فرشاد مومنی: ۱۰ سال اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ایران است

گروه اقتصادی الف،   3980920114 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: ۱۰ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود فشارهای زیاد تقریبا یکی از درخشان‌ترین دوران‌های تاریخ اقتصاد ۱۰۰ ساله اخیر ایران محسوب می‌شود.

فرشاد مومنی: ۱۰ سال اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ایران است

فرشاد مومنی امروز در نشست بررسی و نقد سیاست‌های اقتصادی ایران طی چهار دهه گذشته با عنوان راه طی شده اقتصاد ایران در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: یکی از گرفتاری‌های بزرگ در ایران این است که به این نکته توجه نداریم گرامی داشتن یک اندیشه‌ورز بزرگ به معنای مطلق کردن اندیشه‌های او نیست، اما از ترس مطلق کردن اندیشه‌های وی، حقوق مسلم او را نادیده گرفتن اشکال بزرگی است که گریبان جامعه ما را گرفته و بسیار لطمه می‌بینیم.

وی افزود: در عرصه علوم سرنوشت‌ساز در تمدن بشری هیچ بزرگی به بزرگی نرسیده و نخواهد رسید، مگر اینکه دستی در تاریخ داشته باشد و در این زمینه هرچه عمق شناخت ما افزایش یابد، از آزمون و خطاهای بی‌فرجام، پرخسارت و پرهزینه جلوگیری می‌کند که این در ساحت نظر و عمل بسیار حیاتی است. ما در واکاوی تجربه تاریخی اقتصاد ایران نیز با این مساله روبه‌رو هستیم که بخش بزرگی از گرفتاری‌های ایران به ضعف بنیادی در معرفت تاریخی بر می‌گردد.

ما از غفلت معرفت تاریخی در اقتصاد چوب می‌خوریم

این استاد دانشگاه بیان کرد: اگر نظام تصمیم‌گیری و تخصیص منابع ایران حتی تخصص اقتصادی نیز نداشت اما قادر به فهم روش‌مند و عالمانه درس‌های جدی ۵۰ ساله اخیر بود، بیش از ۸۵ درصد خطاهای سیاستی در ایران می‌توانست رخ ندهد. ما از غفلت معرفت تاریخی چوب می‌خوریم. از زمان بعثت تا رحلت پیامبر ۲۳ سال زمان برد که در خصوص آن چند صد هزار صفحه مطلب نوشته شد، در حالی که در ۴۰ سال گذشته تا امروز حتی یک کتاب نداریم که از منظر اندیشه‌ای طرز عمل اقتصاد ایران را مورد ارزیابی و تحلیل قرار داده باشد، حتی در توصیف ساده این ۴۰ ساله نیز کارها اندک، ناقص و نارسا است.

مومنی با طرح این سوال که چرا اقتصاد ایران آشفته است، عنوان کرد: انتظار دارید از این کوزه چه بیرون بیاید در حالی که جایگاه تاریخ اقتصاد به صفر مطلق نزدیک است. بخش اعظم خلاهای معرفتی فاجعه‌ساز در ایران به غفلت از تاریخ اقتصادی مربوط می‌شود، ما در ایران گرفتاری بزرگی در خصوص معرفت تاریخی به طور کلی و معرفت اقتصادی به طور خاص داریم و همین است که اگر بخواهیم در خصوص عملکرد ایران در زمان تی صفر یک نکته منفی بگوییم، هزینه-‌فرصت بسیار بالایی دارد و اگر در خصوص همان دوره در دوره تی یک یک نقطه مثبت بگوییم، مشکل دیگری ایجاد می‌شود.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: اکنون متداول است که به اعتبار طرز عمل ۴۰ سال گذشته بسیاری بین رژیم‎ها مقایسه می‌کنند. یک کلید برای ارزیابی منصفانه تاریخ اقتصادی هر دوره برجسته کردن شرایطی است که در آستانه وقوع و شکل‌گیری آن‌ دوره وجود داشته است. ما در فهمی که از عملکرد دوره قاجاریه داریم به طرز فاجعه‌آمیزی پهلوی‌زده هستیم.

