روایت عبدالله مستوفی از وبای عام در دوره مظفرالدین شاه / تلفات به روزی هفتصد نفر هم بالغ شد

گروه اجتماعی الف،   3990107104

وبایی که در سال ۱۳۲۲ [ق] به ایران سرایت کرده بود، از راه قفقاز و ترکستان به خاک روسیه هم آمد و در سال ۱۳۲۵ به پطرزبورغ سرایت کرده و حتی عده تلفات به روزی هفتصد نفر هم بالغ شد...

انتخاب نوشت: پس از همه‌گیری وبا در سال ۱۲۷۱ خورشیدی، سال‌های پایانی سلطنت ناصرالدین شاه در ایران که تلفات بسیاری را در سرتاسر ایران بر جای گذاشت، ۱۲ سال بعد در دوره سلطنت مظفرالدین شاه دوباره این بیماری به ایران بازگشت. بیماری این بار هم مثل قبل از افغانستان وارد ایران شد، و از ایران راه روسیه را در پیش گرفت. عبدالله مستوفی که خود شاهد عینی آن روزها بوده، در ایام سرایت وبا به روسیه سمت کارمند وزارت خارجه ایران را در کنسولگری ایران در آن کشور بر عهده داشته، در جلد دوم شرح زندگانی‌اش (صص ۵۸ و ۲۵۶) در این باره چنین می‌نویسد:

بروز مرض وبا در ایران سال ۱۳۲۲ [ق – ۱۲۸۳ خورشیدی] شروع و در این سال وبای عمومی از هندوستان به افغانستان و ایران سرایت کرد وبیش و کم مثل وبای سیزده سال قبل در همه جا موجب اتلاف نفوس گردید. شاه اگر از عین‌الدوله ملاحظه نمی‌کرد، شاید بی‌میل نبود برای سالم ماندن خود از این بلای عمومی در مقابل دعاگویی سید بحرینی یک خالصه دیگر بر نهاوند و قزوین او اضافه کند و عمو سید اولاد پیغمبر را که حتی در مسافرت‌های اروپا هم شاه را از استماع ذکر مصیبت به وسیله پسر خود سید حسین بی‌بهره نگذاشته بود، بیش از این‌ها به نوا برساند. ولی عیب در این‌جا بود که عین‌الدوله اگر دست‌خط شاه هم در این زمینه صادر می‌شد اجرا نمی‌کرد. عجب دوره‌ای شده! «شاه می‌بخشد شیخ علی خان نمی‌بخشد» وجود خارجی پیدا کرده است [...] (شرح زندگانی من جلد دوم ص ۵۸)

[...] وبایی که در سال ۱۳۲۲ [ق] به ایران سرایت کرده بود، از راه قفقاز و ترکستان به خاک روسیه هم آمد و در سال ۱۳۲۵ به پطرزبورغ سرایت کرده و حتی عده تلفات به روزی هفتصد نفر هم بالغ شد ولی البته با جمعیت یک میلیون و نیمی پطرزبورغ چندان زیاد نبود. ما در سفارت همگی از آقا و نوکر دو دفعه در فاصله یک هفته تلقیح کردیم. در این ضمن ماه رمضان هم رسید، چون دکتر می‌گفت شکم پر و خالی، هردو برای گرفتن وبا استعداد دارد و روزه هم با هردو توام است، بنابراین در رمضان سال ۱۳۲۵ تا روز ۱۸ رمضان روزه نگرفتم. ولی چون در این وقت عده اموات روزانه نصف شده بود، از ۱۹ تا آخر ماه را روزه گرفتم و چون وبا در شهر پطرزبورغ تا رمضان دیگر دوام داشت، قضای آن را به مراجعت ایران موکول کردم.

وبا در پطرزبورغ مرض محلی شده بود، روزهای یکشنبه به جهت تعطیل و گردش مردم به‌خصوص عرق‌خوری عملجات، عده مبتلا که در ظرف هفته کم شده بود، باز زیاد می‌شد. اگر گاهی عید دیگری هم که در آن وقت در روسیه زیاد بود پیش می‌آمد، عده مبتلایان به دو سه مقابل هفته قبل می‌رسید و مدتی وقت لازم بود که به حالت قبلی برگردد.

با هیچ تدبیری ممکن نبود این مرض را از این پایتخت که یک میلیون و نیم نفر سکنه دارد پاک کنند. حتی در ۱۳۲۸ هم که من به تهران مراجعت کردم، باز هم وبای پطرزبورغ تمام نشده و با همان نوسان یکشنبه‌ها و عیدها در کار بود منتهی عده مبتلایان بین بیست تا هفت هشت نفر بالا و پایین می‌آمد. 

