکیل:

مهمترین عامل بازدارنده اصل استقلال وکیل است. اصلی بنیادین که بیرق شغل وکالت و عمود خیمه این شغل است. طبق این اصل، وکیل باید وظیفه نمایندگی خود را بدور از هرگونه فشارو هراسی از سوی دادگاه، مقامات دولتی و قدرتهای اقتصادی انجام دهد.

 شاید توضیح اهمیت این اصل آشکار که دهه‌ها است محل گفتمان کانونها و قوای حاکمه و به خصوص قوه قضاییه بوده نیازی به تکرار ندارد. شاید مهمترین بزنگاه های تاریخی مقاومت کانونها جهت حفظ این اصل بنیادین را بتوان در کارزار نافرجام اجرای اصلاح آئین‌نامه اجرایی لایحه قانونی استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1387 و کشمکش کنونی کانونها و قوه قضاییه راجع به اجرای آیین نامه لایحه استقلال 1400 جستجو کرد. 

هر چند در هر دو آیین نامه اصل استقلال وکیل رو به افول نهاده است اما، رویکرد قوه قضاییه در احترام به این اصل پیشرفت قابل توجهی داشته است. اما، به هرترتیب بنا به عدول آن قوه از متن پیشنهادی کانوهای وکلا، اجرای آن تا کنون به فعلیت در نیامده است.

2.تعارض خاص سابق و عام لاحق:

یکی از فنون استنباط در حقوق اسلامی و به تبع آن حقوق ایران ، این است که عام لاحق تاب مقاومت در برابر خاص سابق ندارد و  هماره این خاص است که با چیره شده بر عام از افراد آن می کاهد و آنرا  تخصیص میزند. براین اساس می توان گفت ماده 17 لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری به عنوان قانونی خاص، صرفا برای وکلای دادگستری امتیازاتی در نظر گرفته است . بر اساس این ماده :«از تاریخ اجرای این قانون هیچ وکیلی را نمی‌توان از شغل وکالت معلق یا ممنوع نمود مگر به موجب حکم قطعی دادگاه انتظامی.» حال بدیهی است که در مقام تعارض، ماده 23 قانون مجازات اسلامی به عنوان قانونی عام که در بردارنده تمامی مشاغل است، نیرویی برای برتری رو رجحان با قانون خاص است.

3.فقدان صلاحیت دادگاه های عام (اعم از کیفری و حقوقی)

در یک تعریف ابتدایی می توان گفت صلاحیت کیفری عبارت از شایستگی و اختیاری است که به موجب قانون به مرجع کیفری واگذار شده است. با توجه به ماده 17 لایحه استقلال به نظر می رسد قانونگذار از دادگاه های کیفری جهت مداخله در اعمال مجازات منع و تعلیق برای شغل وکالت سلب صلاحیت نموده است. شاهد این مدعا ماده ٨٧ آیین نامه لایحه استقلال کانون وکلا مصوب 1334 است که بر اساس آن:«در صورتی كه نسبت به وكیلی به اتهام ارتكاب جنحه یا جنایت كیفر خواست صادر شود دادستان باید رونوشت آن را به كانون بفرستد و از طرف كانون به دادگاه انتظامی وكلا رجوع می‌شود و در صورتی كه دادگاه دلائل را قوی و ادامه وكالت وكیل را منافی با شئون وكالت تشخیص دهد حكم تعلیق موقت او را صادر می‌نماید و حكم مزبور موقتاً قابل اجرا است و مفاد آن به دادگاهها ابلاغ می‌شود و در مورد محكومیت قطعی وكیل به ارتكاب جنایت مطلقاً در مورد جنحه‌هائی كه به‌تشخیص دادگاه انتظامی وكلا ادامه وكالت منافی شئون وكالت است محرومیت وكیل از شغل وكالت در روزنامه رسمی و مجله كانون آگهی و به‌ دادگاه ها ابلاغ می‌شود.» 

