تاملی بر ماجرای آبان ۹۸ پشت پرده خوشبینی

گروه سیاسی الف،   4000827064 ۳۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
پشت پرده خوشبینی

 جعفر علیان نژاد*
 

همه چیز از خوشبینی و امید دولت یازدهم شروع شد. سیاست تدبیر در دولت یازدهم بر بنیان "برنامه جامع اقدام مشترک" استوار شد. چرخ زندگی مردم زیر ماشین مذاکرات برجام، پیچ شد.

فضای امید ایجاد شده، محاسبات حال دولت یازدهم در تدبیر امور را، به امید بهره برداری از ثمرات برجام به آینده واهی گره زد. به همین امید، حساس ترین پیشران های قمیت گذاری یعنی بنزین و دلار به صورت دستوری ثابت ماند و از سرعت تورم سالانه عقب ماند. قرار بود با انعقاد برجام، به یکباره این فاصله جبران شود.آن چنان رونقی ایجاد شود که بساط یارانه های نقدی برای همیشه جمع شود.

از طرفی انتخابات سال 96 نیز در پیش بود و به ریسکش هم نمی ارزید اگر بدعهدی در سال ماقبل برگزاری انتخابات دولت دوازدهم دیده شد، فاصله ایجاد شده جبران شود. 

همه چیز در حباب تعلیق محبوس شد. انتخابات برگزار شد و دولت یازدهم به دولت دوازدهم تبدیل شد. حالا البته قرارداد برجام منعقد شده بود، اماخبری از لغو تحریم ها نبود. کم دقتی و هیجان دولت یازدهم در برخی عبارات مهم برجام، دست طرف مقابل را برای گروکشی و عدم اجرای بندهای آن باز گذاشته بود.

نه تنها تحریم ها کم نشد، بلکه شدت یافت. ترامپ نیز تازه ظهور کرده بود و نه تنها برجام بلکه چرت رویای دولت جدید را پاره کرد. 

شصت دشمن از وابستگی بیشتر مقدارت داخلی کشور به اقتضائات بین الملی، خبردار شده بود. اقتصاد کشور ضربه پذیری بیشتری نسبت به سالهای گذشته پیدا کرده بود و این واقعیتی بود که ابزار فشار اقتصادی را نزد دشمن کارآمدتر ساخته بود.

حالا وقت آن بود تا اندکی فاصله جبران شود. از حوادث 96 عبور کرده بودیم و دولت مجبور بود عقب ماندگی خود از افزایش هزینه های تولید و گرانی های روز به روز را با اولین آزاد سازی و تخصیص ارز 4200 به کالاهای اساسی جبران کند.مصیبتی که خود روضه ای جدا لازم دارد.

هنوز البته بنزین تکان نخورده بود، وارد سال 98 شدیم، زور ایده حذف یارانه های پنهان و دیگر طرح های دولت در کنترل قیمت ها، کاهش تورم و جبران کسری بودجه کمتر از واقعیت های اقتصادی موجود بود.

حال دولت مانده بود و اجرای طرح قانون هدفمندی یارانه ها، موضوعی که چهارسالی به امید برجام عقب انداخته بود، چه باید می کرد؟ شاید بهترین چاره اندیشی، استمداد از دیگر قوا و تعمیم مسئولیت گرانی بنزین به کل نظام بود که البته چنین نیز شد.

دولت شجاعت اجرای تدریجی قانون هدفمندی و موضوع بنزین در سال های گذشته را با ترس ناشی از گرانی یکباره این محصول عوض کرده بود. 

چاره ای نبود، دولت نیاز به شریک مسئولیت داشت. خوشبینانه اگر بگوییم؛ همین ترس دوباره کار دست دولت داد، و خود را در اجرای بد، هیجان زده و دستپاچه این مصوبه نشان داد. شاید برای تیم های فکری و رسانه ای دولت، آماده سازی افکار عمومی، دادن کمک هزینه معیشتی قبل از اجرای مصوبه، نوعی اعتراف به شکست ایده برجام بود. 

برای همین بهترین اقدام تعمیم مسئولیت اجرا به کل نظام، همانند تعمیم مسئولیت شکست برجام به حاکمیت بود. نشانه مهم این مساله در موضع گیری غیرمسئولانه رئیس جمهور وقت بود که از اجرای طرح افزایش قیمت بنزین ابراز بی اطلاعی کرد.

