زیستن در هوای کتاب (2) چرا کتاب می‌خوانیم؟

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3980131089
چرا کتاب می‌خوانیم؟

کسب دانش و داشتن اطلاعات شرط لازم برای شناخت و فرهیختگی است، اما شرط کافی برای آن نیست، درواقع انسانها اگرچه می‌توانند برای کسب دانش و اطلاعات از رسانه‌ها استفاده کنند، اما برای کسب معرفت نیازمند فرهیختگی و مطالعه هستند

در همه جوامع و فرهنگ‌ها کتاب‌خواندن یک ارزش محسوب می‌شود و در سودمندی آن تردیدی وجود ندارد؛ حتی در جوامع توتالیتر که آگاهی مردم خطری بالقوه به حساب می‌آید، به طور عمومی با کتابخوانی مخالفت نمی شود، حتی اگر خواندن کتابهایی خاص ممنوع شده باشد.

 آیا ما کتاب می‌خوانیم چون سودمند است؟ نه الزاما! سودمندی مفهومی کلی است که از دید اشخاص مختلف می‌تواند، معانی و ماهیتی متفاوت داشته باشد.

 کتاب‌خواندن زمانی اتفاق می‌افتد که دلیلی وجود داشته باشد، دلیلی که انگیزه لازم را برای خواندن ایجاد می‌کند. دلایل گوناگونی برای کتاب‌خواندن می‌تواند وجود داشته باشد. برخی از آنها تابعی از شرایط تاریخی انسانها بوده است.

پیشرفت‌های صنعتی و تکنولوژیک (به ویژه با اختراع دستگاه چاپ) و افزایش تعداد باسوادان در افزایش کتابخوانی تاثیری مستقیم داشتند؛ اما همین پیشرفت‌ها از اواسط قرن بیستم بدین سو، با اختراع وسایل ارتباط جمعی و ارتقاء روز افزون آن‌ها  تاثیری کاملا معکوس بر کتابخوانی گذاشتند.

این تغییرات و پیشرفت‌ها حتی در معنا و مفهوم کتابخوانی هم  تاثیرگذار بودند. انسان کتابخوان امروز تفاوتی جدی با انسان کتابخوان دیروز دارد.

در گذشته افراد بخش اعظم اطلاعات خود را در زمینه‌های مختلف از خواندن کتاب کسب می کردند. این  مسئله شامل آگاهی‌هایی می‌شد که برای شناخت جهان پیرامون خود نیز بدان نیاز داشتند. اما امروزه این نقش را رسانه‌های جمعی برعهده گرفته‌اند و بسیاری آگاهی‌ها حتی پیش از آنکه فرد انگیزه‌ای برای کسب آن داشته باشد، به او ارائه شده و جزو اطلاعات عمومی او محسوب می‌شود.

صد سال پیش اگر کسی می‌خواست در باره قطب شمال شناختی کلی داشته باشد، بهترین راه آن مطالعه کتابی راجع به آن بود.  اما امروزه به دلیل گستردگی وسایل ارتباط جمعی، تقریبا همه از اطلاعاتی نسبی درباره قطب شمال و زندگی در آن برخوردارند، همان اطلاعاتی که در دهه‌های نخست زندگی به فرد داده شده است.

این مثال می تواند مصداق های متنوعی داشته باشد. بنابراین این قسم مطالعات تقریبا منسوخ شده‌اند. یعنی انسان امروز برخلاف گذشته عمده دانش و اطلاعات خود را از طریق مطالعه کتابها نمی‌گیرد.

با رفع چنین نیازهایی که در گذشته یکی از  دلایل مهم مطالعه بود؛  شاید فکر کنیم به لحاظ کمی سطح مطالعه پایین آمده است. اما این بدان معنا نیست که از سطح دانش بشری کاسته شده، چون این دانش از طریق مدیوم‌های دیگر جایگزین شده است. چنانکه انسان امروز به طور متعارف از دانش عمومی بیشتری در قیاس با انسان دیروز برخوردار است؛ اما برخورداری از این دانش الزاما با معرفت و شناخت همراه نیست.

