نقدی بر طرح جدید بانکداری/ دکتر مسعود درخشان :بانکهایی که ما داریم تجلیگاه و مظهر قدرت سرمایه اند

گروه اقتصادی الف،   3980908001 ۲۶ نظر، ۰ در صف انتشار و ۵ تکراری یا غیرقابل انتشار
نقدی بر طرح جدید بانکداری/ دکتر مسعود درخشان :بانکهایی که ما داریم تجلیگاه و مظهر قدرت سرمایه اند

 به گزارش الف نشست بررسی طرح جدید بانکداری کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.

در این جلسه حجج الاسلام و آقایان دکتر محمود عیسوی، دکتر محمداسماعیل توسلی، دکتر مسعود درخشان، دکتر وحید شقاقی، دکتر محمدمهدی مجاهدی و دکتر غلامعلی معصومی‌نیا  بعنوان کارشناس حضور داشتند. اهم نظرات صاحب‌نظرانی که در این نشست شرکت داشتند به شرح زیر است:

اولین کاستی این طرح عدم درک صحیح از مفهوم استقلال بانک مرکزی است

دکتر مسعود درخشان استاد تمام دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی تهران: اولین کاستی این طرح عدم درک صحیح از مفهوم استقلال بانک مرکزی است. استقلال بانک مرکزی  مدتهاست در مجامع علمی کشور مطرح بوده است. اما راجع به مفهوم استقلال کمتر توجه شده است یعنی چه استقلال بانک مرکزی؟ از دیدگاه بنده استقلال بانک مرکزی یعنی محقوظ بودن بانک مرکزی از دخالتهای غیر کارشناسانه مرکز قدرت در کشور و به عبارت دیگر استقلال بانک مرکزی موقعی تامین می شود که سیاستهای پولی بانکی و ارزی یک کشور توسط گروهی از متخصصان و صاحب نظران و افراد آگاه و با تجربه اما مستقل از جناح بندی های سیاسی و مستقل از تاثیر پذیری و نفوذ مراکز قدرت اتخاذ گردد به این بانک مرکزی مستقل می گویند. مستقل بودن بانک مرکزی یعنی مقدرات نظام پولی و بانکی کشور در یک فضای کاملا کارشناسانه تدوین و نظارت شود.

آیا این طرح توانسته به این سمت جرکت کند؟ از نظر من مطلقا این هدف را تامین نکرده، بلکه تلقی این طرح از استقلال چیزی جز قدرت مطلقه رئیس بانک مرکزی نیست لذا استقلال را با دیکتاتوری رئیس بانک مرکزی یکی گرفته است. در این طرح، استقلال بانک مرکزی  چیزی جز قدرت مطلق رئیس بانک مرکزی نیست، یعنی در واقع مسئول بانک مرکزی را با دیکتاتوری رئیس بانک مرکزی یکی گرفته است.

در جای جای این طرح استقلال بانک مرکزی مساوی با قدرت رئیس بانک مرکزی است. حتی فکر می کند استقلال بانک مرکزی به معنای این است که رئیسش را نتوان تغییر دارد. وجود چنین مشکلی عدم درک صحیح از مفهوم استقلال بانک مرکزی است. طبق گزارش های اخیر از رئیس کل بانک مرکزی، روسای قبلی که ده جور نظارت بر آنها می شد چه فاجعه هایی برای کشور آفریدند!! در خلال دو ماه 18 میلیارد از ذخایر ارزی و 64 تن طلا را از دست داد اعدادش را من تضمین نمی کنم اما بنا به گزارشهایی که من دیدم.

کشوری که در حال جنگ است 18 میلیارد دلار و 64 تن طلا را برای اینکه قیمت دلار را تثبیت کنند از دست داد!!! حال تصور کنید چنین رئیس بانک مرکزی قدرتی که در این طرح برایش در نظر گرفته شده را پیدا کند چیزی از مملکت باقی می ماند؟ لذا در جایجای این طرح قدرت رئیس بانک مرکزی را می بینید. تنها راه مشکل کنار گذاشتن این طرح است. بنابراین اولین کاستی این طرح عدم درک صحیح از مفهوم استقلال بانک مرکزی است.

بانکداری اسلامی در ساختار فعلی اقتصاد ما محقق نمی‌شود

 مطلب دیگر اینکه بانکداری اسلامی کار بسیار مشکلی است. نمیتوانیم بگوییم نتوانستند بانکها را اسلامی کنند. باید انصاف داشت، بسیار کار مشکلی است. اختلاف نظر، اختلاف در رویکردها بشدت وجود دارد. پس اینگونه نیست که گروهی هستند میخواستند اسلامی کنند اما به آنها فرصت ندادیم، اینگونه نیست زیرا بانک و بانکداری بنیان نظام سرمایه داری است. این کشور میخواهد بر اساس موازین الهی و نه بر اساس تکاثر اداره شود. بانکهایی که ما داریم تجلیگاه و مظهر قدرت سرمایه اند. مگر می شود بانکها را از این حالت در آورد ولی ساختار اقتصاد همانگونه بماند؟ اصلا نمی شود. نمیخواهم وارد این بحث شوم، فعلا کار ما مطالعه این طرح است اما بگویم بانکداری اسلامی هیچگاه نمی تواند در کشور ما به تحقق برسد مگر اینکه یک و فقط یک بانک داشته باشیم و آن هم دولتی.

تکاثر ثروت برای صاحبان ثروت ریشه اصلی عدم اسلامی شدن نظام بانکی است

تعدد بانک‌ها بعنوان رقابت یعنی چی؟ آن موقع که بحث بانک‌های خصوصی مطرح بود گفتم می دانید به چه سمتی می روید؟ می دانید بانک خصوصی چیست؟ می دانید چه قدرتی پیدا خواهند کرد؟ یکی از مدیران دولتی می گفت از موقعی که رقابت را ایجاد کردیم اوضاع مملکت بهتر شد. شما بروید در فروشگاه‌ها ببینید چند جور پفک نمکی در سوپر مارکتها وجود دارد؟ تنوع پنیر را ببینید، اینها اثر رقابت است.

متاسفانه مدیران خصوصی‌سازی در زمان خصوصی کردن بانک‌ها  فرق بانک با کارخانه تولید پفک نمکی را نفهمیدند. نتیجه این شد که الآن اسیر این بانک‌ها هستیم و هر کدام می‌توانند بسان یک بمب ثانیه شمار اقتصاد کشور را متلاشی کنند. تصور کنید کشور ما فقط یک بانک دولتی دارد، همه مردم در آن سپرده گذاری می کنند و بهره ای هم به آن تعلق نمی گیرد. مردم برای اینکه امورشان بچرخد پول در بانک می گذارند و بانک با توجه به نیاز کشور اعتبارات را اعطا می کند.

