فرشاد مومنی: ۱۰ سال اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ایران است

گروه اقتصادی الف،   3980920114 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: ۱۰ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود فشارهای زیاد تقریبا یکی از درخشان‌ترین دوران‌های تاریخ اقتصاد ۱۰۰ ساله اخیر ایران محسوب می‌شود.

فرشاد مومنی: ۱۰ سال اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ایران است

فرشاد مومنی امروز در نشست بررسی و نقد سیاست‌های اقتصادی ایران طی چهار دهه گذشته با عنوان راه طی شده اقتصاد ایران در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: یکی از گرفتاری‌های بزرگ در ایران این است که به این نکته توجه نداریم گرامی داشتن یک اندیشه‌ورز بزرگ به معنای مطلق کردن اندیشه‌های او نیست، اما از ترس مطلق کردن اندیشه‌های وی، حقوق مسلم او را نادیده گرفتن اشکال بزرگی است که گریبان جامعه ما را گرفته و بسیار لطمه می‌بینیم.

وی افزود: در عرصه علوم سرنوشت‌ساز در تمدن بشری هیچ بزرگی به بزرگی نرسیده و نخواهد رسید، مگر اینکه دستی در تاریخ داشته باشد و در این زمینه هرچه عمق شناخت ما افزایش یابد، از آزمون و خطاهای بی‌فرجام، پرخسارت و پرهزینه جلوگیری می‌کند که این در ساحت نظر و عمل بسیار حیاتی است. ما در واکاوی تجربه تاریخی اقتصاد ایران نیز با این مساله روبه‌رو هستیم که بخش بزرگی از گرفتاری‌های ایران به ضعف بنیادی در معرفت تاریخی بر می‌گردد.

ما از غفلت معرفت تاریخی در اقتصاد چوب می‌خوریم

این استاد دانشگاه بیان کرد: اگر نظام تصمیم‌گیری و تخصیص منابع ایران حتی تخصص اقتصادی نیز نداشت اما قادر به فهم روش‌مند و عالمانه درس‌های جدی ۵۰ ساله اخیر بود، بیش از ۸۵ درصد خطاهای سیاستی در ایران می‌توانست رخ ندهد. ما از غفلت معرفت تاریخی چوب می‌خوریم. از زمان بعثت تا رحلت پیامبر ۲۳ سال زمان برد که در خصوص آن چند صد هزار صفحه مطلب نوشته شد، در حالی که در ۴۰ سال گذشته تا امروز حتی یک کتاب نداریم که از منظر اندیشه‌ای طرز عمل اقتصاد ایران را مورد ارزیابی و تحلیل قرار داده باشد، حتی در توصیف ساده این ۴۰ ساله نیز کارها اندک، ناقص و نارسا است.

مومنی با طرح این سوال که چرا اقتصاد ایران آشفته است، عنوان کرد: انتظار دارید از این کوزه چه بیرون بیاید در حالی که جایگاه تاریخ اقتصاد به صفر مطلق نزدیک است. بخش اعظم خلاهای معرفتی فاجعه‌ساز در ایران به غفلت از تاریخ اقتصادی مربوط می‌شود، ما در ایران گرفتاری بزرگی در خصوص معرفت تاریخی به طور کلی و معرفت اقتصادی به طور خاص داریم و همین است که اگر بخواهیم در خصوص عملکرد ایران در زمان تی صفر یک نکته منفی بگوییم، هزینه-‌فرصت بسیار بالایی دارد و اگر در خصوص همان دوره در دوره تی یک یک نقطه مثبت بگوییم، مشکل دیگری ایجاد می‌شود.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: اکنون متداول است که به اعتبار طرز عمل ۴۰ سال گذشته بسیاری بین رژیم‎ها مقایسه می‌کنند. یک کلید برای ارزیابی منصفانه تاریخ اقتصادی هر دوره برجسته کردن شرایطی است که در آستانه وقوع و شکل‌گیری آن‌ دوره وجود داشته است. ما در فهمی که از عملکرد دوره قاجاریه داریم به طرز فاجعه‌آمیزی پهلوی‌زده هستیم.

وی ادامه داد: در دوره پهلوی راجع به اینکه قاجاریه چه شرایطی را تحویل گرفتند صحبت نکردند و اگر آن را در نظر بگیریم ممکن است دیدمان نسبت به تاریخ تغییر کند و ارزیابی‌ها منصفانه‌تر شود. در مورد رژیم پهلوی نیز در دوره جمهوری اسلامی این مساله موضوعیت دارد که اگر بررسی شود نگاه در مورد کارهای نامناسب رضا شاه نیز تغییر خواهد کرد. اینکه جمهوری اسلامی چه کرده نیز همین ماجرا را دارد.