 
 

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

  2. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

  3. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

  4. عادت‌هایی که نباید از نقی، ارسطو و بهتاش یاد بگیریم

  5. تهران را در برابر کرونا بی دفاع نکنیم!...

  6. زمان خلاصی از شر كرونا/ طرح سه فوریتی تعطیلی کامل کشور/قرنطینه در تهران شکسته شد!

  7. روایت گلوبال ریسرچ از چهره مخفی و زشت نامزد دموکرات‌ها

  8. مرکز نقاهتگاه ایران مال

  9. قربانیان کرونا در آمریکا از ۷ هزار نفر فراتر رفت/ تعداد مبتلایان به ۲۷۳ هزار نفر رسید

  10. فارین پالیسی: کمک های کرونایی روسیه و چین، خیرخواهانه نیست

  11. واکنش کاربران توئیتر به سریال پایتخت۶

  12. معاون سیما: نوروز امسال پرمخاطب‌ترین سال تلویزیون در یک دهه گذشته بود

  13. روحانی: طرح فاصله گذاری اجتماعی به فاصله‌گذاری هوشمند تبدیل می‌شود/ هر تصمیمی که در دولت گرفته می‌شود مبتنی بر مطالعات دقیق علمی است

  14. اتحادیه اروپا خواستار «معافیت بشردوستانه» تحریم‌های ایران شد

پربحث‌های هفته

  1. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  2. آقای مطهری، «دست الهی مجلس را تعطیل کرد»؟!

  3. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  4. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  5. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  6. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

  7. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

  8. سی ان ان: ترامپِ دروغ گو و مسئولیت ناپذیر، حریف کرونا نمی شود

  9. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

  10. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  11. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  12. کرونا و برخوردهای جناحی

  13. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  14. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  15. وزیر بهداشت: روزهای آینده وضعیت مقابله ایران با کرونا در جهان متحول می‌شود

  16. کرونا و اشک کباب! ...

  17. نامه وزیر بهداشت به روحانی و اعتراض به دستورالعمل بازگشایی مشاغل

  18. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

  19. عادت‌هایی که نباید از نقی، ارسطو و بهتاش یاد بگیریم

  20. نامه ۱۹۱ منتخب مجلس یازدهم به رهبر انقلاب با موضوع تحقق شعار سال

  21. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

  22. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  23. تهران را در برابر کرونا بی دفاع نکنیم!...

  24. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

  25. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

    2. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

    3. تهران را در برابر کرونا بی دفاع نکنیم!...

    4. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

    5. نمکی: طرح فاصله‌گذاری هوشمند به‌زودی اجرا می‌شود

    6. مدرسه مجازی و کارکردهای تربیتی

    7. حجت‌الاسلام فرحزاد: با "صلوات" گرفتاری و بلا دور می‌شود

    8. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

    9. فرمانده مقابله با کرونا در تهران: ریشه‌کنی زودتر، مداخلات جدی‌تر می‌خواهد

    10. دل‌های پُر تاکسی‌رانان در روزهای کرونایی شیراز

    11. دلیل آشوب‌های اخیر در زندان‌های کشور

    12. توضیح سازمان ثبت احوال در مورد دسترسی غیرمجاز به اطلاعات ایرانیان

    13. متوسط عمر ازدواج‌هایی که در ایران به طلاق ختم شدند

    14. عبرتهای کرونا

    15. وزارت علوم تکلیف دانشگاه‌ها را روشن کرد

    16. زالی: در شرایط اپیدمی برخورد قهری ضروری است/ همه مناطق تهران آلوده است

    17. نگاه مادی به جان انسان

    18. اطلاعیه شماره ۲ ستاد ملی مدیریت کرونا / لزوم رعایت ۷ نکته مهم برای جلوگیری از شیوع ویروس

    19. وزیر کشور: زمان آغاز عادی فعالیت‌ها مشخص نیست

    20. ادامه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا ۲۰ فروردین/فوت ۳۲۰ نفردر کشور به دلیل مصرف فرآورده‌های الکلی

    21. آخرین آمار کرونا در کشور/ شناسایی ۳۱۱۱ مورد جدید و فوت ۱۴۱ نفر در ۲۴ ساعت گذشته

    22. خالی بودن ۳۵ درصد ظرفیت سدها برای مهار سیلاب‌

    آخرین عناوین