این تنها یک فکر است. حال ببینیم ریشه اصلی عدم اسلامی شدن نظام بانک در شرایط فعلی با شرط تعدد و خصوصی بودن بانک‌ها چیست؟ ریشه و علت اصلی تکاثر ثروت برای صاحبان ثروت است بانکهای ما ابزار و نهادی هستند برای تکاثر ثروت ثروتمندان یعنی شکاف طبقاتی یعنی بحرانهای اقتصادی به این صورت که با گذاشتن پول افراد در بانکها و تجمیع ثروت وام بانکی تنها وبه کسانی تعلق می گیرد که اعتبار و ثروت دارند. به افراد معمولی تسهیلات نمی دهند، چون نزد بانک اعتبار ندارند اما به برج سازان و ... با احترام فورا تسهیلات می دهند. پس از قدرت خرید کوچک هر کدام از طبقات متوسط و پایین انباشتی از پس اندازها به صورت تسهیلات و پس اندازها  به وجود می آید که به صاحبان قدرت اعطا می شود و شکاف طبقاتی بیشتر می شود این مخالف عدالت است این مخالف مبانی اسلامی است. 

بانک و بانکداری ما بر پایه نظام سرمایه داری بوده نه بر اساس موازین اسلامی

بانکها استدلال می کنند که به گرسنه ها تسهیلات بدهیم؟ ما باید در ازای پولی که از مردم می گیریم متعهدیم و باید در مقابلش سود بدهیم و اگر تسهیلات را در اختیار صاحبان اعتبار و ثروتمندان قرار ندهیم چگونه سود بدهیم این  استدلال باطل است. اگر شما نظام اسلامی را پیاده کنید این مشکل ایجاد نمی شود. بانک و بانکداری ما بر پایه نظام سرمایه داری بوده نه بر اساس موازین اسلامی بلکه بر پایه موازین تکاثر ثروت و قدرت سرمایه داری بوده است. در بانکداری اسلامی گفتند از عقود اسلامی استفاده کنیم اما روشن است تسهیلات را فقط به صاحبان مکنت و ثروت می دهند. اعتبار را به کسی می دهند که معتبر است ! و من می گویم این اساس نظام سرمایه داری است. صاحبان پس اندازهای خرد به تسهیلات دسترسی ندارند و این سرمایه دارها هستند که عمده تسهیلات را دریافت می کنند. آنها شریک بانک می شوند.

بند 6 ماده 11 خلاف قانون اساسی است

نکته دیگر طرح: در ماده 11 آمده است: «ایجاد بسترهای لازم حقوقی و اطلاعاتی برای فعالیت شرکتهای اعتبارسنجی، مؤسسات ضمانت تعهدات و سایر نهادهای مکمل صنعت بانکداری» بند 6 این ماده « همکاری و تبادل اطلاعات با بانکهای مرکزی و مقامات نظارت بانکی سایر کشورها» یعنی بانک مرکزی ما می تواند به بانکهای خارجی خدمات ارائه دهد. چه خدماتی؟ در برابر چی؟ تصریح نشده. در چه حوزه؟ معلوم نشده؟

بر طبق قانون اساسی هر نهاد دولتی بخواهد با هر نهاد خارجی قرارداد منعقد کند باید به تصویب مجلس برسد. در این طرح آمده که بانک مرکزی که یک نهاد دولتی است می تواند با بانکهای مرکزی خارج وارد قرارداد شده خدماتی ارائه دهد بدون اینکه مجلس تصویب کند. این خلاف قانون اساسی است. در ماده 6 همچنین آمده « تبادل اطلاعات با بانکهای مرکزی و مقامات نظارت بانکی سایر کشورها» یعنی بانک مرکزی می تواند تمام اطلاعات را به مقامات ناظر خارجی تحویل دهد. آیا این امر اقتدار و حاکمیت جمهوری اسلامی را در معرض خطر قرار نمی دهد؟   

بند 7 ماده 11 بانک مرکزی را به یک بنگاه تبدیل کرده است

مطلب دیگر: در بند 7 ماده 11 آمده «تأسیس و مشارکت در شرکتهای داخلی و خارجی در راستای انجام وظایف و تحقق اهداف بانک مرکزی» یعنی بانک مرکزی اجازه دارد شرکت تأسیس کند. این در شان بانک مرکزی است؟ در اینصورت بانک مرکزی نیست؟ بانک مرکزی مشارکت با خارجیها کند؟ در چه موضوعی؟ مسکوت است. در چه ابعاد و شرایطی؟ مسکوت است. در هیچ بانک مرکزی در جهان سراغ ندارید مجوز داشته باشد شرکت تاسیس کند. در اینصورت بانک مرکزی ما به یک بنگاه تبدیل می شود.

این طرح از اشکالات نگارشی نیز محروم نیست

آخرین مطلب برای رفع خستگی: در ماده 92 آمده « تبصره- مؤسسات اعتباری می توانند با مجوز بانک مرکزی و سازمان بورس مالی موضوع قانون بازار اوراق بهادار مصوب ۱۳۸۴ نمایند.» این هم از دقت نظرها در امر نگارش است.

نظام بانکداری و عملکرد آن منحرف شده است

دکتر وحید شقاقی عضو هیأت علمی گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی و رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی: ایشان در مورد قانون بانکداری بدون ربا سال 1362 ه.ش اشاره داشتند که در 36 سال سپری شده این قانون به صورت مکرر نقد و بحث شده و اعتقاد داشتند که طی این سال­ها مطالعات عمیق و متعددی در حوزه بانکداری اسلامی، بانکداری بدون ربا و نقاط قوت و ضعف قانون مرتبط انجام شده است. ایشان طی این نشست بیان کردند که متاسفانه نظام بانکداری و عملکرد آن به سمتی منحرف شده که مراجعه مشتریان به بانک­ها به عنوان سپرده گذار فقط برای کسب سود بانکی آن هم بصورت سود قطعی سوق داده شده که در این زمینه نیز شبهه ربوی بودن را حاکم کرده است.

در طول دوره 36 ساله عملیات بانکی، ربا تعریف نشده است

 طبق آمار بانک مرکزی حجم نقدینگی سال 97 معادل 1882 هزار میلیارد تومان شد که 1597 هزار میلیارد تومان آن شبه پول و 285 هزار میلیارد تومان آن پول بوده است. در حال حاضر گذران زندگی حدود 70 میلیون نفر درگیر این حجم از نقدینگی و شبه پول و سود بانکی شده و با توجه به اهمیت موضوع و طرحی که در مجلس مطرح است مناسب است نواقص این طرح از بعد ساختاری و ناترازی و مساله سود علی الحساب و دیگر چالش های آن بررسی شود و تلاش گردد برطرف شود. مساله کلیدی و نقطه آغاز بحث این است که در طول دوره 36 ساله عملیات بانکی، ربا تعریف نشده است و در طرح پیشنهادی مجلس هم همچنان این مساله مسکوت باقی مانده است.

استقلال بانک مرکزی به معنی ایستادگی در برابر بی انضباطی مالی دولت است

نکته مهم­ دیگر این است که ما به دنبال استقلال بانک مرکزی در اجرای سیاست های پولی و مالی هستیم. استقلال نظام مالی یا پولی کشور بسیار مهم است و یکی از چالشهای قانون قبلی ارتباط تنگاتنگ این دو نظام مالی و پولی کشور بود. متاسفانه در این طرح پیشنهادی استقلال نظام پولی کشور و استقلال بانک مرکزی کشور با تقویت قدرت رئیس کل بانک مرکزی یکی دانسته شده که خطای راهبردی است.

