چرا «فالوئرهای» یک قاتل زیاد می‌شوند

گروه اجتماعی الف،   3980210061 ۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار

شنبه گذشته بود که خبر قتل طلبه‌ای در شهر همدان به‌طور گسترده در فضای مجازی و رسانه‌ها پیچید. در ابتدا برخی جنبه‌های این اتفاق تلخ مبهم بود اما بعد از گذشت ساعتی مشخص شد حجت‌الاسلام قاسمی، روحانی ۴۷ ساله با شلیک دو گلوله به قتل رسیده است.

چرا «فالوئرهای» یک قاتل زیاد می‌شوند

صبح‌نو در ادامه نوشت: ضارب حجت‌الاسلام قاسمی، فردی به نام بهروز حاجیلو بود که ساعاتی پس از اقدام جنایت‌بار خود در درگیری با نیروهای پلیس به هلاکت رسید. اما نکته مهمی که از جنبه رفتار اجتماعی باید بررسی شود، اتفاقی بود که در صفحه شخصی این فرد جانی در اینستاگرام روی داد. ضارب بعد از جنایت خود در اینستاگرامش اعلام کرد که یک آخوند را به قتل رسانده است.

انتشار خبر جنایت از رسانه‌ها و مشخص‌شدن هویت ضارب که در فضای مجازی فعال بود، ناگهان موجب افزایش تعداد دنبال‌کننده‌ها یا همان فالوئرهای وی در فضای مجازی شد. این فرد در زمان جنایت حدود 40 هزار دنبال‌کننده داشت اما در زمان تنظیم گزارش در ساعات غروب دوشنبه، تعداد دنبال‌کننده‌های این فرد به 94 هزار نفر رسید. این رفتار اجتماعی از سوی افرادی که در فضای مجازی حضور دارند بسیار عجیب است. اشخاص در حالی به صفحه شخصی این فرد جنایتکار رفته و او را دنبال می‌کنند که ضارب کشته شده و دیگر صفحه منسوب به وی نیز فعالیتی نخواهد داشت. 

مشابهت معناها در فضای واقعی و مجازی

علی گرانمایه‌پور، استاد ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی درباره این رفتار اجتماعی در فضای مجازی می‌گوید: فردی که به‌عنوان قاتل طلبه همدانی شناخته شد، از مدت‌ها قبل از فضای مجازی برای معرفی و طرح خود در جامعه استفاده کرده بود. به گفته وی در مبحث مطالعات فضای مجازی، بخشی تحت عنوان افکار عمومی و فضای مجازی وجود دارد. این استاد دانشگاه در ادامه می‌افزاید: باید به نکته مهمی درباره فضای مجازی اشاره کنم و آن هم اینکه فضای مجازی همانند فضای واقعی شرایط مشابه دارد، یعنی همان‌طور که مفهوم قتل در فضای واقعی مشخص است، در فضای مجازی هم همان معنا و مفهوم را دارد. نمایش خشونت در فضای واقعی و مجازی یک معنا دارد اما چیزی که سبب تعجب شده این است که چرا برخی از صحنه‌های خشونت‌آمیز، سخنرانی یا تصاویر درگیری‌ها موجب می‌شود فالوئر، دنبال‌کننده و تاییدکننده چنین افرادی افزایش یابد. 

گرانمایه‌پور در ادامه سخنان خود می‌افزاید: اینجا این سوال مطرح می‌شود که آیا همه کسانی که مطلبی را لایک می‌کنند حامی و طرفدار آن مطلب و شخص هستند یا صرفاً برای سرگرمی این کار را انجام می‌دهند؟

وی در ادامه با ذکر مثالی می‌گوید: اگر در استادیوم مسابقه فوتبال را دیده باشید وقتی که تیمی باخته و تیم دیگر می‌برد، واکنش‌های طرفداران دو تیم قابل ملاحظه است. طرفداران تیم برنده خوشحال هستند و فریاد شادی سر می‌دهند و از سوی دیگر طرفداران تیم بازنده شروع به ایجاد درگیری و خشونت می‌کنند. حالا اگر در فضای مجازی دنبال‌کننده‌های یک صفحه اینستاگرام یا افرادی را که در فضای مجازی هستند بررسی کنید، می‌توان بخشی از این رفتارهای مشابه را دید. نکته دیگر اینکه برخی علت افزایش حامیان، طرفداران یا دنباله‌روها را دلایل دیگری می‌دانند. 