وی ادامه داد: در دوره پهلوی راجع به اینکه قاجاریه چه شرایطی را تحویل گرفتند صحبت نکردند و اگر آن را در نظر بگیریم ممکن است دیدمان نسبت به تاریخ تغییر کند و ارزیابی‌ها منصفانه‌تر شود. در مورد رژیم پهلوی نیز در دوره جمهوری اسلامی این مساله موضوعیت دارد که اگر بررسی شود نگاه در مورد کارهای نامناسب رضا شاه نیز تغییر خواهد کرد. اینکه جمهوری اسلامی چه کرده نیز همین ماجرا را دارد.

سهل‌انگاری‌هایی در اقتصاد ایران در خصوص زیرساخت‌های فیزیکی ایجاد شده است

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: سهل‌انگاری‌ها در تاریخ اقتصادی ایران با دلایل موجه و ناموجه درباره ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی برای توسعه اتفاق افتاده که اگر آشنا شوید، شاید شگفت‌آور باشد. در فاصله سال‌های ۵۸ تا ۶۷ با همه ماجراهای ایران در این دوره ۱۰ ساله، میزان زیرساخت‌های فیزیکی ایجاد شده در دوران جمهوری اسلامی در جامعه روستایی ۱۱.۵ برابر چیزی بوده که از پهلوی تحویل گرفته، بخشی به انرژی انسانی غیر متعارف که در اثر انقلاب آزاد شده و بخشی نیز به عدم انجام یک‌سری کارهای ابتدایی و اولیه برمی‌گردد. این در مقام توصیف است و بعد باید وارد مقام تحلیل شویم تا بگوییم چرا اینگونه است.

مومنی با اشاره به اینکه ما در ایران در هر زمینه حیاتی که صحبت می‌کنیم تا وقتی که بخشی از توصیف‌ها را می‌گوییم، وقت تمام می‌شود، تصریح کرد: اگر این توصیف تنها در حیطه اقتصاد در اختیار مسئولان کلیدی کشور قرار گیرد نمی‌توانیم تصور کنیم چه شوکی دست خواهد داد. جرات روبه‌رو شدن با واقعیت در ساحت توصیف را هم نداریم چه برسد به تحلیل، بنابراین با مطرح کردن این محدودیت‌ها گویی آمیزه‌ای از جهل و منافع ضد توسعه‌ای وجود داردکه ایرانیان از بالا تا پایین با ابتدایی‌ترین وضع موجودشان آشنا نباشند. یک مطالعه در ایران نمی‌بینید که بگوید تحولات امنیت حقوق مالکیت در پنج دهه اخیر چه شده است.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد: می‌توانیم از این تنگناهای معرفتی بیرون بیاییم، باید بفهمیم تاریخ اقتصاد بسیار مهم است. وقتی در تاریخ اقتصاد به سمت استفاده از داده‌های کمی حرکت می‌کنید، در معرض شوک و آسیب بسیار بزرگی قرار می‌گیرید که دام میانگین‌ها می‌گویند و نوسانات را نشان نمی‌دهد، در حالی که ایران به واسطه بحران‎های مختلف نوسانات شدیدی دارد. مطالعات تاریخی کمک می‌کند که از این دام خارج شویم، در این دوره ۴۰ ساله دائم ایران چه از نظر طرز نگاه و الگوی فکری قاعده‌گذاران اقتصادی و چه از نظر عملکرد در حال نوسان بوده است.

۱۰ ساله اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ۱۰۰ سال اخیر ایران است

وی با بیان اینکه ماجرای اقتصاد فراتر از عرضه و تقاضا است، عنوان کرد: ژرفای دید ما از طریق مطالعه در حیطه تاریخ اقتصاد افزایش پیدا می‌کند اما در نظام رسمی آموزش وپژوهش ما این دیده نشده است. ۱۰ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود فشارهای زیاد تقریبا یکی از درخشان‌ترین دوران‌های تاریخ اقتصاد ۱۰۰ ساله اخیر ایران محسوب می‌شود.