تقریبا پس از یک روز سکوت شکننده ناشی از اجرا، سیل حوادث جاری شد. اکثر مردم تحلیلی نداشتند، سوالاتی برایشان ایجاد شده بود، و با وقوع حوادث شبهاتی نیز در اذهانشان نقش بست. شکل حوادث متفاوت بود، برخلاف مدل های قبلی، اعتراضات اولیه به اغتشاشات محدود جهت دار، موردی، هدفمند تبدیل شد. این تغییر ماهیت که در کمتر از 24 ساعت اتفاق افتاد، بی سابقه بود. سکوت یک روزه بعد از اجرای طرح هم قابل تامل بود.

روند تخریب و پرفورمنس ناامنی، شورای عالی امنیت ملی را وادار به برگزاری جلسه فوری کرد. مصوبه شورا تداوم اجرای طرح را تایید کرد. با این حال تاکتیک تعمیم مسئولیت توسط عناصر دولتی دنبال می شد. دیگر خبری از رئیس جمهور نبود.

موضع گیری غیرمسئولانه وی، بهانه خوبی دست رسانه های بیگانه و اغتشاشگران هم داده بود. شواهد و قرائن نشان می داد، این بیم وجود داشت که دولت از تداوم اجرای طرح شانه خالی کند. 

سیل حوادث برخی از نمایندگان مجلس را نیز متاثر ساخته و جلسه ای غیرعلنی برای واکنش در برابر این طرح، تشکیل شد. گفتگوهای خارج از جلسه برگزار شده نشان می داد، مجلس قصد دارد، جلوی اجرای طرح را گرفته یا در شکل اجرا تغییراتی ایجاد کند. 

بطور خلاصه وضعیت حاصله از این قرار بود:

اجرای بد طرح موجب؛ 

- شروع اغتشاشات به همراه بالا رفتن روند تخریب و ایجاد پرفورمنس ناامنی شده بود.

- غافل گیری مردم، ناراحتی و نارضایتی، ایجاد سوال و در نهایت شکل گیری شبهه در افکار عمومی شده بود. به مدد عملیات روانی سنگین رسانه های بیگانه و برخی شواهد و قرائن داخلی، این شبهه در حال شکل گیری بود که می توان از طرق غیرقانونی و ایجاد ناامنی حاکمیت را در اجرای مصوبه سران سه قوه، به عقب نشینی واداشت. 

- از رفتار دولت و رئیس جمهور، پالس های مسئولیت گریزی و توقف اجرای طرح استنباط می شد. نوعی شکاف اختیار/مسئولیت در حال شکل گیری بود. دولت با اینکه اختیار اجرای طرح را داشت، مسئولیت آن را تعمیم به کل نظام داده بود.

- مجلس متاثر از فضای بوجود آمده، درصدد تصویب طرحی به منظور تغییر در شیوه اجرا یا توقف طرح داشت. وقوع این اتفاق می توانست مصوبه مجلس را در برابر مصوبه شورای عالی امنیت ملی قرار داده و موجب نوعی اختلاف و شکاف درون حاکمیتی شود 

- شبکه های ناامنی و تخریب دارای یک نوع الگو مندی خاص بود که حکایت از آموزش دیده بودن و آمادگی قبلی آنان داشت. 

- درک دشمن از تاثیر فشار اقتصادی، تحریم و جنگ معیشتی، با شعله گرفتن بیشتر اغتشاشات تایید شده و وارد بازی دو سر برد، شده بود. اگر حاکمیت عقب می نشست، آن را به حساب کارآمدی و موفقیت برنامه خود در ایجاد شکاف مردم- حاکمیت می گذاشت و به تداوم یا تسلسل چنین طراحی های در آینده امیدوارتر می شد. اگر طرح اجرا می شد، به دلیل تعمیم مسئولیت دولت به نظام، ایده مقصر سازی از حاکمیت در ایجاد وضعیت موجود، بستر مناسب تری برای پذیرش افکار عمومی پیدا می کرد. 

این وضعیت نشان می داد، با تداوم سیل حوادث، کشور در معرض مخاطرات پیش بینی نشده ای قرار می گرفت که بدلیل برنامه ریزی و تمرکز دشمن، دامنه التهابات فزونی یافته و مدیریت مساله با چالش جدی مواجه می شد. کل نظام به یکباره در اجرا یا عدم اجرای این مصوبه دچار هزیمتی کم سابقه می شد. در این شرایط بود که رهبری وارد عمل شد. 

