بررسی و اولویت‌بندی موانع تولید در دهه اخیر

یادداشت بینندگان،   4000211007
بررسی و اولویت‌بندی موانع تولید در دهه اخیر

زدودن موانع از مسیر تولید جز با تسلط همه‌­جانبه بر این موانع و رصد نتایج اقدامات در حال انجام حاصل نمی‌شود. به همین منظور سازمان‌ها و نهادهای مختلف بین­‌المللی، محیط کسب و کار را در کشورهای مختلف مورد بررسی قرار داده و نتیجه را اغلب به صورت رتبه‌­بندی کشورها اعلام می­‌کنند. شاخص‌های معروفی چون شاخص "انجام کسب و کار"(Ease of Doing Business Index) که توسط بانک جهانی منتشر می­‌شود یا "گزارش جهانی رقابت­‌پذیری" (Global Competitiveness Report) از جمله­‌ی این بررسی‌‌ها هستند. این گزارش‌ها اگرچه جایگاه کشور را نسبت به سایر رقبا نشان می­‌دهند اما در آنها به اقتضائات و شرایط اقتصادی منحصربه­‌فرد هر کشور توجه نمی­شود. در این میان گزارش "پایش ملی محیط کسب و کار ایران" یکی از گزارش‌های داخلی است که به طور فصلی و توسط اتاق بازرگانى، صنایع، معادن و کشاورزى با همکاری اتاق تعاون و اصناف منتشر می­‌شود.

مؤلفه‌­هاي محیط کسب وکار عواملی هستند که به طور مشترک بر اداره و عملکرد همه بنگاه‌ها در اکوسیستم اقتصادی جامعه مورد مطالعه اثر می­‌گذارند، اما تقریباً خارج از کنترل مدیران بنگاه­ها هستند. بررسی و بهبود مؤلفه­های محیط کسب وکار برای بنگاه های کوچک و متوسط که غالبا در فضای مالی و اقتصادی کشور مورد غفلت واقع می­شوند، از اهمیت بیشتری برخوردار است چراکه کسب و کار های بزرگ تا حدودی می­توانند با صرف هزینه­ و لابی کردن در محافل سیاستگذاری از شر این عوامل خارجی آسیب­زا در امان بمانند، اما کسب­ و کار های کوچک و متوسط چنین قابلیتی ندارند. توجه به محیط کسب و کار برای بنگاه های کوچک و متوسط از این جهت قابل اهمیت است که بهبود شرایط این بنگاه‌ها موجب افزایش بهره‌برداری از فرصت‌های کارآفرینی شده و سرعت فرآیند خلق ارزش در اقتصاد کشور را بیشتر می­‌کند؛ در این میان پیامدهای اجتماعی اشتغال­زایی نیز قابل توجه است.

نتایج "پایش ملی محیط کسب و کار" از این جهت حائز اهمیت است که در این پایش نظرات فعالان اقتصادی و صاحبان کسب و کار در خصوص 28 مؤلفه­ی پیمایشی جمع­‌آوری شده و مورد بررسی قرار می­‌گیرد و علاوه برآن 42 مؤلفه­ی آماری نیز بررسی می­‌شود. این مؤلفه‌های آماری نشانگر عوامل مختلف و قابل احصاي مؤثر بر اداره­ی واحدهاي تولیدي در کشور می­‌باشند که از منابع اطلاعاتی و آمار رسمی استخراج می­‌شوند؛ در نهایت نیز، بر اساس نظریه­ی کارآفرینی شین[1] شاخص­های ملی محیط کسب­ وکار ایران که یک عدد بین صفر (بهترین ارزیابی) و ده (بدترین ارزیابی) است، محاسبه می‌­شود. در این پایش فعالان اقتصادی نامناسب‌­ترین مؤلفه‌­های محیط کسب و کار یا همان موانع تولید را نیز برمی­‌شمارند. در ادامه به بررسی نتایج "پایش ملی محیط کسب و کار ایران" در دهه 90 در خصوص موانع تولید می­پردازیم.

نامناسب ترین مؤلفه های محیط کسب و کار در دهه­ 90

همان‌طور که می­‌بینید "دشواری تامین مالی از بانک ها و دریافت تسهیلات از آن­ها" در دهه­ی گذشته همواره به عنوان مانع پیش­روی تولیدکنندگان محسوب می‌­شده است. باتوجه به اینکه حجم نقدینگی کشور در سال های اخیر همواره روند فزاینده­ای داشته، به سادگی می­‌توان نتیجه گرفت که این نقدینگی به سوی فعالیت های غیرمولد رفته و خود عاملی برای عدم جذابیت تولید شده­است.

