پوکی استخوان در کمین دیابتی‌ها

گروه سلامت الف،   3970915088

دیابت بیماری متابولیک و شایعی است که بین نوع یک آن و پوکی استخوان ارتباط واضحی یافت شده است.

سطح بالای قند خون در دراز مدت به اندام‌های متفاوتی از بدن آسیب زده و منجر به ناتوانی‌های متعدد در آن می‌شود. با توجه به افزایش شیوع دیابت در جوامع مختلف هم اکنون مدیریت این بیماری و عوارض ناشی از آن در اولویت است، یکی از این عوارض پوکی استخوان است.

ایسنا: دیابت بیماری متابولیک و شایعی است که بین نوع یک آن و پوکی استخوان ارتباط واضحی یافت شده است. سطح بالای قند خون در دراز مدت به اندام‌های متفاوتی از بدن آسیب زده و منجر به ناتوانی‌های متعدد در آن می‌شود. با توجه به افزایش شیوع دیابت در جوامع مختلف هم اکنون مدیریت این بیماری و عوارض ناشی از آن در اولویت است، یکی از این عوارض پوکی استخوان است.

پوکی استخوان یا استئوپروز در واقع بیماری است که در آن توده استخوان کم و بافت آن ضعیف و بسیار شکننده می‌شود. این بیماری شایع‌ترین بیماری متابولیک استخوان است. پوکی استخوان در زنان یائسه شیوع بالایی داشته و ۳۰ درصد آنان دچار شکستگی‌های ناشی از این مشکل می‌شوند.

پوکی استخوان یک بیماری بدون درد است تا زمانی که شکستگی رخ دهد. این بیماری معمولا پس از شکستگی استخوان به ویژه در نواحی گردن، استخوان ران و مهره‌های کمری تشخیص داده می‌شود؛ بنابراین فقدان درد به معنی عدم پوکی استخوان نیست! پوکی استخوان شدید حتی بدون درد و با شکستگی ممکن است وجود داشته باشد. شکستگی در چنین شرایطی می‌تواند حتی خود به خود و یا با موارد ضربه‌ای خفیف مانند زمین خوردن ساده اتفاق افتد. علاوه بر کهولت سن و یائسگی، عوامل دیگری نیز می‌توانند به عنوان عامل خطر برای ایجاد پوکی استخوان عمل کنند که برخی بیماری‌های زمینه‌ای و دارو‌ها از آن جمله اند.

از جمله بیماری‌هایی که باعث پوکی استخوان ثانویه می‌شوند، می‌توان از دیابت نوع ۱ و ۲، پرکاری تیروئید، پرکاری پاراتیروئید، بارداری استعمال دخانیات و مشروبات الکلی، سوء تغذیه، بیماری مزمن کبدی و کلیوی، کمبود ویتامین دی، ایدز، روماتیسم مفصلی و ... نام برد.

اکثر تحقیقات نشان می‌دهد سلامتی استخوان در صورت بروز دیابت در معرض خطر قرار می‌گیرد. پاسخ کلیدی این ارتباط، اثر متقابل بین استخوان و انسولین است. در مبتلایان به دیابت نوع یک احتمال پوکی استخوان بیشتراست. به نظر می‌آید این کاهش تراکم استخوان به علت کمبود سطح انسولین این بیماران است. انسولین موجب افزایش تراکم استخوان می‌شود. انسولین می‌تواند با تاثیر بر سلول‌های استخوانی میزان جذب آمینو اسید‌ها و ساخت کلاژن را افزایش دهد.

تحقیقات نشان می‌دهد که دیابت نوع ۲ مستقیما روی سوخت و ساز استخوان و تراکم آن موثر است، از طرفی به علت کمبود فعالیت‌های بدنی و ورزشی دچار این کاهش تراکم استخوانی و پوکی می‌شوند. البته بعضی از دارو‌های کاهنده قند خون نیز منجر به پوکی استخوان می‌شوند و از سوی دیگر بروز عوارض دیابت با افزایش احتمال افتادن نیز منجر به افزایش خطر بروز شکستگی استخوان می‌شود.