قبل از اجرای طرح، رهبر معظم انقلاب در هامش نامه روحانی به ایشان، آورده بود؛ تصمیم گیری درمورد نحوه اجرای طرح بر عهده سران قوای سه گانه است، با این حال تذکر داده بودند؛ "مساله اصلاح ساختار بودجه تحت الشعاع قرار نگیرد و بقیه بندهای آن جدا دنبال شود". این دستخط نشان می داد مقام معظم رهبری قبل از اجرای طرح هم به مخاطرات احتمالی واقف است و هم به این نکته که با وقوع مخاطرات، دولت تحت تاثیر عملیات روانی ادراکی دشمن، اصلاح ساختار بودجه را واننهد.

پس از مصوبه شعام(شورای عالی امنیت ملی) مبنی بر لزوم اجرای طرح با ارسال پیامی به مجلس، به نمایندگان یادآوری کردند، با توجه به مصوبه شعام، اقدام به تصویب طرحی در مخالفت یا تغییر اجرای طرح، وجه قانونی ندارد و به صورت پیشدستانه از شکل گیری شکاف درون حاکمیتی جلو گیری کردند. 

رهبر انقلاب در سخنرانی روز یکشنبه درس خارج فقه، خطاب به مردم، با بیان اینکه به مصوبه سران سه قوه خوشبین است، تصمیمی که گرفته شده بایست اجرا شود، ضمن بصیرت بخشی به مردم در تفکیک معترض و اغتشاشگر، شبهه شکل گرفته در اذهان عمومی که با عملیات سنگین رسانه های بیگانه ضریب یافته بود، در نطفه خفه شد. این بصیرت بخشی، ناشی از درک حکیمانه رهبری از شرایط کشور و فهم پیش دستانه مخاطرات سخت احتمالی در صورت تداوم غائله، بود که موجب شد به سرعت وارد فاز هدایت بخشی عمومی (مردم و مسئولین) شود. 

با مسئولیت پذیری و تکلیف به مسئولین در اجرای طرح و به قوای انتظامی در کنترل ناامنی، شکاف بین اختیار- مسئولت دولت و رئیس جمهور وقت را پر کرد.

ثمره مهم تر این حمایت، به تقویت جایگاه ریاست جمهوری و نه فقط شخص رئیس جمهور انجامید. 

* دانشجوی دکتری علوم سیاسی

 

 

