چرا استارتاپ‌ها ارزش‌گذاری‌های بالایی دارند

گزارش بازرگانی،   3980121179

جز یک استارتاپ تکنولوژی محور آیا شرکت و یا سازمانی می‌تواند در طول 5 سال و با تیمی 55 نفره به 900 میلیون کاربر فعال ماهانه و ارزش‌گذاری 19 میلیارد دلاری دست یابد؟ آیا عجیب نیست که ارزش ‌گذاری شرکت تسلا که تنها 15 سال از تاسیس آن می‌گذرد از تمامی تولیدکننده‌های خودرو امریکایی بیش‌تر باشد؟ چرا ارزش بازار تسلا که دقیقا 100 سال بعد از فورد تاسیس شده، تقریباً دو برابر ارزش بازار فورد است؟ چرا ارزش بازار فورد با 115 سال سابقه طراحی و تولید خودرو با ارزش بازار پلتفرم رزرو آنلاین اقامتگاه؛ ایر بی‌ان‌بی برابر است؟ دلیل ارزش گذاری بسیار بالای استارتاپ‌های تکنولوژی محور چیست؟

پاسخ تمامی این سوالات در یک عبارت خلاصه می‌شود: پتانسیل رشد و مقیاس‌پذیری آسان و نسبتاً ارزان استارتاپ‌های تکنولوژی محور.

رشد و مقیاس‌پذیری به چه معناست؟

برای بیان مفهوم پتانسیل رشد و مقیاس‌پذیری استارتاپ که می‌تواند توجیه‌کننده ارزش گذاری بسیار بالای آن باشد، به یک مثال اکتفا می‌کنم:

بزرگ‌ترین خرده‌فروش آنلاین امریکا یعنی آمازون را در نظر بگیرید. این شرکت با رسالت فروش کتاب به صورت آنلاین در سال 1995 تاسیس شد. یک سال بعد (سال 1996) درآمد آن از 511 هزار دلار به 16 میلیون دلار افزایش یافت.

متوسط تعداد بازدید روزانه از وب‌سایت آمازون نیز از 2200 بازدید در دسامبر 1995 به 80000 بازدید در مارس 1997 رسید.

البته رشدی این چنین هرگز با سودآوری همراه نبود. سهام این شرکت در سال 1997 در بورس نزدک (NASDAQ) عرضه شد و اولین سود فصلی آن معادل با 5 میلیون دلار، با فاصله زمانی 5 سال از عرضه اولیه و در سال 2002 اتفاق افتاد. در سال 2003 نیز آمازون کسری انباشته‌ای معادل با 3 میلیارد دلار داشت.

چگونه شرکتی زیان‌ده در عرضه اولیه خود با ارزش‌ گذاری 438 میلیون دلار، موفق به جذب سرمایه 54 میلیون دلار می‌شود؟ چرا سرمایه‌گذاران خطرپذیر به این ارزش گذاری اعتماد و سهام استارتاپ را خریداری می‌کنند؟

پتانسیل بسیار بالای رشد و مقیاس‌پذیری!

در مورد محصولات و خدمات آمازون دیگر نمی‌توان درصد رشد را محاسبه کرد، اما روند این رشد و گسترش را می‌توان این چنین خلاصه کرد:

آمازون که در سال 1995 به عنوان وب‌سایت فروش آنلاین کتاب فعالیت می‌کرد، در حال حاضر ارزشمندترین برند را در مقیاس جهانی دارد، بزرگ‌ترین خرده‌فروشی آنلاین در جهان با ارزش بازاری معادل با 796 میلیارد دلار است، میلیون‌ها نفر از راهکارها و محصولات پلتفرم خدمات ابری آمازون برای ساخت اپلیکیشن استفاده می‌کنند، دستیار مجازی- صوتی آمازون که در حال حاضر میلیون‌ها کاربر دارد با یادگیری ماشین رفتار کاربر را پیش‌بینی و بر این اساس به او پیشنهاد انجام اقدامات لازم را می‌دهد و…

اما آیا امکان هک رشد و مقیاس‌پذیری آسان و نسبتا ارزان برای تمامی استارتاپ‌های تکنولوژی‌محور فراهم می‌شود؟

هرگز!

ماهیت استارتاپ‌های تکنولوژی‌محور به پتانسیل رشد و مقیاس‌پذیری ختم نمی‌شود. این پتانسیل با عدم اطمینانی بسیار بالا همراه است. از طرفی طبق خطای بقا که در دنیای تکنولوژی‌ و استارتاپ‌ها هم صدق می‌کند، از تعداد زیادی استارتاپ که با هدف بازسازی و یا ایجاد تحول در هر صنعت راه‌اندازی می‌شوند، تنها تعداد بسیار اندکی موفق به تسخیر بازار در آن صنعت می‌شوند.