به علت کاهش تراکم استخوانی بیماران دیابتی، احتمال شکستگی‌های استخوانی در این بیماران بیشتر است و در عین حال در صورت شکستگی، ترمیم بافت استخوانی اغلب با تاخیر زیاد انجام می‌شود. در شکستگی‌های استخوانی هزینه‌های بسیاری برای نگهداری و از کار افتادگی ناشی از آن به ساختار بهداشتی تامین می‌شود. همچنین میزان مرگ و میر ناشی از شکستگی تا ۲۰ درصد نیز گزارش شده است

عوامل خطر شکستگی ناشی از پوکی استخوان

کشور محل زندگی، نژاد، سن ۴۰ تا ۹۰ سالگی، جنس، وزن، سابقه خانوادگی، سابقه شکستگی‌های قبلی، استعمال دخانیات، روماتیسم مفصلی، مصرف دارو‌های گلوکوکورتیکوئید، مصرف الکل و استئوپروز ثانویه به دنبال دیابت نوع یک، سوء تغذیه بیماری مزمن کبد، هیپرپاراتیرویید و ... از مهمترین عوامل خطر افزایش دهنده احتمال شکستگی ناشی از پوکی استخوان هستند.

عوامل خطر شکستگی در دیابت

عدم کنترل مناسب قند خون، کاهش بینایی و شنوایی، ضعف حفظ تعادل، با توجه به زخم پا‌ها و آسیب‌های عصبی و سکته‌های گذشته، کاهش قند خون و کم تحرکی، مصرف برخی از دارو‌ها (دارو‌های آرامبخش، دارو‌های کنترل فشار خون) عوامل محیطی و فراموشی از مهمترین عوامل خطر افزایش دهنده احتمال شکستگی در دیابت هستند.

چه افرادی باید آزمایش سنجش تراکم استخوان دهند؟

در بیماران دیابت نوع ۲ نیز مانند سایر افراد از جمله تمامی زنان بیشتر از ۶۵ سال، زنان بعد از یائسگی با دارا بودن ریسک فاکتور‌های پوکی استخوان از جمله وزن کم، استفاده طولانی مدت از گلوکوکورتیکوئید، استفاده از سیگار و مشروبات الکلی، یائسگی زودرس و سابقه فامیلی شکستگی‌های به دنبال پوکی استخوان، استئوپروز ثانویه به دنبال دیابت نوع یک، سوء تغذیه، بیماری مزمن کبد، پرکاری پاراتیروئید و... توصیه به انجام آزمایش سنجش تراکم استخوان می‌شود.

نکات مهم در حفظ سلامت استخوان

در حال حاضر پایه و اساس پیشگیری از پوکی استخوان بیماران دیابت شامل همان توصیه‌هایی است که برای درمان خود دیابت بکار می‌رود یعنی تغییر سبک زندگی از جمله: تغذیه سالم، فعالیت مناسب فیزیکی است.

رژیم غذایی سالم با کلسیم و ویتامین دی زیاد

کلسیم در مواد غذایی زیادی به خصوص محصولات لبنی یافت می‌شود. مصرف حدود ۱۰۰۰ میلی گرم در روز برای اکثریت افراد توصیه می‌شود. ویتامین دی نیز هنگامی که پوست در معرض نور خورشید قرار گیرد تولید می‌شود، اگر چه بسیاری از مردم قادر به تولید ویتامین دی به طور طبیعی با واسطه نور خورشید هستند، ولی در موارد زیادی به دلیل اینکه کمتر در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند، دچار کمبود ویتامین دی می‌شوند. به همین دل برای آن‌ها ویتامین دی به صورت مکمل مخصوصا که در افراد چاق که در خطر ابتلا به کمبود ویتامین دی هستند، لازم است. به علاوه رژیم غذایی بهتر است غنی از چربی‌های غیراشباع و اسید‌های چرب امگا ۳ باشد. مصرف آجیل خصوصی بادام، فندق، پسته و تخمه به میزان متعادل مفید است. البته مصرف نمک را بایستی محدود کرد.

