اصلاح مجلس، اولویت مجلس یازدهم

گروه سیاسی الف،   3990117019

اصلاح ساختارهای فسادزا در درون مجلس سوزنی است که مجلس با زدن آن به خود، توان زدن جوالدوز به دولت و سایر نهادهای کشور را خواهد داشت.

اصلاح مجلس، اولویت مجلس یازدهم

فارس نوشت: کمتر از دو ماه دیگر عمر مجلس دهم پایان یافته و مجلس یازدهم کار خود را آغاز خواهد کرد. مجلس دهم فراز و نشیب‌های فراوانی داشته و ارائه گزارش عملکرد این مجلس در فضای کارشناسی و به دور از سیاست‌زدگی مرسوم فضای رسانه‌ای روشن کننده مسیر مجلس یازدهم خواهد بود.

مدتی قبل و پیش از انتخابات مجلس یازدهم سعی کردیم گزارش‌هایی از عملکرد کمیسیون‌های مختلف مجلس دهم ارائه کنیم تا مخاطبان فارس ابزاری برای انتخاب آگاهانه در انتخابات داشته باشند. طبعا بروز رسانی و تکمیل این گزارش‌ها در پایان کار مجلس دهم امری ضروریست. اما اکنون که منتخبان ملت برای تنظیم اولویت‌های کاری خود در مجلس یازدهم دست به کار شده و جلسات مختلفی با حضور کارشناسان برگزار می‌کنند، فارس تلاش خواهد کرد تا برخی از این اولویت‌ها را در حوزه‌های مختلف با استفاده از نظرات کارشناسان و نخبگان ارائه دهد.

* مجلس می‌تواند محملی برای انجام فسادهای قانونی باشد اما ..
یکی از مهمترین نکات در اولویت‌بندی کارهای مجلس یازدهم اصلاح خود مجلس است. مجلس به عنوان قوه قانونگذار و ناظر بر تمام امور کشور، با اختیارات گسترده قانونی و مصونیت نمایندگان می‌تواند محملی برای انجام فسادهای قانونی باشد. از قوانین فسادزا تا سوءاستفاده از ابزارهای نظارتی و بده‌بستان‌های پشت پرده! 

بنابراین به نظر می‌رسد اصلاح مجلس یک پیشا اولویت است، به این معنی که پیش از ورود به بحث اولویت‌های کاری مجلس برای بهبود اوضاع کشور، باید مجلس را اصلاح کرد، تا بتوان با اتکا بر اختیارات گسترده قانونی و ساختار فسادستیز مجلس به جنگ فساد و ناکارآمدی در سطح کشور رفت.

* اصلاح مجلس در چارچوب قوانین موجود هم ممکن است
برخی اصلاح مجلس را در گرو اصلاح قانون اساسی و موضوعاتی نظیر دو مجلسی شدن یا تغییر نظام اداره کشور از ریاستی به پارلمانی می‌دانند. اما به نظر می‌رسد فارغ از اینکه موضوعات فوق چقدر در اولویت قرار داشته و حلال مشکلات خواهند بود، می‌توان در چارچوب قانون اساسی فعلی نیز مجلس را ارتقا و از این منجلاب ناکارآمدی و کاهش سرمایه اجتماعی نجات داد. 

* گام اول اصلاح قانون انتخابات
برای اصلاح مجلس 4 کار عمده باید صورت گیرد، اولین اصلاح مربوط به ورودی‌های مجلس است. اصلاح قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی یکی از مهمترین اقداماتی است که مجلس یازدهم باید انجام دهد، بهبود ورودی مجلس منجر به بهبودی عملکرد و افزایش سرمایه اجتماعی آن خواهد شد. 

البته این به معنای اولویت زمانی نیست، منظور از در اولویت بودن اصلاح قانون انتخابات مجلس، برگزاری جلسات کارشناسی مستمر و تدوین یک طرح پخته و همه‌جانبه است که ماه‌ها زمان خواهد برد. بنابراین منتخبان مجلس یازدهم از همین ابتدا باید این موضوع را در دستور کار جلسات کارشناسی خود قرار دهند تا تجربه تلخ مجلس دهم در اصلاح غیرکارشناسی و شتاب زده قانون انتخابات تکرار نشود.

* گام دوم اصلاح قانون نظارت بر رفتار نمایندگان
قدم بعدی باید در خصوص اصلاح قانون عجیب و غریب نظارت بر رفتار نمایندگان باشد. در حقوق اساسی دنیا معمولا اختیارات گسترده‌ به همراه مصونیت سیاسی به نمایندگان مجالس داده می‌شود، همراهی این دو مقوله احتمال ارتکاب جرم و فساد توسط نمایندگان و نزدیکان آن‌ها را تا حد زیادی افزایش می‌دهد. به همین دلیل در قوانین اساسی حدود و ثغور کلی مصونیت مشخص شده و در قوانین عادی نیز نظارت بر رفتار نمایندگان به صورت سختگیرانه‌ای دنبال می‌شود.

