صف‌آرایی آشکار در برابر آموزش حضوری

گروه اجتماعی الف،   4000805026

گزارشی از تردیدها و تعلل‌ها در بازگشایی مدارس که بخشی از آن در بی‌میلی برخی معلمان به ترک دورکاری و بخشی دیگر در مخالفت برخی خانواده‌ها با حضوری شدن آموزش ریشه دارد

صف‌آرایی آشکار در برابر آموزش حضوری

 همشهری: اسفند سال1398 که شیوع کرونا در ایران رسما تأیید شد، معلمان نخستین گروهی بودند که دورکار شدند و تا به امروز هم پیوسته در این شرایط باقی ماندند. البته گروهی از معلمان عشایری و روستایی، معلمان شاغل در هنرستان‌ها و یا مدیران مدارس تا حدی از این اصل مستثنی هستند اما بررسی روند کلی آموزش در کشور، از دورکاری نسبتا فراگیر جامعه معلمان در مقایسه با صاحب مشاغل دیگر و سایر کارکنان دولت حکایت دارد. افزایش افت تحصیلی و ترک تحصیل دانش‌آموزان در سراسر کشور در 2سال تحصیلی گذشته به واسطه تعطیلات طولانی‌مدت و آموزش صرفا مجازی باعث شده که مسئولان وزارت آموزش و پرورش بارها در ستاد ملی مقابله با کرونا خواهان بازگشایی مدارس و برگزاری کلاس‌های درس به شکل حضوری و نیمه‌حضوری شوند. خصوصا اینکه براساس آمارهای رسمی، نزدیک به 50درصد مدارس کشور از نظر تعداد دانش‌آموزان، امکان برگزاری کلاس‌های حضوری با فاصله اجتماعی کافی برای جلوگیری از شیوع کرونا را دارا هستند. ازهمین‌رو بود که معلمان در مرداد امسال جزو نخستین گروه‌های شغلی در برنامه سراسری واکسیناسیون کرونا قرار گرفتند تا آتش کاهش کیفیت آموزشی در کشور بیش از این شعله‌ور نشود، با این حال خیزش مجدد کرونا باز هم بازگشایی مدارس را به تعویق انداخت و سال تحصیلی پیش‌رو برای دومین بار به صورت مجازی آغاز شد. حالا که اوضاع کرونا در ایران بهبود یافته و مرگ‌ومیر زیر 200نفر در روز است و بالای 90درصد معلمان و 70درصد دانش‌آموزان واکسینه شده‌اند و بازگشایی مدارس از نیمه‌آبان قطعی است، زمزمه‌هایی مشترک از معلمان و مدیران خیلی از مدارس کشور به گوش می‌رسد که از بی‌میلی آنها برای بازگشت به آموزش حضوری حکایت دارد.

حرف معلمان مخالف چیست؟
اصلی‌ترین محور صحبت‌های معلمان و مدیرانی که مخالف بازگشایی مدارس هستند، این است که فضای فیزیکی مدرسه برای بازگشایی آماده نیست و بازگشایی مدارس در چنین شرایطی ممکن است منجر به شیوع کرونا و خیز ششم این بیماری در کشور شود. آنها می‌گویند که وزارت آموزش و پرورش هنوز سرانه بهداشتی مدارس را پرداخت نکرده و مدیران برای خرید مواد شوینده هم مشکل دارند.
حسین داورپناه، مدیر مدرسه و کارشناس آموزشی اینکه معلمان چنین نگاهی دارند را تأیید می‌کند و به همشهری می‌گوید: «آن بخش از استدلال معلمان درباره پرداخت‌نشدن سرانه بهداشتی تا حد زیادی درست است اما این تنها عاملی نیست که مانع بازگشایی مدرسه باشد. واقعیت این است که اعضای مدرسه از معلمان تا مدیر و معاونان با مسئولان وزارتخانه همدل نیستند و آنها را برای آماده‌سازی مدرسه همراهی نمی‌کنند، از این جهت اغلب آنها در تلاشند که آموزش مجازی تا حد ممکن طولانی شود.»
او معتقد است که بین بدنه و راس، شکاف جدی وجود دارد که ریشه آن در مسائل دیگری نهفته است؛ «یکی از عواملی که زیاد در بین همکاران می‌بینیم و می‌شنویم این است که معلمان به این سبک کاری عادت کرده‌ و زندگی خود را در این مدت براساس دورکاری تعریف کرده‌اند و حالا ترک عادت برایشان سخت است. البته که این مقاومت در برابر بازگشت به‌کار درخصوص اغلب کارمندانی که دورکاری طولانی‌مدت داشتند صدق می‌کند و صرفا مخصوص معلمان نیست. عامل دیگر ریشه در نارضایتی شغلی معلمان دارد، بحران اقتصادی شدید و حقوق پایین معلمان، میزان نارضایتی آنها نسبت به مسئولان ستادی را افزایش داده و از همین جهت می‌بینیم که برای آماده‌سازی‌ مدارس جهت بازگشایی کمترین همراهی و فرمانبری را از مسئولان ستادی دارند.»