تمرینات منظم جهت تقویت استخوان

به طور منظم تمرینات تحمل وزن و تقویت عضلات از پوکی استخوان جلوگیری می‌کند و با بهبود تعادل و انعطاف‌پذیری بهتر، ریسک افتادن و شکستگی استخوان کاهش می‌یابد. به همین دلیل ورزش برای افرادی که دیابت دارند بسیار مهم و لازم است، از طرفی دیگر ورزش به کاهش سطح قند خون نیز کمک می‌کند. پیاده روی حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته، علاوه بر بهبود کنترل قند خون، با توجه به کاهش وزن و کاهش اثر سوء بر روی استخوان‌ها، موثر بر بهبود تراکم استخوان می‌شود.

زندگی سالم

ترک سیگار و الکل همراه با و حفظ وزن در محدوده نرمال و نه تنها به درمان بیماری دیابت و سلامت استخوان‌ها کمک می‌کند.

درمان دارویی

از آنجا که پوکی استخوان یکی از عوارض مهم در دوران یائسگی است، درمان‌های دارویی خوراکی و تزریقی تعیین شده برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان در زنان یائسه و مردان مسن وجود دارند، که در صورت ضرورت توسط پزشک برای بیمار تجویز می‌شود. از این گروه دارو‌ها در حال حاضر برای بیماران دیابتی نیز توصیه می‌شود. کلسیم و ویتامین دی، برای سلامتی استخوان و جلوگیری از پوکی استخوان بسیار مهم بوده و مصرف مقدار کافی کلسیم را از طریق رژیم غذایی می‌توان تامین کرد، در غیراین صورت از طریق مکمل بایستی تجویز شود. مکمل‌های ویتامین دی برای افراد بالای ۶۰ سال برای حفاظت از شکستگی نیاز است.

به حداقل رساندن خطر افتادن

برای این منظور هر گونه عامل برهم خوردن تعادل فرد باید پیشگیری شود. از جمله اصلاح کاهش دید توسط متخصص چشم پزشکی، خودداری از کاهش بیش از حد فشار خون، چرا که می‌تواند سبب سرگیجه و عدم تعادل شود. همچنین اختلال حسی در پا‌ها به موقع درمان شود.

توصیه‌های مهم برای جلوگیری از افتادن

پوشیدن کفش مناسب پیشگیری از نوروپاتی و زخم‌های پای دیابتی، نصب دستگیره و نرده در حما، م. راه پله و پاکسازی مسیر رفت و آمد سالمندان دیابتی از مخاطرات ایجادکننده خطر سقوط (مانند فرش‌هایی که در اثر رفت و آمد ثابت نشده اند)، نصب چراغ‌های پورنو در محل زندگی و رفت و آمد‌ها این افراد، استفاده از محافظ لگن جهت جلوگیری از آسیب هنگام افتادن از نکاتی هستند که می‌توانند از افتادن جلوگیری کنند.

بنا بر اعلام انجمن دیابت ایران، با توجه به افزایش شیوع دیابت در جوامع بشری و همراهی عارضه پوکی استخوان در این بیماران توصیه می‌شود علاوه بر کنترل مناسب قندخون، تغییر سبک زندگی، تغذیه سالم، فعالیت مناسب فیزیکی، ترک سیگار و الکل، این بیماران بایستی جهت پیشگیری از پوکی استخوان با پزشک متخصص مشاوره کنند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. توهین نماینده سراوان در مجلس به یک کارمند  

  2. اولین واکنش نماینده‌ مجلس به انتشار فیلم توهین‌اش به یک کارمند

  3. درباره کلیپ منتشر شده نماینده سراوان و چند نکته

  4. جشن مختلط طراحان یک مسجد جنجالی!   

  5. چرا روحانی زبان گفت‌وگو با آمریکا را ترک کرد؟

  6. استیضاح وزیر اقتصاد به علت توهین کارمند گمرک کلید خورد!

  7. عذرخواهی وزیر اقتصاد از نماینده‌ای که به کارمند گمرک توهین کرد!