* گام سوم؛ مدیریت تعارض منافع 
تعارض منافع ریشه بسیاری از مفاسد سیاسی و اقتصادی است. مجلس شورای اسلامی به دلیل پشتیبانی قانون اساسی، در تمام موضوعات امکان ورود، تقنین و نظارت را دارد، همین موضوع تعارضاتی فراوانی را میان منافع فردی نمایندگان با منافع ملی ایجاد کرده است. از طرفی نمایندگان عموما پیگیری سفت و سختی برای جذب بودجه و امکانات برای حوزه‌های انتخابیه خود دارند که همین موضوع گاهی اوقات سبب قربانی شدن منافع کلان ملی به پای منافع خرد محلی می‌شود. لذا باید گفت که مدیریت تعارض منافع در مجلس شورای اسلامی باید در اولویت مجلس یازدهم و حتی مجلس دهم قرار بگیرد.

* گام چهارم؛ ارتقاء شفافیت
آخرین موضوعی که در این گزارش مورد اشاره قرار می‌گیرد موضوع شفافیت است. شفافیت ابعاد گسترده و چند لایه‌ای دارد. شفافیت کارکردهای متنوعی از افزایش سرمایه اجتماعی - که در برهه فعلی از نان شب برای مجلس و مجلسیان واجبتر است- گرفته تا بهبود عملکرد نمایندگان و افزایش مشارکت مردم و بخصوص نخبگان در تصمیمات مهم کشوری را دارد.

شفافیت یکی از راه‌های موثر در مدیریت تعارض منافع نیز به شمار می‌رود. لذا ارتقا شفافیت نیز باید در اولویت‌های مجلس جای داشته باشد. جالب است که چهل سال قبل، اصل 69 قانون اساسی صراحتا به موضوع شفافیت در مجلس پرداخته و در خلال بحث در مورد برخی از اصول دیگر نیز این موضوع مورد اشاره خبرگان قانون اساسی قرار گرفته است.

نکته مهم در مورد شفافیت حد و مرز و گام‌بندی اقدامات است. شفافیت بدون تدبیر می‌تواند موجب کاهش اعتماد مردم و فشار مضاعف بر نمایندگان مجلس شود. بنابراین چارچوب بندی اقدامات و تعیین اولویت‌ها، یک امر ضروری است.

در گزارش‌های آتی هریک از مقوله‌های چهارگانه فوق را بیشتر شرح داده و به جزییات بیشتری در مورد آن‌ها خواهیم پرداخت. همچنین پس از بررسی اصلاحات لازم در مجلس به اولویت‌های کاری مجلس یازدهم در خصوص مسائل اقتصادی اشاره خواهیم کرد.

پربحث‌های هفته

  1. عملکرد مجلس دهم ؛ شما چه فکر می‌کنید؟

  2. اسباب تمسخر دینداری نشویم ...

  3. وقتی مردم مانند رییس مجلس دهم فکر نمی‌کنند...

  4. "دیپلماسی بنزین"، نمادی از بی اعتنایی به تهدیدات آمریکا

  5. آیا فلسطینی‌ها زمین‌هایشان را به یهودیان فروختند؟

  6. اردشیر زاهدی: همیشه به ایران افتخار می‌کنم/ نگذارید سلطه آمریکا و انگلیس برگردد/ حکومت پهلوی به مردم آزادی نمی‌داد‌

  7. پرونده مدیران سایپا ؛ محکومیت دو نماینده به حبس و اثبات دوباره یک ناکارآمدی

  8. با زوج خودرویی محکوم به اعدام بیشتر آشنا شوید

  9. چه زمانی سیلی بحران جمعیت را می خوریم؟!

  10. مجلس خدمت یا مجلس قدرت؟!

  11. جمعیت جوان، کرونا را شکست می‌دهد

  12. محکومیت «محمد عزیزی» و «فریدون احمدی» به حبس/ حکم اعدام برای دو متهم پرونده شرکت سایپا/ استعفای وکلای پرونده طبری/ خبر تازه از پرونده حادثه هواپیمای اوکراینی

  13. فطر و اعیاد مذهبی؛ آیا مسابقه شادمانی عمومی کافی است؟

  14. «دپوی ۳۰۰۰۰ خودرو» توسط خودروسازان «احتکار» نیست؟ + تصاویر

  15. چرا فرزندآوری کم شده/ آیا جامعه هم پیر می‌شود؟

  16. «عادی سازی» در شرایط کرونایی و سه شنبه‌های «جوج» در شمال !