این استاد رشته ارتباطات در ادامه با اشاره به مشکلات معیشتی و اقتصادی موجود در جامعه می‌گوید: الان جامعه ما درگیر مسائل اقتصادی، گرانی و تورم است که موجب می‌شود افکار عمومی تحت فشار قرار گرفته و عصبانی باشد. در چنین حالتی افکار عمومی دنبال فرصتی است تا اعتراض خود را مطرح کند. وی خاطرنشان می‌کند که «ما باید بخشی از رفتار افراد در فضای مجازی از بابت لایک کردن مطلبی خشونت‌آمیز را نوعی اعتراض بدانیم. اما واقعیت دیگری هم هست و آن اینکه آنچه در فضای واقعی روی می‌دهد، خوشبختانه یا متاسفانه در فضای مجازی قابل لمس است.»

این استاد دانشگاه در ادامه توصیه‌ای هم به سیاست‌گذاران عرصه فضای مجازی داشته و می‌گوید: با فیلترکردن فضای مجازی به جایی نخواهیم رسید. به عبارت دیگر باید دید که آیا در فضای واقعی اجازه داشتن شرایط مناسبی برای بیان اعتراضات وجود دارد یا خیر. از زمانی که در دهه 70 شمسی اینترنت وارد فضای واقعی ایران شد، فضای مجازی تبدیل به محلی برای اعتراض شده است. گرانمایه‌پور همچنین می‌گوید: البته برخی از کارشناسان اعتقاد دارند که نمی‌توان بر اساس رفتار چند ده هزار نفر یا حتی نیم میلیون نفر دنبال‌کننده قضاوت کرد که این افراد حامیان یک قاتل یا یک مساله اعتراضی هستند. در این‌باره هم باید مثالی بزنم. در زمانی که لیونل مسی به تیم ملی ایران در جام جهانی گل زد، حدود 40 هزار کاربر ایرانی به صفحه او هجوم آوردند به‌طوری‌که مسی مجبور شد صفحه عمومی خود را ببندد.

حالا مساله این است که آیا همه ایرانی‌ها بی‌ادب و بی‌نزاکت هستند؟ این استاد رشته ارتباطات اعتقاد دارد که بر اساس مطالعات صورت‌گرفته درباره فضای مجازی، کاربران به چند دلیل در فضای مجازی رفتارشان را تغییر می‌دهند. دلیل اول، گمنامی هویت است. به عبارت دیگر فرد می‌گوید تا من را پیدا کنند زمان می‌برد، یعنی هویت نسبی است. مساله بعد نسبی‌بودن اخلاق است. هر کسی که وارد فضای مجازی می‌شود، می‌تواند فرد بااخلاقی باشد یا نباشد. امنیت هم در فضای مجازی نسبی است. وی در ادامه می‌افزاید: اگر همه این‌ها را کنار هم قرار دهید، آنچه شما در فضای مجازی می‌بینید، فارغ از اینکه اعتراضی باشد یا نه و اینکه جامعه ایرانی تحت فشارهای اقتصادی باشد یا نه و حتی زمانی که فردی فرد دیگری را آزار می‌دهد یا مزاحمتی برای دیگران ایجاد می‌کند و شما این همه طرفدار موافق و مخالف می‌بینید؛ یعنی شاهد «پوپولیسم فضای مجازی» هستید. این استاد دانشگاه اعتقاد دارد که این رفتار را البته نباید به حساب پوپولیسم فضای مجازی گذاشت چراکه جامعه ایرانی در شرایط فعلی اقتصادی و اجتماعی چنین رفتارهایی را بروز می‌دهد.