شواهد متعددی در دهه های گذشته نشان می دهد که کسری بودجه دولت توسط استقراض از بانک مرکزی و در سالهای اخیر با دست درازی به سیستم بانکی جبران شده که این خود یعنی چاپ پول و فشار بر طرف دارایی نظام بانکی و افزایش انجماد منابع مالی بانک ها که بر مشکلات نظام بانکی مکرر افزوده شده است. بحث مهمی که اینجا قابل توجه است دست درازی دولت در سیستم بانکی و تحمیل تسهیلات تکلیفی به این سیستم بانکی بوده است و طبیعتا استقلال بانک مرکزی به این معنی است که در مقابل بی انضباطی مالی دولت منعطف و مطیع عمل نکند.

چهار نکته اصلی در طرح جدید باید مورد توجه قرار گیرد

  • در این طرح، استقلال بانک مرکزی با قدرت تام رئیس کل بانک مرکزی اشتباه گرفته شده است.
  • در طول دوره 36 ساله عملیات بانکی، ربا تعریف نشده است
  • سود علی الحسابی که تقریبا برای سپرده های بانکی یک سود قطعی تلقی شده، مسئله بنیادی است که ربا نیز در آن نهفته است که ذهنیت ربوی بودن را تشدید می­کند و در طرح جدید این چالش شدیدتر خواهد شد.
  • عقود اسلامی بويژه عقود مشارکت مدنی با ساختار کنونی نظام بانکی سازگاری ندارد و همان ساختار نظام بانکی فعلی نیز در این طرح حفظ شده است. با توجه به اینکه سیستم بانکی ما توانایی اجرای عقود مشارکت مدنی را ندارد، پیشنهاد می­شود که بانک ها را دو دسته کنیم:
  • الف) بانک های تجاری: این بانک­ها توانایی انجام عقود مشارکت مدنی را مطلقا ندارند.
  • ب) بانک های سرمایه گذاری: این بانک ها با ساختار جدید مبتنی بر اجرای سرمایه گذاری و انجام عقود مشارکت مدنی، زیر نظر وزارت اقتصاد باشند و مسئولیت سرمایه گذاری و جذب سپرده های جامعه و راه اندازی در قالب عقود مشارکت مدنی را دارند.

نظام اقتصادی کشور بیشتر از نوع نظام سرمایه داری مالی است

خلاصه اینکه مساله و چالش کلیدی اینجاست که نظام اقتصادی کشور متاسفانه به یک نظام سرمایه داری مالی که بدترین نوع نظام سرمایه داری است مبدل شده است. متاسفانه در طی 50 سال گذشته که نظام سیاسی و اقتصادی شبه مدرن در کشور شکل گرفت، به سمت یک نظام سرمایه داری کثیفی در قالب نظام سرمایه داری مالی حرکت کردیم که این کثیف ترین نوع نظام سرمایه داری است. یعنی اگر از من بپرسند اقتصاد ایران چه نوع نظام اقتصادی دارد باید بگویم سرمایه داری مالی. در برخی محافل بصورت ناآگاهانه ریشه مشکلات اقتصادی کشور را اقتصاد اسلامی دانسته و آن را متهم می­کنند درحالیکه باید به صراحت گفت که نظام اقتصادی کشور بیشتر از نوع نظام سرمایه داری مالی است.

این نظام سرمایه داری مالی چالش های اساسی در کشور ایجاد کرده که گسترش شکاف طبقاتی و انحراف از مسیر حمایت از تولید و صوری شدن قراردادهای تسهیلات از این جمله است. به عنوان نمونه سال گذشته نظام بانکی حدود 240 هزار میلیارد تومان سود توزیع کرده که ۸۵ درصد این سود بانکی که داده شده به ۵/2 درصد افراد اعم از حقیقی و حقوقی اختصاص داده شده است، یعنی ترویج یک نظام ناعادلانه. ۸۵ درصد سود مفهومش این است که سال گذشته بیش از ۲۰۰ هزار میلیارد تومان در این کشور سود توزیع شده و رفته به ۵/2 درصد افراد جامعه تخصیص پیدا کرده است و این یعنی یک نظام ناعادلانه ای که در اقتصاد ایجاد کرده‌ایم. درضمن نظام بانکی کشور یک نظام شبه ربوی است که مردم را هم گرفتار کرده است، از این نظر که مردم اولین سوالی که به سیستم بانکی مراجعه می کنند این است که چند درصد سود قطعی می دهید و این یعنی ربا.

این طرح علاوه بر حل نکردن چالش های قبلی مشکلات جدیدی نیز ایجاد می‌کند

مسئله من با این طراحان این است که این طرح، کدامیک از مسائل و چالش‌های سیستم بانکی را حل خواهد کرد؟ آیا ناترازی دارایی- بدهی نظام بانکی را حل خواهد کرد؟ آیا صوری سازی قراردادها را حل خواهد کرد؟  آیا ربازدایی را حل خواهد کرد؟ آیا عدالت توزیع در منابع را حل خواهد کرد؟ هیچ کدام از چالش های بنیادین نظام اقتصادی و نظام بانکی را حل نخواهد کرد.

 مساله و علت اصلی مخالفت بنده با طرح پیشنهادی این است وقتی که  این طرح هیچ کدام از چالش‌ها را حل نخواهد کرد، بلکه بر چالش ها اضافه نیز می‌کند. به عنوان مثال در این طرح پیشنهادی اشاره شده  نظام بانکی 70 درصد سود مورد انتظار سالیانه را بصورت علی الحساب به سپرده گذار بپردازد. این سود مورد انتظار که ۷۰ درصد آن را می‌خواهید علی‌الحساب بدهید چگونه محاسبه خواهید کرد؟ در پایان باید اشاره کنم در این طرح پیشنهادی با حفظ ساختار معیوب نظام بانکی، در واقع تمام چالش‌های بنیادین گذشته نظام بانکی ماندگار شده و بعد از ۳۶ سال برای کشور جای تاسف دارد که چالش‌ها را با این طرح نمی‌توانیم حل کنیم بلکه مسائل و مشکلات جدید را هم به مسائل و مشکلات قبلی اضافه خواهیم کرد.

در این طرح هیچگونه تغییر ساختاری دیده نمی شود

حجت الاسلام والمسلمین دکتر غلامعلی معصومی نیا مدیر گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی دانشکده اقتصاد دانشگاه خوارزمی و عضو مرکز راهبری اقتصاد مقاومتی حوزه‌های علمیه: باید ببینیم پیش فرض اصلی این طرح چیست؟ در این باب مناظره ۳۰ ساعته انجام گرفته که فایل­های ضبط شده آن موجود است. اما آنچه مسلم است این است که عمده بانیان طرح می گویند اسلام در زمینه اقتصاد عمدتا سه چیز دارد : مبانی، اصول و اهداف، احکام و اخلاقیات. اما در زمینه قراردادها، سازمان ها و نهادها، ابزارها باید از تجربیات غربی ها استفاده شود که پیش فرض این طرح همین امر است. در حالی که مگر قراردادها، سازمان ها و نهادها و ابزارهای هر نظام اقتصادی از مبانی و اهداف آن نظام قابل تفکیک است؟ به فرموده شهید صدر عمده گزاره های اقتصاد رایج رنگ ارزشی دارند. روح حاکم بر این طرح همان روح حاکم بر نظام مالی غرب یعنی سودطلبی برخاسته از مبانی سرمایه داری است. بنابراین مبناست که در این طرح هیچگونه تغییر ساختاری دیده نمی شود. گفته شده خود بانک، عقود مشارکتی را نمی تواند اجرا کند، چرا که کار بانک این نیست. کار بانک چیست؟ دادن پول برای مدتی معین و گرفتن اصل و فرع آن و چون در عقود مشارکتی لازم است بانک وارد فعالیت شده مخاطرات آن را نیز بعهده بگیرد و سود هم در انتها مشخص گردد و این با شاکلۀ بانک سازگار نیست. در بررسی یکی از طراحان اصلی از ۸۰۰ مورد در این زمینه در ۷۹۹ مورد آن عقود مشارکتی اجرا نشده و یک مورد دیگر هم ناقص اجرا شده است. چون طرح با حفظ ساختار بانک تنظیم شده عقود مشارکتی به حداقل رسیده است. مشکل را قابل حل ندیده اند صورت مساله را پاک کرده‌اند!!! و عمدۀ فعالیتهای بانک را بر محور عقود با بازده ثابت تنظیم نموده اند.