کسب دانش و داشتن اطلاعات شرط لازم برای شناخت و فرهیختگی است، اما شرط کافی برای آن نیست، درواقع انسانها اگرچه می‌توانند برای کسب دانش و اطلاعات از رسانه‌ها استفاده کنند، اما برای کسب معرفت نیازمند فرهیختگی و مطالعه هستند.

میزان اطلاعات عمومی افراد را نمی‌توان ملاک فرهیختگی آنها قرار داد. کسانی که عادت به حل جدول کلمات متقاطع دارند  بدین واسطه صاحب اطلاعات عمومی خاصی می‌شوند، اما نمی‌توان ادعا کرد که از  این طریق کسب معرفت کرده، صاحب شناخت و فرهیختگی شده اند؛ چرا که فرهیختگی تنها از مطالعه حاصل می شود.

ادامه دارد...

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  2. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  3. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  4. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  5. نفتکش نوک مدادی بزن کنار! / توییت‌های طنزآمیز کاربران ایرانی درباره توقیف نفتکش انگلیسی   

  6. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  7. استیضاح حجتی منتفی شد

  8. جلسه محاکمه عاملان قتل علیرضا شیرمحمدعلی برگزار شد + تصاویر

  9. اقتدار ایران خط قرمز بی‌بی‌سی  

  10. پایگاه خبری نزدیک به کنگره آمریکا: ایران یک ابرقدرت پهپادی شده است

  11. تاکید ظریف و هانت بر یافتن راه حل های قانونی و پرهیز از افزایش تنش

  12. توقیف نفتکش انگلیسی نشانه اقتدار نظامی ایران است

  13. دکوراسیون جالب دفتر کار یک نماینده  

  14. چهار کشتی ایرانی در انتظار سوخت در بنادر برزیل/ تامین سوخت یک کشتی از منابع نامعلوم

  15. حمله ناجوانمردانه ۹ نفره به یک طلبه جوان + عکس

  16. آیا ایران‌خودرو و سایپا آنطور که ادعا می‌کنند، زیان‌ده هستند؟  

  17. کشتی ایرانی توقیف شده در عربستان آزاد شد

  18. قیمت مسکن ۲۰ درصد کاهش می‌یابد

  19. آخرین قیمت سکه، دلار و طلا در بازار امروز

  20. رسانه‌های جهان درباره توقیف نفتکش انگلیسی چه گفتند؟

  21. انگلیس کاردار ایران را احضار کرد

  22. ادعای جرمی هانت در رابطه با توقیف نفتکش انگلیسی

  23. نرخ بیکاری در استان تهران به زیر 9 درصد رسیده است

  24. مشروح جلسه بیستم دادگاه رسیدگی به پرونده بانک سرمایه

  25. واکنش فرانسه به توقیف نفتکش انگلیسی

پربحث‌های دیروز

  1. تصاویر دیده نشده از داخل ناو یو اس اس باکسر آمریکا  

  2. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  3. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  4. سیاست های ترامپ در برابر ایران کاملا شکست خورده است

  5. دستور رئیس جمهور برای بودجه صداوسیما غیر قانونی است

  6. آقای ترامپ نتوانستید بزنید

  7. حمایت احمدی‌نژاد از مذاکره با ترامپ!/ واکنش ابطحی به توقیف نفتکش انگلیسی/ چرا نمایندگان اصلاح‌طلب به دهقان رای دادند؟

  8. دلایل توقیف نفتکش انگلیسی مشخص شد

  9. چرا ایرانیان به استانبول سفر می‌کنند

  10. تابستان به سبک دهه ۶۰  

  11. واکنش روسیه به توقیف نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز

  12. ماجرای استندآپ جنجالی علیرضا خمسه در کانادا

  13. نفتکش نوک مدادی بزن کنار! / توییت‌های طنزآمیز کاربران ایرانی درباره توقیف نفتکش انگلیسی   

