در چرایی شیوع نزاع‌های خیابانی

محمدعلی آتش سودا، گروه تعاملی الف،   3960810018 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۷ تکراری یا غیرقابل انتشار
در چرایی شیوع نزاع‌های خیابانی

اخیرا وزیر محترم بهداشت و درمان طی سخنانی اعلام کردند که بعد از تصادفات رانندگی، دومین عامل مرگ و میر در کشور نزاع‌های خیابانی است. مطابق آمار اورژانس کشور، 27 درصد فراخوان‌های اورژانس در سال گذشته مربوط به نزاع‌های خیابانی بوده است که برای کشوری که داعیه‌دار پیشروی در عرصه‌ها‌ی فرهنگی و اخلاقی است، مایه‌ی شرمندگی است. نگارنده در زیر می‌کوشد به طور مختصر و در قالب عناوینی کلی، عوامل رواج خشونت اجتماعی را دسته‌بندی کند. قدر مسلم این است که تحقیق در مورد این علل و اهمیت و ضریب تاثیر آن‌ها در بروز این پدیده، نیازمند تحقیقات میدانی دقیق و گسترده‌ای است که همت مسئولان نهادهای مرتبط را می‌طلبد.

1-محرومیت اقتصادی: بدون تردید یکی از اصلی‌ترین علل نزاع‌های خیابانی، محرومیت اقتصادی مردم است. فقر و بیکاری، باعث بروز حس ناکامی در فرد می‌شود و او را پرخاشجو می‌کند و نهایتا آستانه‌ی تحمل وی را پایین می‌آورد. بروز عقده‌های ناشی از محرومیت در فرد و سرکوب آن‌ها در طی زمان، انرژی منفی ویرانگری را در وی انباشته ‌می‌کند که برای تخلیه فقط نیازمند یک محرک خارجی کوچک است و کوچه و خیابان و به ویژه عواملی نابهنجار چون ترافیک یا گرانی، بسترهای اصلی ظهور این محرک است. تلاش مجموعه‌ی حاکمیت و به خصوص دولت برای رفاه اقتصادی شهروندان و کم شدن تدریجی آمار محرومان و فربه شدن تدریجی حجم طبقه‌ی متوسط، زمینه‌های بروز حس محرومیت در مردم را از بین می‌برد.

2- احساس عدم حمایت: دیگر از عومل اصلی بروز خشونت‌های خیابانی، شکل گرفتن تدریجی این احساس در افراد است که گویا نهادهای مسئول اجرای عدالت و ضابطان آن ها حمایت لازم را از شهروندان مستضعف به عمل نمی‌آورند. نتیجه‌ی خطرناک پیدایش این تصور در جامعه، آن است که آحاد مردم بدین صرافت می‌افتند که در مقابله با ظلم یا تعدی دیگران، از حمایت نهادهای قانونی برخوردار نیستند و خود باید حق خویش را بستانند و از کیان خود و خانواده‌شان دفاع کنند. نضج گرفتن تدریجی این تصور، عواقب خطرناک دیگری همچون رونق خرید و فروش سلاح‌های گرم و سرد را نیز در پی دارد که زمینه را برای بروز رفتارهای خطرناک و خشونت‌آمیز مستعدتر می‌کند. طبیعی است که برای زدودن احساس عدم حمایت، سلامت و صلابت بیشتر نهادهای قانونگذار و مجری قانون در رعایت حقوق شهروندی ضروری است.

