فقر آهن با بدنتان چه می‌کند؟

گروه سلامت الف،   3971022074

در این مطلب به ۱۰ نشانه کمبود آهن اشاره شده است.

کمبود آهن زمانی رخ می‌دهد که بدن فرد، آهن معدنی به میزان کافی نداشته باشد. این اتفاق به سطح پایین و غیرطبیعی گلبول‌های قرمز خون منجر خواهد شد. دلیل وقوع این اتفاق این است که برای ساخت هموگلوبین در خون، نیاز به آهن است. هموگلوبین یک پروتئین در گلبول‌های قرمز خون است که این گلبول‌ها را قادر می‌سازد تا اکسیژن را به سراسر بدن منتقل کنند.

اگر بدن ما به‌اندازه کافی هموگلوبین نداشته باشد، عضلات و بافت‌های بدن نمی‌توانند اکسیژن کافی دریافت کنند و قادر به عملکرد درست و موثر نخواهند بود. این رویداد منجر به وقوع کم‌خونی خواهد شد. گرچه انواع متفاوتی از کم‌خونی وجود دارد، اما کمبود آهن شایع‌ترین نوع آن است.

رایج‌ترین دلایل کمبود آهن شامل دریافت ناکافی آهن ناشی از رژیم غذایی ناصحیح و یا رژیم‌های محدودکننده، بیماری روده التهابی، افزایش میزان آهن مورد نیاز در طول بارداری، از دست دادن خون طی دوره‌های قاعدگی سنگین و یا خون‌ریزی داخلی بدن است.

البته دلیل هرچه که باشد، کمبود آهن می‌تواند علائم ناخوشایندی در پی داشته باشد که کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این علائم شامل ضعف در سلامتی، تمرکز و بهره‌وری می‌شود.

علائم کمبود آهن می‌تواند بر اساس نوع کم‌خونی، سرعت رشد و توسعه آن، سن و وضعیت فعلی سلامت فرد متفاوت باشد. البته در برخی موارد فردی که دچار کم‌خونی است هیچ‌گونه علائمی مشاهده نمی‌کند. در ادامه این مطلب به ۱۰ نشانه کمبود آهن اشاره خواهیم کرد.

۱- خستگی نامعمول
احساس خستگی زیاد یکی از شایع‌ترین علائم کمبود آهن است که این نشانه در بیش از نیمی از افراد دارای کمبود آهن حس می‌شود. این خستگی به این علت رخ می‌دهد که بدن انسان برای تولید پروتئینی به نام هموگلوبین که در خون یافت می‌شود به آهن نیاز دارد. هموگلوبین به انتقال و رساندن اکسیژن به سراسر بدن کمک می‌کند.

وقتی هموگلوبین خون پایین باشد، اکسیژن کمتری به سراسر بدن رسانده می‌شود و قلب برای جبران این کمبود اکسیژن، مجبور است سریع‌تر و محکم‌تر فعالیت کند تا اکسیژن بیشتری را به بخش‌های مختلف بدن برساند؛ بنابراین وقتی بدن انسان هموگلوبین کافی نداشته باشد، اکسیژن کمتری به بافت‌ها و عضلات می‌رسد و انرژی کافی برای آن‌ها تامین نمی‌شود. علاوه بر آن قلب در این هنگام باید بیشتر و سخت‌تر تلاش کند تا "خون ناقل اکسیژن" بیشتری به سراسر بدن ارسال کند که این اتفاق نیز می‌تواند در بروز خستگی موثر باشد.
البته از زمانی که خستگی به یکی از بخش‌های اصلی سبک زندگی مدرن و پرمشغله تبدیل شد، تشخیص کمبود آهن از روی خستگی کمی دشوار شده است. لازم به ذکر است بسیاری از افرادی که دچار فقر آهن هستند، کمبود انرژی را همراه با احساس ضعف، دشواری تمرکز، داشتن حسی نامعمول و بهره‌وری پایین تجربه می‌کنند.

۲- رنگ‌پریدگی
پوست رنگ‌پریده و رنگ‌پریدگی بخش داخل و پایین پلک‌ها از دیگر علائم شایع کمبود آهن است. در واقع هموگلوبین موجود در گلبول‌های قرمز، عامل قرمزی رنگ خون هستند. این همان علتی است که باعث می‌شود حین کمبود آهن، پوست، رنگ معمول خود را از دست بدهد.