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۲۹۴۹۱۱۱۶:۱۵:۰۴ ۱۴۰۰/۸/۲۷
گران شدن بنزین تنها یکی از عوامل ماجرای آبان 98 بود. بهتر است به علل دیگر هم بپردازید.
ناشناس۲۲۹۹۶۲۴۱۹:۴۲:۲۸ ۱۴۰۰/۸/۳۰
کمیته های مجازات مردمی باید تشکیل شود این دولت ظاهرا هیچ قصدی ندارد با مفسدین شانزده سال اخیر برخوردی کند
ناشناس۲۲۹۹۶۳۳۱۹:۴۵:۴۳ ۱۴۰۰/۸/۳۰
تنها راه نجات کشور و انقلاب ملی کردن ثروت های حرام و نامشروع افسانه ای و گنج قارونی می باشد قانون اعاده اموال نامشروع هر چه سریعتر باید عملیاتی شود
ناشناس۲۲۹۴۹۱۵۱۶:۱۷:۲۳ ۱۴۰۰/۸/۲۷
حذف ارز 4200 هم ممکن آبان دیگری رقم بزند. رییسی و مجلس در این باره خوب فکر کنند.
ناشناس۲۲۹۴۹۲۱۱۶:۲۱:۴۷ ۱۴۰۰/۸/۲۷
روحانی تنها یک مجری، یک مامور خرید و یک تدارکاتچی بود.
ناشناس۲۲۹۴۹۲۳۱۶:۲۲:۵۰ ۱۴۰۰/۸/۲۷
ترامپ در آمریکا و عده ای در داخل جلوی اقدامات سازنده روحانی سنگ انداختند.
ناشناس۲۲۹۴۹۲۹۱۶:۲۸:۵۲ ۱۴۰۰/۸/۲۷
آخر هم معلوم نشد که چند نفر و چه افرادی در حوادث آبان 98 جان خودشان را از دست دادند.
ناشناس۲۲۹۴۹۳۹۱۶:۳۷:۲۹ ۱۴۰۰/۸/۲۷
مطمئن باشید که دولت رییسی هم مجبور می شود که قیمت بنزین را گران کند.
ناشناس۲۲۹۴۹۴۸۱۶:۴۹:۲۶ ۱۴۰۰/۸/۲۷
واقعا الان چه مقصدی از مطرح کردن این مباحث دارین و فایدش چیه واسیه این ملت
ناشناس۲۲۹۵۰۴۴۱۸:۲۳:۲۱ ۱۴۰۰/۸/۲۷
ایشون ۸ سال به نفع صهیونیسم و امپریالیسم کار کرد آثار وحشتناک کارهاشون حداقل تا ۵۰ سال بر گرده‌ی این مملکت خواهد بود زودتر مجازاتش کنید تا مایه‌ی عبرت بشه
ناشناس۲۲۹۵۰۸۶۱۹:۰۵:۳۹ ۱۴۰۰/۸/۲۷
آره شما راست می گی همه تقصیرات گردن روحانی بود!!!!
ناشناس۲۲۹۵۱۴۸۱۹:۴۹:۴۸ ۱۴۰۰/۸/۲۷
روحانی درک درستی از سیاست خارجی و روابط بین الملل و اقتصاد نداشت به همین دلیل در اداره کشور عاجز و ناتوان بود.
ناشناس۲۲۹۵۱۵۱۱۹:۵۱:۵۹ ۱۴۰۰/۸/۲۷
شانس اوردیم که روحانی رفت وگرنه الان روزانه 2 هزار نفر فوتی کرونا داشتیم و نان خالی هم گیر مردم نمی اومد بخورند.
ناشناس۲۲۹۵۲۲۶۲۰:۳۵:۱۸ ۱۴۰۰/۸/۲۷
حذف ارز 4200 بازی با آتش است.
ناشناس۲۲۹۵۲۲۷۲۰:۳۶:۱۵ ۱۴۰۰/۸/۲۷
مصوبه‌ به دردبخوری از مجلس و دولت برای کاهش گرانی‌ها ندیدیم
ناشناس۲۲۹۵۲۳۸۲۰:۴۲:۵۷ ۱۴۰۰/۸/۲۷
اثرات حذف ارز 4200 خیلی بدتر و وسیعتر از 3 برابر کردن قیمت بنزین است.
ناشناس۲۲۹۵۲۴۳۲۰:۴۵:۵۰ ۱۴۰۰/۸/۲۷
مردم را اذیت نکنید به معیشت مردم آسیب نزنید کمی به فکر مردم باشید روز قیامت باید پاسخگو باشید
ناشناس۲۲۹۵۲۴۸۲۰:۴۶:۴۹ ۱۴۰۰/۸/۲۷
بروید با تمام کشورها رابطه خوب داشته باشید هم مردم را نجات بدهید و هم خودتان را.
ناشناس۲۲۹۵۲۷۷۲۱:۲۲:۰۱ ۱۴۰۰/۸/۲۷
من که فکر میکنم دولت خیلی هم بدش نمی اومد که اوضاع امنیتی به هم بریزه
دلار 36 هزار تومنی۲۲۹۵۲۹۶۲۱:۳۹:۰۱ ۱۴۰۰/۸/۲۷
بنزین لیتری 6.200 تومن ! تازه آزاد هم نیست !!!
ناشناس۲۲۹۵۳۱۵۲۱:۵۷:۰۱ ۱۴۰۰/۸/۲۷
خوب بد بود شما ارزون کنید؟
ناشناس۲۲۹۵۳۷۸۲۳:۰۳:۴۷ ۱۴۰۰/۸/۲۷
وقتی معیشت به بحرانی برای مردم بدل شده ، چرا مجلس به دنبال تصویب قانون برای ممنوعیت نگهداری از حیوانات است؟!!
ناشناس۲۲۹۵۳۸۲۲۳:۰۷:۱۵ ۱۴۰۰/۸/۲۷
تمام کنید سیاه بازی با مردم را
ناشناس۲۲۹۵۶۰۳۰۷:۵۵:۰۸ ۱۴۰۰/۸/۲۸
بنزین سه برابر شد اما کالاها هفت تا ده برابر
ناشناس۲۲۹۵۶۸۰۰۹:۴۰:۱۸ ۱۴۰۰/۸/۲۸
اگرواقعا گرانی بنزین اشتباه بود،چراهیچکس نگفت: حالا که مردم ومجلس اعتراض دارند! قیمت رابرگردانید؟؟؟
ناشناس۲۲۹۵۷۲۷۱۰:۵۸:۲۳ ۱۴۰۰/۸/۲۸
حالا که روحانی تریبون نداره هر چی دلتون می خواد می نویسین و فرصت جواب دادن هم به ایشان نمی دهید.
ناشناس۲۲۹۵۷۵۱۱۱:۳۷:۲۱ ۱۴۰۰/۸/۲۸
با برجام فقط 1/7 میلیارد دلار از پولهای ایران ازاد شد اما حالا بدون برجام 3/5 میلیارد دلار ازاد شد تغییر را احساس کنیم.
ناشناس۲۲۹۵۷۸۰۱۲:۰۳:۳۲ ۱۴۰۰/۸/۲۸
همش دولت مقصر نیست پس دوقوه دیگر
ناشناس۲۲۹۵۸۱۳۱۲:۳۳:۴۴ ۱۴۰۰/۸/۲۸
روحانی باید پاسخگو باشد چرا با برجام مشکل اب خوردن و محیط زیست و اشتغال جوانان حل نشد ؟!
ناشناس۲۲۹۶۱۶۷۱۸:۵۰:۰۸ ۱۴۰۰/۸/۲۸
دلار را کردی 28000 تومان همین برای تو کافیه
ناشناس۲۲۹۶۵۸۵۰۱:۲۷:۱۸ ۱۴۰۰/۸/۲۹
الف قرار بود عکس ایشان را که باعث تکدر مردم میشود نگذارید
-مهدی۲۲۹۶۹۶۶۱۱:۰۷:۲۲ ۱۴۰۰/۸/۲۹
یعنی میشه یه روز محاکمه بشی؟
ناشناس۲۲۹۷۰۱۰۱۱:۵۵:۳۶ ۱۴۰۰/۸/۲۹
چه تحلیل یکجانبه و سطحی از امور ارائه شده است. دانشجوی دکتری باید عمیق تر بیندیشد و بنویسد. بیشتر تبرئه یک تفکر خاص بود.
یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. کدام طرف دست برتر را در مذاکرات هسته ای دارد؟

