جادوی پول و بانک - 16 | «الگوهای اسلامی اصلاح بانک» به درد نخورند؟

عبدالرضا طالقانی*، گروه اقتصادی الف،   3961207175 ۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
جادوی پول و بانک - 16 | «الگوهای اسلامی اصلاح بانک» به درد نخورند؟

تا به حال نقد جدی به مبانی اندیشه‌ای و اجرایی الگوهای اسلامی اصلاح نظام بانکی گرفته نشده بود. اخیراً نقدی در فضای مجازی دست به دست می‌شود که پرسشهایی در اذهان ایجاد کرده است. عیار این نقد را اینجا ببینید.

به گزارش "الف" کار ویژه پرونده «جادوی پول و بانک» در این سایت خبری تحلیلی نتیجه پژوهش چند ساله در حوزه نظریه‌های گوناگون پول و بانک کشور است. این پرونده هر چه پیشتر می‌رود چند نکته اساسی روشن‌تر می‌شود:

  1. نظام بانکی جهانی، و به تبع آن نظام بانکداری ایران مشحون از فعالیتهای ربوی است. در نظام بانکداری متعارف پول، پول می‌آورد و تماس با بخش واقعی اقتصاد، در سطح حداقلی رعایت می‌شود.
  2. صاحبنظران حوزوی و اندیشمندان دانشگاهی اقتصاد اسلامی، معمولاً با اندکی اختلاف در 1. مبانی اشکالات بانکداری فعلی، و 2. مبانی نظری و تئوریک مدلهای تامین مالی اسلامی همداستان هستند؛ در مدل اسلامی، پول و بانک باید در خدمت «تامین مالی بخش واقعی» قرار گیرد.
  3. می‌ماند «مهندسی و ارائه مدل اجرایی مطلوب» که باز هم منطق در تقریباً تمامی مدلهای ارائه شده، قرابت بسیار زیادی با هم دارند و عموماً در جزئیات اختلاف نظر دارند که طبیعی است. تقریباً همه مدلها، به تجزیه و تحلیل فرآیندهای حقوقی فعالیت بانکها پرداخته‌اند و معمولاً چهار بخش «قرض‌الحسنه»، «فعالیتهای جاری»، «عقود مشارکتی» و «عقود مبادله‌ای» را در نظامهای حقوقی مختلف، قید زده‌اند.
  4. نکته آخر اینکه هیچیک از الگوهای بانکداری بدون ربای توصیه شده توسط این اندیشمندان، هنوز قانونی نشده و به اجرا درنیامده است. به همین دلیل، صاحبنظران اقتصادی در این زمینه دو رویکرد دارند:

الف. عموم پیروان فکر اقتصاد متعارف، به دلیل اینکه هنوز چنین نسخه‌ای – که با مبانی اقتصاد متعارف در تضاد است - عملیاتی و تجربه نشده، آن را ناقص یا غیر قابل اجرا تلقی می‌کنند.

ب. گروه دیگر معتقدند مانند همه مدلهای نو در دنیا، نیازمند تجربه کردن، و متعاقب آن پایش و بهبود هوشمند این مدل هستیم.

جالب است که طی سالهای گذشته از اقتصاددانان متعارف، کمتر کسی به این اصلاحات، نقد فنی وارد کرده است. به دو دلیل:

  1. شرایط فعلی سیستم بانکی آنقدر غیرقابل توجیه و غیرقابل دفاع هست که کسی در برابر این اصلاحات ناگزیر قد علم نکند.
  2. طیف گسترده الگوهای ارائه شده جهت اصلاح با نگاه اسلامی – شامل الگوهای گوناگون حوزوی، یا مدلهای متنوع ارائه شده توسط اساتید محترم آقایان بحرینی، مصباحی مقدم، سبحانی، توتونچیان، صمصامی، داوودی و ... – مستظهر به سالها پژوهش مبرزترین اقتصاددانان کشور بوده و بقدر کافی چکش‌کاری شده تا مشمول ایرادات فنی قابل اعتنا نباشند.