  8. واکنش کاربران توییتر به فیلم منتشر شده از نماینده سراوان/ عذرخواهی عجیب از ترس استیضاح/ هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان کجاست؟

  9. دلیل مشاجره نماینده مجلس با کارمند گمرک

  10. تحلیل جالب علی علیزاده از برخورد نماینده سراوان با کارمند گمرک

  11. پیشنهاد نمایندگان به خودروسازها درباره قیمت خودرو

  12. شهردار تهران با تاکسی به محل کارش رفت  

  13. متروسواری معصومه ابتکار در سه‌شنبه بدون خودرو  

  14. جهانگیری: بخش‌های مهم اقتصادی مورد تهاجم دشمن است/ آمریکا می‌خواهد مردم با تنگنا رو به رو شوند

  15. وزیر صنعت: خودروسازان در 8 ماه اخیر مشکل فروش داشته‌اند

  16. فوت چند دانش‌آموز در آتش‌سوزی مدرسه/ بازداشت مدیر و مربی آموزشی + تصاویر

  17. توضیح دژپسند در گفت‌وگو با الف در مورد عذرخواهی از نماینده سراوان

  18. پیوند ترامپ با مغزهای کوچک زنگ زده

  19. رهبر انقلاب: نباید دنبال ریاست بدویم

  20. ظریف: نتانیاهو ایران را به نابودی با سلاح اتمی تهدید می‌کند

  21. ایرانی‌ها خانه‌هایشان در گرجستان را به حراج گذاشتند

  22. مجمع عمومی سازمان ملل ایران را به نقض حقوق بشر متهم کرد

  23. شروط نمایندگان اصفهان برای پس گرفتن استعفا

  24. گزافه‌گویی برایان هوک علیه ایران در گفتوگو با صدای آمریکا

  25. خرازی: اروپا تعهداتش را اجرا نکند متضرر می‌شود

پربحث‌های دیروز

  1. دولت زیر بار فرمول خودروسازان رفت؛ خودرو گران شد/ حواله کاهش قیمت به آینده‌ای نامعلوم/ پراید ۳۳میلیون و ۷۰۰ هزار تومان؟

  2. واکنش وزیر صنعت به انتصاب داماد رئیس‌جمهور؛ هرکس سوابق داماد روحانی را دید، تبریک گفت

  3. داماد روحانی استعفا کرد + متن استعفا

  4. اولین تصویر داماد حسن روحانی در سمت جدیدش  

  5. توضیحات سید احمد خاتمی درباره انتصاب دامادش در دولت روحانی + عکس

  6. سرانجام قیمت بنزین و سناریوهای مختلف برای آن

  7. تصمیم جدید نمایندگان مستعفی استان اصفهان

  8. تصویری از بچه‌های پایگاه بسیج شانزه‌لیزه  

  9. محسن رضایی: فشارهای اقتصادی آخرین تست دشمن است/ جمهوری اسلامی متعلق به ملت است

  10. ادعای نتانیاهو: جاسوسان اسراییلی به صورت عادی به ایران می‌روند!

  11. احمد توکلی خطاب به وزیر اقتصاد: جلوی خصوصی سازی خسارت بار آلومینیوم المهدی را بگیرید

  12. پاسخ جالب ظریف به سوال مجری درباره دخالت ایران در منطقه   

  13. «سردار مریم» تنها زن سردار ایرانی + عکس

  14. شکاف بین اصلاح طلبان بخاطر واعظی و لاریجانی/ حاشیه ماجرای دامادها/ کنایه جلیلی به روحانی و ظریف/ وقتی ناطق نوری آیت الله می شود

  15. سقوط قیمت‌ها به خودرو رسید/ قیمت خودروهای داخلی در بازار + جدول

  16. آملی لاریجانی: بی‌تدبیری‌ها موجب افزایش نرخ ارز شد/ نرخ ارز سیر نزولی دارد، اما برخی همچنان گرانفروشی می‌کنند/ دست اخلال گران اقتصادی را قطع خواهیم کرد

  17. واکنش محمود صادقی به خبر انتصاب داماد روحانی  

  18. جانبازان ۵۰ درصد از ممنوعیت به‌کارگیری بازنشسته‌ها مستثنی شدند

  19. نتانیاهو: ماموران ما داخل ایران هستند!

