داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

سجاد خادم، گروه تعاملی الف،   3970118026 ۱۱ نظر، ۱۴ در صف انتشار و ۱۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
داریم صعود می کنیم یا سقوط؟!

روزی نیست که اخبار را تورق کنیم و با خبرهای تلخی از جنس مفاسد اقتصادی و رانت و اختلاس و پدیده هایی از جنس ویژه‌خواری هایِ ژن‌خوب‌ها و آقازادها روبرو نشویم. هفته ای نیست که افکار عمومی بخاطر شنیدن خبر قتل و تجاوز جریحه دار نشود. ماهی نیست که بخاطر ناکارآمدی و کم‌کاری برخی مسئولین بی مسئولیت، جان عده ای از هموطنان مان به خطر نیفتد. اخباری که مع‌الاسف نرخ آن هر روز دارد نسبت به روز قبل افزایش پیدا می کند.

بحث های همنشینی ما ایرانی ها هم که اغلب، خود را صاحب قدرتِ تحلیلِ مسائل سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، میدانیم، اغلب حول محور این اخبار منفی می چرخد. بحث هایی که اگر جان کلام خروجی‌شان را بخواهیم در چند کلمه خلاصه کنیم باید بنویسیم "ناامیدی، یاس و سقوط".

اخیراً بعضی از روشنفکران و مسئولانِ صاحب قدرت هم، یاد گرفته اند بجای چاره‌جویی جهت رفع مشکلات و پاسخگویی نسبت به ضعفِ عملکردشان، منادی تحلیل هایی شوند که انتهایش به کوچه بن بست یاس و نا امیدی ختم می‌شود. با این ترفند هم از پاسخگویی فرار می کنند، هم با ژست‌اپوزیسیون سعی می کنند بین قشر ناراضی جامعه محبوبیت کسب کنند!

اما آیا براستی، جامعه ما دارد به سمت سقوط پیش می رود؟!

برای ادامه بحث ذکر یک مثال خالی از لطف نیست.

شخصی را فرض کنید که دارد خوش و خُرم زندگی می کند. بخاطر یک کسالت ظاهراً جزئی مراجعه می کند به پزشک. برای اطمینان خاطر چند آزمایش هم می دهد. متوجه می شود که شوربختانه دچار یک بیماری لازم‌العلاج شده و باید هرچه زودتر تحت مداوا قرار بگیرد. حالا، حالِ این شخص نسبت به روز قبلش چگونه است؟! طبیعتا امروز دیگر او را شاد نخواهیم دید. وضع روحی او بسیار تغییر خواهد کرد. او دیگر نمی خندد. چون با واقعیتی تلخ رو برو شده. ظاهراً امروزِ او بدتر از دیروزش است. اما عاقلانه اگر به او نگاه کنیم در می یابیم که حال او نسبت به قبل گرچه تلخ تر، اما بهتر است. چراکه "امروزِ او" یک گام رو به جلو ست. او از مرحله "بی‌خبری" به مرحله "تشخیص" و سپس "درمان" منتقل شده. درحقیقت شادی دیروز او ناشی از یک عدم شفافیت و عدم‌آگاهی در مورد وضعیت جسمی اش بود. در واقع او از بی خبری شاد بود. او خیال می کرد اوضاع به وفقِ مراد است. او نسبت به وضعیتش یک تصور فانتزی ِ شاد داشت و نه یک تصورِ واقعیِ توام با شادی.

حالا وضعیت این فرد را به مثابه جامعه در نظر بگیرید. جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته و به همین دلیل شاد بوده و آرام. جامعه ای که مردمش تا دیروز چون بی خبر بوده اند، خوش بوده‌اند. اما امروز به یُمن باز شدن – نسبی - فضای انتقادی و سیر صعودی شفافیت مالی، مردمش از خیلی فسادهایی که در اقصی نقاط کشورشان در گذشته و حال اتفاق می افتد خبر دار می‌شوند و طبیعتاً ظاهر حالشان دیگر مثل قبل خوب نیست.