اخیراً یک فایل صوتی در فضای مجازی دست به دست می‌شود که در آن اشکالاتی به این الگوها مطرح شده است. به این بهانه و با توجه به اینکه این تقریباً اولین نقد جدی به ساختار این الگوهاست، کارگروه پول و بانک الف لازم دید برای مشخص شدن وزن این انتقادات، موارد مطرح شده را یک به یک مورد بررسی قرار دهد. گرچه اشکالات مطرح شده اساساً نشان می‌دهد این طرحها توسط این منتقد بدرستی مورد مداقه و بررسی قرار نگرفته و درک درستی از این موضوع حاصل نشده است. در ادامه اشکالات و پاسخ آنها بصورت فشرده و مختصر یک به یک آمده است.

اشکال اول

موارد بررسی شده در الگوهای فوق‌الذکر، تنها بر ربوی بودن تعاملات بین «بانک و سپرده‌گذار یا تسهیلات‌گیرنده» متمرکز شده است در حالی که دو سطح بالاتر فعالیتهای ربوی شامل «بازار بین بانکی» و بالاتر از آن «تعاملات بانکها با بانک مرکزی» است که اصولاً عقود در آنها هیچ نقشی بازی نمی‌کنند؛ و طرحهای بالا درباره آن ساکت است.

پاسخ اشکال اول

این اشکال با امهات تمامی این طرحها مغایر است. به دو دلیل:

  1. در بسیاری از این الگوها، بانک بصورت واقعی در نقش «واسطه وجوه» ایفای نقش می‌کند و راساً به 1. خلق پول و 2. شرکت در فعالیتهای تجاری نمی‌پردازد؛ که کسری منابع داشته باشد؛ که بازار بین بانکی شکل بگیرد و اختلالاتی مانند شرایط حال حاضر را – به دلیل انبوه کسری منابع بانکها - رقم بزند.
  2. اگر به هر دلیل ناگزیر از تشکیل بازار بین بانکی باشیم، شرایط با حال حاضر متفاوت خواهد بود. چه اینکه از مبانی الگوهای ارائه شده این است که هرگونه فعالیت قرضی ربوی در کل سیستم مالی کشور منتفی شود. در این دو سطح نیز – که منتقد محترم ذکر می‌کند - یک طرف تسهیلات دهنده و طرف دیگر تسهیلات گیرنده است که قهراً این مبانی لازم الاجراست.

اشکال دوم

در شرایط فعلی، بسیاری از بانکها زیان‌ده هستند، اما به مدد رونق بازار بین بانکی (قرضهای ربوی بین بانکها)، و همچنین گشاده‌دستی بانک مرکزی (ایضاً) به فاز «بحران نقدینگی» و نهایتاً «بحران اجتماعی» نرسیده‌اند. اما الگوهای ارائه شده توسط دوستان نیازمند یک بازطراحی حسابداری است که عملاً به شفاف‌سازی (مانند موضوع IFRS) و نهایتاً به بحران اجتماعی خواهد انجامید؛ بنابراین غیرقابل انجام است(!)

بنابراین در این شرایط، راه حلهای ارائه شده، راه حل مشکلات جاری بانکی کشور نیست. بحران بانکداری متعارف کشور مانند همه دنیا راه حلهای متعارفی دارد، نه اینکه ساختار را بر هم بزنیم. این طرحها نمی‌تواند بحرانها را حل و فصل کند، بلکه تنها می‌تواند پس از حل بحران، با روشهای متعارف، در آینده به‌عنوان یک چشم‌انداز، مد نظر قرار گیرد.

پاسخ اشکال دوم

ناقد محترم در این بند به مواردی توجه نکرده است:

