افسانه‌زدایی از قهرهای خانوادگی قهرهای خانوادگی نه کم‌شمارند و نه بی‌دلیل

کاترین سن‌لوئی؛ ترجمه‌ی علیرضا شفیعی‌نسب،   3961223051 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
قهرهای خانوادگی نه کم‌شمارند و نه بی‌دلیل

به واسطه پژوهش‌های شاخه جدیدی از مطالعات خانواده که بر رابطه میان فرزندان و والدین متمرکز است، تصویرِ ذهنی ما از خانواده بسیار تغییر کرده است. حالا می‌دانیم که کم نیستند پدر و مادرهایی که با سوءاستفاده یا زورگویی به فرزندانشان، زندگی آن‌ها را با چالش‌های ناگوار روبه‌رو می‌کنند. چالش‌هایی که معمولاً در بزرگسالی به قطع رابطه با خانواده یا قهر منجر می‌شود. بااین‌حال هنوز باید این پدیده را بیشتر بشناسیم.

تصویر کلاسیک تعطیلات به این صورت است: پدر و مادر، خواهرها و برادرها و بچه‌هایشان در خانه پدری جمع می‌شوند تا جشن بگیرند و از زندگی یکدیگر باخبر شوند. اما واقعیت همیشه هم اینطور نیست.

برخی بزرگسالان پس از سال‌ها نارضایتی تصمیم می‌گیرند دیگر با پدر و مادرشان صحبت نکنند، یا در دورهمی‌های خانوادگی حاضر نشوند. والدین هم ممکن است چنان از یکی از فرزندان ناراضی باشند که دیگر به حضور او در خانه علاقه‌ای نشان ندهند.

در پنج سال گذشته، تصویری روشن‌تر از قهرهای خانوادگی به دست آمده است، چرا که پژوهشگران بیشتری به این نوع شکاف‌های خانوادگی توجه کرده‌اند. یافته‌های آن‌ها این باور عمیق را که روابط خانوادگی ناگسستنی است به چالش کشیده و نشان می‌دهد که قهرهای خانوادگی چندان هم نامرسوم نیست.

به طور کلی، قهر خانوادگی به شرایطی گفته می‌شود که یک یا چند خویشاوند به خاطر یک رابطه منفی مستمر، با میلِ خود تصمیم می‌گیرند قطع رابطه کنند. (خویشاوندانی که به خاطر شرایط بیرونی، نظیر تقسیم نیروهای نظامی یا حبس، مدت‌ها حالی از هم نمی‌پرسند در این تعریف نمی‌گنجند).

کریستینا شارپ، استادیار ارتباطات در دانشگاه ایالتی یوتا در لوگان می‌گوید: «وقتی به طور فعال سعی کنید از کسی فاصله بگیرید و این فاصله را حفظ کنید، این کار قهر محسوب می‌شود».

ماه گذشته، لوسی بلیک، مدرس دانشگاه اج‌هیل در انگلستان، مروری نظام‌مند از ۵۱ مقاله با موضوع قهرهای خانوادگی را در ژورنال فَمیلی تئوری اند ریویو۱ منتشر کرد. دکتر بلیک می‌نویسد که این مجموعه ادبیات فرصتی در اختیار پژوهشگران خانواده قرار می‌دهد تا «روابط خانوادگی را آن‌طور که هستند درک کنند، نه آن‌طور که می‌توانند یا باید باشند».

معمولاً تصورات نادرستی درباره قهرهای خانوادگی وجود دارد، اما امروزه که افرادِ بیشتر و بیشتری تجربیاتشان را به‌طور عمومی به اشتراک می‌گذارند، برخی باورهای غلط در حال زدوده‌شدن هستند. بسیار ساده‌لوحانه است اگر فرض کنیم همه روابط میان والدین و فرزندانشان در تمام طول عمر ادامه دارد، درست مثل این که تصور کنیم هیچ زوجی از هم جدا نخواهند شد.


