بازیابی سریع اقتصاد نفتی ابوظبی نسبت به دیگر امارتهای امارات متحده عربی، سلطه سیاسی آن بر سایر امارتها را تقویت و همگراییاش با رژیم صهیونیستی را تعمیق میبخشد. این وضعیت، تداوم بستهبودن تنگه هرمز بر امارات را به اهرمی برای واداشتن این کشور به قطع روابط با رژیم صهیونیستی و جبران خسارتهای وارده به ایران تبدیل کرده است.
***
امارات متحده عربی متشکل از هفت امارت ابوظبی، دوبی، شارجه، عجمان، امالقوین، راسالخیمه و فجیره است. از جمعیت 11 میلیون و 350 هزار نفری امارات، دوبی و ابوظبی به ترتیب با جمعیت سه میلیون و نهصد هزار و سه میلیون و هفتصد هزار نفر پر جمعیت ترین و فجیره و امالقوین به ترتیب با 316 هزار و 49 هزار نفر، کمجمعیتترین امارت، هستند. تولید ناخالص داخلی(GDP) امارات نیز در سال 2023 حدود 522 میلیارد دلار بوده است.
نمودار(1): سهم هر بخش از تولید ناخالص داخلی امارات بهطور میانگین در طول 10 سال گذشته
این کشور در سال 2024 بالغ بر 436 میلیارد دلار صادرات داشته که 92 میلیارد دلار (21 درصد) نفت خام و 53 میلیارد دلار (12 درصد) فرآوردههای نفتی بوده است.
ابوظبی بزرگترین امارت این کشور از نظر مساحت جغرافیایی و اقتصادی است و تقریبا تمام منابع نفت امارات در آن قرار دارد. همچنین ابوظبی با تولید ناخالص داخلی ۳۱۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۳ که 119 میلیارد دلار آن سهم نفت و فرآوردههای نفتی است، ۶۰ درصد از اقتصاد کل امارات متحده عربی را تشکیل میدهد. قدرت بالای اقتصادی ابوظبی سبب شده این امارت، نقش تعیینکنندهای را در ترسیم و اجرای سیاستخارجی، نظامی و امنیتی این کشور ایفا کند. نمودار زیر بخشهای اقتصاد غیرنفتی ابوظبی در سال 2023 را نشان میدهد:
نمودار(2): سهم هر بخش از تولید ناخالص داخلی ابوظبی در سال 2023
بعد از ابوظبی، دوبی دومین اقتصاد بین امارتها است و با تولید ناخالص داخلی ۱۴۰ میلیارد دلار سهمی ۲۷ درصدی دارد از اقتصاد امارات دارد. عمدهفروشی و خردهفروشی، حوزه مالی و حملونقل تقریبا نیمی از اقتصاد دوبی را شکل میدهند. وابستگی دوبی به تجارت و حوزه مالی باعث شده است در برابر بحرانها مانند همهگیری کرونا و جنگ رمضان آسیبپذیر شود. سایر امارتها نیز در مجموع حدود ۱۰ درصد از اقتصاد امارات را تشکیل میدهند. سایر امارتها نیز در مجموع حدود ۱۰ درصد از اقتصاد امارات را تشکیل میدهند.
نمودار(3): سهم هر بخش از تولید ناخالص داخلی دوبی در دوبی سال 2023
تقویت حاکمیت سیاسی ابوظبی بر امارات: جنگ رمضان به اقتصاد تمامی امارتهای امارات متحده عربی خسارت وارد کرد، اما شدت و سرعت بازسازی میان آنها یکسان نخواهد بود. ابوظبی با پشتوانه ذخایر عظیم نفتی، ظرفیت بازیابی سریعتری دارد؛ در حالی که دبی بهعنوان دومین اقتصاد امارات، بهدلیل وابستگی عمیق به تجارت، خدمات مالی و حملونقل، از فضای ناامن جنگ و بستهبودن تنگه هرمز ضربهای گسترده دیده است. این آسیبپذیری نهتنها زنجیره تأمین و کشتیرانی را مختل کرده، بلکه بازگشت اعتماد سرمایهگذاران و بازرگانان بینالمللی به این امارت را نیز با دشواری روبهرو ساخته است.
در چنین شرایطی، موقعیت ابوظبی بهعنوان وزنه سنگینتر اقتصادی و سیاسی امارات تثبیت و در نهایت باعث وابستگی بیشتر سایر امارتها به ویژه دوبی به آن میشود. نتیجه تعمیق وابستگی به ابوظبی نیز تسلط بیشتر آن بر سیاستهای داخلی و خارجی امارات متحدهعربی خواهد بود. این موضوع در کنار همگرایی بیشتر این کشور با رژیم صیهونیستی تهدیدها در منطقه را علیه ایران و جبهه مقاومت افزایش میدهد.
پیشنهاد اجرایی: بسته ماندن، کنترل تنگه هرمز و برقراری محاصره بندر فجیره تا زمان تغییر رفتار امارات متحده عربی، امری ضروری است. ضرورت دارد، بهرهگیری این کشور از بازگشایی تنگه هرمز و نیز رفع محاصره بندر فجیره مشروط به قطع کامل روابط با رژیم صهیونیستی، پرداخت خسارتهای حملات مستقیم و نیز خسارتهی ناشی از حملات انجام شده از خاک امارات مشروط شود. همچنین در صورت محاصره دریایی مجدد ایران و یا حمله رژیم صهیونیستی به لبنان بایستی مرکز فرآورش نفت امارات مورد اصابت قرار بگیرد.
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.