  1. آیا پوشاندن بحران با فرار از شفافیت از سطح بحران می‌کاهد یا به آن دامن می‌زند؟
  2. سیستم بانکداری غربی با سیستم بانکداری ایران متفاوت است؛ یقیناً بخش قابل توجهی از راه حلهای ارائه شده در سیستم غربی برای بانکداری و اقتصاد ما نه تنها مفید و راهگشا نیست، بلکه بسیار مضر است. برای مثال در بحران کسری نقدینگی نظام بانکی آمریکا، مدلهای «تزریق نقدینگی توسط دولت» یکی از مهمترین مواردی بود که پی گرفته شد؛ که برای سیستم بانکی کشور ما از دو کانال امکان تحقق دارد: 1. تزریق منابع، از داراییهای عمومی کشور (یعنی خرید ضرر بانکداران از منابع عمومی) و 2. در صورت کسری منابع دولت: خلق پول و تزریق آن به بانکها (که باز در میان‌مدت تورم را در پی خواهد داشت). این نسخه‌های متعارف، در هر حالت، پرداخت بدهی بانکداران از جیب فقرا خواهد بود که با مبانی ما سازگاری ندارد.
  1. در الگوهای طراحی شده، اساس و مبانی بانکداری ربوی فعلی، مورد پذیرش نیست؛ که برای حل بحرانهای متعارف از راههای متعارف نسخه ارائه شود. راه حل بحران سیستم بانکی در این الگوها شامل حل مسائل ساختاری و در عین حال حل بحرانهای جاری در پارادایم گذار از سیستم ربوی به سیستم بدون رباست. در این زمینه در الگوهای یاد شده به تفصیل صحبت شده که مد نظر ناقد محترم قرار نگرفته است.

اشکال سوم

الگوهای فوق، بر انتشار اوراق برای اجرای عملیات تامین سرمایه و اوراقی کردن روابط تاکید دارد؛ حال آنکه با شرایط کنونی نیز قادر به انتشار این اوراق هستیم. راه حل این بخش، تشکیل یا گسترش صندوقهای با درآمد ثابت و متغیر در کانترهای بانکها برای فروش اوراق است، نه برهم زدن کل ساختار بانکی و طرح‌ریزی یک روش حسابداری جدید و تفکیک فیزیکی و جغرافیایی بانکها.

پاسخ اشکال سوم

ناقد محترم توجه نکرده است که اصولاً رسالت و ماهیت بانک متعارف چیست. رسالت بانک متعارف «تزاید و تکاثر پول با پول» است، نه «مشارکت در بخش واقعی اقتصاد». اساساً حسابداری این دو گونه با یکدیگر متفاوتند؛ انتشار اوراق یعنی ورود به بخش واقعی اقتصاد و نفی نظام ربوی؛ این را نمی‌توان به بانکداری متعارف حقنه کرد؛ که اگر چنین شود باز بیماریهای مهلک نظام فعلی بانکداری ایران رو می‌نماید و تشدید می‌شود.

 اشکال چهارم

مسئله جدی‌تر اینکه آیا تنها فاصله ما با بانکداری اسلامی، این است که فاصله بانک با سرمایه‌گذار یا گیرنده تسهیلات ربوی است؟ آیا برای مواردی مانند عدم رعایت سقف سهم ذی‌نفع واحد از سهام یا از تسهیلات که عملاً باعث می‌شود خلق پول بانکی به گروه خاصی تخصیص پیدا کند، نباید پاسخی پیدا کنیم؟ یا اینکه سالی 240 هزار میلیارد تومان سود سپرده پرداخت می‌کنیم بدون اینکه یک ریال مالیات از آن بگیریم. یا بدون اینکه یک روشی برای کنترل سهم این از «جی‌دی‌پی» داشته باشیم آیا نباید مد نظر قرار گیرد؟ آیا باید به موضوع ربوی بودن و آن هم سطح تقلیل یافته توجه شود؟ یا از همه اینها مهمتر برای کشوری با نرخ تشکیل سرمایه ثابت منفی، برای مدت طولانی، طرح آرمانی بانکی نباید متضمن اصابت تسهیلات و خلق پول بانکی دقیقاً به اهداف اقتصادی مورد نیاز و پیشرانها باشد؟

پاسخ اشکال چهارم

این «اشکال جدی‌تر»، دچار یک «مغالطه جدی‌تر» است؛ منتقد محترم ابتدا نظام ربوی فعلی را فرض گرفته و مشکلات ناشی از آن را می‌شمرد، و منتظر است برای آن در الگوی مطلوب، راه حلی پیدا کند.

فلسفه طراحی الگوهای اسلامی این است که با بخش واقعی اقتصاد گره بخورد و «پول به پول» راساً افزایش پیدا نکند. اگر چنین شد هیچیک از عوارض شمرده شده رخ می‌دهد؟

  1. وقتی خلق پول نداریم، تخصیص آن به یک گروه ویژه موضوعیت خواهد داشت؟
  2. وقتی بانک به بخش واقعی اقتصاد گره بخورد و در قالب فعالیتهای واقعی مالیاتش را در شرکتها پرداخت کند، 240 هزار میلیارد تومان سپرده بدون مالیات‌ستانی خواهید داشت؟
  3. وقتی پول به بخش واقعی اقتصاد ورود کند، کنترل سهم آن از جی‌دی‌پی موضوعیت دارد؟
  4. یا بحث اصابت پول به پیشرانهای اقتصادی...