  2. تام کاتن یا ظریف؛ نظام جهانی حرف کدام یک را خرید؟!

  3. چرا روابط خارجی کشور به سرعت رو به بهبود است؟

  4. درگیری در مرز ایران و افغانستان چگونه شکل گرفت؟

  5. کارنامه ۱۰۰ روز دولت رئیسی از نگاه مطبوعات موافق و منتقد

  6. بازار دلار را به مذاکرات وین گره نزنید!

  7. نجات اردوغان با پول ایران

  8. آیا نام های محلی، «بیگانه» هستند؟

  9. آقای وزیر، اینترنت مان «نفتی» شده است!

  10. هشدار وزیر نفت درباره تبدیل شدن ایران به واردکننده بنزین/ رئیس جمهور به رهبری نامه نوشت

  11. دولت سیزدهم و یک تصمیم بسیار سخت

  12. واکنش «اندیشکده تونی بلر» به ظهور «تکنوکرات های جدید» در دولت رئیسی

  13. کارشناس صهیونیست: قدرت حمله به ایران را نداریم

  14. فارین افرز: آمریکا از خاورمیانه خارج نخواهد شد

  15. اقدام خوب دولت برای افزایش حقوق‌ها در سال ۱۴۰۱

  16. اعتراف عطریانفر درباره رای اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست‌جمهوری/ تاکید آیت‌الله جنتی درباره نقش مردم در نظام/ واکنش رئیس دفتر رئیسی به انتقاد از انتصابات فامیلی

  17. ماشین تولید مقاله را متوقف کنید

  18. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرخش اقتصاد نباید به چرخش سانتریفیوژ گره می‌خورد/ کاش ظریف هم با کارشناسان بیشتری برای مذاکرات می‌رفت/ دولت رئیسی به دنبال احیای برجام است