این مثال در مورد کشور ما نیز صدق می کند. کشوری که طی چهل سال گذشته خواسته و یا ناخواسته فضای نقدش گشترش یافته و فضای مالی اش نسبت به قبل شفاف تر شده. در واقع می توان گفت جامعه ما در حال گذر از مرحله غفلت به مرحله آگاهی ست. و طبیعتاً این مرحله اگرچه خیر دارد، اما درد هم دارد. امروز ما از لحاظ "میزان شفافیت" و "فضای نقد" نه با دهه 60 بلکه با دهه 80 هم قابل مقایسه نیست.

امروزه مردم به مدد دسترسی راحت‌تر به اطلاعات و توسعه فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راحتی به اطلاعاتی از قبیل، حدود دریافتی نماینده های مجلس، مخارج جاری نهاد ریاست جمهوری، هزینه ساخت یک سریال و حتی سبک زندگی غیرِ متعارف فلان امام جمعه‌ و فرزندش و ... دسترسی پیدا می کنند. اطلاعات و اخباری که تا دیروز کسی از آنها خبر نداشت.

دیگر نه تنها ژورنالیست ها بلکه کاربران فضای مجازی هم فسادها و رانت هایی را که می خوانند را به اشتراک می‌گذارند. برداشت‌هایی از بیت المال را که غیر منصفانه بدانند، بر نتابیده و نسبت به آن اعتراض می کنند. پس از فراگیر شدن هر خبری، چرایی و علاج آن را مطالبه می‌کنند. حتی موضوعات اجتماعی چون رسیدگی به مردم زلزله زده کرمانشاه را هم، به روز و به دقیقه می بینند و پیگیری می کنند و مسئولان را بخاطر کمبودها به پاسخگویی وادار می کنند. آنقدر دقیق هستند که حتی وقتی فلان مسئول با کفش وارد چادر یک خانواده کرمانشاهی شد، اعتراضاتشان اورا را به عذرخواهی وادار کرد.

گرچه با همه‌ی محاسن ذکر شده، معایب بسیاری نیز در کنار این توسعه فضای مجازی گریبان گیر جامعه ما شده و بعضی وقتها به سبب بی‌سوادی رسانه‌ای و کم اطلاعی برخی از مردم، افکار عمومی توسط غول های رسانه‌ای به موضوعات فرعی و یا کذب میل داده می شود، اما در مجموع همین میزان آگاهی موجود بین مردم را می توان نقطه‌ی امیدبخش و رو به جلویی به دانست.

اما آنچه باعث می شود به ما احساس "خود فلک زدهِ پنداری" دست بدهد تنها مواجه ما با اخبار منفی نیست. بلکه عدم آگاهی ما نسبت به نقاط قوت موجود در کشور است. به عنوان مثال به این تیتر دقت کنید؛ "بر اساس گزارش ویژه سازمان ملل، ایران بالاترین رشد توسعه انسانی جهان را در ۴ دهه اخیر کسب کرد" ، به نظر شما چند درصد مردم با این خبر رو برو می شوند؟! چند درصدشان آنرا باور می کنند؟! این عدم مواجه در کنار عدم درک فضای شفاف باعث می شود افراد پس از مدتی دچار ناامیدی نسبت به سرنوشت کشور شوند. و چه چه چیزی برای یک کشور خانمانسوز تر از ناامیدی مردم نسبت به آینده است؟!