سهل‌انگاری‌هایی در اقتصاد ایران در خصوص زیرساخت‌های فیزیکی ایجاد شده است

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: سهل‌انگاری‌ها در تاریخ اقتصادی ایران با دلایل موجه و ناموجه درباره ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی برای توسعه اتفاق افتاده که اگر آشنا شوید، شاید شگفت‌آور باشد. در فاصله سال‌های ۵۸ تا ۶۷ با همه ماجراهای ایران در این دوره ۱۰ ساله، میزان زیرساخت‌های فیزیکی ایجاد شده در دوران جمهوری اسلامی در جامعه روستایی ۱۱.۵ برابر چیزی بوده که از پهلوی تحویل گرفته، بخشی به انرژی انسانی غیر متعارف که در اثر انقلاب آزاد شده و بخشی نیز به عدم انجام یک‌سری کارهای ابتدایی و اولیه برمی‌گردد. این در مقام توصیف است و بعد باید وارد مقام تحلیل شویم تا بگوییم چرا اینگونه است.

مومنی با اشاره به اینکه ما در ایران در هر زمینه حیاتی که صحبت می‌کنیم تا وقتی که بخشی از توصیف‌ها را می‌گوییم، وقت تمام می‌شود، تصریح کرد: اگر این توصیف تنها در حیطه اقتصاد در اختیار مسئولان کلیدی کشور قرار گیرد نمی‌توانیم تصور کنیم چه شوکی دست خواهد داد. جرات روبه‌رو شدن با واقعیت در ساحت توصیف را هم نداریم چه برسد به تحلیل، بنابراین با مطرح کردن این محدودیت‌ها گویی آمیزه‌ای از جهل و منافع ضد توسعه‌ای وجود داردکه ایرانیان از بالا تا پایین با ابتدایی‌ترین وضع موجودشان آشنا نباشند. یک مطالعه در ایران نمی‌بینید که بگوید تحولات امنیت حقوق مالکیت در پنج دهه اخیر چه شده است.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی بیان کرد: می‌توانیم از این تنگناهای معرفتی بیرون بیاییم، باید بفهمیم تاریخ اقتصاد بسیار مهم است. وقتی در تاریخ اقتصاد به سمت استفاده از داده‌های کمی حرکت می‌کنید، در معرض شوک و آسیب بسیار بزرگی قرار می‌گیرید که دام میانگین‌ها می‌گویند و نوسانات را نشان نمی‌دهد، در حالی که ایران به واسطه بحران‎های مختلف نوسانات شدیدی دارد. مطالعات تاریخی کمک می‌کند که از این دام خارج شویم، در این دوره ۴۰ ساله دائم ایران چه از نظر طرز نگاه و الگوی فکری قاعده‌گذاران اقتصادی و چه از نظر عملکرد در حال نوسان بوده است.

۱۰ ساله اول انقلاب، درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصاد ۱۰۰ سال اخیر ایران است

وی با بیان اینکه ماجرای اقتصاد فراتر از عرضه و تقاضا است، عنوان کرد: ژرفای دید ما از طریق مطالعه در حیطه تاریخ اقتصاد افزایش پیدا می‌کند اما در نظام رسمی آموزش وپژوهش ما این دیده نشده است. ۱۰ ساله اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با وجود فشارهای زیاد تقریبا یکی از درخشان‌ترین دوران‌های تاریخ اقتصاد ۱۰۰ ساله اخیر ایران محسوب می‌شود.

این استاد دانشگاه گفت: مدیریت اقتصادی به شرطی موفق شده و توسعه می‌یابد که سه کار انجام دهد، اول اینکه هزینه-‌فرصت مفت‌خوارگی را بالا ببرد تا زمانی که بتوان از کانال‌های بی‌دردسر به ثروت‌های بزرگ دست پیدا کرد، هیچ اقتصادی روی شکوفایی و نجات را نمی‌بیند، دوم مساله شفاف‌سازی فرایندهای تصمیم‌گیری، تخصیص منابع و بسترسازی برای مبارزه پیشگیرانه با فساد و سوم اهتمام به شکل‌گیری بنیادهای نهادی و ظرفیت‌های دانش ضمنی و سازمانی برای تولید توسعه‎گرا است، تولید توسعه‌گرا یعنی تولیدی که قادر به رفع فقر در سطح فقر و خانوار و کاهش عقب‌ماندگی در استاندارد ملی باشد.