این رنگ‌پریدگی ناشی از کمبود آهن را می‌توان در تمام بدن و یا فقط در یک ناحیه از بدن مثل صورت، لثه‌ها، درون لب‌ها، درون چشم‌ها و حتی در ناخن‌ها مشاهده کرد. مشاهده رنگ‌پریدگی معمولاً در کم‌خونی متوسط یا شدید شایع است. به عنوان مثال اگر پلک پایینی خود را پایین کشیدید، در آن ناحیه باید یک رنگ قرمز فعال و سرحال ببینید؛ بنابراین اگر در این ناحیه با رنگی متمایل به صورتی کمرنگ و بی‌حال و یا زرد روبه‌رو شدید، احتمال آن وجود دارد که دچار کمبود آهن باشید.

۳- تنگی نفس
همان‌طور که بیان شد هموگلوبین، خون را قادر به انتقال اکسیژن به سراسر بدن می‌کند. وقتی سطح هموگلوبین به دلیل فقر آهن پایین باشد، سطح اکسیژن نیز پایین خواهد بود. این به این معنی است که عضلات ما اکسیژن کافی برای انجام فعالیت‌های طبیعی مثل پیاده‌روی، دریافت نخواهند کرد.

یکی از نتیجه‌ها می‌تواند این باشد که میزان نفس‌های ما افزایش یابد چراکه بدن در تکاپو برای دریافت اکسیژن بیشتر است. این اتفاق، دلیل شایع بودن تنگی نفس در افراد دچار کمبود آهن است.

۴- سردرد و سرگیجه
کمبود آهن می‌تواند باعث سردرد شود. این نشانه در مقایسه با نشانه‌های قبلی، کمتر رایج است و معمولاً با سبک‌سری و سرگیجه همراه است.

کمبود هموگلوبین در افرادی که دچار کمبود آهن هستند باعث می‌شود اکسیژن کمتری به مغز برسد و یکی از نتایج این رویه این است که رگ‌های خونی در مغز می‌توانند متورم شوند و باعث فشار به سر و سردرد گردند. البته سردرد می‌تواند ناشی از دلایل متفاوتی باشد. لازم به ذکر است که سردردها و سرگیجه‌های مکرر ممکن است علامتی مبنی بر کمبود آهن در بدن باشند.

۵- تپش قلب (ضربان غیرعادی قلب)
ضربان‌های غیرعادی قلب تحت عنوان تپش قلب شناخته می‌شوند. این ضربان‌های غیرعادی که ضربان‌های سریع، محکم و یا نامنظم را شامل می‌شوند می‌توانند نشانه کمبود آهن در بدن باشند.

همان‌طور که گفته شد وقتی هموگلوبین خون پایین باشد، اکسیژن کمتری به سراسر بدن رسانده می‌شود و قلب برای جبران این کمبود اکسیژن، مجبور است سریع‌تر و محکم‌تر فعالیت کند تا اکسیژن بیشتری را به بخش‌های مختلف بدن برساند. این اتفاق می‌تواند منجر به احساس نامنظمی و یا سریع‌تر بودن ضربان قلب نسبت به حالت طبیعی شود.

گفتنی است این روند در مواردی استثنایی می‌تواند منجر به بزرگ شدن قلب، سوفل قلب و یا نارسایی قلبی شود. منظور از سوفل قلب، صداهایی نامعمول است که در بین ضربان‌های قلب شنیده می‌شود. البته این علائم نیز نسبت به سایر علائم یاد شده دارای شیوع کمتری هستند و در واقع فرد باید مدت‌زمان زیادی درگیر کمبود آهن باشد تا با این علائم مواجه شود.

۶- پوست و موی خشک و آسیب‌دیده
پوست و موی خشک و آسیب‌دیده نیز می‌تواند از علائم فقر آهن باشد. نکته جالب اینکه این اتفاق نیز ناشی از اکسیژن ناکافی در ارگان‌ها است. اگر اکسیژن کافی به پوست و موها رسانده نشود دچار خشکی و ضعف خواهند شد. خوب است بدانید کمبود آهن شدید با ریزش مو مرتبط است. البته ریزش چند مو در روز و در حین شستشو یا شانه زدن طبیعی است، اما اگر فردی دچار ریزش مو به‌طور توده‌ای و یا بیش‌ازحد طبیعی باشد باید این موضوع را بررسی کرد.

۷- تورم و احساس درد در زبان و دهان
گاهی اوقات با نگاه کردن به درون و یا اطراف دهان می‌توان متوجه کمبود آهن شد. اگر زبان دچار تورم، التهاب، رنگ‌پریدگی و یا سطح صاف غیرطبیعی باشد، می‌تواند از علائم کمبود آهن باشد. هموگلوبین پایین ناشی از کمبود آهن می‌تواند باعث رنگ‌پریدگی زبان و میوگلوبین پایین در بدن می‌تواند باعث درد، تورم و التهاب زبان شود.

میوگلوبین پروتئینی در گلبول‌های قرمز خون است که عضلات از جمله عضله زبان را پشتیبانی می‌کند. همچنین کمبود آهن می‌تواند باعث خشکی دهان، خراش‌های قرمز دردناک در گوشه‌های دهان و زخم‌های داخل دهان شود.