  14. رهامی: اصلاحات «مانیفست» می خواهد/ مخالفان قانون اساسی اصلاح‌طلب نیستند

  15. وزیر خارجه انگلیس: تلاش می‌کنیم از طریق دیپلماسی نفتکش‌مان را آزاد کنیم

  16. حمل و نقل دریایی انگلیس خواستار بازگشت سریع نفتکش این کشور شد

  17. عقب‌نشینی خفت‌بار سعودی‌ها

  18. انتشار فیلم رصد ناو «باکسر» توسط پهپاد نیروی هوافضای سپاه/ یک دروغ دیگر در کارنامه ترامپ  

  19. نفتکش انگلیسی وارد لنگرگاه بندرعباس شد

  20. پامپئو: ترامپ آماده دیدار با مقامات ایرانی بدون هیچگونه پیش‌شرطی است

  21. پورابراهیمی: حباب قیمت ارز در حال شکستن است

  22. ظریف: اقتصاد ما کمتر از سال قبل در رنج است/ در حال از دست دادن اعتبارم هستم

  23. استیضاح حجتی منتفی شد

  24. پست اینستاگرامی صفحه رهبر انقلاب همزمان با توقیف نفتکش انگلیسی  

  25. واکنش وزیر خارجه انگلیس به توقیف نفتکش انگلیسی توسط ایران

پربحث‌های هفته

  1. روحانی بودجه صداوسیما را قطع کرد

  2. تلخنامه «برجام» به افسانهٔ اعتمادپذیری غرب پایان داد

  3. تحريم صداوسيما به دليل گاندو؛ دولت كوتاه آمد يا تغيير تاكتيك داد؟

  4. ضرب شستی به گستاخی‌های تاریخی انگلیس

  5. جنگنده کوثر، نتیجه‌ تحریم‌های جهانی علیه ایران+ تصاویر

  6. ادعای ترامپ درباره رویارویی کشتی آمریکایی و پهپاد ایرانی

  7. جنگنده قاهر ۳۱۳، یک پنهانکار از نوع ایرانی+ تصاویر

  8. تصاویر دیده نشده از داخل ناو یو اس اس باکسر آمریکا  

  9. واکنش کاربران فضای مجازی به توقیف نفتکش انگلیسی: هنوز مانده تا با هم بی حساب شویم!  

  10. تسخیرکنندگان شهرک "باستی هیلز" را اعلام کنید

  11. واقعیت‌های دهشتناک جنگ با ایران از نگاه نشریه کنگره آمریکا/ هرگونه جنگ احتمالی برای منافع آمریکا ویرانگر خواهد بود

  12. توقیف یک فروند نفتکش انگلیسی در تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه

  13. فرمانده نیروی انتظامی: خودرو حریم خصوصی نیست و کشف حجاب در آن جرم است

  14. غلامی: قطع بودجه صداوسیما به خاطر یک سریال رفتاری قجری است

  15. روحانی: میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته/ این رقم امیدوارکننده است

  16. بودجه صدا و سیما قطع شد/ حمایت سعید جلیلی از وزیر دولت/ عباس عبدی: چرا خبر خودکشی نجفی منتشر نشد؟

  17. خط و نشان پلیس برای سلبریتی‌های بد حجاب در فضای مجازی

  18. جلسه اضطراری دولت انگلیس پس از توقیف نفتکش این کشور

  19. پرسش‌های خود را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک کشور با «الف» در میان بگذارید

  20. نجفی: اتهام قتل عمد را قبول ندارم/ نفهمیدم چه شد خشمگین شده و اسلحه را برداشتم/ من لفظ پرستو را به کار نبردم

  21. توانا بود هرکه با ما بود!

  22. رئیس دیوان محاسبات اعلام کرد: وقوع جرم در واگذاری ماشین سازی/ ۹۷ درصد مدیران پاک دست هستند

  23. بی مهری دولت به رسانه ملی

  24. جهانگیری: هنر دیپلماسی ما آن بود که به توافقی بزرگ دست یافتیم تا دولت بعدی آمریکا بگوید که کلاه بر سرشان رفته است

  25. روحانی: مردم مقاوم ایران مقابل تحریم‌ها ایستادگی کرده‌اند/ ناکارآمدی دولت در خدمت به مردم سخنی نارواست

آخرین عناوین