برنامه‌ریزی از سوی اتاق‌های فکر

آخرین پست اینستاگرامی بهروز حاجیلو، ویدئویی است که چند ساعت قبل از حادثه منتشر شده. در این ویدئو، حاجیلو سلاح در دست در حال نمایش است. این ویدئو دارای موسیقی‌ای با ترانه‌ای کرمانشاهی با مضمون اعدام و چوبه‌دار است.

این ویدئو حدود یک میلیون و 200 هزار بار دیده شده است و نزدیک به 90 هزار کامنت دارد. کامنت‌ها هم در نوع خود جالب توجه هستند و جای بسیاری برای بررسی‌های روانشناسانه دارد. برخی کاربران این اقدام را ضدیت با روحانیت دانسته‌اند. برخی دیگر هم خواستار ادامه این مسیر شده‌اند. بر اساس شواهد موجود، حاجیلو یکی از «شاخ‌های» اینستاگرام بوده و همانند دیگر اراذلی که در فضای مجازی برای خود دار و دسته به راه انداخته‌اند، فعال بوده است. در پایین پست‌های وی می‌توان القاب و صفت‌هایی را مشاهده کرد که در وصف این فرد قاتل سر داده شده است.

برخی دیگر از کاربران نیز از مکافاتی گفته‌اند که حاجیلو باید بکشد و اینکه یک روحانی مظلوم را به شهادت رسانده است. مروری بر نظرات و کامنت‌هایی که در پست‌های ضارب جنایتکار منتشر شده است، واقعیت‌های دیگری را نیز بروز می‌دهد. بر اساس نکته گفته‌شده مبنی بر تغییر هویت کاربران، نظرات بسیاری از سوی افرادی مطرح شده که اصطلاحاً کاربران فیک هستند. با توجه به مشابهت نظرات این کاربران با یکدیگر نیز می‌توان به این مساله رسید که همه این کاربران از سوی جریان‌های فکری خارج از کشور چون منافقین حمایت شده و همگی تحت تأثیر برنامه‌ریزی اتاق‌های فکری هستند که به خیال خود در حال دشمنی با مردم ایران روزگار به سر می‌کنند.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۸۷۹۳۹۸۱۱:۰۲:۵۶ ۱۳۹۸/۲/۱۰
مزدورهای فضای مجازی شغل و درامدشون از همین راه هاست
رشید۸۷۹۸۱۶۱۴:۰۱:۳۹ ۱۳۹۸/۲/۱۰
خدا. راشکر. در مدت. کمتر. ازبیست وچهار. ساعت. نابود وهلاک. شد. پلیس. باید. در موارد مشابه. هر کسی نمایش. قدرت در خیابان. به وسیله. قمه وچاقوکرد با اسلحه زمیگیر کند. وحمایت قضایی. ار پلیس بشود

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

    1. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

    2. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

    3. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

    4. نیوزویک: تعداد قربانیان کرونا در آمریکا، از جنگ افغانستان فراتر رفت

    5. سیروس مقدم: قسمت‌های آخر پایتخت۶ بعد از کرونا تولید و پخش می‌شود

    6. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

    7. بازدید رئیسی از نقاهتگاه ارتش برای بیماران کرونایی

    8. ۴ سناریوی احتمالی از پایان شیوعِ ویروس کرونا و بازگشتِ زندگی به شرایط عادی

    9. سپاه پاسداران: کوچکترین خطای دشمن آخرین خطای آنان خواهد بود

    10. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

    11. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

    12. روحانی: ورودی بیمارستان‌ها کمتر شده است/ محدودیت‌ها تا ۲۰ فروردین ادامه دارد

    13. بهار تبریز

    14. تصویری باورنکردنی از آزادراه تهران - کرج

    15. تمدید معافیت‌های هسته‌ای ایران توسط آمریکا برای ۶۰ روز دیگر

    16. حمله به پایگاه عین الاسد عراق و رهگیری توسط پاترویت آمریکا

    17. اطلاعات ۴۲ میلیون کاربر تلگرام لو رفت

    18. ادامه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا ۲۰ فروردین/فوت ۳۲۰ نفردر کشور به دلیل مصرف فرآورده‌های الکلی