  19. احمد توکلی: هشیار باشید؛ فرصت کوتاه است

  20. دوستانه با آقای مسیح مهاجری

  21. بدون تعارف با جاسوسان واقعی موساد در سریال سرجوخه

  22. نطق منحصربفرد یک دختر دانشجو علیه طرح صیانت در نماز جمعه تهران

  23. روایت دیپلمات ایتالیایی از اصرارِ آمریکا جهت حصول توافق با ایران در وین

  24. امیرعبداللهیان:دنبال یک توافق خوب هستیم/ کنایه سخنگوی دولت به روحانی/ طرح صیانت برگشت خورد/ پیش‌بینی تاجیک درباره آینده جریان اصلاح‌طلب

  25. شکست گام نخست مقصرنمایی ایران در مذاکرات وین

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. تام کاتن یا ظریف؛ نظام جهانی حرف کدام یک را خرید؟!

    2. چرا روابط خارجی کشور به سرعت رو به بهبود است؟

    3. درگیری در مرز ایران و افغانستان چگونه شکل گرفت؟

    4. کارنامه ۱۰۰ روز دولت رئیسی از نگاه مطبوعات موافق و منتقد

    5. واکنش «اندیشکده تونی بلر» به ظهور «تکنوکرات های جدید» در دولت رئیسی

    6. اعتراف عطریانفر درباره رای اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست‌جمهوری/ تاکید آیت‌الله جنتی درباره نقش مردم در نظام/ واکنش رئیس دفتر رئیسی به انتقاد از انتصابات فامیلی

    7. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرخش اقتصاد نباید به چرخش سانتریفیوژ گره می‌خورد/ کاش ظریف هم با کارشناسان بیشتری برای مذاکرات می‌رفت/ دولت رئیسی به دنبال احیای برجام است

    8. احمد توکلی: هشیار باشید؛ فرصت کوتاه است

    9. دوستانه با آقای مسیح مهاجری

    10. امیرعبداللهیان:دنبال یک توافق خوب هستیم/ کنایه سخنگوی دولت به روحانی/ طرح صیانت برگشت خورد/ پیش‌بینی تاجیک درباره آینده جریان اصلاح‌طلب

    11. «دستاورد شگفت انگیز» ایران در توسعه سامانه‌های دفاع موشکی

    12. ادعای سخیف شبکه «تی.آر.تی» ترکیه درباره جزایر سه‌گانه ایرانی

    13. رئیس جمهور: دولت مصمم به بازگشت امید به مردم است/ گلایه‌های مردم را بحق می‌دانم/برای تأمین واکسن، شخصاً با برخی کشورها تماس گرفتم

    14. تحریف سخنان رئیس‌جمهور به چه قیمتی؟!

    15. سرانجام طرحی که چند بار نام عوض کرد به کجا می رسد؟!

    16. شلیک تمرینی سامانه‌های پدافندی در آسمان منطقه نطنز

    17. آقای «تَکرار می‌کنم» اول شما پاسخگو باشید/مردم از اصلاح‌طلبان عبور کرده‌اند

    18. سخنگوی دولت: دیوار میان مردم و دولت شکسته است/ مردم شاهدند که کشور ویدئوکنفرانسی اداره نمی‌شود

    19. راهکارهای ضمانت گرفتن از امریکا برای خارج نشدن از توافق

    20. نمایندگان مجلس انقلابی در مسیر شهید مدرس باشند

    21. هشدار توکلی درباره حذف ارز ۴۲۰۰/ توضیحات قالیباف درباره جلسات متعدد سران قوا/ علت برگشت‌خوردن طرح صیانت چه بود؟

    22. اصلاح‌طلبان و پالس ناامیدی که به وین می‌فرستند/ پای منفعت مشترک با آمریکا در میان است؟

    23. فرماندار اصفهان: هیچ درخواست اخذ مجوزی برای برگزاری تجمع در روز جمعه نشده است

    24. حضور رئیس‌جمهور در تجمع خانواده‌های بیماران SMA در مقابل مجلس

    25. پاسخی به ادعای مضحک رسانه‌ی ترکیه‌ای درباره جزایر سه گانه

    آخرین عناوین

    بلیط هواپیما