ریشه مشکلات ربوی در ساختار بانک است که راه حلی برای آن ارائه نشده است

 در ماده 107 عقود با بازدهی معین، محور اصلی فعالیت بانکها قرار گرفته است. در این ماده آمده است « مؤسسات اعتباری می توانند در قالب قراردادهای مرابحه، اجاره به شرط تملیک، سلف، استصناع و خرید دین به اشخاص حقیقی یا حقوقی، تسهیلات با نرخ سود معین پرداخت کنند.». گرچه در این ماده پنج عقد ذکر شده اما به دو قرینه هدف عمدتا مرابحه و اجاره به شرط تملیک و خرید دین است. قرینه اول طرح جامع قبل است که در ماده 115 آن تنها این دو عقد ذکر شده بود و قرینه دوم ذکر سلف و استصناع در زمره عقود با بازده ثابت است. بدیهی است که بازده این دو عقد متغیر است و تنها با استفاده از راههایی که شبیه حیل ربا هستند قابل اندراج در زمرۀ عقود ثابت می باشند. در قانون فعلی فروش اقساطی آمده بود که با وجود ضوابط محدود کننده صوری سازی وجهۀ غالب گردید. در این طرح مرابحه و چهار عقد دیگر محور قرار گرفته اند. روشن است که امکان صوری سازی در مرابحه و موارد دیگر بمراتب از فروش اقساطی بیشتر است. این است عملیاتی کردن ارزشهای اقتصاد اسلامی؟ بر اساس اظهارات مدیران بانکی هم اکنون بیش از هفتاد درصد تسهیلات در قالب مرابحه داده می شود، کدام مشکل اقتصاد حل شده؟ در اینصورت قرار است با این طرح چه اتفاق مثبتی برای اقتصاد بیفتد؟ مرابحه ضوابط زیادی از نظر شرعی دارد که در سیستم بانکی امکان رعایت آن وجود ندارد. خلاصه اینکه ریشه مشکلات ربوی چه در عقود مبادله‌ای و چه در عقود مشارکتی در ساختار بانک است که راه حلی برای آن ارائه نشده است. مسئله دیگر مشکل ساز خلق پول است که در بانک ها عمدتاً خلق پول از هیچ است، آیت‌الله مکارم‌شیرازی این پدیده را  اکل مال به باطل می دانند که بانک‌ها به ناحق سود می‌برند و نتیجه آن ضرر به اقتصاد است. مسائل متعدد دیگر نیز وجود دارد که باید جداگانه طرح شود.

 

ضوابط و چارچوب‌های عقد مرابحه در نظام بانکی رعایت شود

حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمود عیسوی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه تهران: عقود مرابحه عقدی پذیرفته شده در شریعت اسلام است. مساله و دغدغه این است که ضوابط و چارچوب‌های عقد مرابحه در نظام بانکی رعایت شود زیرا اگر رعایت نشود تبعات زیادی خواهد داشت.

در این طرح بنگاه‌داری ممنوع و حتی محدود نشده است

قراردادها باید متناسب با وضعیت سازمانی تدوین شده اجرا شود زیرا وقتی دست بانک‌ها را در اجرای عقود باز می‌گذاریم بانک به سمت دیگری منحرف می‌شود و حتی منابع سپرد‌ه‌گذاران را به سمت بنگاه‌داری و خرید سکه و ارز می‌برد. یکی از علل حرکت بانک‌ها به سمت بنگاه‌داری استفاده از منابع مجانی است. بانک‌ها از منابع مانده حساب جاری، که منابع مجانی است و تعهدی برای اعطای تسهیلات از محل آن منابع ندارند، به خرید طلا و ارز روی می‌آورند و دیگر بخش‌‌ها را با چالش مواجه می‌کنند. در این طرح بنگاه‌داری ممنوع و حتی محدود نشده است.

در این طرح برای حذف ربا سازوکاری مشخص نشده است. نمایندگان مجلس به این طرح رای ندهند

مهم‌ترین مشکل طرح این است که الگوی مشخصی برای مدیریت بانک‌ها ندارد. معلوم نیست روش مدیریت بانک‌ها چگونه است و هدف اصلی طراحان طرح حذف ربا بوده است که البته برای آن هم سازوکاری مشخص نکرده است. اینکه عقود مشارکتی را یکباره محدود و عقود مبادله‌ای پررنگ شود، این فقط از پیچیدگی کار یک مقدار کم کرده است و مشکل به قوت خود همچنان باقی است. برداشت من از ابتدا این بود که این طرح را کارشناسان بانک مرکزی با هدف حاکمیت مطلق این بانک بر نظام پولی و کل اقتصاد کشور طراحی کرده اند. من از نمایندگان مجلس درخواست می‌کنم طرح را بررسی کنند و خودشان متوجه خواهند شد این طرح مشکلات نظام بانکی را حل نکرده است و در این صورت به این طرح رای ندهند.

ساختار بانک مرکزی باید متناسب با بانکداری اسلامی طراحی شود

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد اسماعیل توسلی عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه تهران: زمانی می‌توانیم طرح بانکداری بدون ربا یا بانکداری جمهوری اسلامی را تدوین کنیم که در ابتدا ساختار بانک مرکزی را متناسب با بانکداری اسلامی طراحی کنیم. بنابراین باید به جای طرح بانکداری جمهوری اسلامی قانون پولی و بانک مرکزی نوشته شود چون در ابتدا باید بدانیم پول چیست و سپس قانون بانک مرکزی نوشته شود.  پول و بانک مرکزی جزو اجزای نظام بانکداری هستند. اگر در ساختار بانک مرکزی و در شناخت ما نسبت به پول ضعف‌هایی وجود داشته باشد قانون و سایر قوانین بانکی هم ضعیف نوشته خواهد شد. 

آثار مخرب سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نتایج وجود اندیشه‌های باطل در سیستم بانکی است

هم اکنون نظام پولی و مالی ما با سه بحران اساسی روبروست که شامل بحران پولی بانکی و مشروعیتی است. نتیجه وضعیت سیستم بانکی ناشی از اندیشه‌های باطلی است که توسط سیاستمداران و مشاوران آنها مطرح و حاکم شده و بنابراین باید در گام اول اندیشه حاکم بر نظام بانکی را نقد کنیم و سپس قانون را نقد و در نهایت تدوین کنیم. وقتی قانون تدوین و اجرا شود مبنای نظام سازی قرار می‌گیرد و اولین اندیشه باطلی که در قانون وجود دارد و تصمیم‌سازان بر اساس آن عمل می‌کنند این است که تصور می‌کنند انتشار پول اضافی مشروع است. این به کدام اندیشه باطل برمی‌گردد که در این دوره شاهد افزایش پایه پولی بوده‌ایم و البته در همه دولت‌ها به طور یکسان در این باره عمل کرده‌اند.

