«آه از این راه» (خاطرات و مبارزات آیت الله شیخ محمد خالصی زاده)؛ ترجمه علی شمس؛ موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی چرا باید «آه از این راه» را خواند؟

محمدرضا زائری،   3990314085 ۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

در تاریخ معاصر چهره‌های برجسته و شخصیت‌های بزرگی به‌عنوان سردمدار و پیشتاز مبارزه و مقاومت حضور داشته‌اند. یكی از این نام‌های درخشان كه متأسفانه بسیار مظلوم و گمنام مانده مرحوم شیخ محمد خالصی‌زاده است كه سال‌های طولانی به‌عنوان یك شخصیت سیاسی برجسته در مقابل استعمار انگلیس و سیاست‌های حیله‌گرانه روباه پیر شناخته می‌شد

چرا باید «آه از این راه» را خواند؟

«آه از این راه»

(خاطرات و مبارزات آیت الله شیخ محمد خالصی زاده)

مترجم: علی شمس

ناشر: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، چاپ اول 1398

576 صفحه، 50000 تومان

 

*****


در سال‌های اخیر و دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی-به دلیل تمركز طبیعی تبلیغات بر مبارزه و قیام امام خمینی- تصور نسل جدید چنین است كه قبل از ایشان كسی از رهبران دینی، با نفوذ بیگانگان و استعمار غربی مبارزه نكرده و در مقابل دشمنان استقلال و عزت ایران نایستاده و حداكثر چیزی كه ممكن است در ذهن این مخاطب باشد سابقه‌ای اندك و تصویری مبهم و تار از مقاومت مرحوم سیدحسن مدرس و تا اندازه‌ای آیت‌الله كاشانی است، درحالی‌که در تاریخ معاصر چهره‌های برجسته و شخصیت‌های بزرگی به‌عنوان سردمدار و پیشتاز مبارزه و مقاومت حضور داشته‌اند.

یكی از این نام‌های درخشان كه متأسفانه بسیار مظلوم و گمنام مانده مرحوم شیخ محمد خالصی‌زاده است كه سال‌های طولانی به‌عنوان یك شخصیت سیاسی برجسته در مقابل استعمار انگلیس و سیاست‌های حیله‌گرانه روباه پیر شناخته می‌شد.

زمانی كه دولت‌های اسلامی و عالمان اهل سنت، دولت عثمانی را در مقابل تجاوز انگلیس تنها گذاشتند او علیرغم تفاوت مذهبی همراه با مراجع تقلید شیعه از دولت عثمانی حمایت كرد و در پایان دولت قاجار همراه با پدر بزرگوارش از عراق به ایران بازگردانده شد.

بصیرت و هوش سیاسی او در ادوار مختلف بسیار شگفت و حیرت‌آور است. رابطه بسیار نزدیك او با سران دولت‌ها و چهره‌های شاخص -حتى رضاخان در دوران وزارت جنگ و ریاست وزرا- جایگاه ممتاز و متفاوتی به او می‌بخشد ولی بااین‌حال او شرایط خاص و موقعیت کم‌نظیر خود را رها می‌کند و ترجیح می‌دهد با فقر و مشقت زندگی و بر موضع عدالت‌خواهانه و حق‌طلبانه‌اش پافشاری کند.

در صفحات مختلف كتاب «آه از این راه» كه مجموعه یادداشت‌های باقی‌مانده از خاطرات زندگی و مبارزات و سفرهای اوست نکته‌های پراکنده‌ای از این دو روی سكه دیده می‌شود؛ هم موقعیت ممتاز او در نزد سران حكومت و هم لحظه‌های دردناك و تلخ از تنهایی و غربت او مانند هنگامی كه دختر نوزاده‌اش به خاطر بی‌پولی و فقدان داروی درمان روی دست‌های او جان می‌سپارد.

از سوی دیگر این كتاب نمونه‌هایی از حیله‌گری‌ها و فتنه‌انگیزی‌های انگلیس را در مقابل عالمان و روحانیون ایرانی و عراقی تشریح می‌کند و نشان می‌دهد كه چگونه در مقابل زندان و شكنجه و تبعید و آزار امثال خالصی‌زاده، حاكمان انگلیسی از سكوت و همراهی برخی دیگر از عالمان دینی به شکل‌های مختلف تقدیر و تجلیل می‌کرده‌اند.

او در بخشی از خاطرات خود شرح می‌دهد كه وقتی نظر فقهی خود درباره حجاب زنان را اعلام كرده و گفته بود پوشیدن نقاب واجب نیست، برخی از روحانیون مخالف او به این بهانه عوام را بر ضد او تحریك كرده و غائله‌ها و فتنه‌های عجیبی به راه انداخته بودند. او می‌نویسد:«آن غائله تمام شد ولی عمامه‌به‌سرها و منبریان مورد حمایت شاه و انگلیس و دولت ایران دست برنداشتند» و سپس با ذكر خاطره‌ای از سفر درمانی آیت‌الله بروجردی به شهر ری و بستری شدن در بیمارستان اضافه می‌کند:«به عیادتش رفتم، عمامه‌به‌سرهای تهران دورش جمع شده بودند و تحریكش می‌کردند فتوا دهد كه زن باید صورت خود را بپوشاند» و آنگاه نقل می‌کند كه توفیقی در تحمیل نظر خود به ایشان نداشتند.