3-ضعف آموزش: آموزش و پرورش اصلی‌ترین نهاد برای آموختن شیوه‌ی صحیح زندگی و تعامل با دیگران است. متاسفانه و به دلایلی واهی، بخش بزرگی از محتوای کتب درسی، به جای آموزش مفاهیمی چون دوستی و ارتباط مبتنی بر همدلی، ناخودآگاه به ترویج خشونت و تک‌صدایی اختصاص دارد. کتب آموزشی ما از جهت انعکاس مفاهیم غنی عاشقانه که محور اصلی ادبیات عرفانی فارسی است کم‌مایه است. نیز در این کتب به جای آموختن دیالوگ و گفتگو، گونه‌ای تک‌صدایی نصیحت‌مدار و پندمحور حاکم است که مخاطب را شنونده بار می‌آورد و نه اهل تعامل و گفتگوی دو سویه. برون‌داد این سیستم آموزشی در غالب اوقات فردی است که از یک سو فاقد آگاهی و توانایی لازم برای عشق ورزیدن است و از سوی دیگر در تعامل با دیگران اهل گفتگو نیست و زبانی الکن دارد. در تصحیح این روش نادرست، به جای خواندن تئوریک دروسی خشک و خسته‌کننده باید کارگاه‌هایی عملی در زمینه‌ی مهارت‌های ارتباطی برای دانش‌آموزان اجرا کرد.

4-تولیدات هنری رسانه‌های جمعی: همچون نهاد آموزش و پرورش، در تولیدات هنری رسانه‌هایی چون صدا و سیما و سینما نیز موضوعاتی با محوریت عشق اندک و کمرنگ است. رمان‌ها و فیلم‌های ایرانی پر است از موضوعاتی همچون طلاق و جنایت که ناخودآگاه مخاطب را به رفتار خشونت‌آمیز ترغیب می‌کنند. البته باید گفت که موضوعات پیش‌گفته جزء واقعیات زندگی است و اثر هنری واقع‌نگر ناگزیر از انعکاس چنین موضوعاتی است، اما باید اقرار کرد که حجم درونمایه‌هایی چون عشق و دوستی در مقایسه با مسائلی چون طلاق و جنایت در تولیدات هنری بسیار کم است که این مساله نیز خود معلول دو عامل است: الف: سیاست‌های رسمی متولیان هنر. ب: تابوی ذهنی مولفان و خالقان آثار هنری. از سوی دیگر می‌دانیم که اثر هنری آینه‌ی اجتماع است و با آن رابطه‌ای دوسویه دارد. طبیعی است که با بهبودی شاخص‌های سلامت اجتماعی از یک سو و آزادی هنرمندان در انعکاس واقعیات اجتماعی از سوی دیگر، راه برای اصلاح نابهنجاری‌های اجتماعی نیز گشاده‌تر می‌شود.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که عناوین چهارگانه‌ی فوق تنها بخشی از عوامل بروز خشونت در جامعه‌ی ماست و همان گونه که در ابتدا گفته شد، بررسی نقش این عوامل در بروز تنش‌های اجتماعی، نیازمند تحقیقات گسترده‌ی میدانی است که توجه مسئولانه‌ی نهادهایی چون وزارت آموزش و پرورش و ارشاد و کشور و قوه‌ی قضاییه و نیروی انتظامی را می‌طلبد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  2. کرونا و اشک کباب! ...

  3. نیویورک تایمز با اشاره به بحران کرونا: ترامپ برای پیروزی دوباره، استراتژی "فاجعه" را برگزید

  4. قتل موبایل‌فروشی که در شرایط قرنطینه مغازه‌اش را باز کرد

  5. جزئیات حادثه زندان عادل‌آباد شیراز/ هیچ زندانی موفق به فرار نشد

  6. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

  7. حسینیه‌‌ای که به‌رغم توصیه‌ها تعطیل نیست!

  8. تداوم برداشت‌ غیرمجاز از حساب‌ها/بانکها حرف رئیس‌کل رانمی‌خوانند؟

  9. سندروم دست بی قرار چیست؟

  10. موسوی: آقای روحانی! پیگیری منافع مردم و مصالح کشور، جنگ سیاسی نیست

  11. آیا «قهرمانی» در فوتبال ایران «مهندسی» می‌شود؟/ این بار پرسپولیس!

  12. تلاشگرانی که کرونا را دفن می کنند

  13. قالیباف: تلاش کنیم کارگران و کارمندان در مشاغل خود حفظ شوند

  14. دعای گوشه نشینان بلا بگرداند...