بر فرض که قضات دیوان عالی کشور توجهی به این ماده نداشته باشند، به نظر می رسد با سد مستحکم تری تحت عنوان ماده 140 آیین نامه لایحه استقلال  مصوب 1400 مواجه خواهند شد. در این ماده که با هماهنگی با ماده  23 قانون مجازات وضع شده، ضمن نفی صلاحیت دادگاه کیفری مقرر می کند: «در صورتي ‌كه نسبت به وكيلي به اتهام ارتكاب جرائم درجه يك الي شش موضوع ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامي، كيفرخواست يا حكم محكوميت غيرقطعي صادر شود، دادستان عمومي و انقلاب يا رييس حوزه قضايي يا دادگاه رسيدگي‌ كننده، بايد رونوشت آن را به كانون بفرستد و از طرف رييس كانون به دادگاه انتظامي ارجاع شود. دادگاه انتظامي در صورتي ‌كه دلايل را قوي بداند و ادامه وكالت وكيل را منافي با شئون وكالت تشخيص دهد، حكم تعليق موقت او را تا صدور حكم قطعي در پرونده كيفري يا انتظامي صادر مي كند. در كليه مواردي كه تفكيك جنبه انتظامي از جنبه كيفري ممكن باشد، پرونده براي رسيدگي به تخلف انتظامي وكيل، نزد دادستان انتظامي ارسال مي شود و طبق مقررات به تخلف انتظامي رسيدگي مي شود.»

بر این اساس، تردیدی نیست که حتی آیین نامه جدید نیز که از سوی بالاترین مقام قوه قضاییه تصویب شده است(هرچند اکنون کانون های وکلای دادگستری مجوز قانونی برای اجرای ان نیافته اند) بر نفی مداخله دادگاه ها جهت تعلیق و منع از شغل وکالت دلالت می کند.

در آخر امید این است که قضات محترم دیوان عالی کشور با استناد به آموزه های یقینی حقوقی و جهت حفظ شان و جایگاه دیوان عالی کشور بر سبیل حق و عدالت نظر دهند.

یکتانتتریبون

پربحث‌های دیروز

  1. مدینه فاضله موهوم؟!

  2. کنایه سردار سپاه به مسئولینی که خانواده هایشان خارج از کشور زندگی می کنند

  3. مالک متروپل:‌ اجرای دهانه‌های ۱۶ متری بدون ستون در ‎متروپل!

  4. این ابهام را هر چه زودتر برطرف کنید !

  5. بایدن تا کی می خواهد به سیاست های ترامپ بچسبد؟!

  6. قد خودروسازان داخلی  چقدر است؟!

  7. توییت مدیرعامل خبرگزاری قوه قضاییه درباره مالک متروپل

  8. ۱۰ نفر از متخلفان پروژه و مسببان حادثه ریزش ساختمان متروپل دستگیر شدند/ ادامه عملیات آوار برداری

  9. روایت زیدآبادی از شکست دوم خرداد / انتقاد نادران از قالیباف درباره مدیریت مجلس / توصیه خطیب زاده به کانادا

  10. رئیس دفتر صدام مُرد

  11. یک فروند جنگنده شکاری در اصفهان سقوط کرد

  12. مدیرعامل تراکتور: افرادی که در تبریز سنگ زدند، هواداران تیم‌های رقیب بودند!

  13. هنر هندوانه فروش !

  14. اولین فیلم از دوربین مداربسته هنگام ریزش متروپل

  15. جزئیات کشف نوزاد ۲ روزه از سطل زباله‌ای در نازی آباد

  16. توضیحات یارانه ای عبدالملکی درباره درآمد فرزندان مجرد

  17. برخورد اتوبوس با پنج خودرو در كرج‌‌ ‌‌

  18. ۳۲ میلیون حق ثبت برای ۱۱۰ سکه مهریه؟!/ هشدار نسبت به عدم ثبت «رسمی» ازدواج در پی تعیین «حق ثبت»

پربحث‌های هفته

  1. سلبریتی های مجنون غرب و مسابقه فوتبال ایران و کانادا !

  2. مدینه فاضله موهوم؟!

  3. آبله‌میمونی بلای جدید جهانی!

  4. عجیب‌ترین عکس از روز جنجالی فوتبال در تبریز

  5. فرماندهِ «سلام فرمانده» کیست؟!          

  6. کنایه سردار سپاه به مسئولینی که خانواده هایشان خارج از کشور زندگی می کنند

  7. از پلاسکو تا متروپل ؛ برج هایی که همچنان فرو می ریزند!

  8. تهدید ایران با تپانچه توخالی !