بحث دوم این است که خلق پول اعتباری را حق بانک می‌داند. وقتی آن را نقد می کنیم می‌گوید اگر خلق پول را از بانک بگیریم بانک نابود می‌شود و چون این را مشروع دانستند بانک‌ها به راحتی خلق پول کرده و در قانون بانکداری بدون ربای سال 62 هم هیچ محدودیتی برای آنها به وجود نیاوردند و این مسئله موجب شد قدرت عظیمی به بانک‌ها داده شود. بدون ذخیره گیری خلق پول کردن پس از چند سال موجب می‌شود که بانک هم اصل هم سود سپرده را در اختیار بگیرد و نتیجه این اندیشه دور باطل تورم‌های مزمن و آثار مخرب سیاسی اقتصادی و اجتماعی است.

در این طرح شاخصه‌های بانکداری اسلامی وجود ندارد

بانکداری فعلی بانکداری ربوی است و نه بانکداری بدون ربا. بانکداری اسلامی شاخصه‌هایی دارد که در ساختار فعلی و در طرح بانکداری جمهوری اسلامی دیده نمی‌شود. ما در این سال‌ها مومنان را از ربای آشکار نجات دادیم و آثار و تبعات ربوی همچنان به قوت خود باقی است. هر اقتصاددان و بانکداری می‌گوید من پول را می‌شناسم اما شناخت پول به این راحتی میسر نمی‌شود؛ کینز اقتصاد دان مشهور قرن بیستم 7 سال برای شناخت پول مطالعه کرد و حتی برای مطالعه خود تمدن بابلی را هم مورد بررسی قرار داد تا متوجه ماهیت پول شود. اما در اینجا هر کسی می‌گوید پول را می‌شناسم. 

طراحان از جلسات نقد طرح بانكداري استفاده کنند

دکتر محمد مهدی مجاهدي عضو هیأت علمی گروه اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی:

جلسات بررسي، تبيين و نقد طرح بانكداري مجلس می‌تواند يك مكمل براي طراحان طرح جديد بانكداري باشد هرچند آنان از ظرفيت دانشکده‌های اقتصاد براي اين منظور استفاده نکرده‌اند ولي می‌توان به‌صورت خودجوش به اين موضوع پرداخت.

در ابتدا ادبيات متعارف اقتصادي مسائل، مناقشات و موضوعات مربوط به پول و بانك اختصار و تيتر وار مطرح می‌شود و هدف اين است كه به قضاوت گذاشته شود كه آيا طرح بانكداري مجلس مشكلاتي كه در اقتصاد متعارف از ناحيه پول و بانك ايجاد می‌شود را ديده است و توانسته است در طرح پيشنهادي در جهت حل آن گام بردارد؟ در بخش بعدي نيز به برخي نواقص شكلي و ماهوي طرح بانكداري اشاره می‌شود. در بخش سوم وظیفه‌ای كه متوجه دانشجويان اقتصاد براي مطالعه و تدقيق در طرح بانكداري است. پيشنهاد می‌شود سرخط‌های تحقيقي و مشكلات ناشي از پديده پول و بانك توسط دانشکده‌های اقتصاد و به‌ویژه دانشجويان اقتصاد موردتوجه قرار گيرد.

نرخ‌های بهره پولي نزديك به صفر تضمین‌کننده كارايي و بهينگي در اقتصاد است

نكته نخست از مناقشات در اقتصاد متعارف در بحث پول و بانكداري، مسئله بهره پولي است. خاصيتي در بهره پولي نهفته است كه آن را با ساير بهره‌ها در اقتصاد متمايز می‌کند. ساير بهره‌ها در اقتصاد به‌ویژه بهره‌هاي برحسب كالا، از طريق توليد كاهش می‌یابد. ليكن بهره پولي به دليل منشأ و ماهيت خود كاهش نخواهد يافت. اين عدم كاهش مسئله برخورد با پديده پول و بانك را غامض‌تر خواهد كرد. بهره پولي از بالاترين بهره‌ها است. چون هم پاداش نقدينگي در آن دخيل است و هم رجحان‌های بين زماني. اثراتي كه اين نرخ بهره پولي در اقتصاد، در فضاي اقتصاد سرمایه‌داری ايجاد می‌کند عبارت‌اند از: اقتصاد را به ورطه ركود و بيكاري می‌کشاند. تخصیص‌های بهينه را بر هم می‌زند. ازاین‌رو است كه سیاست‌های پولي بانک‌های مركزي اقتصادهای پيشرفته بر پايه ميل دادن نرخ‌های بهره پولي به سمت صفر است. در نرخ‌های بهره پولي نزديك به صفر تضمین‌کننده كارايي و بهينگي در اقتصاد است.

هر نهادي كه مبادرت به خلق پول و اعتبار كند می‌تواند از هيچ اعتبار خلق نمايد

نكته دوم مسئله اعتبار و يا خلق شبه پول بانكي است. حائز اهميت است كه پول براي این‌که ايجاد شود نيازي به پشتوانه ندارد و براي مقبوليت فقط لازم است تا دو شرط را برآورده سازد. اول (تسهيل مبادلات جاري و در ثاني) امكان مبادلات آتي. لذا هر نهادي كه مبادرت به خلق پول و اعتبار كند می‌تواند از هيچ اعتبار خلق نمايد و با برقراری دو شرط بیان‌شده مقبوليت اجتماعي را دريافت كند. از سوي ديگر پول يك قرارداد اجتماعي است. قرارداد اجتماعي بودن پول به اين پديده وجه انحصاري بودن می‌بخشد. درنتیجه انحصاري بودن ذات پول است. لذا هر نهادي كه به خلق اعتبار مبادرت می‌ورزد، انحصارگر است. بر مبناي مباحث فوق اثراتي كه خلق اعتبار در اقتصاد برجاي می‌گذارد موارد ذيل است.

اگر خلق اعتبار از ناحيه بانك باشد، ادعاهاي باطل نسبت به يك واحد پولي ايجاد می‌شود. بی‌ثباتی در اقتصاد ايجاد می‌کند. هميشه تقاضا براي پول از عرضه پول بيشتر است و دليل آن بروز تورم و تقاضا بيشتر پول براي واحدهاي يكسان كالايي و نيز سفته‌بازی ناشي از تغيير مداوم سطح قیمت‌ها و تقاضاي پول جهت بازپرداخت اصل‌وفرع وام دريافتي است. ازاین‌رو تعادل پولي برهم خواهد خورد.

ناكارايي در اقتصاد از ناحيه ايجاد بهره بانكي

شبه پول اعتباري بانكي و خلق پول بانك مركزي با منشأ بدهي اقتصاد را به ورطه نابودي خواهد كشاند. لذا اقتصادهايي كه منشأ خلق اعتبار بانكي از طريق بدهي است درخطر سراشيبي سقوط هستند.

