عبدی: تحریم ظریف شکست برجام است/ از آمریکا برای اجرای برجام وثیقه نخواستیم

گروه سیاسی الف،   3980523043 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
عبدی: تحریم ظریف شکست برجام است/ از آمریکا برای اجرای برجام وثیقه نخواستیم

عباس عبدی تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت: وضعيت سياسي ايران به گونه‌اي است كه هر موضوع كوچك يا بزرگي ظرفيت آن را دارد كه به سرعت تبديل به يك تنش سياسي شود و طرفين ماجرا، آن موضوع را مستمسك حمله به يكديگر قرار دهند. نمونه آن تحريم آقاي ظريف از سوي كاخ سفيد است.

در پي اين تحريم، يك سوي ماجرا ظريف را برجسته كرد و به جايگاه قهرماني رساند و سوي ديگر نيز لبه تيز حملات خود را به عوامل پيگير برجام از جمله شخص آقاي ظريف نشانه رفت. آقاي ظريف هم در يك اظهارنظر عجيب اعلام كرد كه اگر به عقب برگردد باز هم برجام را امضا مي‌كند در حالي كه واضح است كه برجام به دلايلي به نقطه نامناسب و منفي رسيده است و بايد نتيجه گرفت كه ايشان با علم به اين نتيجه آن را امضا كرده است و بايد همه اينها را به مقامات مافوق خود مي‌گفت هر چند نگفتن او نيز، رافع مسووليت هيچ مقامي نيست. در اين يادداشت به رفتار مخالفان برجام كه حملات تندي را نيز متوجه ظريف كردند، نمي‌پردازم چون در اساس با آنان موافقت ندارم. ولي معتقدم كه بايد نقدي جدي را متوجه دوستان موافق برجام كرد. البته ابتدا توضيح دهم كه شخصا طرفدار مذاكره سياسي هستم و آن را بر شيوه‌هاي ديگر ترجيح مي‌دهم. در اين مورد خاص هم بنا به ملاحظات ملي بايد كاخ سفيد را محكوم و بايد از آقاي ظريف دفاع كامل كرد ولي در عين حال بايد درك دقيقي از مفهوم و الزامات مذاكره سياسي داشته باشيم.

گمان نكنيم كه مذاكره سياسي مثل گفت‌وگوي علمي است، مذاكره سياسي در سطح بين‌الملل در درجه اول و دوم مبتني بر قدرت است و نه منطق. در درجه سوم يا حتي چهارم است كه منطق و توانايي مذاكره‌كننده مي‌تواند موثر و مفيد باشد. از آنجا كه افكار عمومي توجه چنداني به قدرتي كه پشت مذاكرات بين‌المللي خوابيده ندارد، گمان مي‌كند نقش اول ماجرا را مذاكره‌كنندگان برعهده دارند، در حالي كه اصلا چنين نيست. اولين نكته‌اي كه در تحليل دوستان وجود دارد، تحريم ظريف را نشانه ضعف منطقي ايالات متحده و ترس از اثرات سخنان آقاي ظريف دانستند. حتي برخي گفتند ترامپ از اثرات ظريف بر انتخابات امريكا ترسيد! فرض كنيم، چنين باشد، چه اهميتي براي منافع ما دارد؟ مگر كسي در بندِ نادرستي منطق ترامپ است؟

غيرمنطقي‌ترين كار او ناديده گرفتن توافق رييس‌جمهور قبلي امريكا است كه او موظف به انجام آن بود. خب اين كار هم در راستاي همان سياست است. كسي كه روزانه ده‌ها بار دروغ مي‌گويد، چه باك از اتهام غيرمنطقي بودن دارد؟ اتفاقا اصرار دارد كه مطابق معيارهاي موجود يك فرد منطقي شناخته نشود. صد برابر بدتر از غيرمنطقي شناخته شدن، اتهام جنايتكاري و كشتار مردم بي‌دفاع و غير نظامي است ولي آنان مثل آب خوردن اين اقدامات را انجام مي‌دهند و نگران اتهاماتي از اين دست نيستند. به علاوه مگر ماموريت و كار آقاي ظريف اثبات غيرمنطقي بودن كاخ سفيد است؟ مگر در اعتقاد به غيرمنطقي بودن آنان شكي وجود داشت؟ هنگامي كه جان بولتون مشاور امنيت ملي آنان رشوه‌بگير از مجاهدين است، ديگر چه جايي براي اثبات امور كم‌اهميت‌تري از اين واقعيت باقي مي‌ماند؟ اتفاقا آقاي ظريف اگر دنبال باز كردن درهاي گفت‌وگو بود، بايد به گونه‌اي رفتار مي‌كرد كه دچار اين تحريم نشود، البته اگر تحريم در فعاليت‌هاي سياسي او اثر منفي بگذارد.