حتی در تمامی این طرحها، امکان خلق پول در بخشهای لیزینگ و سرمایه‌گذاری وجود ندارد و همچنین بانک قرض‌الحسنه هم در الگوی مطلوب خلق پول نمی‌کند.

با این وصف به نظر می‌رسد منتقد محترم، حتی از چارچوب الگوهای مطرح شده دریافت درستی نداشته است.

 + کل پرونده «جادوی پول و بانک» اینجا در دسترس است

 --------------------------------------------

*عبدالرضا طالقانی، پژوهشگر موسسه احیاگران تمدن فاخر | مطالب دیگر نگارنده را اینجا پی بگیرید

 

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

۲۰ فروردین ۱۳۹۷رهبری «100هزار دلار نقد» برای ساخت چه برنامه تلویزیونی فرستادند؟
۲۷ اسفند ۱۳۹۶آقای وزیر! یک سوزن به خود بزنید، یک جوالدوز به معلمان
۲۳ اسفند ۱۳۹۶"عفاف و کرامت" زن شرقی، یا "بردگی جنسی" زن غربی؟
۱۹ اسفند ۱۳۹۶اختصاصی | مراجع تقلید درباره «وظیفه حکومت در حجاب» چه می‌گویند؟
۸ اسفند ۱۳۹۶خیابان انقلابِ چهل ساله؛ حاشیه‌نویسی بر مسئله حجاب
۶ اسفند ۱۳۹۶عضو فرهنگستان علوم پزشکی: مطابق آمارهای جهانی، قوه قضائیه در دفاع از نخبگان کولاک کرده؛ متعجبم خود دستگاه قضا این موفقیت بزرگ را اعلام نمی‌کند
۲ اسفند ۱۳۹۶تشک کشتی، چالش جدید ایران با اسرائیل
۲۸ بهمن ۱۳۹۶جادوی پول و بانک - 15 | بر «بانکداری بدون ربا» فاتحه‌، مع الاخلاص و الصلوات
۲۱ بهمن ۱۳۹۶انقلاب 400 ساله؛ نگاهی آینده‌پژوهانه به انقلاب اسلامی
۱۹ بهمن ۱۳۹۶جادوی پول و بانک - 14 | حسنی: ربا را برندارند اعتصاب غذا می‌کنم، اما بر‌می‌دارند / ارائه مدل جایگزین «بانک»
۱۸ بهمن ۱۳۹۶به احترام آزادی؛ اقدام بی‌نظیر دولت که دیده نشد
۱۶ بهمن ۱۳۹۶«دختران خیابان انقلاب»: شکست یک کمپین، شکست یک تفکر