  15. لبنیات در روزهای کرونایی بخوریم یا نه؟

  16. آمار کرونا در کشور به ۴۱۴۹۵ نفر رسید

  17. وزارت بهداشت آمریکا از ابتلای ۲ میلیون تن به کرونا خبر داد

پربحث‌های هفته

  1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  2. هنگامه حیرانی است...!

  3. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

  4. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

  5. وزارت بهداشت: حضور پزشکان بدون مرز در ایران منتفی شد

  6. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  7. حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان منتفی شد/ نمکی در جریان نبود

  8. نوبخت:نرخ بیکاری به ۱۰ درصد رسید

  9. کرونا و برخوردهای جناحی

  10. طلبه جهادگر که مورد حمله جوان مست قرار گرفت، زیر تیغ جراحان است

  11. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  12. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  13. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

  14. ترامپ برای مبارزه با کرونا دست به دامن کره جنوبی شد/ دست رد کره به ترامپ

  15. ایران و آمریکا در پیچ کرونا

  16. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  17. زیر پوست پایتخت...

  18. راهکار حجت‌الاسلام رئیسی برای تحقق جهش تولید

  19. اعلام جرم دیده بان علیه خریدار کشت و صنعت مغان و برخی دیگر از مسئولان مرتبط با این واگذاری غیرقانونی+ متن کامل شکایت

  20. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  21. ارتش کاری کرد،کارستان/افتتاح نقاهتگاه بی‌نظیر ارتش

  22. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

  23. کرونا چگونه ممکن است نظم جهانی را تغییر دهد؟ / چین جای آمریکا را می گیرد؟

  24. کرونا و اشک کباب! ...

  25. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

      پربحث‌های هفته

      1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

      2. هنگامه حیرانی است...!

      3. وزارت بهداشت: حضور پزشکان بدون مرز در ایران منتفی شد

      4. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

      5. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

      6. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

      7. واکنش وزیر ارتباطات به یک طرفه شدن تلفن مجری صداوسیما

      8. دومین محموله ماسک N۹۵ توسط آستان قدس رضوی وارد ایران شد

      9. سردار غلامرضا سلیمانی: به‌زودی شاهد مهار کامل کرونا خواهیم بود

      10. واعظی: طرح فاصله گذاری اجتماعی مطمئن تر از قرنطینه سنتی است

      11. نمکی : موج اول اپیدمی کرونا را مهار کردیم

      12. اطلاعیه شماره یک کمیته اجتماعی انتظامی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا

      13. ایجاد سامانه سفربرگ/ تردد همه خودروها به خارج از استان تهران ممنوع شد

      14. فاصله‌گذاری اجتماعی از صبح جمعه ۸ فروردین آغاز می‌شود

      15. جزئیات طرح فاصله‌گذاری اجتماعی؛ توقیف یک ماهه خودرو و جریمه ۵۰۰ هزار تومانی در انتظار قانون شکنان

      16. ۸ نفر در گناباد بر اثر کرونا جان باختند/ مخالفت اهالی روستاها با تدفین متوفیان

      17. رئیس پلیس راه راهور: خروجی تمام استانها محدود می‌شود

      18. کیت‌های تشخیص کرونا «ایران ساخت» شد/تولید هفته‌ای ۸۰ هزار کیت

      19. هزینه درمان بیماران کرونا / ماجرای حضور پزشکان بدون مرز فرانسه در ایران

      20. تلویزیون و کاهش احساس ناخشنودی مردم از ماندن در خانه

      21. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

      22. دفاع مسیح مهاجری از نقدهایش به سریال پایتخت

      23. وقتی دقیق نیستیم!؟ / فرق قرنطینه من با قرنطینه تو

      24. استاندار تهران: بررسی توقف فعالیت مترو در جلسه فردا ستاد ملی مقابله با کرونا

      25. برخورد شدید با ضاربان مامور نیروی انتظامی در «دهلران»

      آخرین عناوین