بنابراين تحريم شدن آقاي ظريف هيچ نقطه قوتي براي راهبردهاي مبتني بر گفت‌وگو محسوب نمي‌شود. چون در نهايت به بسته شدن اين راه ختم شده است و اين يك شكست است و نه موفقيت. خروج امريكا از برجام و زمين‌گير شدن آن توافق، نيز يك شكست است. ولي چرا اين اتفاق افتاد؟ به نظر من دو علت براي بروز اين وضعيت برجام مي‌توان ارايه كرد؛ اولين علت فقدان يك راهبرد جامع در موضوع برجام بود. برجام مبتني بر يك تحول راهبردي در سياست خارجي بود و اين تحول بايد مسائل ديگر را نيز شامل مي‌شد. بنابراين اگر به هر دليلي حكومت قصد آن را نداشته كه برجام را از طريق چنين تحولي در سياست خارجي انجام دهد، از ابتدا نبايد آن را مي‌پذيرفتند.

به نظر بنده حتي اگر ترامپ هم نمي‌آمد و كلينتون انتخاب مي‌شد، باز هم در اجراي برجام دچار مشكل و حتي مشكلات بدتري مي‌شديم. علت دوم اشكال اساسي‌تري است، البته مسووليت هر دو علت متوجه كليت نظام تصميم‌گير است ولي اين مسووليت براي برخي‌ها پررنگ‌تر است. اين اشكال به درك نادرست از مفهوم توافق سياسي آن هم در سطح بين‌الملل مربوط مي‌شود. در توافق‌هاي داخلي و اقتصادي نيز حتما بايد ضمانت اجراي كافي وجود داشته باشد. اگر از بانك وام مي‌گيريم به ازاي آن وثيقه معتبر دريافت مي‌كنند تا در صورت بازپرداخت نكردن وام، وثيقه معتبر و واقعي را به اجرا بگذارند. هميشه وثيقه را از اصل وام نيز بزرگ‌تر مي‌گيرند تا دست وام‌دهنده باز باشد. چرا مطالبات بانك‌هاي ايران وصول نمي‌شوند؟ چون وثيقه‌هاي وام‌گيرندگان جعلي و صوري است.

پرسش اين است كه وثيقه يا ضمانت اجراي تعهدات طرف مقابل نزد ايران چه بود؟ وثيقه ما روشن بود. بازگشت تحريم‌ها و قطعنامه‌ها. ولي وثيقه آنان چه بود؟ اين وثيقه بايد مبتني بر قدرت باشد. اگر آنان به تعهدات خود عمل نكنند، ما بايد مي‌توانستيم كه مقابله به مثل كنيم. اگر چنين وثيقه‌اي را نزد خود نداريم، نبايد وارد چنين توافقي مي‌شديم. اگر وثيقه ملكي يا معتبري نگيريد، وام ندهيد. زيرا بازگشت آن منتفي است و فقط به كرم و همت عالي وام‌گيرنده مربوط است كه در روابط بين‌الملل چنين چيزي هم وجود ندارد و اين روابط خالي از اخلاق و مروت و... است. پرسش اين است دوستاني كه پيشنهاد مذاكره مي‌دادند و به آن اصرار داشتند، چرا ضمانت اجراي آن را مورد توجه خود قرار ندادند؟

اگر قرار بود كه وارد برجام شويم، بايد فرض مي‌كرديم كه چنانچه طرف مقابل به تعهدات خود عمل نكرد ما چه بايد انجام دهيم تا از ترس عمل ما، طرف مقابل به تعهداتش ملتزم باشد؟ به نظرم بسياري از افراد درك درستي از ماهيت روابط بين‌الملل و سياست واقع‌گرايانه ندارند و روابط بين‌الملل را به گفت‌وگو و صلح‌خواهي تقليل مي‌دهند، در حالي كه روابط بين‌الملل در اصل متكي به قدرت است و بس. نكته مهم ديگري كه نبايد فراموش كنيم، تفاوت در آثار كوتاه‌مدت، ميان‌مدت و بلندمدت هر اتفاق است. آغاز جنگ جهاني دوم در كوتاه‌مدت دوساله به نفع آلمان بود، در ميان‌مدت ورق برگشت و در بلندمدت شكست خورد. هميشه در ارزيابي از يك واقعه بايد مشخص كنيم كه ارزيابي ما معطوف به كدام‌يك از اين سه دوره است.