افسانه اول: قهر ناگهانی رخ می‌دهد

معمولاً قضیه بلند و طولانی است، نه یک اتفاق تکی. رابطه مادر یا پدر با فرزندش به مرور زمان خراب می‌شود، نه یک‌شبه.

کایلی آگلیاس، مددکار اجتماعی ساکن استرالیا و نویسنده کتاب قهرهای خانوادگی۲ (۲۰۱۶) است. او دریافته که قهرها «طی سال‌ها و دهه‌ها رخ می‌دهند. تمام جراحت‌ها و خیانت‌ها، تمام چیزهایی که انباشت می‌شوند، حس اعتماد یک فرد را از بین می‌برند».

دکتر شارپ در پژوهشی که در ماه ژوئن منتشر شد، با ۵۲ فرزند بزرگسال مصاحبه کرد و دریافت که آن‌ها به مرورِ زمان به شکل‌های مختلف از والدینشان فاصله گرفته‌اند.

مثلاً بعضی از آن‌ها محل زندگیشان را تغییر دادند. برخی دیگر هیچ تلاشی نمی‌کردند تا انتظارات والدینشان را برآورده کنند. نمونه این حالت، زنی ۴۸ ساله بود که پس از ۳۳ سال قطع رابطه با پدرش، حاضر نشد به عیادت او در بیمارستان برود یا در مراسم تدفین او حضور یابد.

برخی دیگر هم تصمیم گرفته بودند گفت‌وگوهایشان را با یک عضو خانواده به صحبت‌هایی جزئی محدود کنند، یا میزان ارتباطشان را کاهش دهند. مردی ۲۱ ساله توضیح می‌داد که پس از رفتن به دانشگاه، از طریق پیامک و تماسِ تلفنی با مادرش در ارتباط بوده، اما با پدرش نه. او می‌گفت «اونا هنوزم با هم زندگی می‌کنن، پس حتماً اون مرد متوجه می‌شه و این آزارش می‌ده».

به گفته دکتر شارپ، قهر یک «فرایند طولانی‌مدت است». او توضیح می‌دهد «در فرهنگ ما، نبخشیدنِ اعضای خانواده با عذاب‌وجدان زیادی همراه است». به‌همین خاطر، «فاصله گرفتن سخت است، اما حفظ فاصله از آن هم سخت‌تر است».

شکاف کامل ممکن است طی سال‌ها شکل بگیرد. سه سال از آخرین باری که نیکلاس ماک ۴۷ ساله با بعضی اعضای خانواده‌اش ارتباط داشت می‌گذرد. اما فاصله گرفتن از والدین و خواهر و برادرانش از یک دهه قبل شروع شده بود. آقای ماک که مددکار اجتماعی ساکن اوتاواست می‌گوید «خودم را از آن‌ها دور نگه می‌داشتم». به گفته او، رفتار پدرش همیشه او را عصبی می‌کرد و غذاخوردن‌های دورهمی در تعطیلات بیش از همه باعث آزار و تحقیر او می‌شد. بالاخره آقای ماک تصمیم گرفت که کلاً از حضور در جشن‌های کریسمس خودداری کند.

پدر آقای ماک که برایش ایمیلی فرستاده بودیم، حاضر به مصاحبه نشد، فقط به آقای ماک ناسزا گفت و اعلام کرد که دیگر او را پسر خود به حساب نمی‌آورد.


افسانه دوم: قهر خانوادگی مسئله‌ای نادر است

«استند الون»، موسسه خیریه حامی افراد جداشده از خانواده، در سال ۲۰۱۴ پیمایشی را در سطح ملی انجام داد. بر اساس این پژوهش، هشت درصد از حدوداً ۲۰۰۰ بزرگسال بریتانیایی با یک عضو خانواده خود قطع رابطه کرده بودند که این به عبارتی در کل کشور برابر است با بیش از ۵ میلیون نفر.

