انقلاب فرهنگی دوم: پایان جدایی صنعت از دانشگاه

محمد حسین غفاری، گروه تعاملی الف،   3980728014 ۱۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
انقلاب فرهنگی دوم: پایان جدایی صنعت از دانشگاه

در فرودین 1359، جمهوری اسلامی به این نتیجه رسید، ارزش دارد چند سال عمده دانشگاه‌های کشور تعطیل شوند، اساتید و دانشجویان بسیاری تصفیه گردند، و نظام آموزشی بازبینی شود، تا قطار علم و فن‌آوری، به ریل درست خود برگردد و به سوی اهداف متعالیه پیش برود. ریشه این عمل جراحی بزرگ، "درد" فراوانی بود که نظام در عرصه سیاسی و فرهنگی از بازوی توانای خود یعنی نظام آموزش عالی می‌کشید. 

امروز متأسفانه به رقم پیشرفت‌های فراوانی که در عرصه‌های مختلف تکنولوژی انجام شده است، از مناظری از فروردین 59 عقب هستیم. یکی از این مناظر، مفهوم "درد" و جهل مرکب ما نسبت به وضعیت نظام آموزش عالی است. ما امروز نه تنها از ناکارآمدی نظام آموزش عالی دردی نمی‌کشیم، بلکه گرفتار آمارهای نادرستی هستیم که هر روز وضعیت نظام آموزش عالی را بهتر جلوه می‌دهد و عموماً از سمت دفاتر ارتباط با صنعت دانشگاه‌ها بیرون می‌آیند. وضعیت نظام آموزش عالی، متناسب با اهداف بلند مدت و کوتاه تعریف می‌شود. قطعاً در شرایطی که در جنگ اقتصادی هستیم، حداقل در صدر اهداف کوتاه مدت نظام آموزش عالی، باید خدمت به نظام اقتصادی جامعه از طریق بازوی فن‌آوری خود باشد. آمارها هر روزه از گسترش خدمات دانشگاه‌ها به صنعت صحبت می‌کنند. ولی هیچ‌گاه در این آمارها، به حقایق زیر اشاره نمی‌شود:


1. اغلب اساتید، نه تنها ارتباط موثری با صنعت ندارند، بلکه نمی‌خواهند چنین ارتباطی برقرار شود. در نظام ارتقا آنها، کلیدی‌ترین عامل مقالات ISI و . . . است. در نظام دریافت مالی آنها، مطمئن‌ترین مسیر درآمدزایی، گرفتن دانشجوی پردیس و گرفتن پست‌های مختلف در دانشگاه‌ها و مراکز دولتی و . . . است.
2. بسیاری از پروژه‌های ارتباط با صنعت، حاصل تلاش اساتید خاصی است و هیچ سیستمی مجموعه نظام آموزش عالی را به سمت ارتباط با صنعت هل نمی‌دهد. یک مثال بسیار ساده، انتخاب موضوع پایان‌نامه دانشجویان است. در بسیاری از موارد، حتی یک سند ساده اعلام نیازهای صنعت هم در دانشکده‌ها وجود ندارد تا دانشجو درصد کمی هم در انتخاب موضوع به این نکته توجه کند که صنعت چه نیازی دارد؟ همچنین تا به حال نشنیده‌ایم در سیستم انتخاب پروپوزال، پژوهشی از بابت صنعتی نبودن رد شود. هر چند پژوهش‌های زیادی، ممکن است از بابت "مقاله‌خور نبودن" رد شوند.
3. بسیاری از پروژه‌های ارتباط با صنعت، مربوط به بودجه‌های تحقیقاتی نهادهای دولتی است. یعنی کارفرمای دلسوزی هم وجود ندارد تا نتیجه مطلوب را بخواهد از پیمانکار تحقیقاتی خود بگیرد. پس عملاً پول دولت از یک جیب به جیب دیگر می‌رود بدون اینکه منفعت خاصی ایجاد شده باشد.
4. در پروژه‌های واقعی ارتباط با صنعت نیز بسیاری از اساتید دلسوز، نمی‌توانند نتیجه لازم با به صنعت بدهند، چرا که نه خود تجربه خوبی از مسائل واقعی دنیای بیرون دارند، نه خود خیلی مشغول فعالیت جدی می‌شوند و عموم کارها توسط دانشجویانی انجام می‌شود که شاید درصد بسیار کمی از عواید مالی نصیب آنها شود و طبیعتاً انگیزه‌ای نخواهند داشت. در نتیجه، صنعت پشت دستش را داغ می‌کند که سمت دانشگاه برای رفع نیازش برود.
5. فجیع‌تر از تمام موارد فوق، موضوع جذب اساتید جوان است. بسیاری از اساتید جوان جذب شده، حتی مواردی که دانش‌‌آموخته برترین دانشگاه‌های جهان هستند، نه تنها فرهنگ درست ارتباط با صنعت را با خود به دانشگاه نمی‌آورند، بلکه پس از مدتی در این محیط ایزوله از صنعت حل می‌شوند. دانشگاه‌ها هم با اقدامی هوشمندانه، افرادی را بر سر کار می‌آورند که این فرهنگ جدایی دانشگاه از صنعت را پذیرفته‌اند.