پيش‌بيني آثار بلندمدت سخت است، ولي سياستمداران بايد درك روشني از آثار ميان‌مدت اقدامات خود داشته باشند و فقط بر آثار كوتاه‌مدت تمركز نكنند. اگر اين مساله مورد توجه بود شايد آثار ميان‌مدت برجام نيز از سوي مذاكره‌كنندگان در دستور كار قرار مي‌گرفت. بنابراين بايد تاكيد كرد كه دوستان طرفدار مذاكره به نوعي دچار ايد‌آليسم در سياست خارجي شده بودند و هنوز هم از اين وضعيت خارج نشده‌اند. اين نقد به معناي تاييد سياست تقابل‌جويانه نيست زيرا سياست تقابلي نه در بلندمدت و نه حتي ميان‌مدت چشم‌انداز روشني را ترسيم نمي‌كند. اين سياست نيز از زاويه ديگري ايده‌آليستي است. در مورد اينكه بهترين ضمانت اجرا چه بود بايد در يادداشت ديگري به آن اشاره كرد.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

محسن۱۰۴۸۷۳۳۱۰:۲۸:۵۹ ۱۳۹۸/۵/۲۳
چه عجب که بالاخره فهمیدید. اما چقدر دیر !!! حالا چه کسی پاسخگوی خسارت ناشی از بی تدبیری مسئولان است؟؟ آقای عبدی به جمع دلواپسان خوش آمدید.
ناشناس۱۰۴۸۸۷۰۱۱:۲۱:۵۶ ۱۳۹۸/۵/۲۳
جالبه! اگر نمیگفتید عباس عبدی این یادداشت رو نوشته همه میگفتن کار شریعتمداری!
ناشناس۱۰۴۸۹۱۶۱۱:۳۸:۵۵ ۱۳۹۸/۵/۲۳
وثیقه از آمریکا ؟؟؟ حتما اگر شما وزیر بودید این وثیقه را میگرفتید نشستن و حرف زدن کنتور نداره که

پربحث‌های هفته

  1. چرا زن امروزی با فاطمه (س) بیگانه است؟

  2. نیروگاه هسته‌ای امارات

  3. توکلی: شورای نگهبان چرا درباره تاجگردون سکوت کرده است؟

  4. آزمایش مثبت دو مورد کرونا ویروس در ایران

  5. آغاز یک حرکت بزرگ/ به پویش مجلس شفاف و ضدفساد بپیوندید

  6. جنجال افتتاح پرحاشیه ستاد انتخاباتی تاجگردون/درخواست مطهری از آیت الله جنتی/ روایت ابطحی از لیست‌های اصلاح‌طلبان

  7. مساله نه چندان دشوار پرتقال‌های سیاسی !

  8. فوت دو نفر به دلیل ابتلا به کرونا در قم

  9. نظر شما درباره این عکس چیست؟!

  10. همتی: تورم سال۹۹ کمتر از ۲۰درصد خواهد بود/ ایران به لیست سیاه FATF باز نمی‌گردد

  11. تایید ابتلای سه مورد جدید به کروناویروس در کشور

  12. داعشی‌ها از سراسر دنیا در زندان سوریه

  13. زخم‌های پهلوی بر آبروی ایران

  14. سناتور «کریس مورفی» دیدار با ظریف را تایید کرد+توضیحات وزارت امور خارجه

  15. زهره الهیان: مهم‌ترین اقدام مجلس بعدی باید حل مشکلات اقتصادی مردم باشد/ نقطه ضعف مجلس فعلی عدم نظارت بر دولت است

  16. پویش انصراف به نفع «لیست وحدت» کلید خورد

  17. شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به «فهرست وحدت» رسید + اسامی

  18. بازدید ایوانکا ترامپ از مسجد شیخ زاید ابوظبی

  19. وحدت اصولگرایان و اعتراض یامین‌پور به جبهه پایداری/ احتمال دومرحله‌ای شدن انتخابات/ خاتمی از لیست‌ اصلاح‌طلبان حمایت می‌کند؟

  20. مالک شریعتی: مجلس دهم ضعیف‌ترین مجلس تاریخ جمهوری اسلامی بود

  21. وقتی نامزد ریاست‌جمهوری آمریکا به همجنس‌بازی خود افتخار می‌کند/ پیت بوته‌جج: عاشق همسرم هستم!