خام‌فروشی، از جیب خوردن است

مومنی خاطرنشان کرد: خام‌‎فروشی از جیب خوردن است. این خانه اقتصاد خود را روی بنیان‌های متزلزلی قرار داده و راه نجاتش رفتن به سمت تولید توسعه‌گرا است. اگر آزادسازی راه نجات ایران بود، چرا خارجی‌ها که این امر را می‌خواستند به حمله نظامی دست می‌زدند، اگر به نفع ما بود، با کار فرهنگی کار را جلو می‌بردند.

عضو هیات علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی اضافه کرد: بالاترین امتیازهای دولت‌های اشغالگر در ایران مطالبه آزادسازی اقتصادی بوده است.ماموریت برنامه تحلیل ساختاری و به ویژه آزادسازی تجاری این بود که دوباره دستاوردهای ۱۰ ساله اول انقلاب را در زمینه بسترسازی فرای شکل‌گیری تولید توسعه‌گرا از بین ببرد.

وی بیان کرد: ما در مطالعه تاریخ و اقتصاد با سه مولفه توصیف، تحلیل و تجویز روبه‌رو هستیم اما هنوز در گام‌های نخستین قرار داریم.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۳۵۸۹۱۱۶:۳۷:۰۲ ۱۳۹۸/۹/۲۰
آره صف مرغ و گوشت یخی و تاید و قند و شکر و تخم مرغ و برنج و پنیر و سیگار و .. کوپنی اگه نشونه اقتصاد قوی نیست پس نشونه چیه؟؟؟ ها؟
ناشناس۱۲۳۵۹۱۳۱۶:۴۸:۳۰ ۱۳۹۸/۹/۲۰
چقدر ما بیچاره هستیم که درخشان‌ترین دوران تاریخ اقتصادمون، زمان جنگه
ناشناس۱۲۳۵۹۴۵۱۷:۱۳:۲۱ ۱۳۹۸/۹/۲۰
الان اگر پهلوی یا قاجار بود و مثلا می خواست زیر ساخت موبایل را ایجاد کند در عرض ۲۵ سالی که موبایل اومده و ضریب نفوذ الان ۹۰ درصد در کشور پوشش می دهد و پهلوی و قاجار میخواست گسترش دهد در این ۲۵ سال نصف این را هم انجام نمیدادن نمونه دم دستی آن برق و آب است که در دوره پهلوی با حکومت رانی پنجاه ساله فقط نصف کمتر مردم برق و اب داشتند یا گاز با اینکه قبل انقلاب. فقط ۵ درصد بهره مند بودن الان بالای۸۰ درصد خانوارها دسترسی دارند
م۱۲۳۶۱۵۴۱۹:۵۴:۵۷ ۱۳۹۸/۹/۲۰
بهترین دوران دوران احمدی نژاد بود که اصلاح طلبان خرابش کردند..

پربحث‌های هفته

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. آيا چين واقعا جزيره كيش را خريده است؟!

  3. مجلس به تهدیدهای تاجگردون چه پاسخی می‌دهد؟

  4. طرح سؤال از رئیس‌جمهور با ۲۰۰ امضا تقدیم هیئت‌رئیسه مجلس شد + محورهای سوال

  5. ضرب و شتم پزشک متخصص توسط همراهان بیمار + عکس

  6. مدیریت ناکارآمد کرونا در ایران/ اقدامات محدودکننده برمی‌گردند؟

  7. اعتبارنامه تاجگردون رد شد

  8. چرا خودروسازی ایران از ترکیه عقب افتاد؟

  9. واکنش کاربران توییتر به رد اعتبارنامه تاجگردون؛ مجلس از اولین آزمون بزرگ خود سربلند بیرون آمد/ حالا نوبت تلاش مضاعف برای حل مشکلات است

  10. مردم اندونزی حیوانات را در آتشفشان ریختند

  11. حاشیه‌های حضور ظریف در مجلس

  12. شما بگویید به چه قیمتی ؟!