  9. نظرات برگزیده مخاطبان الف: خدا را شکر میرسلیم رئیس‌جمهور نشد/ سیدحسن خمینی درباره آرامگاه تجملی امام پاسخگو باشد/ نظام باید حق اعتراض را به رسمیت بشناسد

  10. مالک متروپل:‌ اجرای دهانه‌های ۱۶ متری بدون ستون در ‎متروپل!

  11. سرودی که دهه نودی ها را به شوق آورد

  12. این ابهام را هر چه زودتر برطرف کنید !

  13. آبروریزی در نمایشگاه خودرو؛ خراب شدن دناپلاس مقابل چشم بازدیدکنندگان!

  14. ژئوپلیتیک مقدم بر زنجیره تامین

  15. رد خون ؛ از قنیطره تا تهران 

  16. کسری بودجه دولت چطور تامین می شود؟

  17. رئیسی: باید بسترهای فسادزا را اصلاح کنیم / قالیباف رئیس مجلس باقی می‌ماند؟/ روایت تاجیک از خیانت جریان اصلاح‌طلبی

  18. سگ وحشی برای شکار ایمپالا به آب زد اما اسب آبی سر رسید !

  19. ویدئویی دیده نشده از وضعیت مردم تهران پیش از انقلاب!

  20. بایدن تا کی می خواهد به سیاست های ترامپ بچسبد؟!

  21. شهادت پاسدار مدافع حرم در اقدامی تروریستی

  22. سقف افزایش اجاره بهای مسکن در تهران مشخص شد

  23. گرانی در ۴ سال آخر دولت روحانی

  24. قد خودروسازان داخلی  چقدر است؟!

  25. اتهامات عجیب یک وکیل

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. سلبریتی های مجنون غرب و مسابقه فوتبال ایران و کانادا !

  2. نظرات برگزیده مخاطبان الف: خدا را شکر میرسلیم رئیس‌جمهور نشد/ سیدحسن خمینی درباره آرامگاه تجملی امام پاسخگو باشد/ نظام باید حق اعتراض را به رسمیت بشناسد

  3. این ابهام را هر چه زودتر برطرف کنید !

  4. رد خون ؛ از قنیطره تا تهران 

  5. رئیسی: باید بسترهای فسادزا را اصلاح کنیم / قالیباف رئیس مجلس باقی می‌ماند؟/ روایت تاجیک از خیانت جریان اصلاح‌طلبی

  6. شهادت پاسدار مدافع حرم در اقدامی تروریستی

  7. اهداف پشت پرده ترور سرهنگ خدایی و سناریوهای پاسخ ایران

  8. واکنش سخنگوی دولت به شایعه افزایش قیمت بنزین/ دفاع صفارهرندی از تبدیل نظام ریاستی به پارلمانی/ توضیحات عبدالملکی درباره علت حذف یارانه برخی از مردم

  9. توییت مدیرعامل خبرگزاری قوه قضاییه درباره مالک متروپل

  10. روحانی: نیاز امروز کشور گشایش اقتصادی، رفع عزتمندانه تحریم‌ها و سرمایه‌گذاری‌ داخلی و خارجی است

  11. ۱۰ نفر از متخلفان پروژه و مسببان حادثه ریزش ساختمان متروپل دستگیر شدند/ ادامه عملیات آوار برداری

  12. خطیب نمازجمعه تهران: قوه قضاییه با مفسدانی که باعث افزایش اجاره بها می شوند برخورد کند

  13. انتقاد شدید کیهان از رشیدپور

  14. سرلشکر سلامی: سپاه انتقام خون شهید صیاد خدایی را خواهد گرفت

  15. امانت بودن قدرت و ودیعه الهی بودن اعتراض

  16. مراسم وداع با پیکر شهید صیاد خدایی

  17. روایت زیدآبادی از شکست دوم خرداد / انتقاد نادران از قالیباف درباره مدیریت مجلس / توصیه خطیب زاده به کانادا

  18. دادستان کل کشور: مردم را باید مرتب در جریان روند اصلاحات اقتصادی قرار داد

  19. توییت فعال رسانه ای خارج از کشور درباره ترور شهید صیادخدایاری

  20. سلام فرمانده 

  21. توضیحات سردار شکارچی درباره ترور شهید صیادخدایی/ دستور اژه‌ای درباره بازار خودرو/ نظر علی مطهری درباره طرح اصلاح یارانه‌ها

  22. چرا بیت رهبری در خیابان جمهوری بنا شد؟

آخرین عناوین

بلیط هواپیما