    19. آخرین آمار کرونا در کشور/ شناسایی ۳۱۱۱ مورد جدید و فوت ۱۴۱ نفر در ۲۴ ساعت گذشته

    20. روزی روزگاری تهران

    21. چهره نزدیک به چلبی نامزد نخست وزیری عراق شد

    22. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

    23. آخرین تحولات میدانی استان الانبار عراق؛ جزئیات دفع حملات سنگین عناصر مخفی داعش در منطقه مهم و راهبردی « عکاشات» + نقشه میدانی و عکس

    پربحث‌های هفته

    1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

    2. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

    3. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

    4. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

    5. حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان منتفی شد/ نمکی در جریان نبود

    6. کرونا و برخوردهای جناحی

    7. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

    8. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

    9. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

    10. ترامپ برای مبارزه با کرونا دست به دامن کره جنوبی شد/ دست رد کره به ترامپ

    11. کرونا و اشک کباب! ...

    12. ایران و آمریکا در پیچ کرونا

    13. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

    14. زیر پوست پایتخت...

    15. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

    16. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

    17. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

    18. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

    19. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

    20. ارتش کاری کرد،کارستان/افتتاح نقاهتگاه بی‌نظیر ارتش

    21. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

    22. کرونا چگونه ممکن است نظم جهانی را تغییر دهد؟ / چین جای آمریکا را می گیرد؟

    23. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

    24. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

    25. برادر علیرضا فغانی پناهنده شد

    پربحث‌های اخیر

      پربحث‌های هفته

      1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

      2. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

      3. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

      4. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

      5. واکنش وزیر ارتباطات به یک طرفه شدن تلفن مجری صداوسیما

      6. دومین محموله ماسک N۹۵ توسط آستان قدس رضوی وارد ایران شد

      7. سردار غلامرضا سلیمانی: به‌زودی شاهد مهار کامل کرونا خواهیم بود

      8. واعظی: طرح فاصله گذاری اجتماعی مطمئن تر از قرنطینه سنتی است

      9. نمکی : موج اول اپیدمی کرونا را مهار کردیم

      10. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

      11. اطلاعیه شماره یک کمیته اجتماعی انتظامی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا

      12. ایجاد سامانه سفربرگ/ تردد همه خودروها به خارج از استان تهران ممنوع شد

      13. فاصله‌گذاری اجتماعی از صبح جمعه ۸ فروردین آغاز می‌شود

      14. جزئیات طرح فاصله‌گذاری اجتماعی؛ توقیف یک ماهه خودرو و جریمه ۵۰۰ هزار تومانی در انتظار قانون شکنان

      15. رئیس پلیس راه راهور: خروجی تمام استانها محدود می‌شود

      16. کیت‌های تشخیص کرونا «ایران ساخت» شد/تولید هفته‌ای ۸۰ هزار کیت

      17. دفاع مسیح مهاجری از نقدهایش به سریال پایتخت

      18. وقتی دقیق نیستیم!؟ / فرق قرنطینه من با قرنطینه تو

      19. استاندار تهران: بررسی توقف فعالیت مترو در جلسه فردا ستاد ملی مقابله با کرونا

      20. برخورد شدید با ضاربان مامور نیروی انتظامی در «دهلران»

      21. مخالفت ستاد ملی کرونا با پیشنهاد تعطیلی مترو و ناوگان حمل و نقل عمومی در تهران

      22. مبتلایان به کرونا در گیلان ۸۰ درصد کمتر از سال گذشته

      23. سرمشق سال ۹۹ 

      24. محمدرضا خاتمی مبتلا به کرونا شد

      25. محسن هاشمی: برای کنترل کرونا در تهران، باید حمل ونقل عمومی را تعطیل کنیم یا به یک سوم کاهش دهیم

      آخرین عناوین