 رابطه بين بخش واقعي و بخش پولي به‌ویژه در مورد دارایی‌های محدود نظير طلا و زمين.

مشکلات فعلی در این طرح بی‌پاسخ مانده است

با توجه به موضوعات اقتصادي در ادبيات متعارف علم اقتصاد می‌توان به‌صراحت بيان كرد كه طرح بانكداري حاضر هیچ‌گونه پاسخي به مشكلات پول و بانك نداشته است. البته مورد ديگري هم هست كه آن زمینه‌سازی نظام بانكي براي رشد اقتصادي از طريق رشد اعتبار بانكي است و به‌شدت مورد نقد و مناقشه است ولي طيف بانكداران با آن به دليل نفع صنفي بسيار موافق‌اند. مقولاتي نظير هدايت اعتبار و نقدينگي، ضرورت وام دهي براي ايجاد اشتغال و اعطاي وام به كارآفرينان كه زمينه هاي انحراف فكري در آن به شدت مشاهده می‌شود. شواهد تجربي نيز آن را به شدت رد می‌کند.

در این طرح مزیتی نسبت به وضعیت فعلی وجود ندارد

تغييرات در طرح جديد بايد مزيتي را نسبت به قانون فعلي 1351 (كه اسلامي نيست و موردنقد است) داشته باشد كه اصولاً این‌گونه نيست. مواد پيشنهادي گوناگون با پاراگراف‌های طولاني و لغاتي با بار معنايي ارزشي ولي مبهم و دوپهلو کاملاً جلوه گري می‌کند.

طراحان به آثار و تبعات اقتصادي مسئله اعتبار بانكي جاهل و يا غافل‌اند

در طرح بانكداري به خلق اعتبار بانكي در كنار انتشار اسكناس و مسكوك توسط بانك مركزي، رسميت بخشيده است. اگر مبناي تسويه مبادلات خلق اعتبار بانكي باشد با توجه به ذات انحصار گونه نهاد بانك يك قدرت بالا براي سيستم بانكي را به رسميت می‌شناسد كه آثار آن بر اقتصاد كلان از قبيل بی‌ثباتی، ركود و بيكاري برقرار خواهد بود.

وظيفه اصلي بانك مركزي كه در قانون موجود تصریح‌شده است، حفظ ارزش پول ملي است ولي در طرح مسكوت مانده است يا تصريح نشده است و فقط به ثبات سطح قیمت‌ها اشاره دارد.

مؤسسات دولتي و شهرداری‌ها بايد وجوه نقد خود را در بانك مركزي سپرده‌گذاری كنند ولي در طرح موصوف اين موضوع مسكوت مانده است.

طراحان اين طرح يا بانكدارند و يا طرفداران بانكداري رايج هستند و يا نسبت به معضلات کاملاً غافل هستند. به‌طور نمونه رشد اقتصادي را از ناحيه وام دهي يا رشد بانک‌ها برقرار می‌کنند!!!!!!. ما تا 50 سال آينده بايد با طرحي كه قرار است قانون شود، اقتصاد را اداره كنيم. اگر قرار بود با رشد بانكداري رشد اقتصادي تضمين شود، كه اكنون بايد معضلي از بابت رشد اقتصادي نمی‌داشتیم. نتيجه می‌گیریم كه طراحان هنوز به عمق مشكلات اقتصادي واقف نيستند و جانب‌دارانه و با حفظ منافع بانكداران در جهت تبديل طرح به قانون عمل می‌کنند.

مسئله تنزيل برات و اوراق بهادار و اسناد بازرگاني در قانون غیرشرعی است ولي در طرح در مورداجرا و شرعي بودن آن سكوت كرده است.

سپرده قانوني كه چه ميزان باشد (صفرتا صد) سكوت كرده است. البته از فحواي طرح برمی‌آید كه طراحان موافق كاهش سپرده قانوني و افزايش قدرت پول آفريني بانک‌ها و گسترش شبه پول هستند. درحالی‌که قانون فعلي بر سپرده قانوني بين 10 تا 30 درصد صراحت دارد و البته اين فاصله 10 تا 30 درصدي براي سپرده قانوني نيز عملاً قابل‌پذیرش نيست. طراحان حد يقفي براي خلق اعتبار بانكي قائل نيستند و اصولاً به آثار و تبعات اقتصادي مسئله جاهل و يا غافل‌اند.

رئيس بانك مركزي و معاونين شخصاً از مصونيت قضايي برخوردارند

رئيس بانك مركزي داراي قدرتي لايزال و بدون هرگونه پاسخ‌گویی است. لااقل به مجلس بايد نسبت به عملكرد خودپاسخ گو باشد. رئيس بانك مركزي و معاونين شخصاً از مصونيت قضايي برخوردارند. طرح دعاوي در دادگاه‌های صالحه بانك مركزي صرفاً به‌عنوان شخصيت حقوقي طرف دعوا است. نگاه یک‌سویه سلب مسئوليت و عدم پاسخگويي از كجا الگوبرداری شده است!.

سخنی با دانشجویان

سخن آخرم با دانشجويان محترم است. دانشجويان محترم در مسائل اقتصادي روز با سرنخ‌های مطرح‌شده پي گير باشيد. وظيفه اجتماعي خود را به‌عنوان يك اقتصاد خوان امروز و اقتصاددان آينده بدانيد و بدانيم. به‌طور مشخص تحقيق كنيد و مقايسه تطبيقي بين بانكداري موجود و قوانين مترتب بر زمين و طلا و ارز به‌عنوان دارایی‌های محدود هر جامعه انجام دهيد. در الگو گيري از بانكداري متعارف از خارج از مرزها آيا قوانين مالكيت بر دارایی‌های محدود مانند كشور ما بی‌حساب است يا داراي مقررات سخت است.