همچنین ۱۹ درصد از شرکت‌کنندگان گزارش دادند که خودشان یا یک خویشاوند دیگرِ آن‌ها با خانواده‌شان در ارتباط نیستند.

افسانه سوم: قهر میان افراد دلیل روشنی دارد

ظاهراً عوامل متعددی دخیل هستند. دکتر آگلیاس در پژوهشی در سال ۲۰۱۵، با ۲۵ پدر یا مادرِ استرالیایی مصاحبه کرد که حداقل یک فرزندشان با آن‌ها قطع ارتباط کرده بود. سه دلیل اصلی برای این شکاف وجود داشت. در برخی موارد، پسر یا دختر میان والدین و کسی یا چیزی دیگر (مثلاً یک شریک زندگی) یکی را انتخاب کرده بود. در برخی دیگر از موارد، والدینْ یک فرزند بزرگسال را به‌خاطر «خطای آگاهانه» یا تفاوت در ارزش‌ها تنبیه کرده بودند. اکثر والدین همچنین به عوامل استرس‌زای جانبی و ادامه‌دار همچون خشونت خانگی، طلاق و بدشدن وضع جسمانی اشاره کردند.

زنی به دکتر آگلیاس گفته بود که هفت سال است با پسر و عروس خود صحبت نکرده، چون یک‌بار از عروسش خواسته بود برای یک دورهمی خانوادگی، دسری خاص را بیاورد، اما عروس او عمداً همان دسری را آورده بود که او خودش برای آن روز پخته بود. به گفته دکتر آگلیاس، مادرشوهرْ این کار را نماد «بی‌احترامی تمام‌عیار» می‌دانست، اما او عوامل دیگری را نیز برملا کرده بود که به رابطه‌شان ضربه زده بود، عواملی نظیر اینکه او احساس می‌کرد عروسش نوه‌هایش را از او دور نگه می‌دارد و نیز اینکه به خوبی مراقب پسرش نیست. دکتر آگلیاس می‌گوید که این دسر به نماد «بی‌احترامی انباشته‌شده‌ای» تبدیل شده بود که او احساسش می‌کرد.

افسانه چهارم: قهر با یک تصمیم آنی رخ می‌دهد

در پژوهشی که در ژورنال مددکاری اجتماعی استرالیا منتشر شد،

بیشتر شرکت‌کنندگان اعلام کردند که قهرشان پیامد دوران کودکی‌ای بوده که در آن، روابط ضعیفی با والدینشان داشته‌اند، والدینی که حضور فیزیکی یا احساسی‌شان کمرنگ بوده است

۲۶ بزرگسال گزارش دادند که به سه دلیل اصلی با والدینشان قهر کرده‌اند: سوءاستفاده (همه‌چیز از تحقیر گرفته تا سواستفاده جسمی یا جنسی)، خیانت (حفظ یا لودادن راز) و نگرش نادرست به فرزندان (انتقاد بیش از حد، شرمسار کردن فرزندان یا مقصردانستن آن‌ها برای همه‌چیز). به گفته دکتر آگلیاس، مدرس دانشگاه نیوکاسل در استرالیا، این سه عامل معمولاً با یکدیگر همپوشانی داشتند.مثلاً آقای ماک از این امر آزرده بود که همیشه او را مسئول مراقبت از دو خواهر و برادر کوچکترش می‌کردند. این امر آنقدر افراطی رخ داده بود که او تصمیم گرفت هیچگاه بچه‌دار نشود.

پس از سال‌ها دور شدن از والدین، ضربه نهایی مراسم ازدواج او بود.