این استاد دانشگاه گفت: مدیریت اقتصادی به شرطی موفق شده و توسعه می‌یابد که سه کار انجام دهد، اول اینکه هزینه-‌فرصت مفت‌خوارگی را بالا ببرد تا زمانی که بتوان از کانال‌های بی‌دردسر به ثروت‌های بزرگ دست پیدا کرد، هیچ اقتصادی روی شکوفایی و نجات را نمی‌بیند، دوم مساله شفاف‌سازی فرایندهای تصمیم‌گیری، تخصیص منابع و بسترسازی برای مبارزه پیشگیرانه با فساد و سوم اهتمام به شکل‌گیری بنیادهای نهادی و ظرفیت‌های دانش ضمنی و سازمانی برای تولید توسعه‎گرا است، تولید توسعه‌گرا یعنی تولیدی که قادر به رفع فقر در سطح فقر و خانوار و کاهش عقب‌ماندگی در استاندارد ملی باشد.

خام‌فروشی، از جیب خوردن است

مومنی خاطرنشان کرد: خام‌‎فروشی از جیب خوردن است. این خانه اقتصاد خود را روی بنیان‌های متزلزلی قرار داده و راه نجاتش رفتن به سمت تولید توسعه‌گرا است. اگر آزادسازی راه نجات ایران بود، چرا خارجی‌ها که این امر را می‌خواستند به حمله نظامی دست می‌زدند، اگر به نفع ما بود، با کار فرهنگی کار را جلو می‌بردند.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی اضافه کرد: بالاترین امتیازهای دولت‌های اشغالگر در ایران مطالبه آزادسازی اقتصادی بوده است.ماموریت برنامه تحلیل ساختاری و به ویژه آزادسازی تجاری این بود که دوباره دستاوردهای ۱۰ ساله اول انقلاب را در زمینه بسترسازی فرای شکل‌گیری تولید توسعه‌گرا از بین ببرد.

وی بیان کرد: ما در مطالعه تاریخ و اقتصاد با سه مولفه توصیف، تحلیل و تجویز روبه‌رو هستیم اما هنوز در گام‌های نخستین قرار داریم.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۳۵۸۹۱۱۶:۳۷:۰۲ ۱۳۹۸/۹/۲۰
آره صف مرغ و گوشت یخی و تاید و قند و شکر و تخم مرغ و برنج و پنیر و سیگار و .. کوپنی اگه نشونه اقتصاد قوی نیست پس نشونه چیه؟؟؟ ها؟
ناشناس۱۲۳۵۹۱۳۱۶:۴۸:۳۰ ۱۳۹۸/۹/۲۰
چقدر ما بیچاره هستیم که درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصادمون، زمان جنگه
ناشناس۱۲۳۵۹۴۵۱۷:۱۳:۲۱ ۱۳۹۸/۹/۲۰
الان اگر پهلوی یا قاجار بود و مثلا می خواست زیر ساخت موبایل را ایجاد کند در عرض ۲۵ سالی که موبایل اومده و ضریب نفوذ الان ۹۰ درصد در کشور پوشش می دهد و پهلوی و قاجار میخواست گسترش دهد در این ۲۵ سال نصف این را هم انجام نمیدادن نمونه دم دستی آن برق و آب است که در دوره پهلوی با حکومت رانی پنجاه ساله فقط نصف کمتر مردم برق و اب داشتند یا گاز با اینکه قبل انقلاب. فقط ۵ درصد بهره مند بودن الان بالای۸۰ درصد خانوارها دسترسی دارند
م۱۲۳۶۱۵۴۱۹:۵۴:۵۷ ۱۳۹۸/۹/۲۰
بهترین دوران دوران احمدی نژاد بود که اصلاح طلبان خرابش کردند..

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. مذاکره مجدد با آمریکا به‌ چه بهانه و بهایی؟

    2. ۱۰ نکته درباره گفت‌گوی ظریف و اشپیگل 

    3. تجربه‌ای برای آیندگان تا دیگر ماشه‌ای را علیه ما نچکانند!...

    4. رمزگشایی از حمله روحانی به شورای نگهبان!

    5. آیا جهان، ایران را در نقطه اتخاذ «تصمیم بزرگ» قرار خواهد داد؟

    6. انتقاد حسین شریعتمداری از ظریف؛ وزیر خارجهِ کدام ایران؟!