لینک مشاهده طرح بانکداری مجلس 

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۱۳۳۸۶۰۲:۲۳:۱۷ ۱۳۹۸/۹/۸
همین بد زدن به سیستم بانکی مانده
ناشناس۱۲۱۳۴۳۰۰۶:۴۸:۳۰ ۱۳۹۸/۹/۸
این آقایان زحمت بکشند، لااقل یک سال یا بیشتر در یکی از شعبات به عنوان کارمند بصورت آزمایشی کارکنند تا کامل در محیط و فضای بانکی قرار بگیرند و اشکالات، درزها، روش ها و حتی نگرشهای حاکم بر نظام بانکی را درک کنند سپس نظریه بدهند. کسب شناخت از درون کتابها و قوانین و برگه ها نگاه کاملی نیست یک اصل مسلم اینکه ما نمیتوانیم اصل منفعت را از نظام بانکی جدا کرد کسانی که دنبال اسلامی کردن بانک ها هستند، باید ایده عملی(تاکید میشود عملی) هم راستا کردن اصل منفعت با اجرای عملیات اقتصادی مطابق شرع را بدهند به عبارتی باید نظام بانکی طوری حرکت کند که اجرای عملیات اقتصادی شرعی، برای جامعه منفعت اقتصادی داشته باشد و خلاف آن ضرر داشته باشد
ناشناس۱۲۱۶۹۵۰۲۲:۲۶:۵۳ ۱۳۹۸/۹/۹
اصل منفعت بدون شک باید باشه ولی منفعتی که اولا به جیب بانک بره نه به جیب کارکنان بویژه مدیران بانک بره دوم اینکه از اون منفعت مالیات معقول به جیب حکومت بره و در راه بهسازی کشور هزینه بشه. و خداوند رشوه بگیران را دوست ندارد بخصوص که آنرا به اسم دیگر مثل شیرینی و پول چایی بگیرند.
مصطفي۱۲۱۳۵۰۲۰۹:۰۶:۲۹ ۱۳۹۸/۹/۸
بيشتر رئوس مباحث اين سمينار كه تماما بحث هاي كلي و بدون هر گونه راهكار عملي ست
موسي۱۲۱۳۵۰۴۰۹:۰۹:۱۸ ۱۳۹۸/۹/۸
چرا در سمينارهاي بررسي معضلات كشور ( در هر موضوعي ) يك پيشنهاد معقول اجرايي براي رفع مشكل داده نميشود و فقط و فقط حرفهاي كلي و كلي گويي هاي بي نتيجه تكرار ميشود
ناشناس۱۲۱۶۱۹۹۱۵:۰۴:۵۷ ۱۳۹۸/۹/۹
برای این که شایسته سالاری نیست ..
ناشناس۱۲۱۳۵۱۷۰۹:۲۱:۲۶ ۱۳۹۸/۹/۸
بر طبق سایت بانک مرکزی، نظام بانکداری فعلی کشور، بانکداری اسلامی است.
ناشناس۱۲۱۳۵۵۲۰۹:۴۳:۲۶ ۱۳۹۸/۹/۸
اقتصاد کشک نیست و خیلی خیلی مهم است ولی این حرف ها .. بروید به روش کشور های اروپای آزاد مثلا به آلمان نگاه کنید و ببینید چگونه بهترین روش را نه تنها در بانکداری بلکه در تمام شئون مملکت انجام داده اند و زحمت ها کشیده اند تا این روش انسانی پیاده شده است. این کشور دوسال پیش یکباره حدود یک و نیم ملیون انسانهای رمیده از دست دیکتاتور های مسلط بر کشورشان را که همگی از کشور های اسلامی بوده اند را پذیرفت بدون اینکه بر اقتصاد قوی اش خللی وارد شود .
حمید۱۲۱۴۸۶۵۰۵:۳۰:۲۰ ۱۳۹۸/۹/۹
شما دولت ایران رو با دولت آلمان مقایسه میکنی، چرا مردم ایران رو با مردم آلمان مقایسه نمی کنی؟ چه چیز مردم ایران شبیه مردم آلمانه که انتظار داری دولت ایران شبیه دولت آلمان شه؟ دولتها رو مردم میسازن نه؟ از کره مریخ که آدم نیوردن.
ناشناس۱۲۱۳۵۵۴۰۹:۴۴:۱۸ ۱۳۹۸/۹/۸
یکی از مهمترین کارکردهای بانک اینه که پولهای مردم رو جمع کنه و باهاش به تولیدکنندگان وام بده. اونوقت از تولیدکنندگان بهره بگیره و یک مقدارش رو خودش برداره و بقیه رو بهره بده به مردم. وقتی این سیستم قطع میشه و مثلا میگیم بانک باید در سود و زیان شریک باشه کلی مشکل درست میشه. اول اینکه بانک باید کلی کارمند و نیرو داشته باشه برای نظارت و اینکه تشخیص بده هر پروژه چقدر سود و زیان داشته و باید هزینه های ریز و درشت پروژه رو ردگیری و نظارت کنه. این وسط کلی فساد و حساب سازی ممکنه اتفاق بیفته. باید بجای این کارها قانون ورشکستگی در ایران اصلاح بشه. یعنی بهره ثابت سرجای خودش اما افراد و موسسات بتونند اعلام ورشکستگی کنند.
ناشناس۱۲۱۳۵۶۴۰۹:۵۰:۱۲ ۱۳۹۸/۹/۸
عکس ها خیلی جالبند..
ناشناس۱۲۱۳۵۹۷۱۰:۱۵:۴۸ ۱۳۹۸/۹/۸
از ارزش ريال و قيمت دلار چه خبر؟
ناشناس۱۲۱۳۷۱۴۱۱:۴۹:۴۲ ۱۳۹۸/۹/۸
مشکل نوع بانکداری نیست مشکل سایه فساد مقامات بر بانکداری هست
ناشناس۱۲۱۳۷۴۱۱۲:۰۳:۵۳ ۱۳۹۸/۹/۸
بانک در قالب موازین اسلامی چطور سود بیشتر یا مساوی تورم سالانه پرداخت میکند بدون له کردن کسانی که قرض گرفتن
حسن۱۲۱۴۴۳۰۲۱:۳۵:۴۳ ۱۳۹۸/۹/۸
انتظار ندارید که بانک از جیب سهامدار و سپرده گذار برداره و به وام گیرنده بده. بانک یک بنگاه خیریه نیست.
ناشناس۱۲۱۳۷۴۸۱۲:۰۷:۳۲ ۱۳۹۸/۹/۸
بله اقتصاد کشور گروگان بانکهاست، اونها کاری نمیکنند، تولیدی نمیکنند، ربا خوارند، حامی ثروتمندان هستند و اونها رو ثروتمندتر و فقیرها را فقیرتر میکنند، تورم ایجاد میکنند، این چنین بانکداری به حکومت اسلامی نمیخوره.
ناشناس۱۲۱۳۸۲۶۱۳:۰۶:۲۶ ۱۳۹۸/۹/۸
بانک موسسه خیریه نیست. بانک در مقابل سپرده گذار تعهد سود دارد. اگر تعهد نکند که سود بدهد کسی پولش را به بانک نمی دهد. آنچه شما نهایتا در بهترین حالت ممکن است بدست آورید صندوق قرض الحسنه است. صندوقهای قرض الحسنه ای که درست کار می کنند متکی به تعدادی خیّر هستند و الا ورشکست می شوند. ای کاش ای کاش میدانستید پول کاغذی امروز با سکه طلای زمان پیامبر ص متفاوت است. اساسا چیز دیگریست.
mostafa.kamali95@yahoo.com۱۲۱۳۸۵۳۱۳:۲۶:۲۸ ۱۳۹۸/۹/۸
طرح تحقیق و تفحص از بانک مرکزی که پس از سال ها تلاش در اردیبهشت98 در صحن مجلس تصویب شد و عده ای که منافع آنها در خطر است و یا فسادها و تخلفاتشان بر ملا میشود باز هم نمی گذارند این تفحص انجام شود لذا حتما واجب است اینکار عملیاتی شود تا معایب و ضعف ها و فسادها و تخلفات آنها بر ملا شود
ناشناس۱۲۱۳۸۶۴۱۳:۴۲:۴۸ ۱۳۹۸/۹/۸
آیا در حوزه به غیر از درس المکاسب ، اقتصاد مدرن و علمی هم به طلاب داده میشود ؟ ..
ناشناس۱۲۱۳۸۹۵۱۴:۱۴:۲۶ ۱۳۹۸/۹/۸
دیشب دو میلیون 400 هزار از حسابم دزدیدن هک حسابها جدی است
ناشناس۱۲۱۳۹۱۸۱۴:۲۸:۰۷ ۱۳۹۸/۹/۸
استاد تمام اقتصاد میفرمایند این طرح استقلال بانک مرکزی یعنی دیکتاتوری رئیس بانک مرکزی ایشان درک درستی از استقلال بانک مرکزی ندارند . استقلال در بانک مرکزی محدود به فقط چند مورد که از اهمیت زیادی در عرصه اقتصاد کشور ها میباشد محدود است . حجم اسکناس در گردش کنترل بنگاه های مالی و اعتباری حفظ ارزش پول ملی در حد توانش در جائیکه کشور از در آمد نفتی محروم میشود کاری از دستش بر نمیاید جز آنکه در سیاست تخصیص ارز دستگاههای اجرائی را موظف به سیاستی سازگار با شرایط موجود کند . اسمش را دیکتاتوری بگذارید یا استقلال بانک مرکزی .
ناشناس۱۲۱۳۹۵۵۱۴:۵۸:۵۵ ۱۳۹۸/۹/۸
چرا باید بانک .. با داشتن بیش از .. شرکت به بنگاه داری بسیار وسیع بپردازد و مدیران ان بصورت ملوک الطوایفی این بانک را در اختیار داشته باشند
عجایب شهر۱۲۱۳۹۸۱۱۵:۱۷:۰۷ ۱۳۹۸/۹/۸
متن جالبی بود. ما در آسیب شناسی مشکلات کشور به نقطه خوبی رسیده ایم اما در اصلاح و اجرا ضعیف هستیم.
ناشناس۱۲۱۴۱۹۰۱۸:۱۱:۳۹ ۱۳۹۸/۹/۸
همانند تمام سال‌های گذشته، کماکان بدنبال اختراع چرخیم!با این ذهنیت که چرخ دایره نه، که باید مربع باشد چون چرخ دایره‌ای اختراع غرب است!!!!!!
ناشناس۱۲۱۷۵۲۸۱۱:۰۶:۲۰ ۱۳۹۸/۹/۱۰
به نظرمن یک بانک کاملا بدون سود درست کنند هر کس تمایل داشت به آن بانک پولش رابسپارد وهر کس دلش خواست پولش را به بانک سودده سپرده کند غمی نیست که ولی در کل در اینجا هر کس پول در بانک بگذارد حتی باسوددهی بالا ضرر کرده است چون پولش آب شده ودیگر آن کالای مورد نظرش را که می توانسته بخرد دیگر نمی تواند بخرد
ناشناس۱۲۱۸۰۹۸۱۵:۱۵:۵۹ ۱۳۹۸/۹/۱۰
بانک مرکزی باید جلوی خلق پول توسط دولت وبانکهارو بگیره وهمزمان نرخ سود به سپرده ها رو به یک الی دو درصد برسونه واداره مالیات بصورت دقیق از درآمد ها مالیات بگیره دولت نباید کثری بودجه بیاره !خام فروشی رو هم با مالیات تصاعدی جلوش رو بگیرید که ضررش بیشتر ار سودشه!