  13. تاجگردون کیفش را از مجلس برداشت و رفت

  14. روایت روحانی از مدیریت دولت بر اقتصاد کشور/جنجال سخنرانی ظریف/ بازداشت عضو تیم سابق مذاکره‌کننده هسته‌ای/افروغ: صداوسیما اسیر نفوذ، تظاهر و ریا شده است

  15. رمزگشایی از پشت پرده مانتوهای جلوباز

  16. روحانی: اقتصاد کشور تحت مدیریت قرار دارد/ در ماه‌های آینده به ثبات در اقتصاد و بازار ارز خواهیم رسید

  17. پرواز عمودی خلبان ایرانی با بمب افکن F ۴

  18. چگونه جمهوری اسلامی را از چشم مردم بيندازيم !

  19. جزئیات طرح ساخت ۶میلیون مسکن؛ تامین ۶۰درصد هزینه با وام ارزان و زمین رایگان

  20. شهردار تهران: ۹ میلیون دلار ضرر کردیم

  21. نمکی: دلم نمی‌خواست با چنین تاوان سنگینی حرف‌هایم را جدی بگیرند

  22. احمد توکلی: با استیضاح روحانی بیشتر موافقم

  23. ظریف: ترامپ فرقی با دولت‌های قبلی آمریکا ندارد/بزرگترین دستاوردم برجام بود

  24. رئیس کل بانک مرکزی: روند تامین ارز متحول خواهد شد

  25. دولت روحانی رکورددار جهش ارز در تمام دولت‌ها است/ چرخ اقتصاد از کار افتاده/ نتیجه سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی چه بود؟

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. طرح سؤال از رئیس‌جمهور با ۲۰۰ امضا تقدیم هیئت‌رئیسه مجلس شد + محورهای سوال

    2. چرا خودروسازی ایران از ترکیه عقب افتاد؟

    3. روحانی: اقتصاد کشور تحت مدیریت قرار دارد/ در ماه‌های آینده به ثبات در اقتصاد و بازار ارز خواهیم رسید

    4. جزئیات طرح ساخت ۶میلیون مسکن؛ تامین ۶۰درصد هزینه با وام ارزان و زمین رایگان

    5. دولت روحانی رکورددار جهش ارز در تمام دولت‌ها است/ چرخ اقتصاد از کار افتاده/ نتیجه سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی چه بود؟

    6. جهانگیری: مردم سهام عدالت خود را نفروشند/ دردی از جامعه را حل کنیم/ به مشکلات معیشتی آگاه هستیم

    7. سرپرست وزارت صمت: گرانی خودرو به خاطر شکاف عرضه و تقاضا بود/ شکاف با پیش فروش کم شد

    8. روحانی: ۲۰ میلیارد یورو کالا صادر شده، اما ارز آن بازنگشته است/ناچاریم تصمیم‌های حادی بگیریم

    9. پورابراهیمی: اجازه نمی‌دهیم یک نفر هم تسویه ارزی را انجام ندهد

    10. خودروی K۱۳۲ ایران خودرو را بهتر بشناسید

    11. نوبخت: دولت برای جبران کسری بودجه، دو روش در پیش گرفته‌ است

    12. وزیر راه: حداکثر سقف قرارداد‌ اجاره در تهران ۲۵ درصد تعیین شد/ هیجانات کاذب‌ بازار مسکن را آرام می‌کنیم

    13. خاندوزی: بار مالیات بر خانه‌های خالی به مستاجران منتقل نمی‌شود/ برای کنترل قیمت مسکن، افزایش عرضه نباید فراموش شود

    14. بازار اجاره مسکن در بدترین شرایط طی نیم قرن اخیر

    15. بالاترین تورم متعلق به کدام کشورها است؟

    16. قیمت خودرو در بازار آزاد مشخص شد/ جدول

    17. روحانی: تحویل مسکن به افراد ثبت نام کننده در طرح مسکن یکم اولویت دولت است

    18. جدول/ قیمت طلا، سکه و دلار امروز

    19. حالا نوبت گرانی گوشی همراه است!

    20. حقوق فروردین‌ماه کارگران هفت‌تپه واریز شد

    21. غوغای روحانی؛ سکه ۷۰۰ درصد، دلار ۴۷۲ درصد، مسکن ۳۱۶ درصد

    22. استقبال بازار خودرو از دلار ۲۲ هزار تومانی

    23. دارندگان سهام عدالت تاکنون چقدر سود کردند؟

    24. قالیباف: چرخه تولید و صادرات غیرنفتی باید رونق پیدا کند

    25. قیمت دلار و یورو در صرافی ملی

    آخرین عناوین