در سال ۲۰۱۴، او و دختری که سال‌های سال نامزدش بود تصمیم گرفتند بنا به مصلحت در تالار شهر با یکدیگر ازدواج کنند: آن‌ها دریافته بودند که درغیراین‌صورت، آن زن نمی‌تواند حقوق بازنشستگی آقای ماک را به ارث ببرد. او خانواده‌اش را به مراسم دعوت نکرد، چون یک دورهمی خودمانی بود. اما دلیل دیگر هم این بود که یکی از برادران او چندی پیش در مراسمی سنتی ازدواج کرده بود و پدرش در آن مراسم حاضر به سخنرانی نشده بود. او نگران بود که پدرش چنین عمل شرم‌آوری را تکرار کند. به همین خاطر نمی‌خواست او را دعوت کند و می‌گفت که به نظرش، بدون حضور او، کس دیگری هم حضور نمی‌یابد.

آقای ماک می‌گفت: «مدت‌ها دوراهی دعوت‌کردن یا دعوت‌نکردنِ آن‌ها زجرم می‌داد، اما در آخر تصمیم گرفتم که نمی‌توانم آن‌ها را به اینجا بیاورم».

خانواده‌اش از طریق فیس‌بوک متوجه شدند که او ازدواج کرده. یکی از برادرانش اعلام کرد که از اینکه به او نگفته‌اند شدیداً ناراحت است. خواهر و پدرش نیز به روشنی گفتند که دیگر با او صحبت نخواهند کرد. این را خود آقای ماک و همسرش گفتند و دو نفر دیگر از خویشاوندان هم حرفشان را تایید کردند.

اکنون یکی از برادران آقای ماک با او صحبت می‌کند، که آن هم غالباً از طریق فیس‌بوک است، اما آن‌ها حرفی از بقیه اعضای خانواده نمی‌زنند.

 


پی‌نوشت‌ها:
• این مطلب را کاترین سن‌لویی نوشته و در تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۱۷، با عنوان «Debunking Myths About Estrangement» در وب‌سایت نیویورک‌تایمز منتشر شده است و وب‌سایت ترجمان در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ آن را با عنوان «قهرهای خانوادگی نه کم‌شمارند و نه بی‌دلیل» و ترجمه علیرضا شفیعی‌نسب منتشر کرده است.
•• کاترین سن‌لویی (Catherine Saint Louis) گزارشگر علم و سلامت در نیویورک‌تایمز است.
[۱] Family Theory and Review
[۲] Family Estrangement

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۷۵۵۳۸۱۲:۴۲:۵۶ ۱۳۹۶/۱۲/۲۳
من پدرم ظلم های زیادی به ما کرده واگر راهی داشت برای همیشه ترکش می کردم،اوهیچ وقت مارا درک نکرد خواسته های ما یک ذره براش مهم نیست ورنج مارا هیچ وقت نمیبیند
بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. روشن:اگر قائدی و اسماعیلی ستاره هستند فاتحه فوتبال را بخوانیم/پیراهن استقلال شده اسباب بازی!

  2. ویلیام برنز: مشکل ما با ایران ریشه‌ای و اساسی است!

  3. ذوالقدر: در اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید شفاف و قاطع عمل کرد

  4. آئین مشعل گردانی در دولت آباد تهران  

  5. آمریکا رو به سوی یک «توفان کامل» روان است

  6. «فلش پلیر» را به روزرسانی کنید

  7. عباس(ع)، جوانمردی که امان‌نامه را نپذیرفت

  8. استقبال دبیرکل سازمان ملل از توافق مسکو و آنکارا درباره ادلب

  9. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  10. مستندهای عاشورایی کارگردانان مطرح سینمای ایران؛ از تقوایی تا میرکریمی

  11. بخشی از مسئولیت حاکمیتی بیمه به بخش خصوصی واگذار می شود

  12. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  13. مراسم مشعل گردانی در دولت‌آباد تهران  