"غیرقابل پیش­بینی بودن و تغییرات قیمت مواد اولیه" نیز یکی از عواملی است که در اکثر فصول ده‌ه­ی گذشته مانع تولید بوده است. شاید بتوان این مانع را به عوامل خارجی مثل تحریم ربط داد، اما "بی­ثباتی سیاست ها و مقررات" هیچ توجیهی ندارد. مقررات دفعی و سیاست های ناپایدار نه­تنها فرآیند تولید را مختل می­کند بلکه باعث ناامیدی تولیدکننده و کارآفرین نیز می­شود و این از هر چیزی برای کسب و کار های کوچک و متوسط زیان­بارتر است؛ در واقع مشاهده­ی چنین موانعی است که تولیدکننده­ی مولد را به سمت انجام فعالیت های سوداگری نامولد سوق می­دهد.

باتوجه به نتایج پایش ملی محیط کسب و کار در ده سال گذشته، این دو اقدام در راستای مانع­زدایی از مسیر تولید و اعتلای کسب و کارهای کوچک و متوسط ضروری به نظر می­رسد: اول اینکه در سال جاری قوانین مربوط به کسب و کار ها در صورت نداشتن مشکل جدی، ثابت مانده و تغییر نکنند و دوم اینکه در طرح ها و برنامه­هایی که برای اعطای تسهیلات به کسب و کارها در نظر گرفته می­شود، سهمی ویژه به کسب و کارهای خرد اختصاص یابد. اقدام اول حداقل در کوتاه­مدت موجب آرامش خاطر تولیدکننده شده و در میان­مدت ذهنیت تولیدکنندگان را نسبت به آشفتگی اکوسیستم اقتصادی کشور تعدیل می­کند و این خود باعث شکوفایی فعالیت های تولیدی خواهدشد. اقدام دوم نیز به عنوان یکی از ضروریات حمایت از صاحبان کسب و کارهای کوچک و متوسط که به دلیل عدم راهیابی به محافل کلان تصمیم­گیری همواره مورد غفلت سیاستگذاران قرار می­گیرند، اقدامی منطقی است.


 
[1] Shane S. A General Theory of Entrepreneurship: The Individual-opportunity Nexus, Edward Elgar Publishing, 2003

یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. بازسازی صحنه جرم اوباش قمه بدست

  2. گزارشی از آمار مهاجرت ایرانیان و سایر کشورهای جهان که باید بدانید

  3. چشمه‌ای غیرعادی در کوه‌های افغانستان

  4. توضیح شهردار مشهد درباره حقوق ۵۰ میلیونی

  5. بخت خانه دار شدن را از مجردها نگیرید

  6. مدعیان از راه رسیده در صف اول!

  7. دستور کار جدید سعودی ها: جذابیت در جهان اسلام با نزدیک شدن به ایران

  8. علی عسکری: کار در هلدینگ، جهاد فی سبیل الله است

  9. علی‌عسگری: خبر استعفایم جعلی است

  10. ارابه های مرگ همچنان می تازند

  11. ارتفاع پست !

  12. ضرغامی بر مزار شجریان

  13. منشاء صدای انفجار شب گذشته چه بوده است؟

  14. اگر توافق شود چه می شود؟ / آیا « بهار اقتصادی» در راه است؟

  15. بساط بی پروایی در پرداخت های نجومی و ناعادلانه کی برچیده می شود؟

  16. مضحکه نوبل؟!

  17. مدرن دیپلماسی: چرا اسرائیل نمی تواند به ایران حمله کند؟!

  18. آمریکا از بیم موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به سلاح لیزری متوسل می‌شود

  19. ردپای چهار عضو دولت روحانی در رانت و فساد شرکت دخانیات/حجم فساد آنقدر زیاد است که با آب دریای کاسپین هم پاک نمی شود

  20. سقوط آزاد در آموزش مجازی

  21. آیا اصلاح‌طلبان رادیکال در اندیشه آشوبند؟!

  22. آب در دل کویر تکان خورد

  23. گفت و شنود کیهان؛ از ظریف بپرسید!

  24. عطریانفر: اصلاحات ساختاری، تصویری از براندازی است/ حواشی مسئولیت جدید علی‌عسگری/ جهانگیری؛ انزوا یا بازگشت به سیاست؟

  25. برخورد قاطع قضایی با خودروسازان در صورت محرز شدن عدم کارکرد درست ایربگ

ابر آروان

آخرین عناوین

بلیط هواپیما