موفقیت‌های بسیار بزرگ برای تعدادی بسیار کم از استارتاپ‌ها را می‌توان به این عامل نسبت داد:

تحول و بازسازی صنایع بسیار سریع اتفاق می‌افتد.

برای مثال دیجیتالی شدن خدمات قابل ارائه در صنایع مختلف را در نظر بگیرید. درصد کمی از اولین‌ استارتاپ‌ها از بیش‌ترین سهم در تحول و بازسازی هر صنعت بهره‌مند می‌شوند. پس از مدتی نیز موانعی طبیعی و یا مصنوعی برای ورود رقبا ایجاد می‌شود و اولین و موفق‌ترین استارتاپ‌ها که تعداد بسیار اندکی نیز دارند، از سهم بازاری قابل توجه تا نسل بعدی تحولات برخوردار خواهند بود.

صدها استارتاپ در زمینه پیام‌رسان در سال 2009 فعالیت خود را آغاز کردند اما تنها و تنها واتس‌اپ به موفقیتی این چنین بزرگ و ارزش‌گذاری 19 میلیارد دلار دست پیدا کرد. خرده‌فروشی‌های آنلاین ایرانی را در نظر بگیرید: دیجی‌کالا 90% سهم از بازار خرده‌فروشی آنلاین کشور را در اختیار دارد و بقیه بازیگرها که تعدادشان نیز کم نیست بر سر تصاحب قلمرویی ناچیز در حال جنگ و نزاع ‌اند.

بنابراین نمی‌توان ارزش گذاری بسیار بالای واتس‌اپ، فیسبوک، اوبر، ایر بی‌‌ان‌‌بی و یا هر استارتاپ موفق دیگری را حباب تصور کرد. دلیل ارزش گذاری بسیار بالای این شرکت‌ها این است که درصدی قابل توجه از بازار بالقوه خود را با سرعت بسیار بالایی تسخیر کرده‌اند. در حال حاضر واتس‌اپ پرکاربردترین اپلیکیشن پیامرسان در سطح جهان با 1500 میلیون کاربر روزانه است.، فیسبوک 42% از کل بازدیدهای ماهانه شبکه‌های اجتماعی در دنیا را به خود اختصاص داده است، اوبر به صورت روزانه 500 میلیون سفر در 65 کشور به انجام می‌رساند. ایر بی ان بی رکورد اجاره بیش از 3 میلیون اقامتگاه در روز را دارد و…

حباب در ارزش گذاری‌های بسیار بالای استارتاپ‌های تکنولوژی محور

البته نمی‌توان گفت که همواره ارزش گذاری‌ها بر اساس پتانسیل رشد و مقیاس‌پذیری استارتاپ صورت گیرد و بدون حباب باشد. مثال بارز وجود حباب در ارزش‌ گذاری استارتاپ‌های تکنولوژی محور نیز به اواخر دهه 90 میلادی در امریکا برمی‌گردد. به بازه‌ای از زمان که تجاری‌سازی اینترنت آغاز شده بود و پیشرفت تکنولوژی بسیار سریع رخ می‌داد. در این بازه شاخص بازار سهام مربوط به استارتاپ‌های اینترنتی از عددی کم‌تر از 1000 واحد به بیش از 5000 واحد رسید. در سال 2000 ضریب درآمد مورد استفاده برای ارزش گذاری با روش ضرایب 34!!! و تعداد شرکت‌هایی که موفق به عرضه اولیه سهام خود در بورس شدند 350!!! بود. (در این میان برخی از شرکت‌هایی که سهام خود را عرضه کردند، نه تنها به درآمدزایی و سودآوری نرسیده بودند بلکه حتی محصولی قابل ارائه نداشتند.)

پس ممکن است در مواقعی که تکنولوژی جهشی ناگهانی و چشمگیر را تجربه و صنایع گوناگون را با انقلاب مواجه می‌کند، ارزش گذاری‌ استارتاپ‌های تکنولوژی محور با حباب همراه باشد. اما در مواقعی که سال‌ها از شروع تحول می‌گذرد، معمولا نمی‌توان برای ارزش گذاری‌های بسیار بالای استارتاپ‌هایی که در مدتی کوتاه و بسیار سریع موفق به تسخیر بازار شده‌ و مدل رشدی قابل توجه دارند، حباب متصور بود.

***

برای مطالعه مقالات مشابه در زمینه راه‌اندازی استارتاپ، کارآفرینی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر به وبسایت آکادمی چرخ مراجعه کنید.