  17. روایت روح الامینی از فاصله معنادار بین رقبای ریاست مجلس/دفاع آقاتهرانی از صادق محصولی/واپسين ماموريت فراكسيون اميد/ ائتلاف لاریجانی با اصلاح طلبان در راه است؟

  18. مروری بر ازدواج‌های سیاسی؛ از احمدی‌نژاد تا روحانی + تصاویر

  19. تلفاتی سنگین‌تر از تلفات جنگ بر دوش ایالات متحده

  20. نامه توکلی به دادستان تهران درباره کشت و صنعت مغان: حمایت برای جلوگیری از چپاول حقوق ملت را انتظار می‌کشیم/ از انجام تشریفات جدید پیش از نتیجه اعلام جرم دیده‌بان در دادگاه خودداری کنید

  21. قیمت‌های جدید شورای رقابت برای خودروهای داخلی اعلام شد + جدول

  22. رهبر انقلاب: وضعیت رژیم صهیونیستی در آینده‌ سخت‌تر خواهد شد/ فلسطین قابل فراموش شدن نیست

  23. قیمت‌های شورای رقابت به خودروسازان ابلاغ شد/پراید ۳۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان+جدول

  24. ادعای برایان هوک: ایران بین مذاکره با ترامپ یا فروپاشی اقتصادی یکی را انتخاب کند/ ایران را مهار کرده‌ایم

  25. با این تناقض ها جواب مردم را چه باید داد؟

پربحث‌های هفته

  1. عملکرد مجلس دهم ؛ شما چه فکر می‌کنید؟

  2. اسباب تمسخر دینداری نشویم ...

  3. وقتی مردم مانند رییس مجلس دهم فکر نمی‌کنند...

  4. اردشیر زاهدی: همیشه به ایران افتخار می‌کنم/ نگذارید سلطه آمریکا و انگلیس برگردد/ حکومت پهلوی به مردم آزادی نمی‌داد‌

  5. پرونده مدیران سایپا ؛ محکومیت دو نماینده به حبس و اثبات دوباره یک ناکارآمدی

  6. مجلس خدمت یا مجلس قدرت؟!

  7. محکومیت «محمد عزیزی» و «فریدون احمدی» به حبس/ حکم اعدام برای دو متهم پرونده شرکت سایپا/ استعفای وکلای پرونده طبری/ خبر تازه از پرونده حادثه هواپیمای اوکراینی

  8. روایت روح الامینی از فاصله معنادار بین رقبای ریاست مجلس/دفاع آقاتهرانی از صادق محصولی/واپسين ماموريت فراكسيون اميد/ ائتلاف لاریجانی با اصلاح طلبان در راه است؟

  9. مروری بر ازدواج‌های سیاسی؛ از احمدی‌نژاد تا روحانی + تصاویر

  10. تلفاتی سنگین‌تر از تلفات جنگ بر دوش ایالات متحده

  11. رهبر انقلاب: وضعیت رژیم صهیونیستی در آینده‌ سخت‌تر خواهد شد/ فلسطین قابل فراموش شدن نیست

  12. با این تناقض ها جواب مردم را چه باید داد؟

  13. پایان ریاست لاریجانی با تقدیر روحانی/جدال توییتری نادران و آشنا/زیباکلام: هیچ‌کس به جهانگیری و هاشمی رای نمی‌دهد

  14. لاریجانی: مجلس دهم مظلوم واقع شد/ تکرار فساد فساد علیه نمایندگان ورژن همان بگم بگم سابق است/ رهبر انقلاب هیچ‌گاه دستوری به مجلس ندادند

  15. گمانه‌زنی درباره دیدار قالیباف با سورنا ستاری/نان وکیل‌الدولگی برخی نمایندگان/ نظر فرشاد مومنی درباره رونق بورس/کاندیدای اجاره‌ای اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ مشخص شد؟

  16. واکنش حسین شریعتمداری به ادعای فلاحت‌پیشه؛ آمریکا که ارزان‌تر حساب کرده بود!

  17. روحانی: فلسطین آزاد خواهد شد/ مردم می‌خواهند دولت و مجلس دست در دست هم دهند/ ارز باید به شرایط تعادل بازگردد

  18. قالیباف: نیازمند الگوی جدیدی برای حکمرانی هستیم/ بخشی از ناکارآمدی‌ها که نارضایتی‌هایی را به دنبال داشته به بحث مدیریتی باز می‌گردد

  19. ادعای دوگانه قالیباف - نیکزاد/رأی آذری‌زبان‌ها سرنوشت‌ساز شد

  20. معروف‌ترین چهره سیاسی که اختتامیه مجلس را ندید+ عکس

  21. نمایندگان مجلس بعد از پایان نمایندگی به کجا می‌روند؟

  22. لطفاً مردم را پشت درهای مجلس نگه ندارید

  23. اسامی نامزدهای ریاست و نواب رئیس مجلس یازدهم مشخص شد

  24. روحانی: در زمینه کرونا از سه مرحله عبور کرده‌ایم/ همه کارمندان از ۱۰ خرداد در ادارات حاضر می‌شوند

  25. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرا رسانه‌های بیگانه قم را عامل شیوع کرونا دانستند/زلزله‌های خفیف گسل مشا پیش زمینه زلزله بزرگی است/آقای روحانی حاضرند فقط یک روز با مترو سفر کنند؟

آخرین عناوین