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۶۶۲۸۳۰۶:۳۹:۱۸ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
شما فقط تئوری میبافید. و دنبال اختراع چرخ هستید باز هم ادامه دهید. اقتصادها ی متعدد موفق در دنیا هم از قبیل ترکیه و. کره جنوبی و مالزی و ژاپن و اروپایی های موفق مانند کشورهای اسکاندیناوی از همین سیستم بانکی استفاده کرده و نتیجه گرفته اند.
ناشناس۲۶۶۳۲۵۰۸:۱۹:۱۲ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
بانکداری کنونی محصول نظام سرمایه داری است. و ذات بانک ربا است و ما باید چیزی به نام بانک را کنار بگذاریم و یا باید آنطور که در نظام سرمایه داری از آن استفاده میکنند را قبول کنیم. و به دنبال سراب بانکداری اسلامی که چهل سال است دنبالش هستیم نرویم
ناشناس۲۶۶۳۵۴۰۸:۴۹:۲۹ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
بانک های اروپایی کجاش ربوی هست. بانک هایی با سود سپرده های 1 درصد و دو درصد و بعضی با سود سپرده منفی شما بهش میگید ربا؟؟؟!!!!!! سود وام ها 3 یا 4 درصد به اون هم میگید ربا؟؟؟ اگر اونها بانک ربوی هست همون الگوی اقتصادی امتحان شده ربوی اروپایی ها را دنبال کنید مسلما بهتر از شرایط فعلی یا الگوی امتحان نشده شماست باور کن
ناشناس۲۶۶۷۵۸۱۴:۰۱:۱۶ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
اونجا تورم دو رقمی وجود نداره ، تورم در حد همین 1 درصد و حتی کمتره و ارزش اسکناس کاغذی هرسال مثل ایران به یک سوم تقلیل پیدا نمیکنه . بحث ربا مال زمان قدیم بود که ارزش پول همراه خودش بود . پول رایج فلزی بود ( طلا نقره برنز ) و اگر کسی 10 سکه وام میداد همان ده سکه را پس میگرفت و قدرت خرید سکه فلزی با تورم ( اگر وجود میداشت ) بالاتر میرفت و اگر بجای ده سکه یازده سکه میگرفت حکم ربا را پیدا میکرد . در دنیای مدرن چیزی که بانکها به پول سپرده گذاران میدهند سود یا ربا نیست ، براساس تورم رسمی اعلام شده میزان کم شدن ارزش پول کاغذی بدون پشتوانه را پرداخت میکند . البته توضیحش در کامنت یه مقدار گنگ و سخته ولی واقعیت اینه که بحث ربا و بانک غیر ربوی در دنیای امروز بیشتر به شوخی شباهت دارد
ناشناس۲۶۶۶۳۳۱۲:۳۹:۵۹ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
به نظر می‌رسد یکی باید پا پیش بگذارد و بانکی اسلامی تاسیس کند و در آن سرمایه‌های مردم را به خدمت بگیرد. البته باید اعلام کند که اسلامی است و بر اساس اصول اسلام کار می‌کند. به نظرم افراد زیادی هستند که مایل نیستند سودی به پولشان تعلق بگیرد. این بانک باید بتواند نظر گروه‌های مختلف را برای سرمایه‌گذاری جلب کند. البته صاحبان برخی از بانک‌ها هم آمادگی بیشتری برای تغییر دارند.
ناشناس۲۶۷۰۵۲۱۶:۳۹:۴۳ ۱۳۹۶/۱۲/۱۵
قبل از اینکه بانک را بشناسیم باید پول را بشناسیم...بعد از برتن وودز و شوک نیکسون پول واقعا چیست؟ درک ما از پول اشتباه بوده است...مشکل نظام بانکی در ایران ریشه در نظام پولی دارد و آن نیز ریشه در تصرف دولت در نظام پولی دارد....بانکداری اسلامی یا بدون ربا در این فضا فرصت ظهور ندارد...اول پول و نظام مالی دولت را اصلاح کنیم....اقتصاد ما مملو از فرصتهای رانت و سفته بازی است و همه ریشه در این نظام پولی و مالی غلط دارد اینقدر به ظاهر عقود اسلامی توجه نکنیم آنچیزی که توسط این عقود جابجا می شود اهمیت بیشتری دارد، پول را دریابیم...جواب سوال ما در اینجا است...
خلیل۲۶۷۴۸۸۰۲:۵۹:۳۳ ۱۳۹۶/۱۲/۱۶
فعلا که بانکها در عمل ورشکسته اند.
saeed۲۶۷۵۸۸۰۹:۱۵:۴۳ ۱۳۹۶/۱۲/۱۶
هیچ تفافتی بین بانکداری ما با اونا نیست جز اینکه قوانین اونا تو این سالها به روز شده ولی قوانین ما همون قوانین 30 سال پیشه فقط اسما عوض شده اگر صاحب علمی نیستین برین از مبدا کمک بگیرین نه اینکه پیتزای قورمه سبزی درست کنین
بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  2. چالش اجرای قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان

  3. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  4. روایت «جان کری» از خواسته طرف ایرانی در «لوزان»/ظریف با انتشار توافق موافق نبود

  5. ذوالقدر: در اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید شفاف و قاطع عمل کرد

  6. جزئیات پرونده تخلف فروش آنلاین سکه/ مالباختگان ثامن منتظر باشند

  7. سقوط تیر برق بر روی دسته سینه زنی در لار/۳ کشته و مصدوم

  8. روشن:اگر قائدی و اسماعیلی ستاره هستند فاتحه فوتبال را بخوانیم/پیراهن استقلال شده اسباب بازی!