  22. نسخه اصلاح‌طلبانه بهزاد نبوی برای انتخابات/ نامزدهای ریاست مجلس به روایت مرعشی/ درخواست عاجزانه عارف از مردم

  23. وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با FATF ندارد/ دولت به دنبال افزایش نرخ ارز نیست

  24. درخواست رئیس مجلس از وزیران بهداشت و آموزش و پرورش درباره کرونا

  25. نظارت و رفع مشکلات معیشتی مهمترین اولویت های مجلس یازدهم/ مجلس دهم زبان و تریبون ملت نبود

پربحث‌های هفته

  1. توکلی: شورای نگهبان چرا درباره تاجگردون سکوت کرده است؟

  2. آغاز یک حرکت بزرگ/ به پویش مجلس شفاف و ضدفساد بپیوندید

  3. جنجال افتتاح پرحاشیه ستاد انتخاباتی تاجگردون/درخواست مطهری از آیت الله جنتی/ روایت ابطحی از لیست‌های اصلاح‌طلبان

  4. مساله نه چندان دشوار پرتقال‌های سیاسی !

  5. زخم‌های پهلوی بر آبروی ایران

  6. زهره الهیان: مهم‌ترین اقدام مجلس بعدی باید حل مشکلات اقتصادی مردم باشد/ نقطه ضعف مجلس فعلی عدم نظارت بر دولت است

  7. پویش انصراف به نفع «لیست وحدت» کلید خورد

  8. شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به «فهرست وحدت» رسید + اسامی

  9. وحدت اصولگرایان و اعتراض یامین‌پور به جبهه پایداری/ احتمال دومرحله‌ای شدن انتخابات/ خاتمی از لیست‌ اصلاح‌طلبان حمایت می‌کند؟

  10. مالک شریعتی: مجلس دهم ضعیف‌ترین مجلس تاریخ جمهوری اسلامی بود

  11. نسخه اصلاح‌طلبانه بهزاد نبوی برای انتخابات/ نامزدهای ریاست مجلس به روایت مرعشی/ درخواست عاجزانه عارف از مردم

  12. نظارت و رفع مشکلات معیشتی مهمترین اولویت های مجلس یازدهم/ مجلس دهم زبان و تریبون ملت نبود

  13. ربیعی: حتی با رفتن به لیست سیاه FATF اتفاق خاصی برای اقتصاد رخ نخواهد داد/ اختصاص سهمیه بنزین نوروزی با مشکل روبرو است

  14. سکوت شورای نگهبان در قبال تاجگردون/ دعوت اصلاح طلبان از مردم برای شرکت در انتخابات/ انتقاد صادق زیباکلام از حزب کارگزاران، خاتمی، عارف و موسوی لاری

  15. نامه بذرپاش به حدادعادل و آقاتهرانی: در فرصت کوتاه باقیمانده به راه‌های وحدت حداکثری بیاندیشید

  16. ناگفته‌هایی از زندگی سردار سلیمانی/درخواست قالیباف از مردم تهران/شفاف‌سازی زاکانی درباره حقوق و هزینه‌های انتخاباتی 

  17. خبرنگار صداوسیما به ایران اینترنشنال پیوست!

  18. نامه مشترک حدادعادل و آقاتهرانی به مردم تهران پس از وحدت نیروهای انقلاب

  19. جلواتی: وکیل الدوله بودن مهمترین نقطه ضعف مجلس دهم

  20. چرا لیست کامل؟

  21. امیرآبادی فراهانی: تخریب را ادامه دهید افشاگری می‌کنم

  22. توافق شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و جبهه پایداری بر روی انتشار یک لیست مشترک

  23. روحانی: قول می‌دهم شعاری را که روز اول مطرح کردم تا روز آخر پیگیری کنم

  24. ربیعی: ستاد پیشگیری و مقابله با کرونا تشکیل می‌شود

  25. کنفرانس امنیتی مونیخ ؛ روایت ایرانی از «بی غربی گرایی»

آخرین عناوین