    7. واکنش ترامپ به سخنان ظریف درباره مذاکره با آمریکا: نه مرسی!

    8. حمله بی‌سابقه روحانی به شورای نگهبان/ توضیحات جدید درباره کاخ مرمر/ باهنر: اصلاح‌طلبان هم طرفدار دارند و هم کاندیدا برای بستن لیست

    9. علت عجیب ردصلاحیت علی مطهری/ جلسه خاتمی و ناطق با روحانی؛ از تکذیب تا تایید/کرباسچی: مردم و تاریخ درباره زندگی بدون تشریفات مرحوم هاشمی قضاوت خواهند کرد

    10. آقای روحانی شما را به خدا یک چیزی برای این نظام باقی بگذارید

    11. احمد توکلی خواستار پاسخگویی مدیرعامل بانک کشاورزی به مردم و مسئولان شد

    12. هواپیما تهران - بندرماهشهر از باند فرودگاه خارج شد + عکس و فیلم

    13. واکنش رسمی سپاه به سخنان حسن عباسی/ دفاع کدخدایی از ردصلاحیت‌ها/ سلیمی‌نمین: اصلاح‌طلبان مظلوم‌نمایی می‌کنند

    14. پاسخ بانک کشاورزی به احمد توکلی

    15. چند نکته درباره جاروجنجال ها پیرامون ردصلاحیت های اخیر

    16. «تبریزیان» کیست و چرا «هاریسون» را آتش زد؟

    17. مقصر ماییم!     

    18. ظریف: مذاکره دوجانبه با ایران خیال باطل ترامپ است

    19. تردید نشریه هیل در انتخاب مجدد ترامپ

    20. زمستان سخت دروغ و روسیاهی دشمنان مردم ایران

    21. روایت شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی + عکس

    22. طالبان مسئولیت سرنگونی هواپیمای آمریکایی را پذیرفت

    23. توصیه ظریف به ترامپ در پاسخ به «نه مرسی!»

    24. بلایی که ویروس کرونا بر سر اقتصاد چین می‌آورد

    25. اعتراف آمریکا: شمار تلفات انتقام موشکی ایران افزایش پیدا کرده است

    پربحث‌های اخیر

      پربحث‌های دیروز

        پربحث‌های هفته

        1. هواپیما تهران - بندرماهشهر از باند فرودگاه خارج شد + عکس و فیلم

        2. پاسخ بانک کشاورزی به احمد توکلی

        3. آمریکایی‌ها چشم دیدن این کارخانه را ندارند

        4. نامه دوم متخصصان علوم اقتصادی به رئیس جمهور: با این ۱۰ راهکار، ورود به کسب و کار را تسهیل کنید

        5. همه یارانه‌بگیران از سال بعد یارانه معیشتی می‌گیرند + جزئیات

        6. شرط تازه برای انتقال وجه بالای یک میلیارد تومان

        7. همتی: عملیات بازار باز برای پیش‌بینی‌پذیر کردن بازار پول است/ کسی نمی‌تواند در بازار ارز تأثیر جدی بگذارد

        8. پیشنهاد پرداخت یارانه ۷۵ هزار تومانی به تمامی مردم

        9. مردم نگران مرغ و گوشت برای شب عید نباشند

        10. اخطار دیده‌بان شفافیت و عدالت به عدم حمایت وزارت نفت از تولید داخلی لوله‌های ترش

        11. چرا مشکلات تولید حل نمی‌شود؟

        12. میزان پاداش پایان سال کارکنان دولت تعیین شد

        13. پراید همچنان رو به افزایش است

        14. با مصوبه تلفیق ۷۸ میلیون ایرانی از سال ۹۹ یارانه معیشتی دریافت می‌کنند

        15. امکان کاهش ۱۰ میلیون تومانی قیمت خودرو

        16. دژپسند: FATF فقط برای ایران نیست/ با چرتکه نمی‌توان درباره مالیات تصمیم گرفت/ ارز و طلا را باید با مالیات سامان داد

        17. راه های قوی شدن اقتصاد ایران

        آخرین عناوین