بحران کمبود نیرو در غیردولتی‌ها
البته مقاومت در برابر بازگشایی مدارس تنها به نارضایتی معلمان یا کمبود سرانه بهداشتی ختم نمی‌شود و ریشه در عوامل دیگری هم دارد. به‌خصوص در مدارس غیردولتی که نیروهای آن در این دوسال کرونایی، روزگار دیگری را سپری کرده‌اند. ارزیابی میدانی نشان می‌دهد که بسیاری از مؤسسان مدارس غیردولتی در این دوسال مجبور به کوچک‌سازی‌ منابع انسانی یا تغییر فضای آموزشی خود شدند و حالا بازگشایی مدارس برای آنها هزینه‌های سنگینی به همراه خواهد داشت.
سپیده توابی، مدیر یکی از مدارس غیردولتی تهران است که حرف‌های زیادی در این حوزه دارد. او سال گذشته مجبور به تغییر ملک آموزشی خود پس از 13سال شده که حالا اگر مدارس بازگشایی شود، باعث ریزش شدید دانش‌آموزانش خواهد شد؛ «قیمت خرید و اجاره ملک در این مدت به‌صورت تصاعدی بالا رفت که فشار زیادی به مدیران آموزشگاه‌های آزاد و مدارس غیردولتی وارد کرد. مثلا اجاره بهای ملکی که مدرسه ما در آن فعالیت می‌کرد به یکباره چهاربرابر شد درحالی‌که ما در سال99 و امسال ریزش شدید در ثبت‌نام‌ها داشتیم.»
او ادامه داد: «از طرفی تغییر ملک برای مدرسه اصلا کار ساده‌ای نیست و جدا از پیداکردن یک ملک با کاربری آموزشی، نیاز به طی‌کردن چندین مرحله تشریفات اداری سخت در آموزش و پرورش را دارد که زمان‌بر است. در نهایت چنین اتفاقاتی باعث شد بسیاری از همکاران ما مجبور شدند که از هزینه‌های دیگر خود مانند دستمزد و حقوق معلمان بزنند یا نیروهای خود را تعدیل کنند.»
بیشترین تعدیل نیرو در مدارس غیردولتی در بخش معاونان آموزشی و تربیتی، مربیان ورزش، معلم آزمایشگاه و حتی دبیران برخی دروس مانند ادبیات، تاریخ، حرفه و فن، هنر و... رخ داده و همین چالشی است برای بازگشایی مدارس.  مدیر یکی از مدارس غیردولتی در اصفهان نیز در این‌باره گفت: «وقتی اقتصاد مدارس غیردولتی به واسطه کرونا به خطر افتاد، مؤسسان این مدارس چاره‌ای جز کاهش نیروی انسانی خود نداشتند. این است که دبیر برخی درس‌ها یک نفر شده. حالا اگر مدارس باز شوند آنها در بخش‌های مختلف با کمبود نیرو مواجه هستند که باید به‌نحوی آن را جبران کنند.» او که تمایل نداشت نامش عنوان شود،‌توضیح داد: «البته این مشکل همه مدارس غیردولتی نیست و بیشتر آن گروه درگیر شدند که در مناطق شهری ملک اجاره‌ای دارند. به هر حال بخشی از مقاومت نیروهای آموزشی همین اتفاقات است که به فراخور هر استان و مدرسه رخ داده و هنوز هم پس‌لرزه‌های آن ادامه دارد.»
مدارس در نیمه دوم آبان‌ماه1400 بعد از یک دوره طولانی تعطیلی که در تاریخ آموزشی کشور بی‌مانند بود، باز خواهند شد. باید دید که بالاخره معلمان و دانش‌آموزان از تصمیم ستادی تبعیت خواهند کرد و به کلاس درس برمی‌گردند یا همچنان این تقابل بین آنها و مسئولان وزارتی ادامه خواهد داشت و شکل آموزش‌ها به نیمه‌حضوری یا غیرحضوری تغییر خواهد کرد؟