پربحث‌های دیروز

  1. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  2. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  3. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  4. وزیر اقتصاد نرخ واقعی دلار را اعلام کرد

  5. جهانگیری: برخورد با فساد و مفسدین به‌ تنهایی کافی نیست/ توکلی: مبارزه با فساد باید بدون تبعیض انجام شود

  6. رفتارهایی که در کشورهای دیگر بی ادبی محسوب می‌شود

  7. موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

  8. دژپسند: افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند

  9. قالیباف: خدا همان خدای زمان جنگ است؛ اگر در اقتصاد درست حرکت کنیم

  10. گلوبال ریسرچ: ایران را رها کنید؛ اسرائیل تهدید علیه بشریت

  11. شرط عجیب برانکو برای ایران

  12. آن‌ها که آمدند و آن‌ها که نیامدند؛‌ مجلس آینده را چه کسانی اداره ‌می‌کنند؟

  13. اتباع ایران بخصوص نخبگان و دانشمندان از سفر به آمریکا اجتناب کنند

  14. خسارت ۳۶ میلیاردی ویلموتس به کشور!

  15. فرصت طلبی با وکالت مردم...

  16. رفع فیلتر تلگرام تکذیب شد

  17. پرونده "پسر آخوندی" به دادگاه ارسال شد/ پای ۵۰۰ میلیارد تومان در وسط است!

  18. لاریجانی: عده‌ای با منفی‌بافی ‌دل مردم را خالی می‌کنند/ مسئولان به مکان‌هایی بروند که مشکلات مردم بیشتر است

  19. خودداری وزیر اقتصاد از اظهارنظر درباره معافیت مالیاتی سلبریتی‌ها

  20. افزایش بودجه ارتش و سپاه/ کاهش بودجه ستاد کل نیروهای مسلح

  21. دلار در صرافی‌ها به ۱۳۹۰۰ تومان رسید

  22. شرط استراماچونی پذیرفته شد/ استقلال در انتظار بازگشت سرمربی

  23. انتقاد حجت الاسلام قرائتی به تعطیلی ۵شنبه‌ها

  24. سردار جعفری: تنها راه خروج مردم از بن‌بست تغییر انتخاب‌هایشان است/ مشکل اصلی ما ساختار نیست

  25. تصویب افزایش سقف وام مسکن تا ۲ هفته دیگر

پربحث‌های هفته

  1. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  2. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  3. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  4. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  5. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  6. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  7. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  8. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  9. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  10. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  11. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  12. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  13. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  14. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  15. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  16. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  17. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  18. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  19. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  20. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  21. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  22. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  23. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  24. خودتان راجع به این تصاویر قضاوت کنید!

  25. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  3. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  4. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  5. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  6. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  7. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  8. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  9. همتی: بانک مرکزی برای بازگرداندن ثبات به بازار ارز تلاش می‌کند

  10. سکه ۴ میلیون و ۶۲۰ هزار تومان شد + قیمت روز دلار و طلا در بازار

  11. انبارلویی: فکری برای ارزش پول ملی بکنید

  12. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

  13. وزیر اقتصاد نرخ واقعی دلار را اعلام کرد

  14. نوبخت: پرداخت حمایت معیشتی دهم و یارانه ۲۰ هر ماه/ وعده ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال آینده

  15. طرح «استیضاح» و «محاکمه» همزمان زنگنه در مجلس و دادگاه

  16. نوبخت: آمریکا اجازه واردات بنزین به ایران را نمی‌داد/ حذف یارانه به استرس آن برای مردم نمی‌ارزد

  17. جهانگیری: برخورد با فساد و مفسدین به‌ تنهایی کافی نیست/ توکلی: مبارزه با فساد باید بدون تبعیض انجام شود

  18. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

  19. موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

  20. دژپسند: افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند

  21. مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران/ پزشکان ایرانی چقدر مالیات می‌دهند؟

  22. بهترین زمان خرید مسکن چه موقع است؟/ پیش‌بینی قیمت مسکن در ادامه سال ۹۸

  23. فرار مالیاتی پزشکان و وکلا معادل نیمی از یارانه نقدی

  24. آیت الله علوی گرگانی: طرح جدید بانکداری باید به نظر رهبر انقلاب و بعضی از کارشناسان خبره در بحث اقتصاد و فقه برسد

  25. محدودیت جدید صرافی‌ها برای فروش دلار

آخرین عناوین