۸- پای بی‌قرار
کمبود آهن با سندروم پای بی‌قرار مرتبط است. سندروم پای بی‌قرار، نوعی مشکل یا بیماری است که فرد مبتلا به آن در حین استراحت، به‌ویژه در اواخر شب و به هنگام خواب دچار احساس ناخوشایندی مثل خارش، خزیدن حشره، و یا احساس نامطلوب دیگری در پا شده و به‌ناچار به تکان دادن پاهای خود می‌پردازد. البته دلیل اصلی این سندروم فعلاً مشخص نشده، اما ۲۵ درصد از افرادی که سندروم پای بی‌قرار دارند دچار کمبود آهن هستند و هر چه کمبود آهن شدیدتر باشد، علائم این سندروم نیز شدیدتر خواهد بود.

۹- ناخن‌های قاشقی و شکننده
یکی از نشانه‌های کمبود آهن که کمتر شایع است، ناخن‌های شکننده و قاشقی شکل است. به این شرایط کویلونیکیا می‌گویند. این مشکل معمولاً با ناخن‌های شکننده که به‌راحتی ترک می‌خورند و می‌شکنند شروع می‌شود و با ادامه روند کمبود آهن، ممکن است به وقوع شرایط ناخن‌های قاشقی منتهی شود که درواقع وسط ناخن گود شده و اطراف آن به بالا متمایل می‌شوند و ناخن حالتی شبیه به قاشق به خود می‌گیرد. البته گفتنی است این مورد از موارد نادر است و در فقر آهن و کم‌خونی بسیار شدید دیده می‌شود.

منبع: تبیان

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  3. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

  4. محمد هاشمی: نتیجه عملکرد دولت روحانی کاهش ارزش پول ملی شد

  5. احمد توکلی: رهبری نظری درباره پالرمو و CFT به مجمع اعلام نکرده‌اند/ ظریف نتوانست مجمع را درباره لایحه پالرمو قانع کند

  6. افت بهای سکه و ارز + جدول

  7. موسوی خوئینی‌ها از هاشمی انتقاد کرد تا روحانی را هدف بگیرد/ انتقاد از افزایش 3 برابری بودجه نهاد ریاست جمهوری/ یکی از مشاوران دولت تحت تعقیب قرار گرفت

  8. خوب شد ابرقدرت نیستیم آقای خیابانی!

  9. صالحی: توان تولید انبوه IR۸ را داریم/ همه امور هسته ای را طراحی می کنیم

  10. روحانی اهل فناوری؛ مخترعی که امام جماعت است   

  11. شریعتمداری نامه وزیران به رهبر انقلاب برای لوایح FATF را تایید کرد

  12. بازیگر سینما و تلویزیون: همیشه گفته‌ام رهبری را دوست دارم/ انقلاب اسلامی هویت محکمی به ایران در دنیا داد

  13. فشار معیشتی خانوار افزایش یافت، دولت اقدام کند، منتظر نماند/ میزان خط فقر چقدر است؟

  14. ماجرای صداهای عجیب برج میلاد چیست؟

  15. سخنگوی قوه قضائیه: موافق "دادگاه علنی" هستم

  16. حمله به مامور اورژانس با بیل + عکس

  17. پمپئو: ما در راستای تشکیل ائتلاف ضد ایران حرکت می کنیم!

  18. «حمیرا ریگی» سفیر ایران در برونئی شد

  19. واعظی: اگر بتوانیم منسجم عمل کنیم قطعاً از شرایط کنونی به سلامت عبور خواهیم کرد

  20. میرسلیم: در قانون اساسی تعیین سرنوشت مردم برعهده مردم است

  21. قیمت خودروهای داخلی در بازار

  22. دادستان کشور: آمریکا فقط ادعای حمایت از حقوق بشر را دارد

  23. نوری همدانی: اگر جلوی اسراف‌ها گرفته شود می‌توان امیدوار به رفاه اقتصادی مردم بود/ مردم می‌خواهند در زندگی خود ارزانی را ببینند

  24. کارکنان دولت سال آینده چقدر حقوق می‌گیرند؟

  25. جان کری: «دونالد ترامپ» باید استعفاء دهد

پربحث‌های دیروز

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. به جای کوکب خانم و پترس فداکار و چوپان دروغگو، بیرانوند را قصه کتابهای درسی کنید

  3. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  4. آقای روحانی! اینجا که واتیکان نیست!

  5. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

  6. سوختن سیم‌کارت در صورت استفاده از فیلترشکن!  

  7. آقای رئیس‌جمهور! سلطان موز چه نسبتی با شما دارد

  8. ظریف: به شما اطمینان می‌دهم آمریکا نمی‌تواند از برجام خارج شود!   