  14. پیکر طلبه مشهدی در مشهد تشییع شد

  15. توافق دو کره برای میزبانی مشترک المپیک 2032

  16. اختلاف خانوادگی در کلاردشت قربانی گرفت

  17. آیفون ۱۰ اس مکس؛ سنگین‌ترین آیفون

  18. چقدر اسکناس و سکه داریم؟

  19. از توافق درباره «ادلب»، استقبال می‌کنیم

  20. فرمان ۱۵ ماده‌ای به استانداران برای مقابله با حوادث فصل سرما

  21. تولید نفت آمریکا بیشتر می‌شود

  22. جزئیات پرونده تخلف فروش آنلاین سکه/ مالباختگان ثامن منتظر باشند

  23. تردد ۴۰ هزار نفر طی ایام محرم از مرز مهران به کربلا

  24. نتایج بازی‌های دیشب لیگ قهرمانان/کلوپ، برنده نبرد مربیان آلمانی؛ هت‌تریک مسی و برد اینتر

  25. چند مدیر بازنشسته باید از شهرداری خداحافظی کنند؟

پربحث‌های دیروز

  1. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  2. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  3. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  4. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  5. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  6. روزنامه خواندن و آیه الله مصباح یزدی ؛ مدح یا ذم

  7. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  8. ملاقات‌های کری و ظریف پرونده قضایی شد

  9. رسایی: تتلو مرتد و حکم مرتد، اعدام است

  10. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  11. بازیگر مشهور آمریکایی در مراسم عزاداری امام حسین (ع)  

  12. دولت ترامپ از طرح «هیلی» درباره ایران عقب نشینی کرد

  13. یک بانوی مداح پاسخ می‌دهد/کسی با دفترچه و بلندگو مداح نمی‌شود/ انتقاد از خیابان‌گردی خانم‌ها در محرم

  14. تورنتو بار دیگر در عاشورای ۲۰۱۸ رنگ و بوی حسین(ع) را می گیرد/تلاش ضد انقلاب برای آشوب در عاشورای حسینی

  15. حضور مادورو در رستوران گران قیمت جنجال به پا کرد+ عکس

  16. طعنه عادل فردوسی‌پور به حسین رضازاده

  17. ردپای یک اقدام «روحانی» برای مصونیت بخشی به «سیف»

  18. دولت، رانت فولاد و پتروشیمی را سرسفره فقرا ببرد

  19. تب بازار خودرو پایین نیامد/ آخرین قیمت خودروها در بازار

  20. راغفر:آزادسازی نرخ ارز در راستای سیاست‌های شوک درمانی است

  21. هزینه سفر روحانی به نیویورک چقدر است؟

  22. سکه ثامن رسما اعلام ورشکستگی کرد

  23. طلبه مضروب مشهدی درگذشت

  24. چرا سکه و ارز آرام نمی‌گیرد؟

  25. دلارهای دلالان از کجا می‌آید؟

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  4. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. روحانی: در برابر جنگ اقتصادی دشمن سر مشق مردم ما عاشورا است/ رشد اقتصادی کشور در ۴ سال گذشته نسبت به ۳۵ سال گذشته به طور متوسط ۲ برابر بوده است

  7. در 400 سال اخیر ایران به اندازه کنونی مقتدر نبوده/سعودی در آستانه فروپاشی است نه ایران/آمریکایی‌ها به محمدرضا می‌گفتند شاه چمدانی!

  8. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  9. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  10. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  11. آقای جهانگیری مدیران بی انگیزه را چه کسی برکنار کند؟!

  12. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  13. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  14. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  15. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  16. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  17. حمله ماموران آل سعود به «تکایا» و «خیمه‌های عاشورایی» در قطیف +عکس و فیلم

  18. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  19. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  20. زیباکلام: استیضاح وزرا حرکتی پوپولیستی و عوام‌فریبانه مجلس است

  21. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  22. داستان کمبود دارو به نسخه‌های همسر وزیر بهداشت هم رسید + عکس

  23. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  24. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

  25. ادامه چالش دو تابعیتی‌ها/ پاسخ ابوترابی به واعظی: اگر نام افراد دوتابعیتی‌ اعلام شود موارد بسیاری روشن می‌شود/ عدم انتشار اسامی دوتابعیتی‌ها از سوی کمیسیون امنیت ملی خلاف آیین نامه است

آخرین عناوین