از دیگر دلایل شیوع احساس "خود فلک زدهِ پنداری" در جامعه ما تصور غلطی است که از خودمان در مقایسه با دیگران داریم. اگر نقصی هست فقط همینجاست و الباقی کشورها دارند در ناز و نعمت و بدون هیچ مشکلی زیست می کنند. در واقع اغلب مان تصور می کنیم مرغ اجنبی تخم غاز می گذارد مرغ داخلی فقط رفع حاجت می کند. شاهد مثالش همین برف سنگینی که در کشور بارید. سوء مدیریت در این ماجرا وجود داشت. کم کاری بود. اما مقداری از مشکلات را هم باید طبیعی بدانیم. اغلب مردم ما اصلاً خبر دار نمی‌شوند که همین توده بارشی باعث شد، برخی از کشورهای اروپایی تا سه روز کلاً تعطیل شوند و قفسه‌های فروشگاه‌های فروش اقلام خوراکی آنها تنها در یک روز، آنهم به دلیل ترس از گرسنگی خالی شد.

این به معنی مهر تایید زدن بر نواقص موجود در کشور نیست. به هیچ وجه. بلکه به معنی آنست که ما برای داشتن یک نگاه جامع، لازم است همه‌ی واقعیت ها را ببینیم و خودمان را درست قضاوت کنیم. مراقب باشیم که حُسن ها را کنار نقطه ضعف ها ذبح نکنیم.

لازم است تاکید کنم، مرحله ای که امروز در آن هستیم، از حیث گذرگاه بودن و قرار داشتن در مرحله "تشخیص" ، قابل دفاع و امید بخش است. اما اگر خیلی زود در دوران "پساشفافیت" آحاد مردم شاهد مرحله "درمان فوری" ، که همانا اجرای عدالت و برخورد های به موقع و به هنگام دستگاهای قضایی با مفاسد است، نباشند، ممکن است باقی ماندن در این ایستگاه لطمه های جبران نا پذیری را به اعتماد اجتماعی و رابطه بین دولت و ملت، وارد کند.

الخ اینکه در پاسخ به این سوال که " داریم صعود میکنیم یا سقوط؟!" می توانیم بگوییم، که سیرمان علی رغم سیاه نمایی های صورت گرفته تا کنون، خوب و امیدوار کننده است و ازین به بعدمان هم به شدت وابستگی جدی دارد به این که تا چه اندازه آگاهی خود را افزایش می دهیم و چگونه مطالبه کنیم و انتخاب های اجتماعی مان چگونه خواهد بود.

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

شرفی۲۹۳۷۹۸۰۷:۴۲:۵۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
دیدگاه نویسنده بسیار خوشبینانه است ولی مراجعه به امار و ارقام سازمانها و نهادهای ذیربط خلاف انرا میگوید برای مثال افت اخلاق در جامعه را چگونه شما توجیح میکنید؟
ناشناس۲۹۳۸۰۱۰۷:۴۸:۴۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خوب تشخیص دادن و آگاه شدند مردم الان موقع مبارزه با فساد و کار هست . اما نمیبینیم
ناشناس۲۹۳۸۰۵۰۸:۰۳:۳۵ ۱۳۹۷/۱/۱۸
مسئله اینه که ما هیچ درمان یا بهبودی در حال بیمار نمی بینیم!
ناشناس۲۹۳۸۱۴۰۸:۲۶:۳۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
اینجور به مسله نگاه نکرده بودم.اما به نظرت 40سال زیاد نبود برا پی بردن به اشتباه..تو این چهل سال مالزی ترکیه برزیل وچین .....از کشورهای جان سومی وفقیر تبدیل به کشورهای صنعتی ومرفه شدن.نفت وگازومنابع طبیعی هم نداشتن
سلام۲۹۳۸۱۵۰۸:۲۸:۰۱ ۱۳۹۷/۱/۱۸
خیلی خوب بود و آرامش بخش به خصوص قسمت احساس "خود فلک زدهِ پنداری"
ناشناس۲۹۳۸۴۱۰۸:۵۵:۴۰ ۱۳۹۷/۱/۱۸
بله جناب آقای سجاد خادم حرف شما متین است سطح آگاهی جامعه به مدد شبکه های اجتماعی و سایر موارد بالا رفته و همه از خیلی از مسائل آگاهی پیدا کرده اند و ما نقاط ضعف خود را شناخته ایم ولی یک مسئله بسیار مهم وجود دارد و آن بی توجهی به این مسائل و عدم رفع آنهاست. این درد جامعه ماست این نقطه اعتراض ملت است که چرا کسی کاری نمی کند چرا اختلاص گران و ویژه خواران و آقا زاده ها و غیره غیره فکری بحالشان نمی شود بلکه برعکس قارچ گونه درحال افزایشند. چرا برای محیط زیست برای مصرف آب برای مشکلات بیکاری و غیره و غیره اقدام موثری مشاهده نمی شود. مشکل اصلی این است برادر
ناشناس۲۹۳۸۴۵۰۸:۵۷:۴۶ ۱۳۹۷/۱/۱۸
درد مشخص است. کو درمان و درمانگر. مسئله این است
ناشناس۲۹۳۸۹۸۱۰:۳۰:۰۷ ۱۳۹۷/۱/۱۸
نویسنده می کوید: جامعه ای که تا دیروز به دلیل عدم شفافیت در اقتصاد و تنگ بودن فضای انتقادی، خبری از مفاسد متعدد نداشته .... شما خبر نداشتی؟؟؟؟ ما که داشتیم ملت داشتن شما کجا بودی تا حالا!!!!
جیگلی۲۹۳۹۵۹۱۱:۳۶:۵۲ ۱۳۹۷/۱/۱۸
وسط اینهمه نامه های هشدار آمیز این متن کمی بهم دلگرمی داد ممنونم
ناشناس۲۹۳۹۸۹۱۲:۲۵:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
همه چی آرومه ، من چقدر خوشحالم
مثبت نگر۲۹۴۰۱۲۱۲:۵۲:۰۸ ۱۳۹۷/۱/۱۸
تحلیل جالبی بود همچنین قابل تامل
تجارت نیوزتجارت نیوز

