نقدو بررسی دو کتاب از آیت‌الله سید محمدباقر صدر

گروه فرهنگی الف،   3981021086

کارگروه ویرایش متون دینیِ انجمن «ویرایش و درست‌نویسی» و پژوهشگاه تخصصی شهید صدر با همکاری انجمن علمی گروه علوم اجتماعی اسلامی دانشگاه تهران مراسم رونمایی و نقد دو کتاب اعتقاد ما و انسان و عبادت را برگزار می کند.

نقدو بررسی دو کتاب از آیت‌الله سید محمدباقر صدر

این جلسه با حضور حجت‌الاسلام ملک‌زاده، مترجم کتاب اعتقاد ما؛ نرگس خسروی، مترجم کتاب انسان و عبادت؛ دکتر عبدالله نصری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه علامه طباطبایی و راضیه حقیقت، دبیر کارگروه ویرایش متون دینی برگزار خواهد شد.

ضمنا این مراسم در روزیک شنبه، ۲۲ دی ۱۳۹۸ ساعت ۱۵ تا ۱۷ در سرای اهل قلم، خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، کوچۀ خواجه‌نصیر، پلاک ۲ برگزار می‌شود.
معرفی کتاب ها:

اعتقاد ما:

کتاب "اعتقاد ما" در واقع ترجمه مقدمه اعتقادی رساله عملیه استاد شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر است. وی در ابتدای رساله عملیه خود، مقدمه‌ای اعتقادی با عنوان "موجز في اصول الدين" در سه فصل «المرسل»، «الرسول» و «الرسالة» نوشت که دارای نوآوری‌های مهمی در زمینه اثبات اصول عقاید است.

استاد شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر در این مقدمه به تبیین استدلالی اصول عقاید شیعه پرداخته و در استدلال‌های خود به‌جای بهره‌گیری از روش‌های کلامی و فلسفی مرسوم، روش علمی رایج در علوم تجربی را به‌کار گرفته است. خود او در توضیح معنای دلیل علمی می‌نویسد: «دلیل علمی هر دلیلی است که بر حس و تجربه تکیه دارد و از روش استقرایی مبتنی بر حساب احتمالات پیروی می‌کند.»

 البته شهید صدر در فصل اثبات وجود خداوند متعال از دلیل فلسفی نیز بهره می‌گیرد. این دلیل او ریشه در استدلال‌های دیرین فلسفی دارد، اما به‌شکلی کاملاً‌ نوآورانه ارائه شده است. او با توجه به غلبۀ اندیشۀ مدرن و شیوه‌های پژوهشی آن بر ذهن فرهیختگان زمانۀ خود، در تطبیق‌های این دو استدلال از مثال‌هایی دقیق و روزآمد در علم جدید و فلسفۀ مدرن استفاده می‌کند و در عین حال تلاش می‌کند مطالب برای عموم خوانندگان مفید باشد.

بهره‌گیری از روش علوم‌تجربی برای اثبات وجود خالق متعال، سابقه‌ای کهن ندارد و اولین بار شهید آیت‌الله سید محمدباقر صدر با نگارش کتاب «الأسس المنطقية للإستقراء» که کتابی بدیع در ساحت شناخت است، این راه را گشود. او در این کتاب برای مشکل یقین در استقراء با بهره‌گیری از روش حساب احتمالات، راهی نو پیش نهاد و سپس از منطق استقراء و روش حساب احتمالات که پایه همه علوم‌تجربی مدرن است، برای اثبات وجود خداوند و دیگر مبانی دین استفاده کرد. ازآنجاکه کتاب «الأسس المنطقية للإستقراء» دارای انبوهی از مطالب عمیق، پیچیده و نو فلسفی و ریاضی بود و فهم آن برای عموم امکان نداشت، تا مدت‌ها دستیابی به این ثمرۀ اعتقادی برای عموم دین‌داران فراهم نشد تا اینکه علامه صدر با نگارش و انتشار رسالۀ عملیۀ خود (الفتاوی الواضحة) و در مقدمۀ آن رساله با زبانی ساده و درعین‌حال با بهره‌گیری از همان روش علمی به اثبات اصول عقاید پرداخت.

انسان و عبادت:

کتاب "انسان و عبادت"، بخش هایی از رساله عمليه استاد شهيد آیت الله سيد محمدباقر صدر با نام  الفتاوی الواضحة اسـت که در آن جنبه هایی از موضوع عبادت در اسلام بررسی شده است. شهيد صدر این رساله را بر اساس ضرورت تحول رساله های عمليه و به هدف ارائه احکام اسلامی به مسلمان معاصر با شيوه ای جدید و به روز و متناسب با تحولات تمدنی به رشته تحریر درآورد. ازاین رو، ضمن بررسی و نقد کاستی های موجود در رساله های رایج طرحی متفاوت را برای نگارش رساله عمليه پی ریخت. شـهيد صدر در پایان جلد اول رساله عمليه اش که بخش عبادات  شــریعت اســلامی را دربر می گيرد، برای تبيین ســيمای کلــی عبادت در اســلام، بخش ویژه ای را در نظر گرفته و مطالب ناب و ارزشــمندی را در ایــن باره به مقلــدان ارائه کرده اســت. شــهيد صدر در ایــن بخش ابتدا بــه این موضــوع می پردازد که چــرا عبادت نيازی هميشــگی بــرای همه انسان هاست و چه نقشی را در مســير تمدنی انسان ایفا می کند. سپس ویژگی های کلی عبادات را تبيین می کند و از این رهگذر فهمی دقيق تر و عميق تــر از مفهوم و کارکرد عبادت را به دســت می دهــد تا مکلفی که می خواهد از طریق رساله عمليه به همين احکام عمل کند، دیدگاهی روشن تر داشته  باشد و آگاهانه تر به عبادت بپردازد.

مطالب عميق و نو این بخش ســبب شــد که بارها و به طور مجزا به چاپ برسد و به زبان های مختلف ترجمه شود. همچنين این کتاب همراه با اضافات برخی شاگردان شهيد صدر با نام "نظام العبادات في الاســلام" منتشــر شد که بخش عمده آن کتاب نوشته شهيد صدر نبود .
 نویسنده همچنین در چاپ اول رساله عملیه خود مقدمه‌ای درباره اصل اجتهاد و تقلید و ضرورت تحول شــیوه تدوین رســاله‌های عملیه نوشته که با توجه به نکات مهم آن و ارتباطش با موضوع، در این کتاب نیز با عنوان مقدمه‌ای درباره اجتهاد و تقلید آورده شده است.

yektanetتریبون

آخرین عناوین