شاید اولین قدم برای اصلاح وضعیت فوق، تغییر قوانین برای اجبار اساتید برای حرکت به سمت ارتباط موثر با صنعت باشد. ولی این اتفاق به خوبی رخ نداده و به زودی هم رخ نخواهد داد. به همان دلیل که مجلس بررسی طرح شفافیت آرای خود را به تعویق انداخت. به یک دلیل ساده: هر کجا قانون‌گذار و قانون‌پذیر یکسان بودند، محمل فساد است. وقتی در سیستم آموزش عالی ما اساتید باید برای خود قانون وضع کنند، و خود در این سیستم مقاله محور رشد کرده‌اند، طبیعی است که نباید انتظار اتفاقات خوبی را داشت.

علت اصلی برای تاکید بر عبارت انقلاب در فرهنگ فن‌‌‌آوری برای تغییر و تصحیح این وضعیت نیز همین است. باید در نظام آموزش عالی فارغ از قواعد فعلی، یک حرکت انقلابی صورت پذیرد. قواعد این انقلاب، بسیار ساده است:

هر استادی که نتواند اکثریت پروژه‌های پژوهشی‌اش را برای حل موثر مشکلات امروز جامعه و صنعت، تعریف کند، تصفیه خواهد شد. این انقلاب بر خلاف انقلاب فرهنگی، تعطیلی لحظه‌ای دانشگاه‌ها را به دنبال نخواهد داشت، لکن به مرور بسیاری از دانشگاه‌ها را تعطیل و بسیاری از اساتید را تصفیه خواهد کرد. بسیاری از موسسات واسطه‌گری برای تولید مقاله، جای خود را به موسسات واسطه‌گری تولید تکنولوژی خواهند داد تا کارفرماهای خصوصی را قانع کنند که می‌توان برای بهبود روند تولیدشان، از دانش آکادمیک بهره‌برد. در جلسات دفاع از پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی، دانشجو بیشتر از اینکه نگران ایرادات ویرایشی استاد داوری باشد که در جلسه برای اولین بار پایان‌نامه‌اش را دیده است، نگران این است که نماینده صنعت که در جلسه نشسته است، آیا می‌پذیرد پژوهش او برای رفع مشکلاتش مفید بوده یا نه.

دانشجوی دکتری به جای اینکه برای وامی که کمتر از نصف حداقل حقوق کارگر ساده در کشور است، حاضر باشد هر تعهدی راست و دروغی را بدهد، به این فکر می‌کند که پژوهشی که انجام داده اگر به درد صنعت متقاضی بخورد، قطعاً پس از پایان تحصیلاتش، جایی در تیم تحقیق و توسعه آن صنعت خواهد داشت. این انقلاب، با این‌که از بازوی پژوهشی وزارت علوم شروع خواهد شد، لکن به سمت بازوی آموزشی آن وزارت نیز حرکت خواهد کرد. وقتی استادی به دنبال تربیت دانشجویی است که چند سال بعد به درد انجام پروژه‌های صنعتی بخورد، به جای آموزش مطالب تئوری محض، او را با واقعیت‌ها صنعتی آشنا خواهد کرد. و این دست رویاها، محقق نخواهند شد، تا وقتی بپذیریم که نظام آموزش عالی کشوری درد دارد، بیماری سختی دارد، و این بیماری جز با عمل جراحی حل نخواهد شد.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۱۳۶۷۹۳۰۹:۱۷:۲۸ ۱۳۹۸/۷/۲۸
انقلاب صنعتی اول هم در ایران لازم است.
ناشناس۱۱۳۶۸۱۹۰۹:۳۳:۵۳ ۱۳۹۸/۷/۲۸
نه صنعتمون به درد میخوره و نه دانشگاهمون
ناشناس۱۱۳۷۶۱۷۱۷:۴۱:۴۵ ۱۳۹۸/۷/۲۸
مگر در کشورمان صنعتی هم باقی مانده هست که با دانشگاه ارتباط داشته باشند و چند تا کارخانه ای هم که فعال هستند منتاژ کار هستند و بس.
ناشناس۱۱۳۸۰۷۵۰۶:۵۱:۴۸ ۱۳۹۸/۷/۲۹
خيلي از رشته هاي علوم پايه كه ذاتا تئوري هستند. ثانيا، اگر واقعا صنعت تقاضايي براي ارتقا خودش داره، اين صنعته كه بايد دنبال عالم بدوه نه بالعكس.
محمدی۱۱۳۸۷۰۲۱۳:۱۲:۱۳ ۱۳۹۸/۷/۲۹
مقاله بسیار عالی بود دقیقا به ریشه اصلی مشکلات و راه حل ان اشاره نموده اند ای کاش مسولین از خواب غفلت بیدار شوند و از سرمایه عظیم نیروی انسانی ایرانی استفاده کنند مسولین عزیز اساتید گرانقدر ، دلسوزان لطفا
ناشناس۱۱۳۸۸۳۲۱۴:۲۶:۰۰ ۱۳۹۸/۷/۲۹
احسنت ولی این کارها دستوری نخواهد بود. شما اقتصاد را به معنای واقعی خصوصی کنید همه چیز درست خواهد شد. همه چیز
مسعود۱۱۳۹۰۵۶۱۷:۱۷:۱۰ ۱۳۹۸/۷/۲۹
یقینا این دیدگاه اموزش عالی مقاله محور را به چالش خواهد کشید وانروز خیلی نزدیک است
ناشناس۱۱۳۹۲۵۷۲۰:۳۷:۳۶ ۱۳۹۸/۷/۲۹
ارتباط با صنعت اهمیت بسیاری دارد اما زمانی که شفافیت وجود ندارد و پروژه ها بر اساس شایستگی نیست انتظار چندانی نمی‌توان داشت
کاوه۱۱۳۹۴۰۶۲۲:۵۲:۴۳ ۱۳۹۸/۷/۲۹
احسنت. درست می فرمایید ولی کو گوش شنوا .
ناشناس۱۱۴۱۱۴۳۱۰:۴۶:۲۲ ۱۳۹۸/۸/۱
شما خیلی یکطرفه قضاوت می کنید. انتظار دارید یک استاد دانشگاه با دست خالی چه کار کند؟