  9. «مسکو» هواپیماهای رژیم صهیونیستی در حریم هوایی سوریه را سرنگون کند

  10. اختلاف خانوادگی در کلاردشت قربانی گرفت

  11. آیفون ۱۰ اس مکس؛ سنگین‌ترین آیفون

  12. ویلیام برنز: مشکل ما با ایران ریشه‌ای و اساسی است!

  13. آئین مشعل گردانی در دولت آباد تهران  

  14. آمریکا رو به سوی یک «توفان کامل» روان است

  15. حمله شدید الحن ترامپ به دادستان کل آمریکا: «من اصلا دادستان کل ندارم»

  16. توئیت جدید ظریف درباره عاشورا+عکس

  17. بارش باران در برخی شهرها ادامه خواهد داشت/پیش‌بینی وضع هوای کشور

  18. سقوط درخت در اثر طوفان در تهران  

  19. زنگنه در نشست اوپک شرکت نمی‌کند

  20. خط یک متروی تهران امشب تا ساعت 24 پذیرای مسافران است

  21. مراسم عزاداری حسینی در بوشهر  

  22. فرماندهان نیروی دریایی ارتش و سپاه از هوادریای بوشهر بازدید کردند

  23. بورس روسیه در بالاترین سطح تاریخ خود ایستاد

  24. فرودگاه پیام؛ فرودگاه مسافری جدید در غرب تهران

  25. جنگ تعرفه‌ای آمریکا و چین ادامه دارد/وضع تعرفه 60 میلیارد دلاری از سوی چین

پربحث‌های دیروز

  1. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  2. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  3. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  4. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  5. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  6. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

  7. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  8. ملاقات‌های کری و ظریف پرونده قضایی شد

  9. رسایی: تتلو مرتد و حکم مرتد، اعدام است

  10. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  11. بازیگر مشهور آمریکایی در مراسم عزاداری امام حسین (ع)  

  12. دولت ترامپ از طرح «هیلی» درباره ایران عقب نشینی کرد

  13. یک بانوی مداح پاسخ می‌دهد/کسی با دفترچه و بلندگو مداح نمی‌شود/ انتقاد از خیابان‌گردی خانم‌ها در محرم

  14. تورنتو بار دیگر در عاشورای ۲۰۱۸ رنگ و بوی حسین(ع) را می گیرد/تلاش ضد انقلاب برای آشوب در عاشورای حسینی

  15. حضور مادورو در رستوران گران قیمت جنجال به پا کرد+ عکس

  16. طعنه عادل فردوسی‌پور به حسین رضازاده

  17. ردپای یک اقدام «روحانی» برای مصونیت بخشی به «سیف»

  18. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  19. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  20. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  21. هزینه سفر روحانی به نیویورک چقدر است؟

  22. سکه ثامن رسما اعلام ورشکستگی کرد

  23. طلبه مضروب مشهدی درگذشت

  24. چرا سکه و ارز آرام نمی‌گیرد؟

  25. دلارهای دلالان از کجا می‌آید؟

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  4. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. روحانی: در برابر جنگ اقتصادی دشمن سر مشق مردم ما عاشورا است/ رشد اقتصادی کشور در ۴ سال گذشته نسبت به ۳۵ سال گذشته به طور متوسط ۲ برابر بوده است

  7. در 400 سال اخیر ایران به اندازه کنونی مقتدر نبوده/سعودی در آستانه فروپاشی است نه ایران/آمریکایی‌ها به محمدرضا می‌گفتند شاه چمدانی!

  8. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  9. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  10. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  11. آقای جهانگیری مدیران بی انگیزه را چه کسی برکنار کند؟!