تجربه‌های متنوعی كه در این كتاب ذكر شده به‌خوبی سیاست حیله‌گرانه انگلیس در مشغول ساختن روحانیت و حوزه‌های علمیه به مسائل حاشیه‌ای و کم‌اهمیت برای غافل شدن از توطئه‌ها و خیانت‌های بزرگ را تبیین می‌کند. چیزی كه همچنان ادامه دارد؛ چه در دوران شکل‌گیری انقلاب اسلامی -با مسائلی مانند كتاب شهید جاوید یا دعوای دكتر شریعتی و حسینیه ارشاد- و چه در دوران فعلی -با موضوعات مختلف و متفاوت كه نیازی به ذكرشان نیست- تكرار شده و می‌شود.

اگر شیخ محمد خالصی‌زاده فقط قدری از حدت و شدت مبارزه‌اش می‌کاست و تنها اندكی مصلحت‌اندیش بود بی‌تردید به یكی از شخصیت‌های برجسته روحانی معاصر تبدیل می‌شد و حتى چه بسا در مقام مرجعیت تقلید، شهرت و اعتبار می‌یافت.

آن روحانی باهوش و نابغه كه از شخصیتی مقتدر و بصیرتی حیرت‌انگیز و بیانی مؤثر و قدرتمند برخوردار بود میان آسایش و آوارگی، میان شوكت ظاهری و گمنامی، میان ثروت و فقر راه خود را انتخاب كرد و ترجیح داد به آنچه وظیفه خود می‌داند عمل كند و هزینه‌اش را هم بپردازد. او مانند برخی روحانیان بزرگ دیگر مانند سیدجمال‌الدین اسدآبادی سال‌ها از زمانه و روزگار خود جلوتر بود و با زیركی و ذكاوت خدادادی در جوانی حقیقت‌ها را پیرانه‌سر در خشت خام می‌دید.

كتاب «آه از این راه» تنها خاطرات شخصی یك چهره دینی و علمی یا سیاسی و اجتماعی نیست، بلكه روایتی دست اول و متفاوت از جزییات و ظرایف رویدادهای یك دوران حساس تاریخی در ایران و عراق است. دورانی كه بریتانیای متجاوز سلطنت قاجار و خلافت عثمانی را به پایان رسانده و توطئه‌های جدید و فتنه‌های تازه برای منطقه داشته و این تفاصیل در كمتر كتابی از این زاویه و منظر روایت شده است.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۴۷۰۶۷۹۰۹:۴۹:۲۸ ۱۳۹۹/۳/۱۵
با توجه به گرانی افسار گسیخته مسکن و اجاره نشین بودن بیش از یک سوم جمعیت کشور از پایان خرداد کع فصل جابجایی ها و اتمام قراردادهای اجاره می باشد بحران و معضل عظیمی در کشور پدیدار میشود مسوبات بدنبال راهکارهای موقتی و دایمی باشند
ناشناس۱۴۷۰۷۸۰۱۱:۲۵:۴۰ ۱۳۹۹/۳/۱۵
تاریخ رو هم عوض کردید

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

    2. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

    3. قوه قضائیه و پرسش‌ها از حکم دادگاه طبری

    4. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

    5. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

    6. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

    7. گرانی خودرو تا کجا!؟

    8. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

    9. وزیر بهداشت: دیشب به خاطر خیز جدید کرونا نخوابیدم/تقسیم بندی مناطق غلط است

    10. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

    11. تورم امارات برای نوزدهمین ماه متوالی منفی ماند!

    12. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

    13. قفل فعلی بازار خودرو به یک کلید نیاز دارد؟

    14. اطلاعیه دادگستری استان فارس درباره شبهات مطرح شده در خصوص پرونده «نوید افکاری»

    15. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

    16. خیز دوباره کرونا/ورود نواب رئیس به انتخابات ریاست جمهوری/کنایه رسانه اصلاح‌طلب به روحانی/ ربیعی: رنج مردم با تک تک سلول‌های اعضای هیات دولت حس می‌شود

    17. گرداندن اراذل و اوباش در محله تهران‌پارس

    18. مطالبه از مجلس انقلابی...

    19. ترامپ: توافق فوق‌العاده‌ای با ایران خواهم کرد منتهی باید تا بعد از انتخابات صبر کنند

    20. قیمت دلار و سکه پایین آمد + جدول قیمت‌ها

    21. تمرینات نظامی شاهزاده خانم بلژیکی

    22. واکنش رسانه‌های صهیونیستی و عربی به توافق سازش تل‌آویو با امارات و بحرین

    23. افکار عمومی منتظر چه حکمی برای اکبر طبری بود؟

    24. ضرب و شتم یک کارشناس در استودیویِ شبکه«من و تو» به جرم بیان نظر مخالف + فیلم

    25. فرزندان نامشروع هم شناسنامه دریافت می‌کنند + تکذیبه

    ابر آروان

    آخرین عناوین