پربحث‌های دیروز

  1. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

  2. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  3. تمرینات نظامی شاهزاده خانم بلژیکی

  4. خزان بی رحم کرونا و پروتکل های اختیاری؛ موج سوم در راه است

  5. حسین شریعتمداری: دست‌مریزاد سردار سلامی

  6. قوی تر از سالهای دفاع مقدسیم

  7. ظریف: آمریکایی‌ها از روش قلدری استفاده می‌کنند/ برای ایران تفاوتی نمی‌کند چه کسی رئیس جمهور آمریکا شود

  8. حجاب دانشجوی محجبه جلسه پارلمان فرانسه را به هم ریخت+فیلم

  9. سرلشکر سلامی: انتقام ما از عاملان شهادت سردار سلیمانی قطعی و جدی است

  10. امکان نمره دادن کاربران به شبکه شاد فراهم می‌شود/ توسعه دایمی پلتفرم شاد/ فقط ۱۰۰ هزار وسیله هوشمند آموزشی در برابر نیاز میلیونی فراهم شد

  11. زنان می‌توانند کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ شوند؟

  12. سرلشکر سلامی: قادریم منافع آمریکا در منطقه را به آتش بکشیم و اشغال کنیم/ فروپاشی نظام سیاسی آمریکا تاوان ترورحاج قاسم

  13. انتخابات آمریکا، بایدن یا ترامپ

  14. تلاش ایران برای خرید واکسن کرونا از هند

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

  3. خواجه در بند نقش ایوان است!..

  4. قوه قضائیه و پرسش‌ها از حکم دادگاه طبری

  5. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

  6. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  7. فرود دیدنی F۳۵ روی یک ناو در دریا

  8. گرانی خودرو تا کجا!؟

  9. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

  10. وزیر بهداشت: دیشب به خاطر خیز جدید کرونا نخوابیدم/تقسیم بندی مناطق غلط است

  11. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

  12. همه پسران سید حسن نصرالله در یک قاب

  13. تورم امارات برای نوزدهمین ماه متوالی منفی ماند!

  14. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  15. آمریکای آشفته؛ میراث ترامپ برای رئیس جمهور بعدی

  16. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

  17. آیت‌الله رئیسی: دشمن با جنگ اقتصادی به دنبال اخلال در جامعه است

  18. چرا دلار ۲۶ هزار تومان شد؟

  19. قفل فعلی بازار خودرو به یک کلید نیاز دارد؟

  20. اطلاعیه دادگستری استان فارس درباره شبهات مطرح شده در خصوص پرونده «نوید افکاری»

  21. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

  22. خیز دوباره کرونا/ورود نواب رئیس به انتخابات ریاست جمهوری/کنایه رسانه اصلاح‌طلب به روحانی/ ربیعی: رنج مردم با تک تک سلول‌های اعضای هیات دولت حس می‌شود

  23. قالیباف: مهم‌ترین دغدغه سران قوا توجه به حل مشکلات مردم است

  24. تشییع پیکر آیت‌الله صانعی در قم

  25. گرداندن اراذل و اوباش در محله تهران‌پارس

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

      پربحث‌های هفته

      1. گرانی خودرو تا کجا!؟

      2. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

      3. تورم امارات برای نوزدهمین ماه متوالی منفی ماند!

      4. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

      5. آیت‌الله رئیسی: دشمن با جنگ اقتصادی به دنبال اخلال در جامعه است

      6. چرا دلار ۲۶ هزار تومان شد؟

      7. قفل فعلی بازار خودرو به یک کلید نیاز دارد؟

      8. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

      9. قالیباف: مهم‌ترین دغدغه سران قوا توجه به حل مشکلات مردم است

      10. قیمت دلار و سکه پایین آمد + جدول قیمت‌ها

      11. بورس دوپینگی؟!

      12. دستور ویژه سرپرست وزارت صمت به سازمان حمایت برای کنترل قیمت ها

      13. وزیر جهاد کشاورزی: تخم مرغ ارزان می شود/ صادرات بی رویه علت گرانی بود

      14. هزینه یک صبحانه ساده چقدر می‌شود؟

      15. راهکار مدیریت بازار خودرو چیست؟/ اختلاف ۴۷ میلیونی قیمت‌ها از بازار تا کارخانه

      16. ماجرای ۱۰۰ نفری که سرمایه‌شان در بورس هزار میلیاردی شد

      17. تورم سوئد منفی شد!

      18. سقوط بورس: با این راه پول خود را نجات دهید  

      19. ۲.۵ میلیون خانوار مشمول خانه‌های مازاد

      20. ریزش های لیر تمامی ندارد

      21. جهانگیری: فروش اوراق سلف نفت لغو شد/ جهت‌گیری‌های بودجه ۱۴۰۰ باید متمرکز بر رفع دغدغه‌های اصلی اقتصاد کشور شود

      22. چرا قیمت دلار عصر امروز وارد فاز کاهشی شد؟

      23. ۷۰ درصد درآمد کشور در اختیار ۱۰ استان

      آخرین عناوین