پربحث‌های دیروز

  1. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  2. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  3. فاصله ما و رهبری در این روزها

  4. سخنگوی دولت: روحانی خود را فدای مصالح کرد/ احتمال وصل شدن اینترنت برخی استان‌ها/ در عربده کشی‌ها صدای به حق مردم کمتر شنیده می‌شود

  5. محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت

  6. شاکری: طرح افزایش قیمت بنزین قابلیت اصلاح دارد

  7. شهادت یک بسیجی در ملارد/ آخرین وضعیت شهرهای مختلف

  8. حکم کشته شدن آشوبگران از نگاه اروپا چیست؟

  9. کدام گروه‌ها مشمول کمک معیشتی می‌شوند + اینفوگرافی

  10. رئیسی: صف مردم از صف اشرار و اخلالگران جدا است/ انتقاد از شیوه اجرای طرح اصلاح قیمت بنزین

  11. سخنگوی دولت:‌ رئیس‌جمهور خود را فدای مصالح کلان کشور و مردم کرد

  12. علی مطهری: مجلس از حیز انتفاع ساقط است

  13. تیراندازی اغتشاشگران مسلح در اندیمشک به سوی مردم

  14. دولت به فکر کاهش اثرات منفی افزایش یکباره قیمت‌ بنزین باشد

  15. گالوپ: ترامپ بی شخصیت ترین نامزد انتخابات آمریکا

  16. فیلمی از خسارت زدن آشوبگران به اموال عمومی

  17. تخریب و خسارت‌های اشرار

  18. ادامه واکنش‌ها به طرح افزایش قیمت بنزین: چگونه اعتراضات آرام، خشونت‌آمیز می‌شود؟/ مطهری: مجلس دهم درباره مشکل بنزین تعلل کرد/ روایت زاکانی از دلایل حمایت رهبری از طرح سران قوا

  19. وقتی آشوبگران به کتاب هم رحم نمی‌کنند + عکس

  20. امام جمعه شیراز: اگر شورای تامین نتواند اغتشاشات را جمع کند، به همراه بسیج به میدان خواهم رفت

  21. سپاه در واکنش به حوادث و وقایع اخیر: با ادامه هرگونه ناامنی قاطعانه برخورد خواهیم کرد

  22. آمریکا از آشوبگران در ایران خواست از خرابکاری‌هایشان فیلم بفرستند

  23. گریه‌های دردناک مردی که جهیزیه دخترش در آتش سوخت

  24. تاملاتی درباره اعتراضات اخیر/ وقتی رئیس جمهور با مردم حرف نمی‌زند

  25. ربیعی: یارانه حمایتی جدید در دولت‌های بعد هم پرداخت خواهد شد

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  4. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  5. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  6. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  7. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  8. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  9. عراق ۲ - ایران ۱ / شاگردان ویلموتس زور بردن نداشتند

  10. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  11. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  12. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  13. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  14. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  15. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  16. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  17. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  18. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  19. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  20. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  21. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  22. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  23. واکنش‌ها به افزایش قیمت بنزین/ پگاه آهنگرانی در فهرست عفو رئیسی/ چرا روحانی استعفا نمی‌دهد؟

  24. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  25. تصاویری از اعتراضات به گرانی قیمت بنزین

آخرین عناوین