  چنددستگی در خانواده‌ها
اوضاع در اردوگاه دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان هم چندان بهتر نیست. گروهی از بازگشایی مدارس استقبال کرده‌اند، گروهی همچنان تردید دارند و گروه دیگر به‌شدت مخالف آموزش حضوری هستند و می‌گویند خطر ابتلا به کرونا را به‌جان نمی‌خرند. این چنددستگی را در بازه‌های زمانی مختلف به راحتی می‌توان در گفت‌وگوهای شفاهی بین خانواده‌ها دید. موضع‌گیری‌های متعددی که بسته به شرایط متغیر هم هست. سولماز متقیان، کارشناس مسائل آموزشی که مرداد امسال با کمک همکارانش پژوهشی میدانی با جامعه آماری 1600نفر از والدین و 300دانش‌آموز به روش تلفنی با محور بازگشایی مدارس داشته است، در این‌باره به همشهری گفت: «والدین دانش‌آموزان بسته به منطقه محل سکونت، نوع مدرسه، تعداد دانش‌آموزان و کیفیت آموزش مجازی در دوره کرونا، نظرات متفاوتی درباره بازگشایی مدرسه دارند. مثلا والدین دانش‌آموزانی که در مدرسه دولتی تحصیل می‌کنند، بیشترین مخالفت را با باز شدن مدارس دارند. یا آنهایی که مدرسه‌ یا کلاس فرزندشان پرجمعیت است، ترس بیشتری در این‌باره دارند و مخالفت‌شان جدی‌تر است.» او درباره نتایج دیگر این پژوهش گفت: «والدین دانش‌آموزان در مدارس شهری نگرانی بیشتری نسبت به دانش‌آموزان مدارس روستایی یا شهرستان‌ها دارند. یا دانش‌آموزانی که یکی از والدین آنها خانه‌دار است، 30درصد بیشتر از دانش‌آموزانی که هر دو ولی آنها شاغل بوده، مخالف آموزش حضوری هستند. همچنین والدین دانش‌آموزانی که از کیفیت آموزش مجازی راضی بودند تمایل کمتری به بازگشایی مدارس دارند و آن را مناسب و کافی می‌دانند.» متقیان درباره نتایج دیگر این تحقیق گفت: «جالب‌ترین نتیجه درباره خود دانش‌آموزان است، 35درصد آنها در گفت‌وگوهای خود صادقانه گفتند که کرونا برای آنها بهانه است و خواهان بازگشت به مدرسه نیستند. تلخ‌ترین نتیجه این بود که 20درصد از جامعه آماری دانش‌آموزان عنوان کردند که شغل پاره‌وقت دارند و در صورت بازگشایی مدرسه مجبور به ترک تحصیل خواهند بود.»

یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. کدام طرف دست برتر را در مذاکرات هسته ای دارد؟

  2. تام کاتن یا ظریف؛ نظام جهانی حرف کدام یک را خرید؟!

  3. چرا روابط خارجی کشور به سرعت رو به بهبود است؟

  4. درگیری در مرز ایران و افغانستان چگونه شکل گرفت؟

  5. کارنامه ۱۰۰ روز دولت رئیسی از نگاه مطبوعات موافق و منتقد

  6. بازار ارز در سایه خوشبینی‌ و بدبینی‌ها/ دلار ۱۸ هزار تومانی در راه است؟

  7. بازار دلار را به مذاکرات وین گره نزنید!

  8. جزییات ماجرای اذیت و آزار یک معلم توسط دانش‌آموزان در کلاس درس

  9. آیا نام های محلی، «بیگانه» هستند؟

  10. نجات اردوغان با پول ایران

  11. آقای وزیر، اینترنت مان «نفتی» شده است!

  12. نظر قالیباف درباره ماجرای عنابستانی و سرباز راهور/ ارزیابی امیرعبداللهیان از دور اول مذاکرات وین/ پیش‌بینی رئیس بانک مرکزی درباره بازار ارز

  13. «سندروم ایجاد سامانه» به کالاهای اساسی هم رسید/ بازرگام متعلق به کیست؟

  14. هشدار وزیر نفت درباره تبدیل شدن ایران به واردکننده بنزین/ رئیس جمهور به رهبری نامه نوشت

  15. جنبشی که دیگر جنبش نیست 

  16. دولت سیزدهم و یک تصمیم بسیار سخت

  17. واکنش «اندیشکده تونی بلر» به ظهور «تکنوکرات های جدید» در دولت رئیسی

  18. کارشناس صهیونیست: قدرت حمله به ایران را نداریم

  19. فارین افرز: آمریکا از خاورمیانه خارج نخواهد شد

  20. اقدام خوب دولت برای افزایش حقوق‌ها در سال ۱۴۰۱

  21. اعتراف عطریانفر درباره رای اصلاح‌طلبان در انتخابات ریاست‌جمهوری/ تاکید آیت‌الله جنتی درباره نقش مردم در نظام/ واکنش رئیس دفتر رئیسی به انتقاد از انتصابات فامیلی

  22. ماشین تولید مقاله را متوقف کنید

  23. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرخش اقتصاد نباید به چرخش سانتریفیوژ گره می‌خورد/ کاش ظریف هم با کارشناسان بیشتری برای مذاکرات می‌رفت/ دولت رئیسی به دنبال احیای برجام است

  24. احمد توکلی: هشیار باشید؛ فرصت کوتاه است

  25. دوستانه با آقای مسیح مهاجری

ابر آروان

آخرین عناوین

بلیط هواپیما