  20. سلیمی‌نمین: آمریکا برای ایران در سال۹۸ برنامه‌ریزی کرده است/ مشکلات ارزی و اقتصادی قابل تدبیر است/ فریب وعده و وعیدهای دشمنان را نخورید

  21. احضار وزیر صنعت به فراکسیون امید بابت انتصاب‌های اخیر/ اگر نمایندگان مجلس واقعا نماینده ملت باشند، استیضاح وزیر صنعت را باید در برنامه قرار دهند

  22. ارز 4200 تومانی  از کجا آمد؟

  23. «روحانی» و «احمد خاتمی» نسبت به انتصاب دامادهایشان اعلام برائت کنند  

  24. هاشمی‌طبا: اصلاح‌طلبان در انتخابات بعدی رای ندارند/ دولت روحانی به دنبال "لیبرالیسم کاذب" است

  25. وزیرصنعت: افزایش تولید، مشکلات خودرو را حل می‌کند

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. ایمانی در گفتگو با الف:خطر بازگشت پوپولیسم جدی است / احمدی‌نژاد به دنبال بهره‌برداری به نفع خود است

  3. دولت زیر بار فرمول خودروسازان رفت؛ خودرو گران شد/ حواله کاهش قیمت به آینده‌ای نامعلوم/ پراید ۳۳میلیون و ۷۰۰ هزار تومان؟

  4. برای این عکس شما تیتر بزنید  

  5. طمع همایونِ رضا پهلوی‎

  6. توهین نماینده سراوان در مجلس به یک کارمند  

  7. واکنش وزیر صنعت به انتصاب داماد رئیس‌جمهور؛ هرکس سوابق داماد روحانی را دید، تبریک گفت

  8. داماد روحانی استعفا کرد + متن استعفا

  9. اولین تصویر داماد حسن روحانی در سمت جدیدش  

  10. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  11. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  12. توضیحات سید احمد خاتمی درباره انتصاب دامادش در دولت روحانی + عکس

  13. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  14. اولین واکنش نماینده‌ مجلس به انتشار فیلم توهین‌اش به یک کارمند

  15. درباره کلیپ منتشر شده نماینده سراوان و چند نکته

  16. جشن مختلط طراحان یک مسجد جنجالی!   

  17. واکنش روحانی به حکم معاونت دامادش در وزارت صنعت

  18. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  19. ضعیف‌ترین دوران وزارت خارجه ایران  

  20. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  21. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  22. وقتی اقوام حسن روحانی در دولت پست می‌گیرند + جدول

  23. واکنش‌ها به انتصاب داماد رئیس‌جمهوری به معاونت وزیر؛ کلید روحانی قفل شاه داماد را باز کرد

  24. واکنش واعظی به پیشنهاد یارانه ۹۰۰ هزار تومانی از سوی احمدی‌نژاد

  25. سرانجام قیمت بنزین و سناریوهای مختلف برای آن

پربحث‌های هفته

  1. عوارض مصرف نمک های دریایی

  2. خطرات مصرف گوشت قرمز

  3. فواید شگفت‌انگیز مصرف یک موز در روز

  4. پیش بینی زمان مرگ تنها با یک آزمایش خون

  5. برای درد زانو تردمیل بهتر است یا دوچرخه ثابت؟

  6. نحوه برخورد با همسر عصبی

  7. مزایای خیساندن پاها در سرکه

  8. علل بیدار شدن با استرس

  9. راهی برای مقابله با بیماری ام اس

  10. کمبود ویتامین D باعث ابتلا به اسکیزوفرنی می‌شود

  11. ویژگی افراد مبتلا به خودشیفتگی را بشناسید

  12. راهکارهای تغذیه‌ای در زمان آلودگی هوا

  13. راهی برای پیشگیری از اختلال خواب

  14. تاثیر مصرف سبزیجات بر پیشگیری از کبد چرب

  15. عامل بروز ۴ درصد سرطان‌ها در جهان

  16. فواید شیردهی برای مادران

  17. شلغم؛ بهترین خوراکی در فصل سرما

  18. اگر این علائم را دارید پس شما حتما شپش گرفته‌اید

  19. غذایی محلی برای رفع خس‌خس سینه

  20. دلایل پیر شدن دست‌ها را بشناسید

  21. استرس "عصر" خطرناک‌تر است

  22. معمای اختلالات جنسیتی در انسان حل شد

  23. از مصرف «نمک دریا» خودداری کنید

  24. یکی از فواید شیردهی برای مادران

  25. چگونه عفونت HIV بیماری "ایدز" نمی‌شود؟

آخرین عناوین