پربحث‌های اخیر

  1. هشدار جهانگیری به احمدی‌نژاد: حد خودتان را بدانید / پای نظام و رهبری ایستاده‌ایم/ بازی آمریکا را با سیاست ارزی جدید به شکست می‌کشانیم

  2. یک خطا و صد فرصت طلبی

  3. سیاست جدید بانک مرکزی/ ارز مسافرتی ۵۴۰۰ تومانی/ فقط یورو پرداخت می شود

  4. درباره تصویر منتشر شده از تعجب وزیر ارتباطات/ اختلاف 1.8 میلیونی اشتغال ناشی از خستگی رئیس جمهور بود؟

  5. تعجب جالب جهرمی در واکنش به اظهارات روحانی  

  6. کنایه ارزی روحانی به ترکان

  7. رییس جمهور : چقدر ما گزینش می کنیم، سیم جین می کنیم، از غسل و ابا و اجداد می پرسیم، اما یک کلمه نمی پرسیم که آیا تو متعهد هستی که به مردم خدمت کنی؟  

  8. کلانتری استعفای کاوه مدنی را پذیرفت

  9. رشد ۲۶ درصدی قیمت مسکن در تهران + نمودار

  10. پاسخ عجیب کلانتری به نامه معاون فراری: به دلیل وجود تنگ‌نظری‌ها به‌ناچار استعفای شما را پذیرفتم!/ چند سوال از رئیس محیط زیست

  11. واکنش نوبخت به افزایش محرمانه حقوق کارمندان آموزش و پرورش و نابرابری در پرداخت‌ها

  12. اظهارات کریمی قدوسی از درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی دولت از افزایش قیمت ارز