  12. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  13. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  14. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  15. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  16. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  17. حمله ماموران آل سعود به «تکایا» و «خیمه‌های عاشورایی» در قطیف +عکس و فیلم

  18. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  19. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  20. زیباکلام: استیضاح وزرا حرکتی پوپولیستی و عوام‌فریبانه مجلس است

  21. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  22. داستان کمبود دارو به نسخه‌های همسر وزیر بهداشت هم رسید + عکس

  23. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  24. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

  25. ادامه چالش دو تابعیتی‌ها/ پاسخ ابوترابی به واعظی: اگر نام افراد دوتابعیتی‌ اعلام شود موارد بسیاری روشن می‌شود/ عدم انتشار اسامی دوتابعیتی‌ها از سوی کمیسیون امنیت ملی خلاف آیین نامه است

پربحث‌های دیروز

  1. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  2. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  3. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  4. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  5. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  6. سکه ثامن رسما اعلام ورشکستگی کرد

  7. چرا سکه و ارز آرام نمی‌گیرد؟

  8. دلارهای دلالان از کجا می‌آید؟

  9. بازگشت امتیاز سختی کار به احکام حقوقی فرهنگیان

  10. تب تقاضای مسکن بی کیفیت بالا رفت

  11. قیمت خودرو در بازار امروز/ استپ وی یک میلیون تومان ارزان شد

  12. سهم چینی‌ها از بازار خودروی ایران چقدر است؟

  13. خرید و فروش نوشت‌افزار پایین‌تر از حد انتظار

  14. عربستان: دیگر بیش از این امکان کنترل افزایش قیمت نفت وجود ندارد

  15. وزیر انرژی روسیه: قیمت بالای نفت موقتی و ناشی از تحریم‌هاست

  16. چرا مردم به جای سهام، طلا می‌خرند؟!

  17. درخواست بازنگری دستمزد در شورای عالی کار

  18. تنظیم بازار گوشت؛ نوش‌دارو بعد از مرگ سهراب!

  19. کالاکارت به جنگ تورم می‌رود

  20. میلیاردها دلار ارز صادراتی ۴۲۰۰ تومانی به کشور بازنگشت؟

  21. ابلاغ قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان/ پایان داستان آقازاده‌ها در دستگاه‌های دولتی

  22. سهم چینی‌ها از بازار خودروی ایران چقدر است؟

  23. ترامپ پس از وضع تعرفه، باز هم چین را تهدید کرد

  24. تکذیب فروش قشم‌ایر/ این شرکت جزو اموال وزارت نفت است‌

  25. بالا گرفتن جنگ تجاری میان چین و آمریکا

پربحث‌های هفته

  1. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  2. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  3. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  4. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  5. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  6. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  7. آخوندی: شرکت هواپیمایی ATR غرامت پرداخت نمی‌کند

  8. بازار مسکن در رکود و مردم در انتظار کاهش قیمت‌ها

  9. نوبخت: ۱۲ برنامه برای مقابله با تحریم‌ها داریم که یکی از آنها تنظیم بازار ارز است

  10. به خودمان رحم کنیم

  11. این آمارها حقیقت دارد

  12. اقدام انحصارجویانه شرکت واردات کننده مواد اولیه پوشک عامل تعطیلی کارخانجات تولیدی سلولزی + سند

  13. ردپای آمریکا در اغتشاش بازار ارزی ایران

  14. نعمتی: نباید همه کارت‌هایمان را برای روس‌ها روی میز بگذاریم، آنها خیلی قابل اعتماد نیستند

  15. مردم منتظر افزایش حقوق نباشند، امکان ندارد

  16. منوچهر متکی : جلوی واردات و تبلیغ کالاهای کره‌ای را بگیرید/ به بان کی مون چه گفتم؟

  17. رشد قیمت مسکن متوقف شد

  18. پیشنهاد خودروسازان برای افزایش ۱۷ درصدی قیمت خودرو

  19. سیاست یک بام و دو هوای دولت در بازار خودرو/ ممنوعیت واردات به نام ایران به کام چین

  20. مسئله‌ای فراتر از نرخ ارز/ ضرورتی که دولت فراموش کرده است!

  21. کالا کارت می‌آید؟

  22. دو سناریوی تلخ برای اقتصاد ایران،رشد اقتصادی منفی می‌شود

  23. جریمه ۹۹۲ میلیاردی قاچاقچی ۶۰۰ کیلوگرم طلای خارجی در اردبیل

  24. پتروشیمی‌ها باز هم عرضه ارز را کم کردند

  25. ولی‌الله سیف به عنوان «مشاور رئیس جمهور در امور پولی و بانکی» منصوب شد

آخرین عناوین