  9. بیرانوند مغلوب دروازه‌بان عربستان شد + عکس

  10. عضو هیات نظارت بر رفتار نمایندگان: اصالت صوت منتشر شده علیه «سلمان خدادادی» در حال پیگیری است

  11. چرا گوشت گوسفندی حکم طلا را پیدا کرده؟

  12. جنگ یمن چه تاثیری بر آینده جهان خواهد داشت

  13. افزایش 60 هزار تومانی حق مسکن کارگران/مذاکرات مزد 98 از هفته آینده آغاز می شود

  14. کاهش ۳۰ درصدی قیمت ساخت مسکن در سال آینده

  15. ۳عامل موثر در موشک پرانی‌های نتانیاهو

  16. پوری‌حسینی: ممنوع‌الخروجی برای من مجازات نیست

  17. زمان حال را غنیمت بشمار  

  18. پیش‌بینی رییس اتحادیه از اوضاع بازار مسکن در سال آینده

  19. محمد هاشمی: نتیجه عملکرد دولت روحانی کاهش ارزش پول ملی شد

  20. احمد توکلی: رهبری نظری درباره پالرمو و CFT به مجمع اعلام نکرده‌اند/ ظریف نتوانست مجمع را درباره لایحه پالرمو قانع کند

  21. هایکو ماس تحریم هواپیمایی ماهان را برای امنیت آلمان ضروری خواند

  22. افت بهای سکه و ارز + جدول

  23. موسوی خوئینی‌ها از هاشمی انتقاد کرد تا روحانی را هدف بگیرد/ انتقاد از افزایش 3 برابری بودجه نهاد ریاست جمهوری/ یکی از مشاوران دولت تحت تعقیب قرار گرفت

  24. خوب شد ابرقدرت نیستیم آقای خیابانی!

  25. چرا کرباسچی دیروز چند ساعت بازداشت و سپس آزاد شد؟

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  3. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  4. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  5. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  6. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  7. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  8. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  9. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  10. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  11. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  12. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  13. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  14. به جای کوکب خانم و پترس فداکار و چوپان دروغگو، بیرانوند را قصه کتابهای درسی کنید

  15. فقط ۳۰ ثانیه تا موفقیت

  16. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  17. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  18. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  19. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  20. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  21. آقای روحانی! اینجا که واتیکان نیست!

  22. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

  23. امام جمعه اسالم؛ تلگرام را رفع فیلتر کنید

  24. کور هستید؛ برجام را هنوز اجرا می‌کنیم؛ دم از مذاکره می‌زنید/ نه سانتریفوژ می‌چرخد و نه چرخ زندگی مردم/ خودروی که تماما در ایران تولیدمی‌شود، نیازی به ارز ندارد!/معنی موفقیت را نفهمیدیم

  25. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

پربحث‌های هفته

  1. شیر و ماست کم چرب بهتر است یا پر چرب؟

  2. سرپرست وزارت بهداشت: قیمت دارو باید اصلاح شود

  3. طرح «پزشک خانواده شهری» در کل کشور اجرایی می‌شود

  4. میکروب‌ها را بیشتر بشناسیم

  5. عناب یک غذای سالم برای بدن

  6. فواید صبح زود بیدار شدن و سحرخیز بودن را بشناسید

  7. ساخت 20 سلامت کده طب سنتی در بیست نقطه کشور

  8. بر اساس گروه خونی چه غذا‌هایی بخوریم؟

  9. خواب مورد نیاز کودکان در هر سنی چقدر است

  10. تاثیر ورزش در درمان مبتلایان ام.اس

  11. افراد سازگار، سلامت روان بهتری دارند

  12. نکات مهمی که در مورد «تب» باید بدانید

  13. این مواد غذایی را خام نخورید

  14. اشتباهاتی از جنس رژیم غذایی

  15. بیش از یک سوم سرطان‌ها قابل پیشگیری است

  16. نحوه نگهداری ایمن غذاها در یخچال

  17. راه های پیشگیری از ابتلا به «روتاویروس» در کودکان

  18. مصرف نوشابه پس از ورزش به کلیه‌ها آسیب می‌زند

  19. اینفوگرافی/ عوارض کم‌خوابی  

  20. چقدر خواب در طول شبانه‌روز نیاز داریم؟

  21. نشانه‌های سندروم آسپرگر چیست؟

  22. مخالفت کمیسیون بهداشت با واگذاری موسسات آموزش عالی پزشکی

  23. دلایلی برای لثه‌های بی‌رنگ

  24. حواس‌پرتی و کاهش تمرکز نشانه‌ افسردگی است؟

  25. فواید روغن زیتون، بنفشه و زنبق برای بدن

آخرین عناوین