  13. رهبر کره‌شمالی: نمی‌خواهم صدام یا قذافی دیگری باشم

  14. ۶ محصول داخلی سودآور برای دلالان خودرو

  15. اردکانیان: ۳۳۴ شهر در معرض تنش آبی قرار دارند

  16. آمادگی پیام رسان‌های داخلی برای صیانت از نام کانال‌های تلگرامی

  17. زندان‎ های مخوف جیش‌ الاسلام در غوطه‌ شرقی + فیلم

  18. طرح آموزش و پرورش برای جایگزینی زبان روسی با انگلیسی  

  19. برخورد گشت کنترل نامحسوس با جولان خودرو های لوکس در پایتخت  

  20. تعطیلی قمارخانه آنلاین توسط پلیس فتا

  21. بلیت مترو از امروز گران شد

  22. تداوم کابوس حقوق‌های نجومی / چرا دولت از شفافیت گریزان است

  23. هر کدام از پیام‌رسان‌های داخلی چه تعداد کاربر دارند؟  

  24. معرفی گزینه‌های پنج گانه برای شهرداری تهران

  25. دستگیری سارقان خودپرداز‌های تهران   

پربحث‌های دیروز

  1. بحران آب در ایران/سد زاینده‌رود تا پایان تیر ماه خشک می‌شود

  2. «روسی» زبان دوم مدارس شود

  3. واکنش علم الهدی به نحوه برخورد اخیر گشت ارشاد: ناجا نباید با خطای یک مامور زیر سوال برود؛ آن هم بابت مقابله با یک منکر شرعی/ واکنش به اتفاقات جنجالی در برج سلمان مشهد

  4. توضیح رییس دفتر رییس جمهور درباره اظهارات جنجالی اخیرش/ سفر حق مردم است و تعداد آن هم به همچنین

  5. احمد توکلی: تاسیس سامانه ثبت حقوق برای دولت مشقتی جز رسوایی مدیران فاسد ندارد

  6. لحظه ناباورانه ای که کروکودیل بعد از گرفتن غزال انجام می دهد  

  7. جانشین فرمانده سپاه: شمال و غرب اسرائیل در تقاطع‌ آتش است/ دست‌ها روی ماشه و موشک‌ها آماده‌اند زیبنده برخی نیست که مانند دشمنان با ما برخورد کنند

  8. طنز بی قانون با روحانی و وزرا  

  9. رایزنی اروپا با آمریکا برای ماندن در برجام/ هشدار ایران درباره پیامدهای خروج یک جانبه واشنگتن از توافق/ چالش تحریم بدلیل ضرب‌الاجل ترامپ افزایش یافته

  10. کاهش دوباره حجم آب دریاچه ارومیه

  11. واکنش عارف به ویدئوی برخورد گشت ارشاد

  12. پاسخ ظریف در واکنش به خروج ترامپ از برجام: در برجام و بیرون برجام انتخاب‌های گسترده‌ای داریم/ اقدام ایران و واکنش بین‌المللی برای آمریکا ناخوشایند خواهد بود

  13. وقتی که همسر شهید حججی روز پاسدار را به شوهرش تبریک گفت+عکس

  14. ناتالی پورتمن رژیم صهیونیستی را بایکوت کرد

  15. مردم فکر می‌کنند 1000 نفر در ساختمان یک پیام‌رسان ایرانی نشسته‌اند تا پیام‌هایشان را بخوانند!  

  16. کاریکاتور/واکنشی به احتمال شهردار شدن عارف  

  17. ۵ ساله شدن هنرستان‌ها و تحصیل در دوره کاردانی پیوسته از سال ۹۸

  18. حق الزحمه بالای مشاوران املاک برای رهن و اجاره

  19. معاملات مسکن سقوط کرد

  20. انجام موفقیت‌آمیز عمل پیوند مچ دست کودک ۷ ساله آبادانی

  21. استعفای بی‌سروصدای قائم‌مقام آخوندی/خداحافظی مرد شماره یک قرارداد خرید هواپیماها

  22. پوتین به زودی سوار این لیموزین خواهد شد +تصاویر

  23. جمله نامتعارف پخش شده از تریبون مجلس، صداگذاری نبوده است

  24. 10 وزیر در راه مجلس/53 سوال 43 نماینده از وزرا

  25. هند، پیشتاز رشد اقتصادی در جهان + اینفوگرافیک

پربحث‌های هفته

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. اقدام عجیب سیف/ رئیس کل بانک مرکزی معاون خود را با پاداش 1 میلیارد و 200 میلیونی بازنشسته می کند و بعد از یک هفته وی را به کار بازمی گرداند!

  3. حمله مشترک آمریکا، انگلیس و فرانسه به سوریه/اهدافی که در تجاوز نظامی غرب بمباران شدند/ دانفورد: موج اول حملات پایان یافت/ متیس: حملات بیشتر در دستور کار نیست+فیلم و عکس

  4. دفاع جانانه خانم دکتر ایرانی از نام خلیج فارس در امارات+تشکر ظریف از پزشک ایرانی +عکس

  5. چه کسی گفت دختر خوشگله/ نماینده مجلس: ممکن است صداگذاری شده باشد، ممکن است واقعیت داشته باشد

  6. آخرین اخبار از تجاوز نظامی آمریکا به سوریه/ دمشق: پایگاه‌های مورد هدف از چند روز قبل تخلیه شده بودند/روسیه: فرصت صلح از بین رفت/ بیانیه ایران

  7. واعظی: برخی عادت کردند تمام تعطیلات خود را خارج از کشور بروند، خب نروند، ارز مسافرتی متعلق به کل ملت است/مردم اگر جایی با ارز بالاتر از 4200 تومان روبرو شدند اطلاع دهند

  8. بحران آب در ایران/سد زاینده‌رود تا پایان تیر ماه خشک می‌شود

  9. هشدار جهانگیری به احمدی‌نژاد: حد خودتان را بدانید / پای نظام و رهبری ایستاده‌ایم/ بازی آمریکا را با سیاست ارزی جدید به شکست می‌کشانیم

  10. درخواست نمایندگان برای پیگیری صدای خلاف شئونات اسلامی یک نماینده مجلس + صوت و تصویر نامه

  11. وزیر بهداشت: ما وزرا حقوقمان سه میلیون و حتی کمتر است/ حاضر نیستم به اسم تولید داخلی دو برابر پول به جنسی را بدهم که کیفیتش پایین‌تر است

  12. گاندی از تلگرام کوچ می‌کرد یا می‌ماند؟

  13. یک خطا و صد فرصت طلبی

  14. جشن جنجالی باغ قلهک

  15. «روسی» زبان دوم مدارس شود

  16. مسئله پیچیده بحران ارزی و ناکارآمدی راه حل‌های بسیط

  17. انتقادات روحانی از وضعیت کشور: اگر رفتارمان با مردم از سال ۵۸ بدتر شده یعنی انقلاب مسیرش غلط است/ تک نرخی شدن ارز، تودهنی برای آمریکا در 22 اردیبهشت بود/ از سیستم فعلی ارز راضی نیستم

  18. یورو جایگزین دلار در ایران شد/ بانک مرکزی موظف شد نرخ برابری ریال در مقابل یورو را به صورت مستمر اعلام و مدیریت کند

  19. واکنش علم الهدی به نحوه برخورد اخیر گشت ارشاد: ناجا نباید با خطای یک مامور زیر سوال برود؛ آن هم بابت مقابله با یک منکر شرعی/ واکنش به اتفاقات جنجالی در برج سلمان مشهد

  20. توضیح رییس دفتر رییس جمهور درباره اظهارات جنجالی اخیرش/ سفر حق مردم است و تعداد آن هم به همچنین

  21. احمد توکلی: تاسیس سامانه ثبت حقوق برای دولت مشقتی جز رسوایی مدیران فاسد ندارد

  22. پیشنهاد ایران به روسیه: زبان یکدیگر را در مدارس به عنوان زبان دوم آموزش دهیم

  23. انتشار کلیپ مرکز خرید مشهد که با واکنش دادستان مشهد روبه رو شد  

  24. ارز برای چه مواردی فروخته می‌‌شود؟

  25. مرتضوی کجاست؟/ لطفا او را گیر بیاورید

آخرین عناوین